Σφυροκοπούνται τα νησιωτικά νοικοκυριά από την ακρίβεια!

Σε κατά­σταση διαρ­κούς οικο­νο­μι­κής πίεσης βρί­σκο­νται τα νοι­κο­κυ­ριά και οι επι­χει­ρή­σεις στα Δωδε­κά­νησα, καθώς το νέο κύμα ανα­τι­μή­σεων, όπως αυτό απο­τυ­πώ­νε­ται στα επίσημα στοι­χεία του πλη­θω­ρι­σμού για τον Μάιο, περιο­ρί­ζει δρα­μα­τικά το οικο­γε­νειακό εισό­δημα. Η γεω­γρα­φική από­σταση από την ηπει­ρω­τική Ελλάδα λει­τουρ­γεί ως μόνιμος πολ­λα­πλα­σια­στής του κόστους ζωής, με απο­τέ­λε­σμα οι αυξή­σεις να επι­βα­ρύ­νουν τα νησιά πολύ περισ­σό­τερο.

Τα πρό­σφατα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ δεί­χνουν ότι ο πλη­θω­ρι­σμός τον Μάιο δια­μορ­φώ­θηκε στο 5,2%, σημειώ­νο­ντας κατα­κό­ρυφη άνοδο σε σχέση με το 2,5% του περ­σι­νού Μαΐου. Η πιο ανη­συ­χη­τική παρά­με­τρος όμως κρύ­βε­ται στους επι­μέ­ρους δείκτες. Η Στέγαση κατέ­γραψε ετήσια αύξηση 11,6% και οι Μετα­φο­ρές 11,5%. Πρό­κει­ται για τους δύο βασι­κούς πυλώνες της νησιω­τι­κής οικο­νο­μίας, γεγονός που εξηγεί γιατί η ακρί­βεια χτυπάει με διπλά­σια ένταση τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Η πίεση αυτή δεν ορί­ζε­ται πλέον μόνο από τις διε­θνείς ανα­τι­μή­σεις, αλλά από την απόλυτη εξάρ­τηση των νησιών από τα καύσιμα και τα ναύλα για την τρο­φο­δο­σία τους. Έτσι, οποιο­δή­ποτε ορι­ζό­ντιο μέτρο στή­ρι­ξης λαμ­βά­νε­ται για όλη τη χώρα, «στε­γνώ­νει» προτού φτάσει στα Δωδε­κά­νησα, αφού το απορ­ροφά το αυξη­μένο κόστος των μετα­φο­ρι­κών.

Υπό αυτό το πρίσμα, η άφιξη του Πρω­θυ­πουρ­γού, Κυριά­κου Μητσο­τάκη, στη Ρόδο, αποκτά ιδιαί­τερη σημασία. Συμπί­πτει με μια χρονική συγκυ­ρία όπου η τοπική αγορά εκπέ­μπει σήμα κιν­δύ­νου, προ­σφέ­ρο­ντας στο κυβερ­νη­τικό επι­τε­λείο τη δυνα­τό­τητα να δια­πι­στώ­σει από κοντά πώς μετα­φρά­ζο­νται οι αριθμοί στην καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών.

Η πολι­τική ηγεσία επι­χει­ρεί ήδη να ανα­χαι­τί­σει το κύμα της ακρί­βειας με εθνικά μέτρα. Πρό­σφατα ανα­κοι­νώ­θηκε το νέο πακέτο στή­ρι­ξης ύψους 800 εκατ. ευρώ από το δημο­σιο­νο­μικό υπερ­πλε­ό­να­σμα, με τα 500 εκατ. ευρώ να κατευ­θύ­νο­νται σε έκτα­κτες ενι­σχύ­σεις, τη δια­τή­ρηση της επι­δό­τη­σης στο πετρέ­λαιο κίνησης και στο πρό­γραμμα «Ανα­και­νίζω», ενώ με την επι­στολή του προς την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, ο Πρω­θυ­πουρ­γός άνοιξε τη συζή­τηση για την τιμο­λο­γιακή πολι­τική των πολυ­ε­θνι­κών.

Ωστόσο, η παρου­σία του Κυριά­κου Μητσο­τάκη στο νησί μας είναι η κατάλ­ληλη ευκαι­ρία για το επόμενο, ανα­γκαίο βήμα που εν μέσω αυτής της συγκυ­ρίας επι­τάσ­σει να πάψει η «νησιω­τι­κό­τητα» να είναι μια θεω­ρη­τική έννοια στα χαρτιά και να γίνει επι­τέ­λους πράξη. Η θωρά­κιση των νησιών απαιτεί άμεσες, εφαρ­μο­σμέ­νες λύσεις που απα­ντούν στις τοπικές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, όπως η ομα­λο­ποί­ηση των πλη­ρω­μών του Μετα­φο­ρι­κού Ισο­δυ­νά­μου για να μπει ρευ­στό­τητα στην αγορά, η εξέταση στο­χευ­μέ­νων φορο­λο­γι­κών παρεμ­βά­σεων στα καύσιμα για να μειωθεί το κόστος τρο­φο­δο­σίας, και οι αυστη­ρό­τε­ροι έλεγχοι σε κλει­στές αγορές όπου ο κατα­να­λω­τής δεν έχει εναλ­λα­κτι­κές επι­λο­γές.

Η πραγ­μα­τική εικόνα που καλεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει η κυβερ­νη­τική πολι­τική απο­τυ­πώ­νε­ται ανά­γλυφα στους τρεις τομείς που δοκι­μά­ζουν καθη­με­ρινά τις αντοχές των νησιω­τών.

Καύσιμα: Η επι­πλέον επι­βά­ρυνση της αντλίας στα Δωδε­κά­νησα

Σύμφωνα με το επίσημο ημε­ρή­σιο δελτίο της Δια­το­με­α­κής Μονάδας Ελέγχου Αγοράς του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μίας, η μέση τιμή της αμό­λυ­βδης 95 στον Νομό Δωδε­κα­νή­σου δια­μορ­φώ­θηκε στα 2,110 ευρώ ανά λίτρο και το diesel κίνησης στα 1,854 ευρώ, ενώ ο εθνικός μέσος όρος της αμό­λυ­βδης κινεί­ται στα 2,008 ευρώ. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η από­κλιση είναι ακόμα μεγα­λύ­τερη. Στην πλειο­νό­τητα των πρα­τη­ρίων της Ρόδου, η τιμή της απλής βεν­ζί­νης κυμαί­νε­ται σταθερά μεταξύ 2,15 και 2,22 ευρώ, ενώ στα πρα­τή­ρια εκτός κέντρου και στα μικρό­τερα νησιά του νομού, οι τιμές στην αντλία δια­μορ­φώ­νο­νται από 2,30 έως και 2,40 ευρώ το λίτρο. Με τις ετήσιες αυξή­σεις της ΕΛΣΤΑΤ να κατα­γρά­φουν άνοδο 21,5% στη βενζίνη και 24,4% στο diesel κίνησης, η μετα­κί­νηση σε περιο­χές όπου το ιδιω­τικό όχημα απο­τε­λεί βασική ανάγκη επι­φέ­ρει μια σοβαρή οικο­νο­μική επι­βά­ρυνση.

Τρόφιμα: Διψή­φιες ανα­τι­μή­σεις στο ράφι

Η πρό­σφατη κατα­γραφή του ΙΕΛΚΑ για γενικό πλη­θω­ρι­σμό 1,14% στα σούπερ μάρκετ τον Μάιο κρύβει σοβαρές ανι­σορ­ρο­πίες. Η συγκρά­τηση του γενικού δείκτη οφεί­λε­ται κυρίως στην απο­πλη­θω­ρι­στική διόρ­θωση του ελαιο­λά­δου κατά 11,1% μετά το περσινό ράλι τιμών, με το έξτρα παρθένο στη Ρόδο να κινεί­ται πλέον στα 11,80–12,90 ευρώ.

Στον αντί­ποδα, τα βασικά είδη πρώτης ανάγκης συνε­χί­ζουν να ακο­λου­θούν ανοδική τροχιά. Βάσει των στοι­χείων της ΕΛΣΤΑΤ, το μοσχάρι έχει ανα­τι­μη­θεί κατά 17,6% σε ετήσια βάση (με τη λιανική τιμή στη Ρόδο να δια­μορ­φώ­νε­ται στα 13,80–15,20 ευρώ το κιλό), το αρνί κατά 16,2%, τα φρέσκα ψάρια κατά 12,6% και η μαρ­γα­ρίνη κατά 10,6%. Η άνοδος στα νωπά οπω­ρο­κη­πευ­τικά, που απο­δί­δε­ται στις κακές και­ρι­κές συν­θή­κες του πρώτου πεντα­μή­νου του έτους, επι­βα­ρύ­νε­ται περαι­τέρω στα Δωδε­κά­νησα λόγω των μεσα­ζό­ντων και του κόστους μετα­φο­ράς.

Ακτο­πλοϊκά & Αερο­πο­ρικά εισι­τή­ρια: Το τίμημα της γεω­γρα­φι­κής από­στα­σης

Η ανάγκη μετα­κί­νη­σης προς τα αστικά κέντρα εξε­λίσ­σε­ται στο πιο δύσκολο ζήτημα για τη νησιω­τική κοι­νω­νία. Κατά την τρέ­χουσα high season (Ιούλιος–Αύγου­στος), το εισι­τή­ριο επιβάτη στη γραμμή Πει­ραιάς – Ρόδος για το σύντομο δρο­μο­λό­γιο ανέρ­χε­ται στα 93 – 98 ευρώ, η καμπίνα ξεκινά από τα 118,50 ευρώ, ενώ η μετα­φορά οχή­μα­τος αγγίζει τα 153,50 ευρώ. Μια τετρα­με­λής οικο­γέ­νεια με Ι.Χ. χρειά­ζε­ται περισ­σό­τερα από 525 ευρώ για μια απλή μετά­βαση, με το κόστος μετ’ επι­στρο­φής να ξεπερνά τα 1.050 ευρώ – ποσό που ισο­δυ­να­μεί με έναν ολό­κληρο μισθό. Η δια­τή­ρηση των ναύλων σε αυτά τα επίπεδα συν­δέ­ε­ται άμεσα με τις πιέσεις στην ακτο­πλοϊκή αγορά, καθώς το λει­τουρ­γικό κόστος της συγκε­κρι­μέ­νης γραμμής αυξή­θηκε από τα 75.000 στα 157.000 ευρώ ανά δρο­μο­λό­γιο λόγω της ανόδου των διεθνών τιμών του ναυ­τι­λια­κού καυ­σί­μου.

Αντί­στοιχη είναι η εικόνα και στις αερο­πο­ρι­κές μετα­φο­ρές, με την Aegean να κατα­γρά­φει στα­διακή άνοδο 7% – 8% στα δρο­μο­λό­για εσω­τε­ρι­κού. Στη γραμμή Ρόδος – Αθήνα, η ονο­μα­στική χαμηλή τιμή των 68–69 ευρώ για μια απλή μετά­βαση απο­τε­λεί πλέον εξαί­ρεση, καθώς είναι δια­θέ­σιμη μόνο για κρα­τή­σεις που γίνο­νται μήνες νωρί­τερα και αφορά απο­κλει­στικά πτήσεις σε μη δημο­φι­λείς ώρες (όπως οι πρώτες πρωινές) κατά τις ημέρες χαμηλής ζήτησης μεσο­βδό­μαδα. Για τις μετα­κι­νή­σεις σε ημέρες αιχμής (Παρα­σκευή και Κυριακή) ή για τις συχνές περι­πτώ­σεις έκτα­κτης ανάγκης και λόγων υγείας της τελευ­ταίας στιγμής, ο βασικός ναύλος για τη μία δια­δρομή εκτι­νάσ­σε­ται σταθερά από 120 έως και 184 ευρώ. Στο ποσό αυτό προ­στί­θε­ται η επι­βά­ρυνση της απο­σκευής, η οποία αυξάνει το τελικό κόστος κατά 25 έως 40 ευρώ επι­πλέον ανά κατεύ­θυνση, ανε­βά­ζο­ντας το συνο­λικό κόστος ενός μεμο­νω­μέ­νου ταξι­διού μετ’ επι­στρο­φής πάνω από τα 350-400 ευρώ.

Το άθροι­σμα αυτών των επι­βα­ρύν­σεων στα Δωδε­κά­νησα απο­δει­κνύει ότι η ακρί­βεια στην περι­φέ­ρεια δεν απο­τε­λεί μια παρο­δική δια­κύ­μανση των δεικτών της ΕΛΣΤΑΤ, αλλά μια μόνιμη και δομική απειλή για την κοι­νω­νική και οικο­νο­μική συνοχή. Όταν το κόστος των βασικών αγαθών, των καυ­σί­μων και της μετα­κί­νη­σης υπερ­βαί­νει συστη­μα­τικά τις αντοχές του οικο­γε­νεια­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, η γεω­γρα­φική ιδιαι­τε­ρό­τητα μετα­τρέ­πε­ται σε παρά­γο­ντα ανι­σό­τη­τας.

Υπό τις παρού­σες συν­θή­κες, η έλευση του Πρω­θυ­πουρ­γού στη Ρόδο είναι η κατάλ­ληλη θεσμική αφορμή για τη θέσπιση μέτρων που θα απα­ντούν στις ανάγκες της νησιω­τι­κής Ελλάδας με όρους ισο­νο­μίας.

Οι κάτοι­κοι των νησιών δεν αξιώ­νουν προ­νο­μιακή μετα­χεί­ριση, αλλά την έμπρα­κτη και απο­τε­λε­σμα­τική εφαρ­μογή της συνταγ­μα­τι­κής πρό­βλε­ψης για τη νησιω­τι­κό­τητα. Η παρούσα συγκυ­ρία επι­τάλ­λει τη μετά­βαση από τις θεω­ρη­τι­κές δια­κη­ρύ­ξεις στη λήψη συγκε­κρι­μέ­νων, άμεσων απο­φά­σεων που θα θωρα­κί­σουν την καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών στα νησιά.