Με σόσιαλ μίντια τρία στα τέσσερα παιδιά 12 ετών

Τρία στα τέσσερα παιδιά δημο­τι­κού δια­θέ­τουν ήδη προφίλ σε social media, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο έκθεσής τους σε ακα­τάλ­ληλο ή επι­βλα­βές περιε­χό­μενο. Ωστόσο, η Ελλάδα έχει το υψη­λό­τερο ποσοστό στην Ευρώπη (34%) υπερ­βο­λι­κής ενα­σχό­λη­σης των παιδιών στο Δια­δί­κτυο. Δεν αρκούν αυτά τα στοι­χεία για να ανη­συ­χή­σουμε, και μάλιστα πολύ; «Μέχρι σήμερα, ο γονέας δεν είχε κανένα πρα­κτικό εργα­λείο στα χέρια του για να θέσει όρια στα παιδιά του. Το Kids Wallet και η νέα ευρω­παϊκή εφαρ­μογή έρχο­νται να καλύ­ψουν αυτό το κενό», ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο Γιώργος Κορμάς, υπεύ­θυ­νος της Γραμμής Βοή­θειας του Ελλη­νι­κού Κέντρου Ασφα­λούς Δια­δι­κτύου του Ιδρύ­μα­τος Τεχνο­λο­γίας και Ερευνας (SaferInternet4kids). «Οι γονείς που προ­σπα­θούν να απο­τρέ­ψουν τα παιδιά τους βρί­σκο­νται σε εξαι­ρε­τικά δύσκολη θέση, γιατί είναι ισχνή μειο­ψη­φία. Πρέπει να συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε ότι ένα παιδί οκτώ ή εννέα ετών δεν έχει την πνευ­μα­τική ωρι­μό­τητα να δια­χει­ρι­στεί την πλη­ρο­φο­ρία ή, ακόμη χει­ρό­τερα, μια σεξουα­λική παρε­νό­χληση. Δεν μπορείς να αφήνεις ένα παιδί να κινεί­ται ανε­ξέ­λεγ­κτο ψηφιακά με τη λογική ότι “έτσι κάνει η γενιά του”», συνε­χί­ζει.

«Δεν μπορείς να αφήνεις ένα παιδί να κινεί­ται ανε­ξέ­λεγ­κτο ψηφιακά με τη λογική ότι “έτσι κάνει η γενιά του”», τονίζει ο Γιώργος Κορμάς, υπεύ­θυ­νος της Γραμμής Βοή­θειας του SaferInternet4kids.

Προχθές, η πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν ανα­κοί­νωσε την ανά­πτυξη μιας ενιαίας ευρω­παϊ­κής εφαρ­μο­γής επα­λή­θευ­σης ηλικίας, με στόχο την ενί­σχυση της προ­στα­σίας των ανη­λί­κων στο Δια­δί­κτυο. Από την αρχή του έτους, πλήθος ευρω­παϊ­κών κρατών –μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα– έχουν εξαγ­γεί­λει μέτρα περιο­ρι­σμού στη χρήση των social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών. «Η δια­σύν­δεση μεταξύ του Kids Wallet και της ευρω­παϊ­κής εφαρ­μο­γής είναι κάτι που ετοι­μά­ζε­ται τώρα και θα ολο­κλη­ρω­θεί στο μέλλον. Θα λει­τουρ­γεί ακριβώς όπως όταν κάνουμε μια αγορά ή μπαί­νουμε σε μια τράπεζα και μας ζητεί­ται να “συν­δε­θούμε μέσω Gov.gr”. Θα επι­λέ­γουμε τη σύνδεση μέσω της κρα­τι­κής πύλης για να πιστο­ποι­ή­σουμε την ηλικία μας και τίποτα παρα­πάνω», εξηγεί ο κ. Κορμάς. Οι υπεύ­θυ­νοι υπο­γραμ­μί­ζουν πως με την εξής ρύθμιση «δεν θα απο­θη­κεύ­ο­νται τα δεδο­μένα μας, δεν θα ταυ­το­ποιούν οι πλατ­φόρ­μες το ποιοι είμαστε».

Τα σόσιαλ μίντια που δεν πιάνει η απα­γό­ρευση – Οι «γκρίζες» πλατ­φόρ­μες

Παρά το γεγονός ότι η εφαρ­μογή βρί­σκε­ται σε πιλο­τικό στάδιο, ο γενικός τρόπος λει­τουρ­γίας της θα είναι ο εξής: Αν θέλετε να δημιουρ­γή­σετε νέο λογα­ρια­σμό ή να χρη­σι­μο­ποι­ή­σετε αυτόν που ήδη έχετε, θα κατε­βά­ζετε την ευρω­παϊκή εφαρ­μογή. Θα πιστο­ποιείτε την ηλικία σας μέσω Gov.gr, ταυ­τό­τη­τας ή άλλου επί­ση­μου τρόπου. Η εφαρ­μογή θα ανα­γνω­ρί­ζει και θα απο­θη­κεύει ότι είστε, για παρά­δειγμα, 20 ετών και θα σας επι­τρέ­πει την είσοδο. Το Ελλη­νικό Κέντρο Ασφα­λούς Δια­δι­κτύου ανα­φέ­ρει πως «ο γονέας θα μπορεί να κατα­χω­ρί­ζει στο Kids Wallet το προφίλ του παιδιού και, όταν απαι­τεί­ται επι­βε­βαί­ωση ηλικίας για την πρό­σβαση σε ψηφιακή υπη­ρε­σία ή πλατ­φόρμα, η δια­δι­κα­σία θα ολο­κλη­ρώ­νε­ται μέσω σάρωσης QR code και χρήσης ψηφια­κής ταυ­τό­τη­τας που επι­βε­βαιώ­νει απο­κλει­στικά το ηλι­κιακό όριο. Ετσι, η πλατ­φόρμα θα λαμ­βά­νει μόνο την απο­λύ­τως ανα­γκαία πλη­ρο­φο­ρία, δηλαδή αν ο χρήστης πληροί ή όχι το απαι­τού­μενο ηλι­κιακό όριο, χωρίς να έχει πρό­σβαση σε πλήρη προ­σω­πικά στοι­χεία, όπως η ακριβής ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης».

«Κατα­νο­ή­στε πώς λει­τουρ­γούν τα νέα εργα­λεία γονικής επί­βλε­ψης. Και όταν σας πιέσουν τα παιδιά, απα­ντή­στε τους: “Αυτό είναι παρά­νομο, δεν μπορώ να σ’ το επι­τρέψω”», συμ­βου­λεύ­ουν οι ειδικοί. [Shutterstock]

Το κέντρο SaferInternet4kids δέχεται ετησίως γύρω στις 2.500 τηλε­φω­νι­κές κλήσεις από γονείς, εκπαι­δευ­τι­κούς, ακόμη και από παιδιά. «Οι κλήσεις από τα παιδιά είναι γύρω στο 10%-15%», υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Κορμάς. Στα στα­τι­στικά στοι­χεία για το 2025, ο δια­δι­κτυα­κός εκφο­βι­σμός κατα­γρά­φει αύξηση 117% σε σχέση με το 2024. Η συχνό­τερη όμως αιτία επι­κοι­νω­νίας των πολιτών με τη Γραμμή Βοή­θειας αφορά την υπερ­βο­λική χρήση του Δια­δι­κτύου (21,3%). «Τα στοι­χεία είναι απο­κα­λυ­πτικά. Το μέτρο είναι πολύ χρήσιμο ακόμη κι αν κάποιοι κατα­φέ­ρουν να το ξεπε­ρά­σουν», προ­σθέ­τει ο κ. Κορμάς.

Τα στοι­χή­ματα της «φραγής» στα σόσιαλ μίντια

Για τον ίδιο, το κρίσιμο είναι αν τελικά οι μεγάλες πλατ­φόρ­μες θα συνερ­γα­στούν εντάσ­σο­ντας τα εργα­λεία επι­βε­βαί­ω­σης ηλικίας. «Αν δεν συμ­φω­νή­σουν, τότε θα μπούμε στη λογική των αυστη­ρών κυρώ­σεων. Δείτε για παρά­δειγμα στην Αυστρα­λία. Αν οι πλατ­φόρ­μες δεν κατα­φέ­ρουν να ελέγ­ξουν την ηλικία των χρηστών, θα αντι­με­τω­πί­σουν πρό­στιμα έως και 50 εκατ. ευρώ. Υπάρχει το σχέδιο ακόμη και για απο­κλει­σμό τους από την Ευρώπη, αν και δεν νομίζω να φθά­σουμε σε αυτό το σημείο». Ενδει­κτικό είναι πως όταν οι πλατ­φόρ­μες είχαν κληθεί το 2016 να εφαρ­μό­σουν τον κανο­νι­σμό για τα πνευ­μα­τικά δικαιώ­ματα (GDPR), κάποια σημεία του έμειναν στα χαρτιά: «Ο κανο­νι­σμός, μεταξύ άλλων, προ­έ­βλεπε ότι τα παιδιά δεν θα μπαί­νουν στα social media χωρίς γονική συγκα­τά­θεση μέχρι την ηλικία των 15 ετών. Πέρασαν δέκα χρόνια και το συγκε­κρι­μένο σημείο δεν εφαρ­μό­στηκε στην πράξη. Γι’ αυτό είμαι επι­φυ­λα­κτι­κός για το πώς θα εξε­λι­χθεί όλο αυτό», εξηγεί ο κ. Κορμάς.

Ολα ξεκι­νούν από το σπίτι

Υπάρχει και ένα άλλο κρίσιμο ερώτημα που απα­σχο­λεί πολλούς γονείς. Πώς θα απα­σχο­λή­σουν το παιδί τις ώρες που ήταν απα­σχο­λη­μένο με το κινητό; Τι θα κάνει; Πόσο μάλλον που το παιδί μαθαί­νει από το οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον του, καθώς όλα ξεκι­νούν από το σπίτι. «Πολλοί γονείς από τη μια είναι οι ίδιοι εθι­σμέ­νοι στο σκρο­λά­ρι­σμα. Από την άλλη χρη­σι­μο­ποιούν τα social media ως “πάρ­κινγκ” για τα παιδιά προ­κει­μέ­νου να έχουν κάτι να ασχο­λού­νται και να μην τους ενο­χλούν», λέει το στέ­λε­χος του κέντρου. Μάλιστα, πολλές φορές οι ίδιοι οι γονείς δίνουν τα δικά τους κινητά προ­κει­μέ­νου τα παιδιά να είναι απα­σχο­λη­μένα. «Πρέπει να τους δώσουμε ερε­θί­σματα από τις τέχνες, τον αθλη­τι­σμό και το διά­βα­σμα. Είναι θέμα επι­βί­ω­σης της παι­δι­κής ηλικίας απέ­να­ντι στην παρε­νό­χληση και στην εξάρ­τηση που μπορεί να κρατάει ακόμη και 24 ώρες το 24ωρο», κατα­λή­γει ο κ. Κορμάς. Οταν, δε, τα παιδιά επι­μεί­νουν, οι γονείς οφεί­λουν να είναι ξεκά­θα­ροι: «Αυτό είναι παρά­νομο και δεν μπορώ να σ’ το επι­τρέψω».

Πηγή: kathimerini.gr