Με «ψαρόβαρκα» απειλούν να πάρουν το Καστελλόριζο τα τουρκικά ΜΜΕ

• Η δή­λω­ση Ερ­ντο­γάν για την Κας ερ­μη­νεύ­ε­ται ως μή­νυ­μα ότι η Τουρ­κία απέ­χει «μια ανάσα» από το ακρι­τι­κό νησί, με αρ­θρο­γρά­φους και ακα­δη­μαϊ­κούς να μι­λούν για κα­τά­λη­ψη χωρίς καν φρε­γά­τα και για αιτία πο­λέ­μου ακόμη και σε επέ­κτα­ση χω­ρι­κών υδά­των 100 μέ­τρων

Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο, το πιο απο­μα­κρυ­σμέ­νο νησί της Δω­δε­κα­νή­σου και το ανα­το­λι­κό­τε­ρο ση­μείο της ελ­λη­νι­κής επι­κρά­τειας, βρέ­θη­κε το πρωί της 8ης Σε­πτεμ­βρί­ου 2026 στο επί­κε­ντρο ενός νέου κύ­κλου τουρ­κι­κής ρη­το­ρι­κής. Με αφορ­μή τις πρό­σφα­τες το­πο­θε­τή­σεις του Τούρ­κου προ­έ­δρου Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν για την πε­ριο­χή της Κας, τη μι­κρα­σια­τι­κή ακτή που απέ­χει ελά­χι­στα ναυ­τι­κά μίλια από το νησί, γνω­στοί αρ­θρο­γρά­φοι και πα­νε­πι­στη­μια­κοί με δια­συν­δέ­σεις στο τουρ­κι­κό στρα­τιω­τι­κό κα­τε­στη­μέ­νο επι­δό­θη­καν σε δη­λώ­σεις που ξε­περ­νούν κατά πολύ τα συ­νή­θη όρια. Η ανα­φο­ρά σε κα­τά­λη­ψη του Κα­στελ­λο­ρί­ζου «με μια ψα­ρό­βαρ­κα» κυ­ριάρ­χη­σε στα τουρ­κι­κά μέσα, ενώ σε ορι­σμέ­να δη­μο­σιεύ­μα­τα η ρη­το­ρι­κή επε­κτά­θη­κε ακόμη και σε Θεσ­σα­λο­νί­κη και Κο­μο­τη­νή, με απο­δέ­κτη τον πρω­θυ­πουρ­γό Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη.

Το ερέ­θι­σμα δό­θη­κε από την ίδια την τουρ­κι­κή ηγε­σία. Η ανα­φο­ρά του Ερ­ντο­γάν στην Κας ερ­μη­νεύ­θη­κε από φι­λο­κυ­βερ­νη­τι­κούς σχο­λια­στές όχι ως τυ­χαία γε­ω­γρα­φι­κή επι­λο­γή, αλλά ως συμ­βο­λι­κή υπεν­θύ­μι­ση της εγ­γύ­τη­τας της τουρ­κι­κής ακτής με το Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Η Κας βρί­σκε­ται ακρι­βώς απέ­να­ντι από το νησί, σε από­στα­ση που κα­λύ­πτε­ται με το μάτι, και η επί­κλη­σή της από τον Τούρ­κο πρό­ε­δρο εκλή­φθη­κε στην Άγκυ­ρα ως άμεσο μή­νυ­μα προς την Αθήνα.

Ο Νε­ντίμ Σενέρ, αρ­θρο­γρά­φος της εφη­με­ρί­δας Hürriyet, ανέ­λα­βε να δώσει τη δική του ερ­μη­νεία. Σύμ­φω­να με όσα υπο­στή­ρι­ξε, η το­πο­θέ­τη­ση του Τούρ­κου προ­έ­δρου ήταν ου­σια­στι­κά μή­νυ­μα ότι η Τουρ­κία βρί­σκε­ται «μια ανάσα» από το ελ­λη­νι­κό νησί. Η δια­τύ­πω­ση αυτή, που κατά πλη­ρο­φο­ρί­ες ανα­πα­ρά­χθη­κε ευ­ρέ­ως, συ­νο­δεύ­τη­κε από μια ακόμη πιο προ­κλη­τι­κή φράση. Ο Σενέρ φέ­ρε­ται να δή­λω­σε ότι η Τουρ­κία «δεν χρειά­ζε­ται καν να στεί­λει φρε­γά­τα εκεί» και ότι, αν το θε­λή­σει, «μπο­ρεί να πάει με μια ψα­ρό­βαρ­κα και να πάρει το Κα­στε­λό­ρι­ζο».

Η ει­κό­να μιας ψα­ρό­βαρ­κας που κα­τα­λαμ­βά­νει ελ­λη­νι­κό νησί δεν είναι απλώς σχήμα λόγου. Όπως προ­κύ­πτει από τη δια­τύ­πω­σή της, επι­χει­ρεί να πα­ρου­σιά­σει το Κα­στελ­λό­ρι­ζο ως εύ­κο­λο και ανυ­πε­ρά­σπι­στο στόχο και να με­τα­φέ­ρει στο εσω­τε­ρι­κό τουρ­κι­κό ακρο­α­τή­ριο το μή­νυ­μα ότι η ελ­λη­νι­κή κυ­ριαρ­χία στην πε­ριο­χή είναι ζή­τη­μα διά­θε­σης της Άγκυ­ρας και όχι διε­θνούς δι­καί­ου. Η επι­λο­γή να γίνει λόγος για ψα­ρό­βαρ­κα αντί για πο­λε­μι­κό πλοίο λει­τουρ­γεί και ως έμ­με­ση απά­ντη­ση σε όσους στην Τουρ­κία εκτι­μούν ότι μια κί­νη­ση κατά του νη­σιού θα είχε βαρύ κό­στος. Ο Σενέρ, αντι­θέ­τως, πα­ρου­σιά­ζει το εγ­χεί­ρη­μα ως σχε­δόν ανέ­ξο­δο.

Το σχό­λιο απέ­κτη­σε επι­πλέ­ον βάρος επει­δή δεν προ­ήλ­θε από πε­ρι­θω­ρια­κή φωνή, αλλά από στέ­λε­χος μιας από τις με­γα­λύ­τε­ρες εφη­με­ρί­δες της Τουρ­κί­ας. Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο, με τη μικρή έκτα­σή του και τη με­γά­λη από­στα­σή του από τη Ρόδο και την υπό­λοι­πη Δω­δε­κά­νη­σο, απο­τε­λεί δια­χρο­νι­κά προ­νο­μια­κό στόχο τέ­τοιων δια­τυ­πώ­σε­ων, καθώς η γε­ω­γρα­φι­κή του θέση προ­σφέ­ρε­ται για αφη­γή­μα­τα «εγ­γύ­τη­τας» και «ευ­κο­λί­ας», τα οποία η Άγκυ­ρα αξιο­ποιεί συ­στη­μα­τι­κά στην εσω­τε­ρι­κή της επι­κοι­νω­νία.

Πα­ράλ­λη­λα με τον Σενέρ, τη σκυ­τά­λη πήρε ο Ου­γούρ Οζ­κό­κερ, κα­θη­γη­τής σε τουρ­κι­κές στρα­τιω­τι­κές σχο­λές. Ο Οζ­κό­κερ επα­νέ­φε­ρε το ζή­τη­μα της επέ­κτα­σης των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των, δί­νο­ντάς του ακραία διά­στα­ση. Σύμ­φω­να με όσα υπο­στή­ρι­ξε, οποια­δή­πο­τε επέ­κτα­ση πέρα από τα 6 ναυ­τι­κά μίλια, ακόμη και κατά 100 μέτρα, θα θε­ω­ρού­νταν από την Τουρ­κία αιτία πο­λέ­μου.

Η το­πο­θέ­τη­ση αυτή απο­κτά ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία όταν δια­βά­ζε­ται σε συ­νάρ­τη­ση με το Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Το νησί βρί­σκε­ται σε τέ­τοια εγ­γύ­τη­τα με την τουρ­κι­κή ακτή ώστε κάθε συ­ζή­τη­ση για χω­ρι­κά ύδατα και θα­λάσ­σιες ζώνες στην πε­ριο­χή του να αντι­με­τω­πί­ζε­ται από την Άγκυ­ρα ως άμεση απει­λή. Η ανα­φο­ρά σε από­στα­ση μόλις 100 μέ­τρων ξε­περ­νά τις συ­νή­θεις δια­τυ­πώ­σεις και δεί­χνει τη διά­θε­ση να μην αφε­θεί κα­νέ­να πε­ρι­θώ­ριο ερ­μη­νεί­ας. Ο Οζ­κό­κερ, ως εκ­πρό­σω­πος ακα­δη­μαϊ­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος που συν­δέ­ε­ται με τις τουρ­κι­κές ένο­πλες δυ­νά­μεις, προσ­δί­δει θε­σμι­κό χρώμα σε μια θέση που δια­φο­ρε­τι­κά θα μπο­ρού­σε να θε­ω­ρη­θεί απλή δη­μο­σιο­γρα­φι­κή υπερ­βο­λή.

Το πιο ακραίο ση­μείο του νέου κύ­κλου προ­κλή­σε­ων εντο­πί­ζε­ται στη φράση που υιο­θε­τή­θη­κε ως τί­τλος σε τουρ­κι­κά δη­μο­σιεύ­μα­τα, με απο­δέ­κτη τον Έλ­λη­να πρω­θυ­πουρ­γό: «Θα πά­ρου­με και Θεσ­σα­λο­νί­κη και Κο­μο­τη­νή». Η με­τά­βα­ση από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο σε δύο πό­λεις της βό­ρειας Ελ­λά­δας δεί­χνει ότι το ακρι­τι­κό νησί λει­τουρ­γεί ως αφε­τη­ρία ενός ευ­ρύ­τε­ρου ανα­θε­ω­ρη­τι­κού αφη­γή­μα­τος, στο οποίο η αμ­φι­σβή­τη­ση ξε­κι­νά από το ανα­το­λι­κό­τε­ρο άκρο της χώρας και επε­κτεί­νε­ται χωρίς γε­ω­γρα­φι­κή συ­νο­χή. Ελ­λη­νι­κά μέσα που πα­ρα­κο­λου­θούν την τουρ­κι­κή ει­δη­σε­ο­γρα­φία έκα­ναν λόγο για «πα­ρο­ξυ­σμό», ση­μειώ­νο­ντας ότι η έντα­ση ξε­πέ­ρα­σε τα συ­νή­θη επί­πε­δα.

Πηγές που γνω­ρί­ζουν τον τρόπο λει­τουρ­γί­ας των τουρ­κι­κών μέσων ανα­φέ­ρουν ότι τέ­τοιες ανα­φο­ρές δεν είναι πρω­το­φα­νείς, εντού­τοις η συ­γκέ­ντρω­σή τους μέσα σε μία ημέρα και η ταυ­τό­χρο­νη εμπλο­κή δη­μο­σιο­γρά­φων και ακα­δη­μαϊ­κών του στρα­τιω­τι­κού χώρου προσ­δί­δουν στην πε­ρί­πτω­ση ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον. Δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται στα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία αν υπήρ­ξε επί­ση­μη αντί­δρα­ση από την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά στις συ­γκε­κρι­μέ­νες δη­λώ­σεις.