• Εγκρίθηκε η άσκηση και υποστήριξη έφεσης κατά της Α303/2022 που καταλόγισε ευθύνη για θανάτους από πνιγμό στη Ρόδο, με βασικό πεδίο αντιπαράθεσης το ακριβές σημείο του δυστυχήματος και το ποιος φορέας είχε αρμοδιότητα στον δρόμο
Η υπόθεση που άνοιξε μετά την τραγωδία των πλημμυρών στη Ρόδο το 2013 επιστρέφει με ένταση στο προσκήνιο, αυτή τη φορά μέσα από μια καθαρά θεσμική απόφαση που δείχνει πως η αντιπαράθεση δεν έχει κλείσει ούτε πολιτικά ούτε δικαστικά.
Χθες η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Ρόδου, ενέκρινε την άσκηση και συνέχιση έφεσης και έδωσε εντολή για παράσταση στη συζήτησή της, σε μια διαδικασία που αγγίζει τόσο τα όρια της ευθύνης των φορέων όσο και το οικονομικό αποτύπωμα που αφήνουν τέτοιες τραγωδίες στα δημόσια ταμεία.
Το 1ο εκτός ημερήσιας διάταξης θέμα αφορούσε στην έγκριση άσκησης έφεσης του Δήμου Ρόδου κατά του Αντωνίου Μπαϊράμη του Ιωάννη και λοιπών 10 εφεσίβλητων, καθώς και τη σύνδεσή της με την απόφαση Α303/2022 του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου.
Το ιστορικό της αγωγής και τα ποσά που τέθηκαν στο τραπέζι
Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται αγωγή που κατατέθηκε στις 16-11-2018 και στρεφόταν κατά περισσότερων ΝΠΔΔ, μεταξύ των οποίων και ο Δήμος Ρόδου. Οι ενάγοντες ζητούσαν μεγάλα ποσά ως χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη λόγω των θανάτων του Ιωάννη Μπαϊράμη και της Καλλιόπης Μπαϊράμη, οι οποίοι, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό σε πλημμυρικό επεισόδιο, με αιτία παραλείψεις αρμόδιων οργάνων.
Τα αρχικά αιτήματα, όπως αποτυπώνονται στην εισήγηση, περιελάμβαναν ποσά που έφταναν σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ανά πρόσωπο, ενώ καταγράφεται και μεταγενέστερος περιορισμός αξιώσεων από μέρος των εφεσίβλητων σε 90.000 ευρώ για την καθεμία. Ιδιαίτερη παράμετρος είναι ο θάνατος του Φειδία Παναγή ή Παναγιώτου στις 02-08-2019, πριν τη συζήτηση της αγωγής, και η συνέχιση της δίκης από τις κληρονόμους του, με συγκεκριμένα ποσοστά κληρονομικής μερίδας.
Τι έκρινε το Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Ρόδου με την Α303/2022
Η απόφαση Α303/2022 αποτελεί τον «κόμβο» της νέας αντιπαράθεσης. Το δικαστήριο απέρριψε την αγωγή κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, δέχθηκε όμως εν μέρει την αγωγή και υποχρέωσε το Ελληνικό Δημόσιο και τον Δήμο Ρόδου να καταβάλουν εις ολόκληρον συγκεκριμένα ποσά σε ορισμένους ενάγοντες, ενώ για άλλους αναγνώρισε υποχρέωση καταβολής.
Μεταξύ άλλων, αναφέρονται ποσά 85.000 ευρώ σε 2 πρόσωπα, 40.000 ευρώ σε 1 πρόσωπο, 10.000 ευρώ σε 5 πρόσωπα, 20.000 ευρώ σε 2 πρόσωπα, καθώς και 40.000 ευρώ που συνδέεται με τον αποβιώσαντα Φειδία Παναγή ή Παναγιώτου και προβλέπεται να κατανεμηθεί στους κληρονόμους του. Στο οικονομικό σκέλος μπαίνει και ο τόκος, με αναφορά σε επιτόκιο 6% από την επίδοση της αγωγής, με διαφοροποιήσεις ως προς τις ημερομηνίες επίδοσης για το Ελληνικό Δημόσιο και τον Δήμο, καθώς και μεταβολή από 01-05-2019 σύμφωνα με το άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 4607/2019, όπως περιγράφεται στο κείμενο.
Η έφεση του Δήμου και το «κλειδί» του σημείου του δυστυχήματος
Η επιχειρηματολογία, όπως αποτυπώνεται στους λόγους έφεσης, εστιάζει σε ένα σημείο που μπορεί να φαίνεται τεχνικό αλλά στην πράξη καθορίζει ποιος πληρώνει και ποιος φέρει την αρμοδιότητα. Ο Δήμος προβάλλει ότι η αγωγή ήταν αόριστη ως προς το ακριβές σημείο όπου το όχημα παρασύρθηκε από τα νερά, άρα δεν μπορούσε να κριθεί με σαφήνεια αν ο δρόμος ήταν αγροτικός ή επαρχιακός. Σε αυτή τη διάκριση «κουμπώνει» το ζήτημα της παθητικής νομιμοποίησης, δηλαδή αν ευθύνεται ο Δήμος ή αν η ευθύνη ανήκει στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, σε περίπτωση που επρόκειτο για επαρχιακή οδό.
Παράλληλα, αναδεικνύεται η αντίφαση που κατά τον Δήμο περιέχει η ίδια η αγωγή, αφού σε σημεία εμφανίζεται να περιγράφει το συμβάν ως εκτυλιγμένο σε γέφυρα επί δευτερεύουσας επαρχιακής οδού, ενώ αλλού γίνεται αναφορά σε επαρχιακή οδό Νέου Αερολιμένα Ρόδου προς πόλη Ρόδου, με περιγραφές για επικινδυνότητα και απουσία μέτρων. Αυτή η σύγχυση, κατά την έφεση, δεν είναι απλώς λεπτομέρεια αλλά το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται ή καταρρίπτεται η ευθύνη.
Η συζήτηση για σήμανση, πρόληψη και ετοιμότητα
Στην πρωτόδικη κρίση αποτυπώνεται μια ευρύτερη εικόνα που υπερβαίνει το σημείο του δρόμου και αγγίζει τη λειτουργία των μηχανισμών πρόληψης. Γίνεται αναφορά σε έκτακτο δελτίο επιδείνωσης καιρού της ΕΜΥ στις 20-11-2013, στη διαβίβαση ενημέρωσης προς φορείς, στην ένταση των βροχοπτώσεων στις 22-11-2013, και στην εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων στις περιοχές Ιαλυσού, Παστίδας και Κρεμαστής. Στο ίδιο πλαίσιο, η απόφαση περιγράφει ζητήματα όπως η απουσία σήμανσης περί επικινδυνότητας σε συγκεκριμένο σημείο, η μη ύπαρξη μηχανισμού που να δείχνει με σαφήνεια τη στάθμη των υδάτων σε σχέση με το οδόστρωμα, αλλά και η μη λήψη μέτρων διακοπής, ρύθμισης ή εκτροπής της κυκλοφορίας από την Τροχαία Ιαλυσού.
Η έφεση, από την άλλη πλευρά, επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος από την ουσία της παράλειψης στην ακριβή αρμοδιότητα, υποστηρίζοντας πως αν το κρίσιμο τμήμα ήταν επαρχιακό, τότε το πλαίσιο ευθύνης αλλάζει. Στην πράξη, η σύγκρουση δεν αφορά μόνο ένα δικόγραφο αλλά ένα μοντέλο κατανομής αρμοδιοτήτων σε ένα νησί όπου το οδικό δίκτυο, τα ρέματα και οι διασταυρώσεις τους δημιουργούν σημεία υψηλού ρίσκου όταν τα φαινόμενα ξεπερνούν τις «συνήθεις» αντοχές.
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο, όπως καταγράφεται, είναι η δικάσιμος της 29-01-2026, όπου η υπόθεση θα κριθεί σε δεύτερο βαθμό, με το ερώτημα να παραμένει αιχμηρό και ουσιαστικό. Σε μια τραγωδία που αποδίδεται σε ακραία φαινόμενα αλλά και σε ανθρώπινες παραλείψεις, η Δικαιοσύνη καλείται να αποφασίσει όχι μόνο ποιος είχε την ευθύνη του δρόμου, αλλά και ποια πρότυπα πρόληψης και προστασίας θεωρούνται πλέον αυτονόητα όταν η φύση χτυπά με σφοδρότητα.
