Οι κασκαντέρ των Καναντέρ

Για πολλούς οι πιλότοι των Κανα­ντέρ είναι οι ήρωες που αψηφούν τις φλόγες, τις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες και τους καπνούς. Για άλλους είναι οι κασκα­ντέρ των αιθέρων που επι­χει­ρούν ρίψεις ακρι­βείας, σε χαμηλό ύψος μόλις 100 ποδιών. Για τους ίδιους πάντως η μάχη με τις πυρ­κα­γιές είναι καθη­με­ρι­νό­τητα.

Η μεγάλη πυρ­κα­γιά που έκαιγε επί τέσ­σε­ρις ημέρες το πευ­κο­δά­σος στα Δερ­βε­νο­χώ­ρια και απει­λούσε για ακόμη μία φορά τον Εθνικό Δρυμό της Πάρ­νη­θας προ­κά­λεσε στους περισ­σό­τε­ρους ανη­συ­χία και φόβο. Οχι όμως στους 67 πιλό­τους της Μοίρας των Κανα­ντέρ από την αερο­πο­ρική βάση Ελευ­σί­νας.

Δευτέρα 9 το πρωί, περά­σαμε την πύλη της 112 Πτέ­ρυ­γας Μάχης και φτάσαμε στην 355 Μοίρα Τακτι­κών Μετα­φο­ρών. Από εκεί ξεκι­νούν τα Κανα­ντέρ παλαιού τύπου, μόλις δοθεί σήμα από το Συντο­νι­στικό Κέντρο Δασο­πυ­ρό­σβε­σης (ΣΚΕΔ), προ­κει­μέ­νου να συν­δρά­μουν στην κατά­σβεση από αέρος μιας μεγάλης πυρ­κα­γιάς. Μάλιστα, η πρώτη εικόνα που αντι­κρί­ζει κανείς φτά­νο­ντας στη Μοίρα είναι το ογκώδες κίτρινο πυρο­σβε­στικό 1039, το πρώτο τέτοιου τύπου που παρέ­λαβε το 1974 η Πολε­μική Αερο­πο­ρία και που ακόμη πραγ­μα­το­ποιεί πτήσεις πυρό­σβε­σης.

Στα γραφεία της Μοίρας οι πιλότοι, οι οποίοι είχαν βάρδια εκείνο το πρωινό, βρί­σκο­νταν σε ετοι­μό­τητα. Πρό­κει­ται για ανθρώ­πους απόλυτα προ­ση­λω­μέ­νους στο καθήκον τους να προ­στα­τέ­ψουν το περι­βάλ­λον, οικι­σμούς, αλλά και ανθρώ­πι­νες ζωές που πολλές φορές απει­λού­νται από τις φλόγες. Ανάμεσά τους νέοι, αλλά και οικο­γε­νειάρ­χες με μικρά παιδιά. Εχουν πάντα στο μυαλό τους τα προ­σφιλή τους πρόσωπα, όμως όση ώρα επι­χει­ρούν κατά­σβεση ένα πράγμα τούς απα­σχο­λεί: πώς θα περιο­ρί­σουν τη φωτιά με ασφά­λεια και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα.

Με περισ­σό­τε­ρες από 1.000 πτήσεις στα Κανα­ντέρ και 3.000 ώρες συνο­λικά (ήταν πιλότος και στα Φάντομ) κι έχοντας συμπλη­ρώ­σει 20 χρόνια στην υπη­ρε­σία, ο διοι­κη­τής της Μοίρας των Κανα­ντέρ αντι­σμή­ναρ­χος Δημή­τρης Δημό­που­λος έχει βιώσει πολλές δύσκο­λες κατα­στά­σεις επί το έργον. «Σε πιάνει δέος όταν βλέπεις ένα μανι­τάρι καπνού, είναι σκληρή εικόνα να βλέπεις ένα δάσος να καί­γε­ται, αλλά εκείνη τη στιγμή πρέπει να δώσεις άμεσα λύση» μας λέει.

Το σοκ του Helios. Υπάρχει, ωστόσο, μια επι­χεί­ρηση κατά­σβε­σης που δεν μπορεί να ξεχάσει: ήταν 14 Αυγού­στου του 2005, όταν δέχθη­καν εντολή να πετά­ξουν στο Γραμ­μα­τικό Αττικής, προ­κει­μέ­νου να σβήσουν τη φωτιά που είχε ξεσπά­σει μετά την πτώση του αερο­σκά­φους της κυπρια­κής εται­ρείας Helios. «Προ­σπα­θού­σαμε να σβή­σουμε τη φωτιά και ταυ­τό­χρονα βλέπαμε δια­σκορ­πι­σμέ­νες σορούς επι­βα­τών».

Ο «στόλος» των πυρο­σβε­στι­κών αερο­σκα­φών στη βάση της Ελευ­σί­νας περι­λαμ­βά­νει πλέον οκτώ Κανα­ντέρ παλαιού τύπου (CL215) – μετά την ανα­γκα­στική προ­σγεί­ωση του ένατου στα Δερ­βε­νο­χώ­ρια πριν από λίγες ημέρες – και τέσσερα νέας τεχνο­λο­γίας (CL415). Τα παλαιού τύπου Κανα­ντέρ είναι ηλικίας 40-45 ετών. «Εφόσον γίνεται η σωστή συντή­ρηση, δεν υπάρχει πρό­βλημα. Σίγουρα όμως όσο πιο παλιό είναι το αερο­σκά­φος τόσο δεν σε βοηθάει στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα. Το και­νούρ­γιο έχει περισ­σό­τε­ρες δυνα­τό­τη­τες. Το παλιό, όσο και να συντη­ρεί­ται σωστά, θα σου παρου­σιά­σει πιο εύκολα μια βλάβη, η οποία θα καθυ­στε­ρή­σει το έργο» ανα­φέ­ρει ο διοι­κη­τής της Μοίρας.

Για τον περισ­σό­τερο κόσμο τα Κανα­ντέρ είναι κάτι σαν από μηχανής θεός. Ιδίως όταν η περιοχή και η περιου­σία τους απει­λού­νται από τις φλόγες, στρέ­φουν το βλέμμα τους στον ουρανό περι­μέ­νο­ντας βοήθεια από τα πυρο­σβε­στικά αερο­σκάφη. «Σε αυτήν τη δουλειά νιώθεις την ικα­νο­ποί­ηση ότι στην καθη­με­ρι­νό­τητά σου προ­σφέ­ρεις άμεσα στον συνάν­θρωπο. Κι αυτό ανα­γνω­ρί­ζε­ται. Ο κόσμος μάς τηλε­φω­νεί, μας στέλνει επι­στο­λές, ακόμη και δώρα. Το “ευχα­ρι­στώ”, όπως και να μετα­φρά­ζε­ται, είναι πολύ σημα­ντικό» τονίζει ο Δημό­που­λος.

Χωρίς συναι­σθη­μα­τι­σμούς. Μεγά­λωσε μέσα στα αερο­δρό­μια καθώς και ο πατέρας του ήταν στρα­τιω­τι­κός στην Αερο­πο­ρία. Αγα­πη­μένη του ταινία ήταν, ποια άλλη, το «Top Gun» με τον Τομ Κρουζ. «Οταν πλη­σιά­ζεις τη φωτιά, δεν χωράνε συναι­σθη­μα­τι­σμοί. Δεν μπορείς να σκε­φτείς “ωχ, καί­γο­νται σπίτια”. Πρέπει να έχεις σκεφτεί από πριν τι θα κάνεις, πώς θα το κάνεις. Πρέπει να σκέ­φτε­σαι πάντα δύο βήματα μπροστά» τονίζει ο 34χρονος σμη­να­γός Κων­στα­ντί­νος Μαυ­ρο­θα­λασ­σί­της που διανύει τη δεύτερη χρονιά του ως κυβερ­νή­της στα Κανα­ντέρ. Συνο­λικά έχει έξι χρόνια υπη­ρε­σίας στα πυρο­σβε­στικά αερο­σκάφη, τα τρία από αυτά στα και­νούρ­για, τα CL415. Ο νεαρός πιλότος ξέρει ότι τα συγ­γε­νικά του πρόσωπα και ιδιαί­τερα τα πιο κοντινά – όπως η μητέρα και η σύζυγός του – πάντα ανη­συ­χούν όταν εκείνος βρί­σκε­ται στη μάχη της κατά­σβε­σης μιας πυρ­κα­γιάς. Οπως λέει όμως, φρό­ντισε να τους εξη­γή­σει από πολύ νωρίς ότι δεν θα πρέπει να γίνο­νται πιε­στι­κοί και υπερ­βο­λι­κοί. «Το έκανα αυτό διότι δεν μπορώ να είμαι συναι­σθη­μα­τικά φορ­τι­σμέ­νος όταν πετάω και επι­χειρώ σε μια φωτιά. Δεν γίνεται να σκέ­φτο­μαι τι θα κάνω με τη φωτιά και ταυ­τό­χρονα τι σκέ­φτο­νται οι άλλοι από κάτω. Οταν πρω­το­μπήκα στη σχολή, ξεκα­θά­ρισα στη μητέρα μου: “Οσο έκλαψες, έκλαψες. Δεν θέλω ξανά κλάματα από εδώ και πέρα”».

Και μπορεί το καλο­καίρι οι πιλότοι να βρί­σκο­νται επί το έργον τής από αέρος κατά­σβε­σης πυρ­κα­γιών ανά την Ελλάδα, αυτό όμως δεν σημαί­νει ότι τον χειμώνα κάθο­νται. Για παρά­δειγμα, φέτος η μάχη που δίνουν με τις φλόγες άρχισε πολύ νωρίς, από τον Φεβρουά­ριο. Του­λά­χι­στον δύο πυρο­σβε­στικά αερο­σκάφη βρί­σκο­νται σε ετοι­μό­τητα τους χει­με­ρι­νούς μήνες ενώ, όπως εξηγεί ο δοκι­μα­στής – εκπαι­δευ­τής, επι­σμη­να­γός Θωμάς Κασι­γε­ωρ­γό­που­λος, από τα μέσα Οκτω­βρίου μέχρι και το τέλος Μαΐου πραγ­μα­το­ποιού­νται τα προ­γράμ­ματα εκπαί­δευ­σης για κυβερ­νή­τες, δοκι­μα­στές, εκπαι­δευ­τές, αλλά και αρχη­γούς σχη­μα­τι­σμού.

Το «μαύρο καλο­καίρι». Ο 36χρονος σμη­να­γός Γιώργος Μιχελής έχει συμπλη­ρώ­σει πέντε χρόνια ως κυβερ­νή­της στα Κανα­ντέρ και είναι επίσης και αρχηγός σχη­μα­τι­σμού. Οι πρώτες του πτήσεις με τα πυρο­σβε­στικά αερο­σκάφη άρχισαν το καλο­καίρι του 2006 και βέβαια την επόμενη χρονιά, όπως λέει, «μπήκα κατευ­θείαν στα δύσκολα». Ηταν το «μαύρο καλο­καίρι» με τις πολύ­νε­κρες πυρ­κα­γιές σε όλη την Ελλάδα. Θυμάται ότι πετούσε πάνω από την αρχαία Ολυμπία και έκανε κατά­σβεση, στις μεγάλες φωτιές του 2007, και την ίδια ώρα ήξερε ότι δύσκο­λες ώρες περ­νούσε και το χωριό του στον Θεολόγο Εύβοιας. Μια φωτιά που κατέ­καψε χιλιά­δες στρέμ­ματα δασικών και αγρο­τι­κών εκτά­σεων και στην οποία έχασαν τη ζωή τους πέντε εθε­λο­ντές, ένας εκ των οποίων ήταν φίλος του σμη­να­γού Μιχελή.

ΤΑ ΝΕΑ