Ιούνιος: Μήνας Ευαισθητοποίησης για την πρόπτωση πυελικών οργάνων

Η Διεθνής Ουρο­γυ­ναι­κο­λο­γική Εται­ρεία (IUGA) έχει θεσπί­σει τον Ιούνιο ως μήνα ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης για την πρό­πτωση πυε­λι­κών οργάνων, παρέ­χο­ντας πλήρες ενη­με­ρω­τικό υλικό για κάθε γυναίκα ή άνδρα που διαι­σθά­νε­ται ή γνω­ρί­ζει ή έχει δια­γνω­στεί με πρό­πτωση οργάνων της πυέλου. Η Παγκό­σμια Ομο­σπον­δία Ακρά­τειας και Πυε­λι­κών Προ­βλη­μά­των (WFIPP), ως ο κεντρι­κός συντο­νι­στής της παγκό­σμιας εβδο­μά­δας ακρά­τειας, έχει ορίσει την εβδο­μάδα αυτή για το 2026, από τις 15 έως τις 21 Ιουνίου. Πώς συν­δέ­ε­ται η ακρά­τεια με την πρό­πτωση πυε­λι­κών οργάνων και ποια είναι τα συμ­πτώ­ματα που θα μας οδη­γή­σουν στον/στην ειδικό; Και ποιος είναι ο/η κατάλ­λη­λος/η ειδικός/ή για να ξεκι­νή­σει κανείς;

«Η κατε­ξο­χήν ειδι­κό­τητα που συνιστά και η IUGA, η Διεθνής Ουρο­γυ­ναι­κο­λο­γική Εται­ρεία, είναι αυτή του ουρο­γυ­ναι­κο­λό­γου, του γυναι­κο­λό­γου δηλαδή που έχει εκπαι­δευ­τεί κλινικά στη διά­γνωση, τη δια­χεί­ριση και την απο­κα­τά­σταση, συντη­ρη­τική ή χει­ρουρ­γική, των δια­τα­ρα­χών του πυε­λι­κού εδάφους», διευ­κρι­νί­ζει η κ. Φωτεινή Λάγαρη, MA., PT., με εξει­δί­κευση στη Φυσι­κο­θε­ρα­πεία για την Υγεία των Γυναι­κών και του Πυε­λι­κού Εδάφους.

«Ωστόσο, για τις περισ­σό­τε­ρες γυναί­κες, ο πρώτος γιατρός που θα εντο­πί­σει το πρό­βλημα είναι ο/η γυναι­κο­λό­γος της, ο/η οποίος/α ενδέ­χε­ται να προ­τεί­νει και λύσεις απο­κα­τά­στα­σης, εκτός και αν η κατά­σταση είναι αρκετά σύνθετη και παρα­πέμ­ψει σε ουρο­γυ­ναι­κο­λόγο. Επίσης, στην περί­πτωση που η γυναίκα έχει ακρά­τεια ούρων ή συχνου­ρία ή κατα­κρά­τηση ούρων, ενδε­χο­μέ­νως να απευ­θυν­θεί πρώτα σε ουρο­λόγο, ο/η οποίος/α ανάλογα με την εξει­δί­κευσή του θα συμ­με­τά­σχει στη διε­ρεύ­νηση της αιτίας ή των αιτιών που οδή­γη­σαν στα συμ­πτώ­ματα αυτά» προ­σθέ­τει.

Πώς συν­δέ­ε­ται η ακρά­τεια ούρων με την πρό­πτωση των πυε­λι­κών οργάνων;

«Η ακρά­τεια ούρων μπορεί να είναι ένα από τα συμ­πτώ­ματα της πρό­πτω­σης οργάνων της πυέλου. Η πρό­πτωση, παρόλο που σπανίως μπορεί να οδη­γή­σει σε κατα­στά­σεις απει­λη­τι­κές για τη ζωή, μπορεί να έχει και συνήθως έχει σοβαρές επι­πτώ­σεις στην καθη­με­ρινή ζωή, πλήτ­το­ντας την ποιό­τητά της. Βάρος και πίεση χαμηλά στη μήτρα, σε σοβαρές περι­πτώ­σεις αίσθηση εξο­γκώ­μα­τος από το άνοιγμα του κόλπου, δυσφο­ρία, ακρά­τεια ούρων, κατα­κρά­τηση ή αδυ­να­μία πλήρους κένωσης της ουρο­δό­χου κύστης, συνε­χείς ουρο­λοι­μώ­ξεις, πόνος κατά τη σεξουα­λική επαφή (δυσπα­ρευ­νία), αλλαγές στον μυϊκό τόνο και μείωση της σεξουα­λι­κής διέ­γερ­σης και αδυ­να­μία οργα­σμού. Στις περι­πτώ­σεις πρό­πτω­σης του ορθού στον κόλπο (ορθο­κήλη), στις αιτίες συγκα­τα­λέ­γο­νται η χρόνια δυσκοι­λιό­τητα και ως σύμ­πτωμα η αίσθηση πίεσης ή και εξο­γκώ­μα­τος στο ορθό», εξηγεί η κ. Μιμή Μαρ­σέλ­λου, PT, MSc, PhD(c), φυσι­κο­θε­ρα­πεύ­τρια με ειδί­κευση στην απο­κα­τά­σταση των δυσλει­τουρ­γιών ούρησης και αφό­δευ­σης.

Ποιες είναι οι κύριες αιτίες που οδηγούν στην πρό­πτωση των οργάνων της πυέλου;

«Οι αιτίες ποι­κί­λουν και αφορούν τόσο φυσιο­λο­γι­κές όσο και χρόνιες, παθο­λο­γι­κές κατα­στά­σεις. Η εγκυ­μο­σύνη και ο τοκετός απο­τε­λούν τον συχνό­τερο παρά­γο­ντα κιν­δύ­νου για πρό­πτωση πυε­λι­κών οργάνων. Πολ­λα­πλές εγκυ­μο­σύ­νες, ο τοκετός ενός μεγάλου σε μέγεθος βρέφους, ένας ή πολλοί υπο­βοη­θού­με­νοι φυσιο­λο­γι­κοί τοκετοί με ιατρικά εργα­λεία, όπως εμβρυουλκά. Επίσης, οποια­δή­ποτε κατά­σταση που ασκεί παρα­τε­τα­μένη πίεση στους μύες του πυε­λι­κού εδάφους, όπως χρόνια δυσκοι­λιό­τητα, χρόνιος βήχας, συνεχής άρση βαρών. Η φυσιο­λο­γική γήρανση και η εμμη­νό­παυση απο­τε­λούν παρά­γο­ντα κιν­δύ­νου, δεδο­μέ­νου ότι ο συν­δε­τι­κός ιστός που στη­ρί­ζει τα πυελικά όργανα λεπταί­νει και γίνεται λιγό­τερο ανθε­κτι­κός. Γυναί­κες με περισ­σό­τερο σωμα­τικό βάρος ή παχυ­σαρ­κία, αλλά και άτομα με κλη­ρο­νο­μού­με­νες δια­τα­ρα­χές του συν­δε­τι­κού ιστού επίσης ενδέ­χε­ται να βιώσουν αυτήν τη δυσά­ρε­στη κατά­σταση», τονίζει η κ. Λάγαρη.

«Αρκετές φορές, η πρό­πτωση μήτρας αντι­με­τω­πί­ζε­ται επεμ­βα­τικά. Η χει­ρουρ­γική επέμ­βαση προ­κρί­νε­ται ως λύση σε κατα­στά­σεις που δεν μπορούν να αντι­με­τω­πι­στούν απο­τε­λε­σμα­τικά με μη επεμ­βα­τικό τρόπο. Σε γυναί­κες που έχουν γεν­νή­σει και δεν επι­θυ­μούν άλλα παιδιά ή σε γυναί­κες μη παρα­γω­γι­κής ηλικίας, με σύνθετα προ­βλή­ματα, επι­λέ­γε­ται ορι­σμέ­νες φορές η λύση της υστε­ρε­κτο­μής μαζί με την απο­κα­τά­σταση της πρό­πτω­σης», εξηγεί η κ. Μαρ­σέλ­λου.

« Σε κάθε περί­πτωση» σημειώ­νει, «η απο­κα­τά­σταση ενός προ­βλή­μα­τος είναι και οφείλει να είναι εξα­το­μι­κευ­μένη. Ήπιες κατα­στά­σεις πρό­πτω­σης μπορεί να μην χρειά­ζο­νται θερα­πεία. Σε κατα­στά­σεις όπου εμφα­νί­ζο­νται συμ­πτώ­ματα, όπως αυτά που ανα­φέ­ραμε, μπορεί να προ­κρί­νε­ται ως λύση η αλλαγή του τρόπου ζωής, όπως η αντι­με­τώ­πιση της δυσκοι­λιό­τη­τας, η δια­τή­ρηση ενός φυσιο­λο­γι­κού βάρους, η φυσι­κο­θε­ρα­πεία του πυε­λι­κού εδάφους ή μη επεμ­βα­τι­κές μέθοδοι με τοπο­θέ­τηση εργα­λείων χωρίς χει­ρουρ­γείο, όπως η τοπο­θέ­τηση πεσσών που στη­ρί­ζουν τα πυελικά όργανα».

Σε ποιο σημείο συμ­με­τέ­χει ο/η φυσι­κο­θε­ρα­πευ­τής/εύτρια;

«Η φυσι­κο­θε­ρα­πεία πυε­λι­κού εδάφους μπορεί να προ­λά­βει την πρό­πτωση, να την αντι­με­τω­πί­σει σε πρώιμο στάδιο ή και σε προ­χω­ρη­μένο μαζί με κάποια ακόμη μη επεμ­βα­τική ή και επεμ­βα­τική μέθοδο απο­κα­τά­στα­σης. Μετά από επέμ­βαση αφαί­ρε­σης οργάνου που είχε πρό­πτωση, η φυσι­κο­θε­ρα­πεία πυε­λι­κού εδάφους κρί­νε­ται απα­ραί­τητη, δεδο­μέ­νου ότι πιθανά να επη­ρε­α­στεί η θέση των οργάνων που έχουν παρα­μεί­νει, όπως και η λει­τουρ­γία τους. Σημα­ντική είναι επίσης η στα­θε­ρο­ποί­ηση του κολο­βώ­μα­τος, της περιο­χής του κόλπου όπου βρί­σκο­νταν ο τρά­χη­λος της μήτρας, στην περί­πτωση υστε­ρε­κτο­μής», εξηγεί η κ. Λάγαρη.

Αυτό συμ­βαί­νει ακριβώς γιατί ο ρόλος των ασκή­σεων αυτών είναι η ενδυ­νά­μωση των μυών της πυέλου, των μυών που ανα­λαμ­βά­νουν τη στήριξη των οργάνων. Η ενδυ­νά­μωση αυτών των μυών εξα­σφα­λί­ζει τη σταθερή στήριξη των πυε­λι­κών οργάνων και την ανθε­κτι­κό­τητα των μυών σε κατα­στά­σεις πίεσης ή ανα­διά­τα­ξης. Οι ασκή­σεις ενδυ­νά­μω­σης και χαλά­ρω­σης των πυε­λι­κών μυών, γνωστές ως ασκή­σεις Kegel, η σωστή δια­φραγ­μα­τική αναπνοή για την ορθή δια­χεί­ριση της ενδο­κοι­λια­κής πίεσης, οι τεχνι­κές βιο­α­νά­δρα­σης, η επα­νεκ­παί­δευση της ούρησης και της αφό­δευ­σης, συγκα­τα­λέ­γο­νται ανάμεσα στο θερα­πευ­τικό πλάνο των φυσι­κο­θε­ρα­πευ­τών που έχουν ειδί­κευση στο πυελικό έδαφος. Ο δρόμος που θα ακο­λου­θή­σει ο φυσι­κο­θε­ρα­πευ­τής εξαρ­τά­ται πάντα από την εξα­το­μι­κευ­μένη αξιο­λό­γηση κάθε περί­πτω­σης.

Και  μετά από επέμ­βαση με  αφαί­ρεση του οργάνου που είχε πρό­πτωση, η φυσι­κο­θε­ρα­πεία πυε­λι­κού εδάφους είναι σημα­ντική διότι υπάρχει νέα «χωρο­τα­ξία» των οργάνων «που έχουν μείνει»  και πολλές φορές επη­ρε­ά­ζε­ται η λει­τουρ­γία αυτών. Επίσης, σημα­ντική είναι και η στήριξη του , ανάλογα με το είδος της επέμ­βα­σης της περί­πτω­σης.

«Αυτό που δεν πρέπει να παρα­λεί­πουμε σε όλες τις κατα­στά­σεις υγείας είναι η ανα­γκαιό­τητα ενη­μέ­ρω­σης της αξίας της πρό­λη­ψης», τονίζει η κ. Μαρ­σέλ­λου. «Και στο πυελικό έδαφος αλλά και σε πολλές ιατρι­κές κατα­στά­σεις, η πρόληψη απο­τε­λεί πάντα την πιο ανώδυνη και απο­τε­λε­σμα­τική μέθοδο αντι­με­τώ­πι­σης. Στην περί­πτωση της πρό­πτω­σης των πυε­λι­κών οργάνων, η ενδυ­νά­μωση των μυών της πυέλου κατά την εγκυ­μο­σύνη και μετά τον τοκετό ή στην κλι­μα­κτή­ριο ή σε αιφ­νί­δια διακοπή της εμμήνου ρύσης, όπως σε περι­πτώ­σεις καρ­κί­νου μαστού, απο­δει­κνύ­ε­ται σωτήρια».