Τρία στα τέσσερα παιδιά δημοτικού διαθέτουν ήδη προφίλ σε social media, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο έκθεσής τους σε ακατάλληλο ή επιβλαβές περιεχόμενο. Ωστόσο, η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη (34%) υπερβολικής ενασχόλησης των παιδιών στο Διαδίκτυο. Δεν αρκούν αυτά τα στοιχεία για να ανησυχήσουμε, και μάλιστα πολύ; «Μέχρι σήμερα, ο γονέας δεν είχε κανένα πρακτικό εργαλείο στα χέρια του για να θέσει όρια στα παιδιά του. Το Kids Wallet και η νέα ευρωπαϊκή εφαρμογή έρχονται να καλύψουν αυτό το κενό», αναφέρει στην «Κ» ο Γιώργος Κορμάς, υπεύθυνος της Γραμμής Βοήθειας του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Ερευνας (SaferInternet4kids). «Οι γονείς που προσπαθούν να αποτρέψουν τα παιδιά τους βρίσκονται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, γιατί είναι ισχνή μειοψηφία. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ένα παιδί οκτώ ή εννέα ετών δεν έχει την πνευματική ωριμότητα να διαχειριστεί την πληροφορία ή, ακόμη χειρότερα, μια σεξουαλική παρενόχληση. Δεν μπορείς να αφήνεις ένα παιδί να κινείται ανεξέλεγκτο ψηφιακά με τη λογική ότι “έτσι κάνει η γενιά του”», συνεχίζει.
«Δεν μπορείς να αφήνεις ένα παιδί να κινείται ανεξέλεγκτο ψηφιακά με τη λογική ότι “έτσι κάνει η γενιά του”», τονίζει ο Γιώργος Κορμάς, υπεύθυνος της Γραμμής Βοήθειας του SaferInternet4kids.
Προχθές, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την ανάπτυξη μιας ενιαίας ευρωπαϊκής εφαρμογής επαλήθευσης ηλικίας, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων στο Διαδίκτυο. Από την αρχή του έτους, πλήθος ευρωπαϊκών κρατών –μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα– έχουν εξαγγείλει μέτρα περιορισμού στη χρήση των social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών. «Η διασύνδεση μεταξύ του Kids Wallet και της ευρωπαϊκής εφαρμογής είναι κάτι που ετοιμάζεται τώρα και θα ολοκληρωθεί στο μέλλον. Θα λειτουργεί ακριβώς όπως όταν κάνουμε μια αγορά ή μπαίνουμε σε μια τράπεζα και μας ζητείται να “συνδεθούμε μέσω Gov.gr”. Θα επιλέγουμε τη σύνδεση μέσω της κρατικής πύλης για να πιστοποιήσουμε την ηλικία μας και τίποτα παραπάνω», εξηγεί ο κ. Κορμάς. Οι υπεύθυνοι υπογραμμίζουν πως με την εξής ρύθμιση «δεν θα αποθηκεύονται τα δεδομένα μας, δεν θα ταυτοποιούν οι πλατφόρμες το ποιοι είμαστε».
Τα σόσιαλ μίντια που δεν πιάνει η απαγόρευση – Οι «γκρίζες» πλατφόρμες
Παρά το γεγονός ότι η εφαρμογή βρίσκεται σε πιλοτικό στάδιο, ο γενικός τρόπος λειτουργίας της θα είναι ο εξής: Αν θέλετε να δημιουργήσετε νέο λογαριασμό ή να χρησιμοποιήσετε αυτόν που ήδη έχετε, θα κατεβάζετε την ευρωπαϊκή εφαρμογή. Θα πιστοποιείτε την ηλικία σας μέσω Gov.gr, ταυτότητας ή άλλου επίσημου τρόπου. Η εφαρμογή θα αναγνωρίζει και θα αποθηκεύει ότι είστε, για παράδειγμα, 20 ετών και θα σας επιτρέπει την είσοδο. Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου αναφέρει πως «ο γονέας θα μπορεί να καταχωρίζει στο Kids Wallet το προφίλ του παιδιού και, όταν απαιτείται επιβεβαίωση ηλικίας για την πρόσβαση σε ψηφιακή υπηρεσία ή πλατφόρμα, η διαδικασία θα ολοκληρώνεται μέσω σάρωσης QR code και χρήσης ψηφιακής ταυτότητας που επιβεβαιώνει αποκλειστικά το ηλικιακό όριο. Ετσι, η πλατφόρμα θα λαμβάνει μόνο την απολύτως αναγκαία πληροφορία, δηλαδή αν ο χρήστης πληροί ή όχι το απαιτούμενο ηλικιακό όριο, χωρίς να έχει πρόσβαση σε πλήρη προσωπικά στοιχεία, όπως η ακριβής ημερομηνία γέννησης».
«Κατανοήστε πώς λειτουργούν τα νέα εργαλεία γονικής επίβλεψης. Και όταν σας πιέσουν τα παιδιά, απαντήστε τους: “Αυτό είναι παράνομο, δεν μπορώ να σ’ το επιτρέψω”», συμβουλεύουν οι ειδικοί. [Shutterstock]
Το κέντρο SaferInternet4kids δέχεται ετησίως γύρω στις 2.500 τηλεφωνικές κλήσεις από γονείς, εκπαιδευτικούς, ακόμη και από παιδιά. «Οι κλήσεις από τα παιδιά είναι γύρω στο 10%-15%», υπογραμμίζει ο κ. Κορμάς. Στα στατιστικά στοιχεία για το 2025, ο διαδικτυακός εκφοβισμός καταγράφει αύξηση 117% σε σχέση με το 2024. Η συχνότερη όμως αιτία επικοινωνίας των πολιτών με τη Γραμμή Βοήθειας αφορά την υπερβολική χρήση του Διαδικτύου (21,3%). «Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Το μέτρο είναι πολύ χρήσιμο ακόμη κι αν κάποιοι καταφέρουν να το ξεπεράσουν», προσθέτει ο κ. Κορμάς.
Τα στοιχήματα της «φραγής» στα σόσιαλ μίντια
Για τον ίδιο, το κρίσιμο είναι αν τελικά οι μεγάλες πλατφόρμες θα συνεργαστούν εντάσσοντας τα εργαλεία επιβεβαίωσης ηλικίας. «Αν δεν συμφωνήσουν, τότε θα μπούμε στη λογική των αυστηρών κυρώσεων. Δείτε για παράδειγμα στην Αυστραλία. Αν οι πλατφόρμες δεν καταφέρουν να ελέγξουν την ηλικία των χρηστών, θα αντιμετωπίσουν πρόστιμα έως και 50 εκατ. ευρώ. Υπάρχει το σχέδιο ακόμη και για αποκλεισμό τους από την Ευρώπη, αν και δεν νομίζω να φθάσουμε σε αυτό το σημείο». Ενδεικτικό είναι πως όταν οι πλατφόρμες είχαν κληθεί το 2016 να εφαρμόσουν τον κανονισμό για τα πνευματικά δικαιώματα (GDPR), κάποια σημεία του έμειναν στα χαρτιά: «Ο κανονισμός, μεταξύ άλλων, προέβλεπε ότι τα παιδιά δεν θα μπαίνουν στα social media χωρίς γονική συγκατάθεση μέχρι την ηλικία των 15 ετών. Πέρασαν δέκα χρόνια και το συγκεκριμένο σημείο δεν εφαρμόστηκε στην πράξη. Γι’ αυτό είμαι επιφυλακτικός για το πώς θα εξελιχθεί όλο αυτό», εξηγεί ο κ. Κορμάς.
Ολα ξεκινούν από το σπίτι
Υπάρχει και ένα άλλο κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί πολλούς γονείς. Πώς θα απασχολήσουν το παιδί τις ώρες που ήταν απασχολημένο με το κινητό; Τι θα κάνει; Πόσο μάλλον που το παιδί μαθαίνει από το οικογενειακό περιβάλλον του, καθώς όλα ξεκινούν από το σπίτι. «Πολλοί γονείς από τη μια είναι οι ίδιοι εθισμένοι στο σκρολάρισμα. Από την άλλη χρησιμοποιούν τα social media ως “πάρκινγκ” για τα παιδιά προκειμένου να έχουν κάτι να ασχολούνται και να μην τους ενοχλούν», λέει το στέλεχος του κέντρου. Μάλιστα, πολλές φορές οι ίδιοι οι γονείς δίνουν τα δικά τους κινητά προκειμένου τα παιδιά να είναι απασχολημένα. «Πρέπει να τους δώσουμε ερεθίσματα από τις τέχνες, τον αθλητισμό και το διάβασμα. Είναι θέμα επιβίωσης της παιδικής ηλικίας απέναντι στην παρενόχληση και στην εξάρτηση που μπορεί να κρατάει ακόμη και 24 ώρες το 24ωρο», καταλήγει ο κ. Κορμάς. Οταν, δε, τα παιδιά επιμείνουν, οι γονείς οφείλουν να είναι ξεκάθαροι: «Αυτό είναι παράνομο και δεν μπορώ να σ’ το επιτρέψω».
Πηγή: kathimerini.gr
