Το Εφετείο Δωδεκανήσου επιδίκασε αποζημίωση σε συνταξιούχο δικηγόρο για άδειες που δεν του χορηγήθηκαν ποτέ

Μια υπό­θε­ση που ξε­κί­νη­σε στα τέλη του 2021 και πέ­ρα­σε από δύο βαθ­μούς δι­καιο­δο­σί­ας έφτα­σε στην τε­λι­κή της έκ­βα­ση με από­φα­ση του Μο­νο­με­λούς Εφε­τεί­ου Δω­δε­κα­νή­σου, η οποία δη­μο­σιεύ­θη­κε στις 9 Σε­πτεμ­βρί­ου 2026. Ο ημε­δα­πός συ­ντα­ξιού­χος δι­κη­γό­ρος που είχε προ­σφύ­γει κατά της Πε­ρι­φέ­ρειας κέρ­δι­σε εν μέρει την έφεσή του, καθώς το δι­κα­στή­ριο του ανα­γνώ­ρι­σε αξί­ω­ση για απο­δο­χές αδεί­ας 5 ετών, απέρ­ρι­ψε όμως το αί­τη­μά του για τα επι­δό­μα­τα Χρι­στου­γέν­νων, Πάσχα και αδεί­ας που κα­ταρ­γή­θη­καν από το 2013.

Ο ενά­γων είχε προ­σλη­φθεί τον Δε­κέμ­βριο του 1999 στην τότε Νο­μαρ­χια­κή Αυ­το­διοί­κη­ση Δω­δε­κα­νή­σου με σύμ­βα­ση έμ­μι­σθης εντο­λής αο­ρί­στου χρό­νου, αμει­βό­με­νος με πάγια μη­νιαία αντι­μι­σθία. Με τη διοι­κη­τι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση του 2010 η Πε­ρι­φέ­ρεια υπει­σήλ­θε αυ­το­δι­καί­ως σε όλα τα δι­καιώ­μα­τα και τις υπο­χρε­ώ­σεις της κα­ταρ­γη­θεί­σας Νο­μαρ­χί­ας και ο δι­κη­γό­ρος συ­νέ­χι­σε να απα­σχο­λεί­ται με την ίδια σχέση. Τον Ιού­νιο του 2016 το­πο­θε­τή­θη­κε προϊ­στά­με­νος της Αυ­το­τε­λούς Διεύ­θυν­σης Νο­μι­κών Υπη­ρε­σιών, θέση που κρά­τη­σε μέχρι τη λύση της σύμ­βα­σης στις 22 Ια­νουα­ρί­ου 2021, όταν συ­μπλή­ρω­σε τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης.

Στο διά­στη­μα αυτό, όπως προ­κύ­πτει από την από­φα­ση, διεκ­πε­ραί­ω­νε ανελ­λι­πώς για λο­γα­ρια­σμό του φορέα γρα­πτές και προ­φο­ρι­κές γνω­μο­δο­τή­σεις, πα­ρα­στά­σεις σε συ­νε­δριά­σεις συλ­λο­γι­κών ορ­γά­νων και εκ­προ­σώ­πη­ση ενώ­πιον δι­κα­στη­ρί­ων όλων των βαθ­μί­δων.

Το πρω­το­βάθ­μιο δι­κα­στή­ριο, με από­φα­ση που δη­μο­σιεύ­θη­κε τον Μάιο του 2025, δέ­χθη­κε μόνο το κον­δύ­λιο της ει­σφο­ράς αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Απέρ­ρι­ψε ως μη νό­μι­μα τα αι­τή­μα­τα για τα δώρα και ως αό­ρι­στο το αί­τη­μα για την άδεια, κρί­νο­ντας ότι ο ενά­γων όφει­λε να ανα­φέ­ρει στο δι­κό­γρα­φο ότι η άδεια δεν του δό­θη­κε από υπαι­τιό­τη­τα του ερ­γο­δό­τη. Ο δι­κη­γό­ρος άσκη­σε έφεση.

Ο πρώ­τος λόγος έφε­σης, που αφο­ρού­σε στα επι­δό­μα­τα Χρι­στου­γέν­νων, Πάσχα και αδεί­ας, απορ­ρί­φθη­κε ως αβά­σι­μος. Το Εφε­τείο επα­νέ­λα­βε την πάγια θέση των ανώ­τα­των δι­κα­στη­ρί­ων ότι η κα­τάρ­γη­ση των επι­δο­μά­των αυτών από 1 Ια­νουα­ρί­ου 2013, στο πλαί­σιο του δεύ­τε­ρου Μνη­μο­νί­ου, δεν πα­ρα­βιά­ζει την αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, τα άρθρα του Συ­ντάγ­μα­τος για την ισό­τη­τα στα δη­μό­σια βάρη ή το Πρώτο Πρό­σθε­το Πρω­τό­κολ­λο της ΕΣΔΑ.

Το μέτρο, όπως ση­μειώ­νε­ται στην από­φα­ση, εφαρ­μό­στη­κε γε­νι­κώς σε όλους τους μι­σθω­τούς του δη­μο­σί­ου τομέα και εντάσ­σε­ται σε ένα ευ­ρύ­τε­ρο πρό­γραμ­μα δη­μο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής, η σκο­πι­μό­τη­τα του οποί­ου υπό­κει­ται σε ορια­κό μόνο δι­κα­στι­κό έλεγ­χο.

Η ου­σια­στι­κή ανα­τρο­πή ήρθε στον δεύ­τε­ρο λόγο έφε­σης. Το Εφε­τείο δια­πί­στω­σε ότι το πρω­το­βάθ­μιο δι­κα­στή­ριο πα­ρερ­μή­νευ­σε το δι­κό­γρα­φο της αγω­γής. Πα­ρό­τι ο ενά­γων χρη­σι­μο­ποιού­σε κατ’ επα­νά­λη­ψη τον όρο «απο­ζη­μί­ω­ση αδεί­ας», που στη νο­μι­κή ορο­λο­γία ση­μαί­νει το δι­πλά­σιο των απο­δο­χών ως αστι­κή ποινή σε βάρος του υπαί­τιου ερ­γο­δό­τη, από το πε­ριε­χό­με­νο της αγω­γής προ­έ­κυ­πτε κα­θα­ρά ότι ζη­τού­σε τις απλές απο­δο­χές αδεί­ας, δη­λα­δή ποσό ίσο με τον μη­νιαίο μισθό του για κάθε έτος. Για την αξί­ω­ση αυτή, όπως εξη­γεί το δι­κα­στή­ριο, δεν απαι­τεί­ται ούτε προη­γού­με­νη αί­τη­ση του ερ­γα­ζο­μέ­νου ούτε επί­κλη­ση υπαι­τιό­τη­τας του ερ­γο­δό­τη. Το δι­καί­ω­μα στην άδεια απορ­ρέ­ει ευ­θέ­ως από τον νόμο και, αν δεν χο­ρη­γη­θεί μέσα στο ημε­ρο­λο­για­κό έτος, με­τα­τρέ­πε­ται αυ­το­μά­τως σε χρη­μα­τι­κή αξί­ω­ση.

Κρί­σι­μο ση­μείο της από­φα­σης απο­τε­λεί η απόρ­ρι­ψη του βα­σι­κού επι­χει­ρή­μα­τος της Πε­ρι­φέ­ρειας, η οποία υπο­στή­ρι­ζε ότι οι δια­τά­ξεις του Κώ­δι­κα Δι­κη­γό­ρων για την ετή­σια άδεια αφο­ρούν μόνο τους έμ­μι­σθους δι­κη­γό­ρους ιδιω­τι­κών φο­ρέ­ων και όχι εκεί­νους του δη­μο­σί­ου.

Το Εφε­τείο έκρι­νε ότι η άποψη αυτή δεν βρί­σκει έρει­σμα ούτε στον νόμο ούτε στην ερ­μη­νεία του, καθώς το άρθρο 46 του Κώ­δι­κα δεν κάνει καμία τέ­τοια διά­κρι­ση. Μά­λι­στα, όπως επι­ση­μαί­νε­ται, η Πε­ρι­φέ­ρεια δεν προ­σκό­μι­σε κα­νέ­να έγ­γρα­φο που να απο­δει­κνύ­ει ότι χο­ρή­γη­σε έστω μέρος της άδειας ή ότι κα­τέ­βα­λε τις αντί­στοι­χες απο­δο­χές, συ­νο­μο­λο­γώ­ντας έτσι έμ­με­σα ότι πράγ­μα­τι δεν το έπρα­ξε.

Πέρα από το συ­γκε­κρι­μέ­νο ποσό, η από­φα­ση έχει εν­δια­φέ­ρον για το σύ­νο­λο των έμ­μι­σθων δι­κη­γό­ρων που υπη­ρε­τούν σε δή­μους, πε­ρι­φέ­ρειες και νο­μι­κά πρό­σω­πα δη­μο­σί­ου δι­καί­ου. Το Εφε­τείο ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι ο Κώ­δι­κας Δι­κη­γό­ρων, ως ει­δι­κός νόμος, υπε­ρι­σχύ­ει και ότι ο Κώ­δι­κας Κα­τά­στα­σης Δη­μο­τι­κών Υπαλ­λή­λων δεν είναι ευ­νοϊ­κό­τε­ρος, αφού επι­τρέ­πει τον πε­ριο­ρι­σμό ή την ανά­κλη­ση της άδειας για υπη­ρε­σια­κές ανά­γκες χωρίς πρό­βλε­ψη απο­ζη­μί­ω­σης. Κάθε αντί­θε­τη συμ­φω­νία με­τα­ξύ φορέα και δι­κη­γό­ρου, όπως ση­μειώ­νε­ται χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, είναι άκυρη.

Τον εκ­κα­λού­ντα εκ­προ­σώ­πη­σε ο δι­κη­γό­ρος κ. Δη­μή­τριος Σα­λα­μα­στρά­κης, ενώ την Πε­ρι­φέ­ρεια ο δι­κη­γό­ρος κ. Γε­ώρ­γιος Μαυ­ρομ­μά­της.