Παρουσιάστηκε η διδακτορική διατριβή της γυμνασιάρχου Βιβής Ξανθούλη

Κυρία Ξαν­θούλη θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε από την δια­τριβή σας με θέμα «Από τη μητρό­τητα στην παι­δο­κτο­νία: η κατα­σκευή της μητρι­κής φιγού­ρας στην Ελλη­νική Μυθο­λο­γία» («De la maternité à infanticide: la construction de la figure maternelle dans la mythologie grecque») που παρου­σιά­στηκε με επι­τυ­χία στο Πανε­πι­στή­μιο των Παρι­σίων – Σορ­βόννη (Paris 4) με επι­βλέ­πο­ντα καθη­γητή τον κ. Dominique Mulliez, Διευ­θυ­ντή της έδρας της Αρχαίας Ελλη­νι­κής Γραμ­μα­τείας (Λογο­τε­χνίας και Πολι­τι­σμού του Αρχαίου Ελλη­νι­κού Κόσμου) της Σορ­βόν­νης. Μιλήστε μας γι αυτό.

Ήταν ένα μεγάλο πόνημα.

Η μελέτη και η ανά­πτυξη τόσο του θεω­ρη­τι­κού, όσο και του ερευ­νη­τι­κού πεδίου στη­ρί­χθηκε στη βιβλιο­γρα­φική έρευνα. Μέσω της διε­ρεύ­νη­σης της βιβλιο­γρα­φίας και των υπαρ­χου­σών γραπτών πηγών κυρίως των αρχαίων κει­μέ­νων και των αρχαίων μύθων δόθηκαν απα­ντή­σεις στα ζητή­ματα που τέθηκαν κατά τη διάρ­κεια της ερευ­νη­τι­κής δια­δι­κα­σίας και συγ­γρα­φής. Κάθε ερευ­νη­τής είναι κλει­σμέ­νος σε μια βιβλιο­θήκη, απο­κομ­μέ­νος από τον υπό­λοιπο κόσμο. Προ­σω­πικά έμπαινα στην βιβλιο­θήκη από τις 7 το πρωί μέχρι τις… 11 τη νύχτα! Εκεί πέρασα ατέ­λειω­τες ώρες του καλο­και­ριού, των Χρι­στου­γέν­νων και του Πάσχα για τέσσερα χρόνια.

Φτάσατε όμως μέχρι και την Γαλλία για την έρευνά σας!

Βεβαίως, ήμουν στην Γαλλία τα δύο πρώτα καλο­καί­ρια. Ας είναι καλά ένα ροδι­τό­πουλο μιας καλής φίλης που με βοήθησε και μου νοί­κιασε το σπίτι της απέ­να­ντι από το Λούβρο, δύο βήματα από τη Σορ­βόννη, για να μπορώ να βρί­σκο­μαι συνεχώς στην βιβλιο­θήκη. Ξέρετε, οι υπο­ψή­φιοι διδά­κτο­ρες έχουν πρό­σβαση σε ιδιαί­τερο χώρο της βιβλιο­θή­κης της Σορ­βόν­νης, κάνουν κράτηση συγκε­κρι­μέ­νου γρα­φείου και έχουν τη δυνα­τό­τητα πρό­σβα­σης από πολύ νωρίς το πρωί έως πολύ αργά το βράδυ.Ένα ακόμη καλό που έχει η Βιβλιο­θήκη της Σορ­βόν­νης είναι ότι δανεί­ζει βιβλία για τους διδά­κτο­ρες μέχρι 15 κάθε φορά μετά την επι­στροφή τους. Οπότε πήγαινα στο φωτο­τυ­πικό «Πάπυ­ρους» στη γωνία της πλα­τείας της Σορ­βόν­νης κι έβγαζα φωτο­τυ­πίες ατέ­λειω­τες ώρες(εκεί τις βγάζει μόνος του ο φοι­τη­τής με μια κάρτα που αγο­ρά­ζει, που η πολυ­τέ­λεια που έχουμε εδώ), τις οποίες έδενα και τις ταχυ­δρο­μούσα στην Ελλάδα, χώρια τα βιβλία που αγόραζα. Μετά ο καθη­γη­τής μου με συμ­βού­λεψε τη βιβλιο­θήκη της EFA Αθηνών.

Πώς επι­λέ­ξατε το θέμα; Τι σας ώθησε;

Είναι προ­φα­νές πως το κίνητρο για την επιλογή του συγκε­κρι­μέ­νου ερευ­νη­τι­κού θέματος συν­δέ­ε­ται με τον ευρύ­τερο προ­βλη­μα­τι­σμό για τη σχέση των γυναι­κών με τη μητρό­τητα, που επα­να­προσ­διο­ρί­ζε­ται πλέον σε όλα τα επίπεδα (κοι­νω­νιο­λο­γικά, ανθρω­πο­λο­γικά, ιστο­ρικά κ.α.) υπό την οπτική του φύλου, θεω­ρώ­ντας ότι, σε ένα βαθμό, οι αρχαίοι μύθοι ανα­πα­ρά­γουν – ανα­πα­ρι­στούν κοι­νω­νι­κές πραγ­μα­τι­κό­τη­τες και με δεδο­μένο ότι δεν υπάρχει, πέραν κάποιων περιο­ρι­σμέ­νων ανα­φο­ρών σε βιβλία, μια τέτοιου είδους έμφυλη προ­σέγ­γιση της μητρό­τη­τας ειδι­κό­τερα και της γονεϊ­κό­τη­τας ευρύ­τερα. Στα ανωτέρω συνε­τέ­λεσε και το γεγονός ότι η μακρό­χρονη ενα­σχό­λησή μου με την αρχαία ελλη­νική μυθο­λο­γία, μέσω του συνόλου των βαθ­μί­δων της ελλη­νι­κής εκπαί­δευ­σης και ειδι­κό­τερα κατά τη διάρ­κεια των πανε­πι­στη­μια­κών μου σπουδών, μου προ­κα­λούσε συχνά ερω­τη­μα­τικά για τον τρόπο προ­σέγ­γι­σης και ερμη­νείας του θηλυκού στοι­χείου στο πλαίσιο της ελλη­νι­κής μυθο­λο­γίας και όχι μόνο, γεγονός όχι άσχετο με τις φεμι­νι­στι­κές μου απόψεις. Έτσι, λοιπόν, απο­φά­σισα ν’ασχοληθώ με το συγκε­κρι­μένο θέμα θεω­ρώ­ντας ότι η εισα­γωγή της οπτικής του φύλου στις αρχαίες μυθο­λο­γι­κές σπουδές τις διευ­ρύ­νει, τις εμπλου­τί­ζει και κυρίως τις εκδη­μο­κρα­τι­κο­ποιεί, καθώς εντάσ­σει σ’αυτές τη θηλυκή εμπει­ρία και οπτική που στον ένα ή στον άλλο βαθμό βρί­σκο­νταν περι­θω­ριο­ποι­η­μένη έως πρό­σφατα.

Τελικά, δεν έχουν αλλάξει οι Έλληνες! Δεν εκπλήσ­σο­μαι!

Ειλι­κρινά, πιστεύω πως για οποιο­δή­ποτε πρό­βλημα (και μάλιστα σύγ­χρονο) που έχουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε πρέπει να ανα­τρέ­χουμε στους αρχαί­ους Έλληνες συγ­γρα­φείς, στα αρχαία ελλη­νικά κείμενα. Εκεί θα βρούμε όλες τις απα­ντή­σεις. Ακόμη και για το και­νούρ­γιο μου βιβλίο με σύγ­χρονο προ­βλη­μα­τι­σμό στους αρχαί­ους Έλληνες συγ­γρα­φείς έχω ανα­τρέ­ξει και κυρίως πολλές φορές στο βιβλίο του Αρι­στο­τέλη Περί Ποι­η­τι­κής.

Να περά­σουμε στην Οικο­κυ­ρική (το 6ο Γυμνά­σιο Ρόδο). Είναι ένα ιστο­ρικό σχολείο, δεμένο με την Ιστορία της πόλης μας και βρί­σκε­ται στην καρδιά της. Μιλήστε μου για την εμπει­ρία σας από την ώρα που ανα­λά­βατε καθή­κο­ντα διευ­θύ­ντριας.

Η Οικο­κυ­ρική, είναι ένα ιστο­ρικό κτίριο. Μιλάμε για ένα κόσμημα της Ρόδου. Οι πρώτες μου εντυ­πώ­σεις (επειδή δούλεψα σε μεγάλα σχολεία, στο Καζού­λειο και στην Κρε­μα­στή) αισθάν­θηκα σαν να ήμουν στο σπίτι μου. Οι αίθου­σες είναι μικρές, οπότε δίδεται η δυνα­τό­τητα στους εκπαι­δευ­τι­κούς να κάνουν καλύ­τερα το μάθημα με λιγό­τερα παιδιά. Φυσικά, οφείλω να τονίσω ότι η παλιά διευ­θύ­ντρια κα Μίσσιου, με συμ­βού­λεψε να αξιο­ποι­ήσω το γεγονός–μικρές αίθουσες- κάνο­ντας κάποιες ενέρ­γειες. Ασπά­στηκα την ιδέα της, την αξιο­ποί­ησα, έκανα τις απαι­τού­με­νες ενέρ­γειες, έλαβα τις σχε­τι­κές εγκρί­σεις και κατά­φερα να κατο­χυ­ρώσω τα ολι­γο­μελή τμήματα. Όταν έχεις μία αίθουσα με 15 παι­δά­κια είναι σαφώς καλύ­τερα. Μην ξεχνάμε ότι είναι πολύ μικρές οι αίθου­σες.

Ποια είναι τα σχέδιά σας για την Οικο­κυ­ρική; Έχει προ­βλή­ματα;

Κοι­τάξτε, προ­βλή­ματα έχει πολλά. Αλλά ας ξεκι­νή­σουνε αισιό­δοξα. Πρέπει να γίνουν έργα. Ως προ­τε­ραιό­τητα στο πλαίσιο της θητείας μου, είναι να δώσω τη δυνα­τό­τητα να ενδυ­να­μώ­σει ψηφιακά η διδα­σκα­λία όλων των μαθη­μά­των μέσα στις τάξεις. Και πιστεύω ότι αυτό το αξίζουν τα παιδιά μας, το αξίζουν οι καθη­γη­τές. Η εκκί­νηση της προ­σπά­θειάς μου να ενι­σχυ­θούν οι ηλε­κτρο­λο­γι­κές εγκα­τα­στά­σεις και ο τεχνο­λο­γι­κός εξο­πλι­σμός του σχο­λείου έγινε από την πρώτη μέρα που τοπο­θε­τή­θηκα στο 6ο Γυμνά­σιο Ρόδου. Παλεύω, βέβαια με πολλή… γρα­φειο­κρα­τία πάνω από δύο χρόνια! Πιστεύω στη συνερ­γα­σία όλων των φορέων που πραγ­μα­τικά νιώθω ότι είναι κοντά μας ως αρωγοί για ένα εποι­κο­δο­μη­τικό απο­τέ­λε­σμα: ο απο­τε­λε­σμα­τι­κός Προϊ­στά­με­νος της Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης κ. Ιωάννης Παπα­δο­μαρ­κά­κης, ο αντι­δή­μαρ­χος κ. Στράτος Καρίκης, ο πρό­ε­δρος της Σχο­λι­κής Επι­τρο­πής κ. Σάββας Χρι­στο­δού­λου και κυρίως ο δήμαρ­χος Ρόδου κ. Αντώνης Καμπου­ρά­κης, που προ­σπα­θούν για το καλό των μαθητών και των εκπαι­δευ­τι­κών.

Για να κλεί­σουμε κυρία Ξαν­θούλη, μιλήστε μας για το νέο βιβλίο που ετοι­μά­ζετε. Ποιο είναι το θέμα, πώς ονο­μά­ζε­ται και ποιο το ερέ­θι­σμα;

Μόλις τελεί­ωσα το διδα­κτο­ρικό, δεν μπο­ρούσα να στα­μα­τήσω εύκολα! Οπότε συνέ­χισα περίπου στους ίδιους ρυθμούς στην αρχή και σιγά-σιγά απο­δυ­να­μώ­νο­νταν… να συγκε­ντρώνω, να επιλέγω και να εκτυ­πώνω πηγές σε ένα θέμα που λάτρευα και που είχε σχέση με την Τέχνη,τη Λογο­τε­χνία και το Παιδί. Αφορμή το παιδικό γαλλικό βιβλίο ‘Το πουλάκι φιλοσοφεί’ (L’oiseau philosophie), που είχε φέρει στην τάξη του μετα­πτυ­χια­κού η καθη­γή­τρια Έλενα Θεο­δω­ρο­πού­λου. Κυριο­λε­κτικά, με είχε μαγέψει! Ήταν πολύ καλή δουλειά και φυσικά, επειδή λατρεύω τα παιδιά, το βιβλίο εκείνο, στάθηκε η αφορμή για να ξαναρ­χίσω να γράφω, αλλά οι υπο­χρε­ώ­σεις με κρα­τού­σαν λίγο, λίγο μακριά… Όταν έγινε η καρα­ντίνα λόγω του κορω­νοϊού, βρήκα την ευκαι­ρία να συνε­χίσω αυτό που είχα αφήσει στη μέση λόγω απο­δυ­νά­μω­σης των ρυθμών, ξανα­έ­πεσα με εντα­τι­κούς ρυθμούς στο γράψιμο κι αφού είχα το απαι­τού­μενο υλικό στη βιβλιο­θήκη του σπιτιού μου, το ολο­κλή­ρωσα. Πρό­κει­ται για μια συγκρι­τική μελέτη πάνω στη δημιουρ­γική γραφή των γαλ­λι­κών και ελλη­νι­κών δια­σκευών μυθι­στο­ρή­μα­τος του Β. Ουγκώ και σας αναφέρω τα λόγια του Barthes που καθρε­πτί­ζουν με γλαφυρό τρόπο την προ­σφορά της στην από­λαυση του κει­μέ­νου: «Μίαν ιστορία, όσο πιο πολύ την αφη­γεί­σαι με τρόπο σεμνό, απο­νή­ρευτο, σε τόνο μελι­στά­λα­χτο, τόσο πιο εύκολο είναι να τη δια­στρε­βλώ­σεις, να τη λεκιά­σεις, να τη δια­βά­σεις από την ανάποδη. Το ανα­πο­δο­γύ­ρι­σμα τούτο, που είναι καθαρή δημιουρ­γία, αυξάνει υπέροχα την από­λαυση του κει­μέ­νου». Το βιβλίο θα εκδοθεί, φυσικά γιατί συν­δυά­ζει την Τέχνη, τον Λόγο και το παιδί. Το διδα­κτο­ρικό μου δεν το έχω εκδώσει, αλλά θα το κάνω –πιθανόν σε γαλλικό εκδο­τικό οίκο.