Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) της νέας μαρίνας Ρόδου που δεν εκπονήθηκε, ο ημιτελής αγωγός ομβρίων και η απόφαση ανάκλησης ένταξης έργου

Στις 22.08.2025 εκδό­θηκε από τη Δια­χει­ρι­στική Αρχή της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου  ανά­κληση της ένταξης του έργου «Ανά­πλαση και κυκλο­φο­ρια­κές ρυθ­μί­σεις από το Λιμάνι Ακα­ντιάς ως τη Νέα Μαρίνα Ρόδου» διότι σύμφωνα με το έγγραφο «…δια­πι­στώ­θηκε η μη λει­τουρ­γι­κό­τητα του συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νου έργου γεγονός που συνιστά σοβαρή παρα­τυ­πία  και παρα­βί­αση των όρων επι­λε­ξι­μό­τη­τας…» καθώς και ότι «…δεν δια­φαί­νε­ται η εξα­σφά­λιση της λει­τουρ­γι­κό­τη­τάς του εντός των χρο­νι­κών ορίων που υπάρ­χουν από τους κανο­νι­σμούς».

Το έργο χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως «μη λει­τουρ­γικό», διότι νέος αγωγός ομβρίων που χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το έργο  παρα­μέ­νει ημι­τε­λής και δεν κατα­λή­γει σε φυσικό απο­δέ­κτη, δηλαδή την θάλασσα, όπως άλλωστε είναι το αυτο­νό­ητο.

Στο χερσαίο χώρο της νέας μαρίνας Ρόδου η οποία  έχει παρα­χω­ρη­θεί προς εκμε­τάλ­λευση στην εκμι­σθώ­τρια εται­ρεία, υπήρχε  αγωγός ομβρίων ο οποίος κατέ­ληγε στη θάλασσα. Κατά τη διάρ­κεια της εργο­λα­βίας που βρί­σκε­ται σε εξέλιξη και ολο­κλη­ρώ­νε­ται σύντομα, υπήρξε  καθαί­ρεση του αγωγού αυτού και  κατα­σκευή τμή­μα­τος νέου σπον­δυ­λω­τού αγωγού. Ο νέος αυτός αγωγός βρί­σκε­ται κυρίως κάτω από το νέο πεζο­δρό­μιο, που κατα­σκευά­στηκε και συνο­ρεύει με τη νέα  μαρίνα Ρόδου  παραμένoντας ημι­τε­λής για αρκε­τούς μήνες, παρόλο που  η απόληξή του απέχει λίγες δεκάδες μέτρα, από την θάλασσα. Κατά την προ­σω­πική μου άποψη, ο πιθα­νό­τε­ρος λόγος που δεν έχει κατα­σκευα­στεί το υπό­λοιπο τμήμα του αγωγού εδώ, σχε­τί­ζε­ται με αντι­κρουό­με­νες απόψεις για τον τρόπο διέ­λευ­σης και τη θέση από­λη­ξής του.

Η ανά­κληση ένταξης του έργου δημιουρ­γεί κίνδυνο ο  Δήμος Ρόδου, εάν δεν τρο­πο­ποι­η­θεί η ως άνω απόφαση ή δεν βρεθεί εναλ­λα­κτική πηγή χρη­μα­το­δό­τη­σης, να κληθεί ως δικαιού­χος να καλύψει το υπο­λει­πό­μενο  ποσό των περίπου 1.300.000 ευρώ που οφεί­λε­ται στον ανάδοχο, με ίδιους πόρους. Παράλ­ληλα εγεί­ρο­νται και περι­βαλ­λο­ντικά ζητή­ματα.

Τα ερω­τή­ματα που ανα­κύ­πτουν για τους χει­ρι­σμούς του Δήμου Ρόδου όσον αφορά  το συγκε­κρι­μένο θέμα είναι πολλά και εύλογα.

1.      Γιατί προ­γε­νέ­στερα της καθαί­ρε­σης του υφι­στά­με­νου αγωγού ομβρίων, δεν υπήρξε ένας ολο­κλη­ρω­μέ­νος σχε­δια­σμός  για την  δια­δρομή που θα  ακο­λου­θή­σει  ο νέος αγωγός, όποια τεχνική λύση και εάν είχε επι­λε­γεί, ώστε να εκβά­λουν τα όμβρια ύδατα στη θάλασσα και να απο­φύ­γουμε τον κίνδυνο δημιουρ­γίας πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων στις γύρω  περιο­χές;

2. Πως τεκ­μαί­ρε­ται ότι το υπο­λει­πό­μενο τμήμα του αγωγού δεν πρέπει να κατα­σκευα­στεί στο όριο με το λιμάνι της Ακα­ντιάς  αλλά εξε­τά­ζο­νται εναλ­λα­κτικά σενάρια κατα­σκευής του αγωγού δια μέσου του λιμένα της Ακα­ντιάς παρά το γεγονός ότι με την επιλογή αυτή τόσο το μήκος όσο και οι τεχνι­κές δυσκο­λίες αυξά­νο­νται, με άμεσο επα­κό­λουθο την αύξηση του κόστους.  Εάν τελικά επι­λε­γεί άλλη τεχνική λύση διέ­λευ­σης του αγωγού εκτός της παρα­χω­ρη­θεί­σας έκτασης της νέας μαρίνας Ρόδου, γιατί θα πρέπει το κόστος αυτό να κιν­δυ­νεύ­ουν να το επι­βα­ρυν­θούν οι πολίτες της Ρόδου και όχι η ίδια η εκμι­σθώ­τρια εται­ρεία;

3.  Ο Δήμος Ρόδου τον Οκτώ­βριο του 2024, έδωσε την έγκρισή του για την κατά 30 χρόνια παρά­ταση της μίσθω­σης της έκτασης της νέας μαρίνας Ρόδου χωρίς να διεκ­δι­κή­σει το παρα­μι­κρό αντι­σταθ­μι­στικό όφελος ή την αύξηση του μισθώ­μα­τος.  Γιατί δεν έθεσε τότε του­λά­χι­στον, ως απα­ρά­βατο όρο τη συναί­νεση της εκμι­σθώ­τριας εται­ρείας για τη διέ­λευση του αγωγού εντός της παρα­χω­ρη­θεί­σας έκτασης, αφού το πρό­βλημα της διέ­λευ­σης του αγωγού ήταν γνωστό από τότε;

4. Το γεγονός ότι ο ανα­πλη­ρω­τής Δημάρ­χου Ρόδου και αντι­δή­μαρ­χος οικο­νο­μι­κών είναι ταυ­τό­χρονα και νομικός σύμ­βου­λος της εκμι­σθώ­τριας εται­ρείας, ενώ μπορούν να ανα­κύ­ψουν αντι­κρουό­μενα συμ­φέ­ρο­ντα, δεν απο­τε­λεί άραγε μέγα ζήτημα ηθικού και πολι­τι­κού ασυμ­βί­βα­στου;

Το όλο πρό­βλημα πιθα­νό­τατα θα μπο­ρούσε να έχει απο­σο­βη­θεί, εάν στις αδειο­δο­τι­κές δια­δι­κα­σίες που προη­γή­θη­καν της ΚΥΑ με αντι­κεί­μενο την τρο­πο­ποί­ηση της χωρο­θέ­τη­σης και των περι­βαλ­λο­ντι­κών όρων για την νέα μαρίνα Ρόδου (31.12.2023), είχε εκπο­νη­θεί  Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΣΜΠΕ) που θα εξέταζε διε­ξο­δικά, μεταξύ άλλων, τις επι­πτώ­σεις του έργου στην περιοχή καθώς και τα απαι­τού­μενα έργα που αφορούν τα δίκτυα κοινής ωφέ­λειας. Με απλά λόγια, θα μπο­ρούσε από τότε να υπάρχει σαφής καθο­ρι­σμός  της τεχνι­κής λύσης για την απόληξη του αγωγού ομβρίων στη θάλασσα και μην βρι­σκό­μα­σταν σήμερα σε αυτή τη δυσχερή θέση. Η παρά­λειψη αυτή, δηλαδή της μη εκπό­νη­σης ΣΜΠΕ, απο­τέ­λεσε ένα από τα κύρια επι­χει­ρή­ματα της προ­σφυ­γής που κατα­τέ­θηκε στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) τον Μάρτιο του 2024, για την ακύρωση της σχε­τι­κής ΚΥΑ που αφο­ρούσε την τρο­πο­ποί­ηση της χωρο­θέ­τη­σης της νέας μαρίνας Ρόδου, στην οποία συμ­με­τείχα ατομικά με άλλους συμπο­λί­τες μας.

Σήμερα είναι προ­φα­νές ότι  θα πρέπει  να εξε­τα­στούν όλες οι εναλ­λα­κτι­κές λύσεις, ώστε  να μην ελλο­χεύει ο κίν­δυ­νος οι πολίτες της Ρόδου να απαι­τη­θεί να καλύ­ψουν το κόστος απο­πε­ρά­τω­σης του έργου. Δεν γνωρίζω τι δυνα­τό­τη­τες  διοι­κη­τι­κών ή νομικών δια­δι­κα­σιών υπάρ­χουν, ώστε να επα­νε­ξε­τα­στεί η απόφαση ανά­κλη­σης ένταξης του έργου. Ως προς το τεχνικό κομμάτι όμως του θέματος, θεωρώ αυτο­νό­ητο ότι θα πρέπει ο Δήμος Ρόδου να προ­χω­ρή­σει τάχιστα με κάθε τρόπο την κατα­σκευή του υπο­λει­πό­με­νου αγωγού μέχρι την θάλασσα επι­λέ­γο­ντας την βέλ­τι­στη και ταχύ­τερα υλο­ποι­ή­σιμη λύση ώστε το έργο να κατα­στεί άμεσα λει­τουρ­γικό και να εντα­χθεί εκ νέου προς χρη­μα­το­δό­τηση. Απο­τε­λεί ευτυχή συγκυ­ρία ότι στην παρούσα φάση βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέλιξη στην περιοχή η  κατα­σκευή  της β φάσης των λιμε­νι­κών έργων από την εκμι­σθώ­τρια εται­ρεία. Το έργο έχει ενταγ­μένο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 9.955.176 ευρώ και χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης με ποσοστό επι­δό­τη­σης 94,82%. Σήμερα στο σημείο έμπρο­σθεν της από­λη­ξης του ημι­τε­λούς αγωγού ομβρίων δεν έχουν ακόμη ευτυχώς τοπο­θε­τη­θεί  κρη­πι­δώ­ματα. Άρα με αμιγώς τεχνικά κρι­τή­ρια εκτιμώ ότι η θέση αυτή υπερ­τε­ρεί  συγκρι­τικά με ενδε­χό­με­νες άλλες επι­λο­γές για την απόληξη του αγωγού.

Το ερώτημα βέβαια που τίθεται είναι κατά πόσο θα υπάρξει η πολι­τική βούληση από τον Δήμο Ρόδου για την  λύση αυτή.

Ιάκωβος Γρύλλης

Πολι­τι­κός Μηχα­νι­κός ΕΜΠ