• Στο επίκεντρο των δικογράφων βρίσκονται τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας του Μαΐου 2025 με χρεώσεις για τον Απρίλιο 2025 και η κανονιστική απόφαση δημοτικού συμβουλίου του 2024 που αύξησε συντελεστές τελών, με αιτιάσεις για ανταποδοτικότητα, αιτιολογία και ίση μεταχείριση
Τη 19η Μαρτίου 2026, ημέρα Πέμπτη και ώρα 11:00, θα εκδικαστούν ενώπιον του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου δύο προσφυγές που στρέφονται κατά χρεώσεων δημοτικών τελών καθαριότητας και φωτισμού οι οποίες επιβλήθηκαν μέσω λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας, με αναδρομική αναφορά σε διάστημα του Απριλίου 2025.
Η υπόθεση δεν περιορίζεται σε μια μεμονωμένη διαφωνία για ένα ποσό σε λογαριασμό ρεύματος, αλλά αγγίζει τον πυρήνα του τρόπου με τον οποίο ορίζονται οι συντελεστές των ανταποδοτικών τελών, πώς τεκμηριώνονται από την τοπική αυτοδιοίκηση και πώς μεταφέρονται στους υπόχρεους μέσα από τη διαδικασία συνείσπραξης.
Τι ακριβώς θα συζητηθεί στο ακροατήριο
Στο ακροατήριο θα συζητηθούν προσφυγές που αφορούν δύο ξενοδοχειακές μονάδες στη Ρόδο, με κοινό χαρακτηριστικό ότι οι χρεώσεις τελών καθαριότητας και φωτισμού εμφανίζονται ως «αναδρομική χρέωση δήμου» σε λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας για χρονικό διάστημα 1 Απριλίου 2025 έως 30 Απριλίου 2025.
Η ουσία της ένδικης διαφοράς, όπως περιγράφεται, εστιάζει σε τρία επίπεδα:
Πρώτον, στην ίδια την εγγραφή και βεβαίωση ποσών δημοτικών τελών σε βάρος των προσφευγόντων, καθώς και στην καταχώρισή τους σε βεβαιωτικούς καταλόγους. Δεύτερον, στο περιεχόμενο των συγκεκριμένων τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος του Μαΐου 2025, τα οποία φέρονται να λειτουργούν ως μέσο συνείσπραξης των τελών από τον πάροχο ενέργειας για λογαριασμό του δήμου. Τρίτον, στη θεμελιώδη βάση των χρεώσεων, δηλαδή σε κανονιστική απόφαση δημοτικού συμβουλίου του 2024, με την οποία αυξήθηκαν οι συντελεστές και αναδιαμορφώθηκαν οι κατηγορίες χρέωσης.
Τα ποσά και τα τιμολόγια που προσβάλλονται
Στα δικόγραφα αποτυπώνονται συγκεκριμένες χρεώσεις:
Σε μία υπόθεση, γίνεται αναφορά σε τιμολόγιο της 16ης Μαΐου 2025, το οποίο κατά το προσβαλλόμενο μέρος βεβαιώνει δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού συνολικού ποσού 2.897,13 ευρώ για ξενοδοχειακή μονάδα, με αναφορά σε συνολικό εμβαδόν 4006 τμ και σημείωση «αναδρομική χρέωση δήμου».
Σε δεύτερη υπόθεση, αναφέρεται τιμολόγιο της 31ης Μαΐου 2025, στο οποίο εμφανίζεται χρέωση 2.038,95 ευρώ για τέλη καθαριότητας και φωτισμού, επίσης για το διάστημα 1 Απριλίου 2025 έως 30 Απριλίου 2025.
Και στις δύο περιπτώσεις, το δικόγραφο ζητά ακύρωση ή τροποποίηση όχι μόνο του λογαριασμού ως μέσου βεβαίωσης, αλλά και των συναφών διοικητικών ενεργειών που συνδέονται με την εγγραφή των ποσών στους καταλόγους του δήμου και με τυχόν μεταγενέστερες βεβαιώσεις «ομοίου περιεχομένου».
Η κανονιστική απόφαση του 2024 ως βάση των χρεώσεων
Κεντρικό σημείο των προσφυγών είναι η επίκληση κανονιστικής απόφασης δημοτικού συμβουλίου με αριθμό 351/2024 και πρακτικό 29/28 Νοεμβρίου 2024, η οποία, κατά τα αναφερόμενα, διαμόρφωσε τους συντελεστές για το οικονομικό έτος 2025. Σε αυτήν αποδίδεται η αύξηση των δημοτικών τελών και η επιλογή συντελεστή 6,50 ευρώ ανά τμ για κατηγορία «άσκηση οικονομικής δραστηριότητας» όπου, κατά τα αναφερόμενα, εντάσσονται και οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρονται γενικοί συντελεστές 1,50 ευρώ ανά τμ για «οικιακή χρήση» και αντίστοιχα 1,50 ευρώ ανά τμ για κοινωφελή μη κερδοσκοπική και φιλανθρωπική χρήση. Παράλληλα, περιγράφονται ειδικοί συντελεστές, μεταξύ των οποίων μνημονεύεται και μειωμένη τιμή 4,50 ευρώ ανά τμ για ορισμένες επιχειρήσεις που, όπως αναφέρεται, εφαρμόζουν αποδεδειγμένα μέτρα διαχείρισης αποβλήτων.
Τα δικόγραφα τοποθετούν αυτή τη μεταβολή σε σύγκριση με προγενέστερο καθεστώς, όπου για την περιοχή αναφοράς καταγράφεται συντελεστής 4,20 για επαγγελματική χρήση και 1,33 για οικιακή χρήση, βάσει παλαιότερης απόφασης δημοτικού συμβουλίου.
Ο πυρήνας των ισχυρισμών για την ανταποδοτικότητα
Το βασικό σχήμα επιχειρηματολογίας, όπως περιγράφεται στα δικόγραφα, αφορά στην αρχή της ανταποδοτικότητας των τελών καθαριότητας και φωτισμού. Οι προσφυγές υποστηρίζουν ότι, επειδή τα τέλη έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα, ο καθορισμός συντελεστών πρέπει να συνδέεται, κατά προσέγγιση, με αναλογική σχέση μεταξύ προβλεπόμενων εσόδων και εξόδων των σχετικών υπηρεσιών, και ότι η κανονιστική απόφαση όφειλε να διαθέτει επαρκή και συγκεκριμένη αιτιολογία με επίκαιρα στοιχεία.
Ειδικότερα, προβάλλεται ότι στην κανονιστική απόφαση εμφανίζονται προβλεπόμενες δαπάνες για καθαριότητα και φωτισμό για το 2025 ύψους 44.168.536,25 ευρώ, αλλά ότι σε αυτές, κατά τους ισχυρισμούς, έχει συμπεριληφθεί ποσό 11.029.522,23 ευρώ ως «προβλέψεις μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων», το οποίο χαρακτηρίζεται ως στοιχείο που δεν αντιστοιχεί σε πραγματικές δαπάνες παροχής υπηρεσιών, αλλά επηρεάζει την ισοσκέλιση και, κατ επέκταση, τους συντελεστές.
Η προβολή αυτού του σημείου έχει ειδική σημασία για την ουσία της ένδικης διαφοράς, επειδή δεν αντιμετωπίζεται ως τεχνική λεπτομέρεια προϋπολογισμού, αλλά ως κρίκος που συνδέει τον τρόπο κοστολόγησης της ανταποδοτικής υπηρεσίας με την τελική επιβάρυνση των υπόχρεων, ιδιαίτερα όταν η επιβάρυνση εμφανίζεται ως αναδρομική χρέωση σε λογαριασμό ρεύματος.
Αιτιάσεις για αιτιολογία και κατηγοριοποίηση των υπόχρεων
Στα δικόγραφα αναπτύσσεται επίσης κριτική ως προς την αιτιολογία της κατηγοριοποίησης και της επιλογής συντελεστή 6,50 ευρώ ανά τμ για επιχειρήσεις, με επίκεντρο τη σύγκριση με τον οικιακό συντελεστή 1,50 ευρώ ανά τμ. Κατά τους ισχυρισμούς, η μεγάλη απόκλιση δεν τεκμηριώνεται με αντικειμενικά δεδομένα, όπως η πραγματική επιβάρυνση των υπηρεσιών από συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων ή μετρήσιμα στοιχεία παραγωγής αποβλήτων, ενώ γίνεται ειδική αναφορά στο ό,τι δεν εξειδικεύονται συνθήκες που αφορούν εποχική λειτουργία ξενοδοχειακών μονάδων.
Παράλληλα, διατυπώνεται θέση ότι η κανονιστική απόφαση θεσπίζει ειδικούς συντελεστές για άλλες κατηγορίες χρήσεων, χωρίς αντίστοιχη ειδική τεκμηρίωση για τη διαφοροποίηση, και ότι η έλλειψη συγκεκριμένης αιτιολογίας δυσχεραίνει τον έλεγχο ως προς την ύπαρξη αναλογικής σχέσης εσόδων και εξόδων της υπηρεσίας, δηλαδή ως προς την ίδια την ανταποδοτικότητα.
Η διαφωνία για το τι συνιστά πραγματικό κόστος υπηρεσίας
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε επιμέρους κατηγορίες δαπανών που, κατά τους ισχυρισμούς, δεν συνδέονται άμεσα με τις υπηρεσίες καθαριότητας και φωτισμού, αλλά εμφανίζονται ως τμήμα του συνολικού κόστους που χρησιμοποιείται για την τεκμηρίωση των συντελεστών. Στα δικόγραφα μνημονεύονται ενδεικτικά ποσά, όπως δαπάνες προσωπικού ύψους 5.758.468,13 ευρώ που εμφανίζονται ως συνολικό κόστος για υπαλλήλους, καθώς και άλλες δαπάνες όπως έξοδα δημοσίευσης οικονομικών καταστάσεων 31.694,40 ευρώ και «παροχές και έξοδα τρίτων» 1.500.000 ευρώ, με τον ισχυρισμό ότι δεν τεκμηριώνεται η αναλογία τους με την ανταποδοτική υπηρεσία.
Στην ουσία, η διαφορά δεν παρουσιάζεται απλώς ως διαφωνία για το ύψος του συντελεστή, αλλά ως διαφωνία για το αν ο μηχανισμός κοστολόγησης και επιμερισμού ανταποκρίνεται στην έννοια του ανταποδοτικού τέλους ή αν οδηγεί σε επιβάρυνση που, κατά τους ισχυρισμούς, απομακρύνεται από τον σκοπό της υπηρεσίας και επιδρά ως έμμεση φορολογική επιβάρυνση.
Η επίκληση αναλογικότητας, ίσης μεταχείρισης και προστασίας δικαιωμάτων
Οι προσφυγές, όπως περιγράφονται, περιλαμβάνουν ισχυρισμούς περί παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας και της ίσης μεταχείρισης, καθώς και επίκληση διατάξεων συνταγματικού και συμβατικού πλαισίου, στο μέτρο που η «δραματική αύξηση» των συντελεστών και ο τρόπος επιβολής τους μέσω λογαριασμών ρεύματος εκτιμάται ότι επηρεάζουν την οικονομική δραστηριότητα και την περιουσιακή κατάσταση των υπόχρεων. Σε αυτό το πλαίσιο, τα δικόγραφα περιγράφουν τις αυξήσεις ως μεταβολές που κρίνονται δυσανάλογες σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, και συνδέουν την ένταση της αύξησης με τον τρόπο που συγκροτείται το οικονομικό σκέλος της απόφασης.
Στο διατακτικό, ζητείται η ακύρωση ή τροποποίηση των χρεώσεων, η ακύρωση των σχετικών εγγραφών στους καταλόγους, καθώς και, όπου έχει καταβληθεί ποσό, η επιστροφή ως αχρεωστήτως καταβληθέντος, εντόκως από την ημερομηνία καταβολής. Περιλαμβάνεται επίσης αίτημα δικαστικής δαπάνης.
