Το Εφετείο Δωδεκανήσου επιδίκασε αποζημίωση σε συνταξιούχο δικηγόρο για άδειες που δεν του χορηγήθηκαν ποτέ

Μια υπόθεση που ξεκί­νησε στα τέλη του 2021 και πέρασε από δύο βαθμούς δικαιο­δο­σίας έφτασε στην τελική της έκβαση με απόφαση του Μονο­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου, η οποία δημο­σιεύ­θηκε στις 9 Σεπτεμ­βρίου 2026. Ο ημε­δα­πός συντα­ξιού­χος δικη­γό­ρος που είχε προ­σφύ­γει κατά της Περι­φέ­ρειας κέρδισε εν μέρει την έφεσή του, καθώς το δικα­στή­ριο του ανα­γνώ­ρισε αξίωση για απο­δο­χές αδείας 5 ετών, απέρ­ριψε όμως το αίτημά του για τα επι­δό­ματα Χρι­στου­γέν­νων, Πάσχα και αδείας που καταρ­γή­θη­καν από το 2013.

Ο ενάγων είχε προ­σλη­φθεί τον Δεκέμ­βριο του 1999 στην τότε Νομαρ­χιακή Αυτο­διοί­κηση Δωδε­κα­νή­σου με σύμβαση έμμι­σθης εντολής αορί­στου χρόνου, αμει­βό­με­νος με πάγια μηνιαία αντι­μι­σθία. Με τη διοι­κη­τική μεταρ­ρύθ­μιση του 2010 η Περι­φέ­ρεια υπει­σήλθε αυτο­δι­καίως σε όλα τα δικαιώ­ματα και τις υπο­χρε­ώ­σεις της καταρ­γη­θεί­σας Νομαρ­χίας και ο δικη­γό­ρος συνέ­χισε να απα­σχο­λεί­ται με την ίδια σχέση. Τον Ιούνιο του 2016 τοπο­θε­τή­θηκε προϊ­στά­με­νος της Αυτο­τε­λούς Διεύ­θυν­σης Νομικών Υπη­ρε­σιών, θέση που κράτησε μέχρι τη λύση της σύμ­βα­σης στις 22 Ιανουα­ρίου 2021, όταν συμπλή­ρωσε τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις συντα­ξιο­δό­τη­σης.

Στο διά­στημα αυτό, όπως προ­κύ­πτει από την απόφαση, διεκ­πε­ραί­ωνε ανελ­λι­πώς για λογα­ρια­σμό του φορέα γραπτές και προ­φο­ρι­κές γνω­μο­δο­τή­σεις, παρα­στά­σεις σε συνε­δριά­σεις συλ­λο­γι­κών οργάνων και εκπρο­σώ­πηση ενώπιον δικα­στη­ρίων όλων των βαθ­μί­δων.

Το πρω­το­βάθ­μιο δικα­στή­ριο, με απόφαση που δημο­σιεύ­θηκε τον Μάιο του 2025, δέχθηκε μόνο το κον­δύ­λιο της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης. Απέρ­ριψε ως μη νόμιμα τα αιτή­ματα για τα δώρα και ως αόριστο το αίτημα για την άδεια, κρί­νο­ντας ότι ο ενάγων όφειλε να ανα­φέ­ρει στο δικό­γραφο ότι η άδεια δεν του δόθηκε από υπαι­τιό­τητα του εργο­δότη. Ο δικη­γό­ρος άσκησε έφεση.

Ο πρώτος λόγος έφεσης, που αφο­ρούσε στα επι­δό­ματα Χρι­στου­γέν­νων, Πάσχα και αδείας, απορ­ρί­φθηκε ως αβά­σι­μος. Το Εφετείο επα­νέ­λαβε την πάγια θέση των ανώ­τα­των δικα­στη­ρίων ότι η κατάρ­γηση των επι­δο­μά­των αυτών από 1 Ιανουα­ρίου 2013, στο πλαίσιο του δεύ­τε­ρου Μνη­μο­νίου, δεν παρα­βιά­ζει την αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, τα άρθρα του Συντάγ­μα­τος για την ισότητα στα δημόσια βάρη ή το Πρώτο Πρό­σθετο Πρω­τό­κολλο της ΕΣΔΑ.

Το μέτρο, όπως σημειώ­νε­ται στην απόφαση, εφαρ­μό­στηκε γενικώς σε όλους τους μισθω­τούς του δημο­σίου τομέα και εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο πρό­γραμμα δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής, η σκο­πι­μό­τητα του οποίου υπό­κει­ται σε οριακό μόνο δικα­στικό έλεγχο.

Η ουσια­στική ανα­τροπή ήρθε στον δεύτερο λόγο έφεσης. Το Εφετείο δια­πί­στωσε ότι το πρω­το­βάθ­μιο δικα­στή­ριο παρερ­μή­νευσε το δικό­γραφο της αγωγής. Παρότι ο ενάγων χρη­σι­μο­ποιούσε κατ’ επα­νά­ληψη τον όρο «απο­ζη­μί­ωση αδείας», που στη νομική ορο­λο­γία σημαί­νει το διπλά­σιο των απο­δο­χών ως αστική ποινή σε βάρος του υπαί­τιου εργο­δότη, από το περιε­χό­μενο της αγωγής προ­έ­κυ­πτε καθαρά ότι ζητούσε τις απλές απο­δο­χές αδείας, δηλαδή ποσό ίσο με τον μηνιαίο μισθό του για κάθε έτος. Για την αξίωση αυτή, όπως εξηγεί το δικα­στή­ριο, δεν απαι­τεί­ται ούτε προη­γού­μενη αίτηση του εργα­ζο­μέ­νου ούτε επί­κληση υπαι­τιό­τη­τας του εργο­δότη. Το δικαί­ωμα στην άδεια απορ­ρέει ευθέως από τον νόμο και, αν δεν χορη­γη­θεί μέσα στο ημε­ρο­λο­γιακό έτος, μετα­τρέ­πε­ται αυτο­μά­τως σε χρη­μα­τική αξίωση.

Κρίσιμο σημείο της από­φα­σης απο­τε­λεί η απόρ­ριψη του βασικού επι­χει­ρή­μα­τος της Περι­φέ­ρειας, η οποία υπο­στή­ριζε ότι οι δια­τά­ξεις του Κώδικα Δικη­γό­ρων για την ετήσια άδεια αφορούν μόνο τους έμμι­σθους δικη­γό­ρους ιδιω­τι­κών φορέων και όχι εκεί­νους του δημο­σίου.

Το Εφετείο έκρινε ότι η άποψη αυτή δεν βρίσκει έρεισμα ούτε στον νόμο ούτε στην ερμη­νεία του, καθώς το άρθρο 46 του Κώδικα δεν κάνει καμία τέτοια διά­κριση. Μάλιστα, όπως επι­ση­μαί­νε­ται, η Περι­φέ­ρεια δεν προ­σκό­μισε κανένα έγγραφο που να απο­δει­κνύει ότι χορή­γησε έστω μέρος της άδειας ή ότι κατέ­βαλε τις αντί­στοι­χες απο­δο­χές, συνο­μο­λο­γώ­ντας έτσι έμμεσα ότι πράγ­ματι δεν το έπραξε.

Πέρα από το συγκε­κρι­μένο ποσό, η απόφαση έχει ενδια­φέ­ρον για το σύνολο των έμμι­σθων δικη­γό­ρων που υπη­ρε­τούν σε δήμους, περι­φέ­ρειες και νομικά πρόσωπα δημο­σίου δικαίου. Το Εφετείο ξεκα­θα­ρί­ζει ότι ο Κώδικας Δικη­γό­ρων, ως ειδικός νόμος, υπε­ρι­σχύει και ότι ο Κώδικας Κατά­στα­σης Δημο­τι­κών Υπαλ­λή­λων δεν είναι ευνοϊ­κό­τε­ρος, αφού επι­τρέ­πει τον περιο­ρι­σμό ή την ανά­κληση της άδειας για υπη­ρε­σια­κές ανάγκες χωρίς πρό­βλεψη απο­ζη­μί­ω­σης. Κάθε αντί­θετη συμ­φω­νία μεταξύ φορέα και δικη­γό­ρου, όπως σημειώ­νε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά, είναι άκυρη.

Τον εκκα­λού­ντα εκπρο­σώ­πησε ο δικη­γό­ρος κ. Δημή­τριος Σαλα­μα­στρά­κης, ενώ την Περι­φέ­ρεια ο δικη­γό­ρος κ. Γεώρ­γιος Μαυ­ρομ­μά­της.