Eσβησε το «ηφαίστειο» της χωματερής της Καλύμνου…

• «Η Κά­λυ­μνος στά­θη­κε πολύ τυ­χε­ρή, διότι ένας άν­θρω­πος που λέ­γε­ται Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος υιο­θέ­τη­σε το νησί» δη­λώ­νει ο δή­μαρ­χος Γιάν­νης Μα­στρο­κού­κος

Για δε­κα­ε­τί­ες ήταν εκεί. Στα Γιαν­νο­χώ­ρα­φα. Μια πληγή στο τοπίο της Κα­λύ­μνου, που δεν έμενε κρυφή ούτε όταν κα­νείς προ­σπα­θού­σε να την αφή­σει πίσω του. Έκαι­γε σχε­δόν αδιά­κο­πα, κά­πνι­ζε, ανέ­δι­δε δυ­σο­σμία και υπεν­θύ­μι­ζε στους κα­τοί­κους και στους επι­σκέ­πτες ότι ένα από τα πιο όμορ­φα νησιά του Αι­γαί­ου κου­βα­λού­σε ένα πρό­βλη­μα που έμοια­ζε για χρό­νια αδύ­να­το να λυθεί. Σε ημέ­ρες με κα­τάλ­λη­λες και­ρι­κές συν­θή­κες, οι κα­πνοί από τη χω­μα­τε­ρή ήταν ορα­τοί ακόμη και από τις ακτές της Κω. Η ει­κό­να πα­ρέ­πε­μπε πε­ρισ­σό­τε­ρο σε ενερ­γό ηφαί­στειο παρά σε χώρο από­θε­σης απορ­ριμ­μά­των.

Τώρα, όμως, το «ηφαί­στειο» έσβη­σε. Η χω­μα­τε­ρή των Γιαν­νο­χω­ρά­φων δεν απο­τε­λεί πλέον τον ενερ­γό χώρο όπου για δε­κα­ε­τί­ες κα­τέ­λη­γαν τα απορ­ρίμ­μα­τα της Κα­λύ­μνου. Η λει­τουρ­γία του Σταθ­μού Με­τα­φόρ­τω­σης Απορ­ριμ­μά­των έχει ολο­κλη­ρω­θεί και τα απορ­ρίμ­μα­τα με­τα­φέ­ρο­νται πλέον στον πλη­σιέ­στε­ρο αδειο­δο­τη­μέ­νο ΧΥΤΑ, στην Κω. Για τον δή­μαρ­χο Κα­λύ­μνου Γιάν­νη Μα­στρο­κού­κο, η στιγ­μή έχει έναν ιδιαί­τε­ρο συμ­βο­λι­σμό. Δεν πα­νη­γυ­ρί­ζει απλώς για το τέλος μιας εγκα­τά­στα­σης. Μιλά για το τέλος μιας ολό­κλη­ρης επο­χής.

«Μου δη­μιουρ­γού­νται αντι­φα­τι­κά συ­ναι­σθή­μα­τα, δη­λα­δή της στε­να­χώ­ριας και της χαράς. Η στε­να­χώ­ρια, όπως εξη­γεί, αφορά κυ­ρί­ως το γε­γο­νός ότι ένας τόπος με την ιστο­ρία και τις θυ­σί­ες των αν­θρώ­πων της Κα­λύ­μνου έφτα­σε να συμ­βιώ­νει επί δε­κα­ε­τί­ες με μια ενερ­γή χω­μα­τε­ρή. Στε­να­χώ­ριες γιατί δεν μας αξί­ζει η Κά­λυ­μνος, είναι ένας τόπος ο οποί­ος έχει γρά­ψει τη δική του ιστο­ρία σε πέ­τρι­να χρό­νια και για να επι­βιώ­σουν αυτοί οι άν­θρω­ποι πή­γαι­ναν στα 70 και στα 80 μέτρα βάθος που δεν τολ­μού­σε κα­νείς να το κάνει.» Και μετά έρ­χε­ται η ει­κό­να της χω­μα­τε­ρής: «Και καλά κρα­τούν οι φω­τιές, οι κα­πνοί, η δυ­σο­σμία, η επι­βά­ρυν­ση του πε­ρι­βάλ­λο­ντος που δεν αξί­ζει τέ­τοια δρα­στη­ριό­τη­τα αυτός ο λαός. Από τις φω­τιές και τον καπνό, στο τέλος μιας επο­χής. Το πρό­βλη­μα δεν ήταν μόνο αι­σθη­τι­κό. Ήταν πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό, κοι­νω­νι­κό και, τε­λι­κά, ζή­τη­μα ποιό­τη­τας ζωής. Η χω­μα­τε­ρή απο­τέ­λε­σε για χρό­νια ένα μό­νι­μο ση­μείο ανα­φο­ράς για την Κά­λυ­μνο, με τις φω­τιές και τους κα­πνούς να απο­τε­λούν επα­να­λαμ­βα­νό­με­νο φαι­νό­με­νο. Κάθε νέα πυρ­κα­γιά επα­νέ­φε­ρε στην επι­και­ρό­τη­τα το ίδιο ερώ­τη­μα, πότε θα τε­λειώ­σει αυτή η κα­τά­στα­ση; Η απά­ντη­ση ήρθε με τη δη­μιουρ­γία του ΣΜΑ και τη με­τά­βα­ση στη με­τα­φο­ρά των απορ­ριμ­μά­των εκτός Κα­λύ­μνου. Όλο αυτό το κό­στος το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό, όλο αυτό το κό­στος το κοι­νω­νι­κό, όλο αυτό το κό­στος, η ποιό­τη­τα ζωής, όλη αυτή η κακή ει­κό­να, όπως την πε­ρι­γρά­ψα­με, τέλος. Η ει­κό­να, βέ­βαια, δεν εξα­φα­νί­ζε­ται από τη μια ημέρα στην άλλη. Τα κα­τά­λοι­πα της πα­λιάς χω­μα­τε­ρής πα­ρα­μέ­νουν και θα χρεια­στεί χρό­νος και πα­ρεμ­βά­σεις για την πλήρη απο­κα­τά­στα­ση του χώρου. Γιατί για μας αυτό δεν είναι ένα απλό τε­χνι­κό έργο. Είναι ένα ιστο­ρι­κό βήμα. Είναι ίσως από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα έργα της σύγ­χρο­νης Κα­λύ­μνου. Το κλεί­σι­μο της χω­μα­τε­ρής δεν ση­μαί­νει ότι η Κά­λυ­μνος έχει φτά­σει ακόμη στην ορι­στι­κή λύση του προ­βλή­μα­τος των απορ­ριμ­μά­των. Η με­τα­φο­ρά τους στην Κω απο­τε­λεί την εν­διά­με­ση λύση. Ο τε­λι­κός σχε­δια­σμός προ­βλέ­πει δύο μο­νά­δες, μία στην Κά­λυ­μνο και μία στην Κω, οι οποί­ες θα υλο­ποι­η­θούν μέσω ΣΔΙΤ, δη­λα­δή Συ­μπρά­ξε­ων Δη­μό­σιου και Ιδιω­τι­κού Τομέα. Αυτή είναι η λε­γό­με­νη εν­διά­με­ση λύση και είναι τέ­τοια όπως το λέει η λέξη. Είναι εν­διά­με­ση προ­σω­ρι­νή λύση η οποία θα διαρ­κέ­σει έως ότου γίνει η μό­νι­μη που είναι αυτή της δη­μιουρ­γί­ας των δύο ερ­γο­στα­σί­ων. Ένα στην Κω και ένα στην Κά­λυ­μνο. Σύμ­φω­να με τον πε­ρι­φε­ρειάρ­χη έχουν δε­σμευ­τεί 130 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για τις δύο μο­νά­δες, ποσό που αφορά όχι μόνο την κα­τα­σκευή αλλά και τη λει­τουρ­γία τους. Η δια­δι­κα­σία έχει ήδη πε­ρά­σει από την πρώτη φάση, ενώ, όπως ανα­φέ­ρει ο κ. Μα­στρο­κού­κος, εν­δια­φέ­ρον έχουν εκ­δη­λώ­σει πέντε από τις με­γα­λύ­τε­ρες εται­ρεί­ες της χώρας. Ακο­λου­θεί η δεύ­τε­ρη φάση, πριν από την προ­ε­τοι­μα­σία της δη­μο­πρά­τη­σης. Το ζη­τού­με­νο, όπως υπο­γραμ­μί­ζει, δεν είναι απλώς να κα­τα­σκευα­στούν εγκα­τα­στά­σεις. Δεν είναι μόνο να κά­νεις κάτι ή ένα έργο. Όχι βε­βαί­ως. Το the day after είναι, που έχει εξί­σου δια­σφα­λί­σει ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης» το

νίζει ο δή­μαρ­χος.

Ο Χα­τζη­μάρ­κος και ο ΦΟΔΣΑ στο επί­κε­ντρο

Ο Γιάν­νης Μα­στρο­κού­κος πε­ρι­γρά­φει ένα έντο­νο πο­λι­τι­κό πα­ρα­σκή­νιο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι υπήρ­ξαν αντι­δρά­σεις στην προ­σπά­θεια να δοθεί λύση κατά τη διάρ­κεια της δικής του θη­τεί­ας. «Δεν ήταν κό­ντρα, ήταν κό­ντρες σε όλα τα επί­πε­δα, ει­δι­κά για τον κ. Χα­τζη­μάρ­κο». Ο δή­μαρ­χος υπο­στη­ρί­ζει ότι σε το­πι­κό επί­πε­δο υπήρ­ξαν εκεί­νοι που δεν επι­θυ­μού­σαν να ολο­κλη­ρω­θεί άμεσα η δια­δι­κα­σία. Δεν συμ­φέ­ρει πώς θα πάμε, με τι αφή­γη­μα θα πάμε στις εκλο­γές. Για τον ίδιο, όμως, το πραγ­μα­τι­κό δια­κύ­βευ­μα δεν είναι το ποιος θα καρ­πω­θεί πο­λι­τι­κά μια επι­τυ­χία, αλλά το αν ένα πρό­βλη­μα δε­κα­ε­τιών θα λυθεί. Πά­ντως το αφή­γη­μα έχει να κάνει με την εξέ­λι­ξη της Κα­λύ­μνου. Αυτό έπρε­πε να επι­κρα­τεί, ότι αυτά τα ζη­τή­μα­τα τα οποία ο κα­θέ­νας έχει κάνει μία προ­σπά­θεια, κά­ποιοι πρέ­πει να τα φέρ­νουν σε αίσιο πέρας.» Ο δή­μαρ­χος απο­δί­δει ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία στη συ­νερ­γα­σία με τον πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και πρό­ε­δρο του ΦΟΔΣΑ, Γιώρ­γο Χα­τζη­μάρ­κο, τον οποίο χα­ρα­κτη­ρί­ζει βα­σι­κό συ­μπα­ρα­στά­τη της Κα­λύ­μνου στην προ­σπά­θεια να δοθεί λύση. «Η Κά­λυ­μνος στά­θη­κε πολύ τυ­χε­ρή, διότι ένας άν­θρω­πος που λέ­γε­ται Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος […] έκανε ιδιαί­τε­ρους δε­σμούς, υιο­θέ­τη­σε την Κά­λυ­μνο, έκανε μια πολύ καλή αν­θρώ­πι­νη και πο­λι­τι­κή σχέση με τον δή­μαρ­χο της Κα­λύ­μνου και προ­σπα­θού­με από κοι­νού να δώ­σου­με λύ­σεις σε προ­βλή­μα­τα τα οποία φαι­νό­ταν άλυτα όπως είναι η χω­μα­τε­ρή». Η ανα­φο­ρά αυτή απο­κτά ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα, καθώς ο κ. Χα­τζη­μάρ­κος είναι πρό­ε­δρος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λί­ου του ΦΟΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, στο οποίο συμ­με­τέ­χει και ο ίδιος ο δή­μαρ­χος Κα­λύ­μνου.

Η πρώτη Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση του ΦΟΔΣΑ στην Κά­λυ­μνο

Η νέα σε­λί­δα στη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των συ­μπί­πτει με μια ιδιαί­τε­ρη συ­γκυ­ρία για το νησί. Η Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση του ΦΟΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου πραγ­μα­το­ποιεί­ται για πρώτη φορά στην Κά­λυ­μνο, πα­ρου­σία του πε­ρι­φε­ρειάρ­χη και προ­έ­δρου του ΦΟΔΣΑ Γιώρ­γου Χα­τζη­μάρ­κου, στε­λε­χών της Πε­ρι­φέ­ρειας και δη­μάρ­χων των νη­σιών των Κυ­κλά­δων και των Δω­δε­κα­νή­σων. Πα­ράλ­λη­λα, ο δή­μαρ­χος έχει προ­α­ναγ­γεί­λει ενη­μέ­ρω­ση του Δη­μο­τι­κού Συμ­βου­λί­ου για τις εξε­λί­ξεις. Ο συμ­βο­λι­σμός είναι προ­φα­νής, το νησί που για χρό­νια απο­τε­λού­σε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα του προ­βλή­μα­τος της ανε­ξέ­λεγ­κτης δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των φι­λο­ξε­νεί πλέον μια ση­μα­ντι­κή συ­νε­δρί­α­ση του φορέα που σχε­διά­ζει την επό­με­νη ημέρα.