Μη κατοικήσιμα είναι 250.000 ακίνητα σε όλη τη χώρα

Με ένα σημα­ντικό πρώτο βήμα, προ­κει­μέ­νου να επι­στρέ­ψουν στην αγορά χιλιά­δες κατοι­κίες που σήμερα παρα­μέ­νουν κενές λόγω εκτε­τα­μέ­νων φθορών και ζημιών, μοιάζει το επερ­χό­μενο πρό­γραμμα ανα­και­νί­σεων που θα ξεκι­νή­σει να «τρέχει» τις επό­με­νες ημέρες, με τη λει­τουρ­γία σχε­τι­κής πλατ­φόρ­μας. Πρό­κει­ται για ένα πρό­γραμμα ύψους 480 εκατ. ευρώ, που είναι σχεδόν 10 φορές μεγα­λύ­τερο από το προη­γού­μενο «Ανα­και­νίζω – Νοι­κιάζω» των 50 εκατ. ευρώ.

Μάλιστα, σημειώ­νει ρεπορ­τάζ της Καθη­με­ρι­νής, έχει κι ένα πρό­σθετο σκέλος, καθώς όχι μόνο απο­σκο­πεί στην παροχή ρευ­στό­τη­τας –και μάλιστα σημα­ντι­κής– σε ιδιο­κτή­τες παλαιών και κενών κατοι­κιών προ­κει­μέ­νου να προβούν στις απαι­τού­με­νες επι­σκευές και ανα­βαθ­μί­σεις, αλλά επι­πλέον συνδέει τις εργα­σίες αυτές με την υπο­χρε­ω­τική ιδιο­κα­τοί­κηση ή εκμί­σθωση των ανα­βαθ­μι­σμέ­νων κατοι­κιών.

Αν, για παρά­δειγμα, κάποιος έχει κλη­ρο­νο­μή­σει ένα παλιό και κενό σπίτι, αλλά δεν έχει χρήματα να το επι­σκευά­σει ώστε να μείνει ο ίδιος, το πρό­γραμμα του προ­σφέ­ρει αυτή τη δυνα­τό­τητα. Αντι­στοί­χως, αν επι­θυ­μεί, μπορεί να το αξιο­ποι­ή­σει επεν­δυ­τικά αφού το ανα­και­νί­σει, εκμι­σθώ­νο­ντάς το για ελά­χι­στη περίοδο πέντε ετών και με την παράλ­ληλη υπο­χρέ­ωση της δια­τή­ρη­σης του ενοι­κίου στα­θε­ρού, του­λά­χι­στον για τα πρώτα τρία χρόνια. Μάλιστα, όπως ανα­φέ­ρει η σχετική κοινή υπουρ­γική απόφαση (86272) των υπ. Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών, Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας, παρέ­χε­ται και η ευε­λι­ξία δια­φο­ρο­ποί­η­σης της χρήσης του ανα­και­νι­σμέ­νου ακι­νή­του. Επι­τρέ­πε­ται δηλαδή κάποιος που θα ιδιο­κα­τοι­κή­σει αρχικά στο σπίτι του, στη συνέ­χεια να το εκμι­σθώ­σει μέσω μακρο­χρό­νιας σύμ­βα­σης πέντε ετών, χωρίς να υπο­χρε­ω­θεί να επι­στρέ­ψει την επι­δό­τηση που έλαβε. Επίσης, υπάρχει και η δυνα­τό­τητα ανα­καί­νι­σης κατοι­κιών που ήδη ιδιο­κα­τοι­κού­νται, αλλά λόγω παλαιό­τη­τας δεν καλύ­πτουν τις σύγ­χρο­νες στε­γα­στι­κές ανάγκες. Αντι­θέ­τως, αυτό που δεν επι­τρέ­πε­ται είναι η μετα­πώ­ληση της κατοι­κίας για ελά­χι­στη περίοδο πέντε ετών μετά την ανα­καί­νιση ή η αξιο­ποί­ησή της μέσω πλατ­φορ­μών βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης.

Στόχος μέσω της κίνησης αυτής είναι όχι μόνο να αυξηθεί άμεσα η προ­σφορά κατοι­κιών προς ενοι­κί­αση, αλλά και αυτές να είναι σαφώς υψη­λό­τε­ρης ποιο­τι­κής στάθμης συγκρι­τικά με το τι προ­σφέ­ρε­ται σήμερα στην αγορά των ενοι­κιά­σεων. Φορείς της αγοράς επι­ση­μαί­νουν ότι εφόσον τα ακίνητα που θα «πέσουν» στην αγορά θα είναι ανα­βαθ­μι­σμένα, θα πιέσουν και τα ενοίκια των υπό­λοι­πων σπιτιών που δια­τί­θε­νται προς ενοι­κί­αση, ακριβώς επειδή τα περισ­σό­τερα εξ αυτών δεν έχουν ανα­και­νι­στεί ουσια­στικά επί δεκα­ε­τίες.

Πρό­κει­ται για ένα πρό­γραμμα που θα επι­χει­ρή­σει να περιο­ρί­σει και το τερά­στιο επεν­δυ­τικό κενό που δημιουρ­γή­θηκε την περίοδο της οικο­νο­μι­κής κρίσης, όταν κατέρ­ρευσε κάθε είδους συντή­ρηση, επι­σκευή ή ανα­βάθ­μιση του οικι­στι­κού απο­θέ­μα­τος λόγω της έλλει­ψης ρευ­στό­τη­τας των νοι­κο­κυ­ριών. Σε μελέτη που δημο­σί­ευσε για τη στε­γα­στική κρίση η Εθνική Τράπεζα, είχε υπο­λο­γί­σει ότι περίπου 250.000 ακίνητα πανελ­λα­δικά κατέ­στη­σαν μη κατοι­κή­σιμα ακριβώς λόγω της μεγάλης υπο­βάθ­μι­σης που υπέ­στη­σαν εξαι­τίας της απου­σίας συντη­ρή­σεων και επι­σκευών. Το απόθεμα αυτό συνε­χί­ζει μέχρι σήμερα να βρί­σκε­ται εκτός αγοράς, με τους ανα­λυ­τές της Εθνικής Τρά­πε­ζας να εκτι­μούν ότι την περίοδο της οικο­νο­μι­κής κρίσης απου­σί­α­σαν συνο­λικά κεφά­λαια ύψους 35 δισ. ευρώ ακριβώς για τέτοιου είδους εργα­σίες, προ­κει­μέ­νου οι παλαιό­τε­ρες κατοι­κίες της χώρας να εκσυγ­χρο­νι­στούν και να παρα­μεί­νουν λει­τουρ­γι­κές κι εντός αγοράς.

Πηγές της αγοράς εκτι­μούν ότι το νέο πρό­γραμμα απο­τε­λεί μια σημα­ντική ευκαι­ρία για πολλούς ιδιο­κτή­τες που είτε λόγω έλλει­ψης πόρων και χρόνου είτε λόγω ασυμ­φω­νιών μεταξύ κλη­ρο­νό­μων δεν αξιο­ποιούν την περιου­σία τους, με απο­τέ­λε­σμα τα ακίνητα αυτά να υπο­βαθ­μί­ζο­νται καθη­με­ρινά. Το νέο, διευ­ρυ­μένο πρό­γραμμα «Ανα­και­νίζω» θα προ­σφέ­ρει πολύ υψηλά ποσοστά επι­δό­τη­σης των σχε­τι­κών εργα­σιών, από 70% μέχρι και 95% του συνο­λι­κού ποσού της ανα­καί­νι­σης, αλλά με ανώτατα όρια τις 36.000 ευρώ για τους άγαμους και τις 46.000 ευρώ για τους έγγα­μους με δύο παιδιά. Οσον αφορά τα εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια, αυτά φτάνουν έως τις 25.000 ευρώ ετήσιου εισο­δή­μα­τος για τους άγαμους, αλλά και τις 45.000 ευρώ για έγγα­μους με δύο παιδιά. Παρότι σε πολλές περι­πτώ­σεις τα ποσά αυτά δεν επαρ­κούν για μια πλήρη και σε βάθος ανα­καί­νιση, που να περι­λαμ­βά­νει π.χ. αντι­κα­τά­σταση υδραυ­λι­κών και ηλε­κτρο­λο­γι­κών υπο­δο­μών, εντού­τοις επι­τρέ­πει σημα­ντι­κές κινή­σεις, που αν συμπλη­ρω­θούν και με ίδιους πόρους μπορούν να επι­στρέ­ψουν χιλιά­δες σπίτια στην αγορά. Πρό­κει­ται επίσης για το πρώτο πρό­γραμμα που στρέ­φε­ται κυρίως σε παλιά ακίνητα και σε εργα­σίες επι­σκευών και ανα­και­νί­σεων (80%) και λιγό­τερο (20%) σε επεν­δύ­σεις ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης, κάτι που αυξάνει και τον βαθμό ελκυ­στι­κό­τη­τας.

Μεταξύ των παρεμ­βά­σεων που θα είναι δια­θέ­σι­μες είναι οι εργα­σίες πλήρους ανα­καί­νι­σης κου­ζί­νας και μπάνιου, ηλε­κτρο­λο­γι­κές και υδραυ­λι­κές παρεμ­βά­σεις, αλλαγές δαπέδων, ελαιο­χρω­μα­τι­σμοί, απο­κα­τά­σταση φθορών και εργα­σίες λει­τουρ­γι­κής ανα­βάθ­μι­σης, με ανώτατο επι­λέ­ξιμο κόστος παρεμ­βά­σεων έως 300 ευρώ/τ.μ. Επίσης, ένα 20% των επι­δο­τή­σεων θα μπορεί να αφορά εργα­σίες ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης, όπως αντι­κα­τά­σταση κου­φω­μά­των, θερ­μο­μό­νωση, εγκα­τά­σταση αντλιών θερ­μό­τη­τας και ηλια­κούς θερ­μο­σί­φω­νες.

Το πρό­γραμμα θα αφορά κατοι­κίες έως 120 τετρα­γω­νικά μέτρα που έχουν οικο­δο­μική άδεια που εκδό­θηκε το αργό­τερο μέχρι την 31η Δεκεμ­βρίου του 1990. Η πρώτη κατη­γο­ρία ωφε­λού­με­νων ακι­νή­των θα αφορά κλειστά ή ανα­ξιο­ποί­ητα ακίνητα που έχουν μείνει εκτός αγοράς του­λά­χι­στον από το 2024 και μετά. Για τα συγκε­κρι­μένα και μόνο σπίτια θα αφιε­ρω­θούν πόροι 200 εκατ. ευρώ, ενώ τα υπό­λοιπα 280 εκατ. ευρώ θα αφορούν τόσο κλειστά όσο και ανοιχτά ακίνητα, δηλαδή σπίτια που ήδη ιδιο­κα­τοι­κού­νται.

Ο σχε­δια­σμός προ­βλέ­πει δύο βασικές φάσεις εφαρ­μο­γής. Η πρώτη αφορά τον έλεγχο επι­λε­ξι­μό­τη­τας μέσω της πλατ­φόρ­μας gov.gr, δια­δι­κα­σία που ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει στις 15 Ιουνίου. Η δεύτερη φάση αφορά την υποβολή αιτή­σεων και την ορι­στική ένταξη των δικαιού­χων, η οποία προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται να ανοίξει από την 1η Σεπτεμ­βρίου.

Το 60% της επι­δό­τη­σης θα προ­κα­τα­βάλ­λε­ται 

Μέχρι σήμερα, τα δύο βασικά προ­γράμ­ματα ανα­και­νί­σεων δεν έχουν απο­φέ­ρει ιδιαί­τε­ρους καρπούς, κάτι που απο­δει­κνύ­ε­ται και από τη χαμηλή απήχησή τους. Το χαρα­κτη­ρι­στι­κό­τερο παρά­δειγμα είναι το πρό­γραμμα «Ανα­βαθ­μίζω το σπίτι μου», που αφορά τη χορή­γηση άτοκου δανείου από 5.000 έως 25.000 ευρώ, διάρ­κειας τριών έως επτά ετών. Χρη­μα­το­δο­τού­νται εργα­σίες πάσης φύσεως και χωρίς εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια. Ωστόσο, παρότι έχει «τρέξει» περίπου 18 μήνες μέχρι σήμερα, το πρό­γραμμα αυτό είχε συγκε­ντρώ­σει μέχρι τον φετινό Απρίλιο μόλις 4.044 αιτή­σεις για ποσά περίπου 76 εκατ. ευρώ, ή το 19%. Αντι­θέ­τως, το αρχικό πρό­γραμμα «Ανα­και­νίζω – Νοι­κιάζω», ύψους 50 εκατ. ευρώ, είχε πολύ καλύ­τερη αντι­με­τώ­πιση. Συγκε­κρι­μένα, το πρό­γραμμα «Ανα­και­νίζω – Νοι­κιάζω» απευ­θύ­νε­ται ακριβώς σε ιδιο­κτή­τες κενών σπιτιών, επι­δο­τώ­ντας το κόστος ανα­καί­νι­σης ή επι­σκευής, αλλά με ανώτατο ύψος εργα­σιών μόλις 13.500 ευρώ. Στη συνέ­χεια τα ακίνητα θα πρέπει να μισθω­θούν για τα επόμενα τρία χρόνια. Η επι­δό­τηση καλύ­πτει το 60% επί των τιμο­λο­γίων εργα­σιών και υλικών ανα­καί­νι­σης και ανέρ­χε­ται έως και στις 8.100 ευρώ. Για να λάβει την επι­δό­τηση ο δικαιού­χος πρέπει να εξο­φλή­σει τα τιμο­λό­για εργα­σιών και υλικών ηλε­κτρο­νικά και να προ­σχω­ρή­σει σε μίσθωση της κατοι­κίας για του­λά­χι­στον τρία έτη με ηλε­κτρο­νικό μισθω­τή­ριο. Ωστόσο, ακριβώς επειδή η παρα­πάνω «άσκηση» είναι δύσκολη, επελέγη τελικά η δυνα­τό­τητα προ­κα­τα­βο­λής του 50% της επι­δό­τη­σης.

Αυτό ακριβώς θα είναι και το κρίσιμο σημείο για την επι­τυ­χία του νέου προ­γράμ­μα­τος «Ανα­και­νίζω», το οποίο επίσης προ­βλέ­πει την προ­κα­τα­βολή ποσού που αντι­στοι­χεί στο 60% του εγκε­κρι­μέ­νου ύψους της επι­δό­τη­σης. Παράλ­ληλα, προ­βλέ­πο­νται και έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που σχε­τί­ζο­νται με τα έξοδα του μηχα­νι­κού, για τη μελέτη των παρεμ­βά­σεων, την έκδοση της ηλε­κτρο­νι­κής ταυ­τό­τη­τας κτιρίου, αλλά και του πιστο­ποι­η­τι­κού ενερ­γεια­κής από­δο­σης, καθώς τα ακίνητα που θα επι­δο­τη­θούν θα πρέπει να έχουν τακτο­ποι­η­θεί νομικά και τεχνικά.

Πηγή: moneyreview.gr