Ελλειμματικό κατά 36 εκατομμύρια τόνους το ισοζύγιο αδρανών υλικών, ζητείται ο καθορισμός νέων λατομικών περιοχών

Ενα χρό­νιο πρό­βλη­μα που επι­βα­ρύ­νει κα­θο­ρι­στι­κά το κό­στος κάθε δη­μό­σιου και ιδιω­τι­κού έργου στα Δω­δε­κά­νη­σα επα­νέρ­χε­ται στο προ­σκή­νιο με επί­ση­μη ει­σή­γη­ση της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Ο ανα­πλη­ρω­τής πε­ρι­φε­ρειάρ­χης κ. Απο­στό­λης Ασπρά­κης κα­τέ­θε­σε ει­σή­γη­ση προς το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο, με την οποία ζητεί τη θε­τι­κή γνω­μο­δό­τη­ση του ορ­γά­νου ως προς την ανα­γκαιό­τη­τα κα­θο­ρι­σμού νέων λα­το­μι­κών πε­ριο­χών στις Πε­ρι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες της Δω­δε­κα­νή­σου. Το ζή­τη­μα, όπως προ­κύ­πτει από το πε­ριε­χό­με­νο της ει­σή­γη­σης, δεν είναι απλώς τε­χνι­κό. Αφορά στην ίδια τη δυ­να­τό­τη­τα των νη­σιών να τρο­φο­δο­τού­νται με αδρα­νή υλικά σε λο­γι­κό κό­στος, καθώς σή­με­ρα η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των πο­σο­τή­των φθά­νει στον τόπο κα­τα­σκευ­ής των έργων με τιμές πολ­λα­πλά­σιες από εκεί­νες της ηπει­ρω­τι­κής χώρας.

Στη Δω­δε­κά­νη­σο λει­τουρ­γεί σή­με­ρα μόνο μία λα­το­μι­κή πε­ριο­χή. Βρί­σκε­ται στην Πε­ρι­φε­ρεια­κή Ενό­τη­τα Κα­λύ­μνου, στη θέση «Βα­θειά Λα­γκά­δα» της πε­ριο­χής Ξη­ρο­κά­μπου Λέρου, όπου ιδιω­τι­κή εται­ρεία εκ­με­ταλ­λεύ­ε­ται 2 λα­το­μι­κούς χώ­ρους συ­νο­λι­κής έκτα­σης 233,28 στρεμ­μά­των. Η διάρ­κεια ζωής της πε­ριο­χής αυτής, με βάση τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία των απο­λή­ψι­μων απο­θε­μά­των και της ζή­τη­σης, δεν ξε­περ­νά τα 5 έτη, όπως ανα­φέ­ρε­ται στη σχε­τι­κή ει­σή­γη­ση της Διεύ­θυν­σης Φυ­σι­κών Πόρων, Ενέρ­γειας και Βιο­μη­χα­νί­ας της Πε­ρι­φέ­ρειας, με ημε­ρο­μη­νία 23 Ιου­λί­ου 2026.

Τα υπό­λοι­πα λα­το­μεία που λει­τουρ­γούν νό­μι­μα στα νησιά εκτός λα­το­μι­κών πε­ριο­χών έχουν, σύμ­φω­να με την ει­σή­γη­ση, πε­ριο­ρι­σμέ­νο χρο­νι­κό ορί­ζο­ντα. Η λει­τουρ­γία τους εξαρ­τά­ται από την ολο­κλή­ρω­ση των μο­νο­με­ρών πα­ρα­τά­σε­ων στις συμ­βά­σεις μί­σθω­σης των εκ­με­ταλ­λευό­με­νων εκτά­σε­ων, οι οποί­ες χο­ρη­γή­θη­καν βάσει του άρ­θρου 68 παρ. 5 του ίδιου νόμου. Τα λα­το­μεία αυτά δεν έχουν δι­καί­ω­μα επέ­κτα­σης, εφό­σον δεν ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία κα­θο­ρι­σμού λα­το­μι­κών πε­ριο­χών που προ­βλέ­πουν τα άρθρα 46 έως 48 του Ν. 4512/2018.

Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία έχει η επι­σή­μαν­ση ότι οι προη­γού­με­νες απο­φά­σεις νο­μάρ­χη περί μη κα­θο­ρι­σμού λα­το­μι­κών πε­ριο­χών για τα υπό­λοι­πα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου, πλην της Λέρου, είχαν εκ­δο­θεί τη δε­κα­ε­τία του 1990. Πρό­κει­ται, δη­λα­δή, για ένα κα­θε­στώς που πα­ρα­μέ­νει ου­σια­στι­κά αμε­τά­βλη­το για πε­ρισ­σό­τε­ρα από 25 χρό­νια, σε μια πε­ρί­ο­δο κατά την οποία η κα­τα­σκευα­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα στα νησιά έχει αλ­λά­ξει ρι­ζι­κά.

Η διε­ρεύ­νη­ση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε το πε­ρα­σμέ­νο έτος από τις αρ­μό­διες υπη­ρε­σί­ες της Πε­ρι­φέ­ρειας κα­τέ­λη­ξε, σύμ­φω­να με την ει­σή­γη­ση, σε σαφή ανε­πάρ­κεια αδρα­νών υλι­κών σε επί­πε­δο νομού Δω­δε­κα­νή­σου. Το ισο­ζύ­γιο για την κά­λυ­ψη των ανα­γκών σε βάθος 40 ετών, χρο­νι­κό ορί­ζο­ντα που προ­βλέ­πει η ισχύ­ου­σα νο­μο­θε­σία, εμ­φα­νί­ζε­ται ελ­λειμ­μα­τι­κό κατά πε­ρί­που 36 εκα­τομ­μύ­ρια τό­νους. Κατά πλη­ρο­φο­ρί­ες, ο κ. Ασπρά­κης διευ­κρί­νι­σε κατά την πα­ρου­σί­α­ση της ει­σή­γη­σης ότι οι πο­σό­τη­τες αυτές δεν είναι δε­σμευ­τι­κές, αλλά απο­τε­λούν εκτι­μή­σεις που βα­σί­ζο­νται σε στοι­χεία που πα­ρα­σχέ­θη­καν από τους φο­ρείς στους οποί­ους ζη­τή­θη­καν, με αντα­πό­κρι­ση πε­ρί­που των μισών εξ αυτών.

Στην ει­σή­γη­ση απο­τυ­πώ­νε­ται με σα­φή­νεια η πρα­κτι­κή διά­στα­ση του προ­βλή­μα­τος. Οι κά­τοι­κοι των νη­σιών, όπως ανα­φέ­ρε­ται, βιώ­νουν κα­θη­με­ρι­νά την ανε­πάρ­κεια αδρα­νών υλι­κών μέσω του αυ­ξη­μέ­νου κό­στους κα­τα­σκευ­ής ιδιω­τι­κών και δη­μό­σιων έργων, αφού τα υλικά με­τα­φέ­ρο­νται με κό­στος πολ­λα­πλά­σιο από εκεί­νο της ηπει­ρω­τι­κής χώρας. Ο ανα­πλη­ρω­τής πε­ρι­φε­ρειάρ­χης υπο­στη­ρί­ζει ότι η Πε­ρι­φέ­ρεια οφεί­λει στους πο­λί­τες του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου να προ­βεί σε κάθε δυ­να­τή ενέρ­γεια ώστε να εξα­σφα­λι­στεί ομαλή τρο­φο­δο­σία της αγο­ράς, ορ­θο­λο­γι­κή κα­τα­νο­μή ως προς τα κέ­ντρα κα­τα­νά­λω­σης, υγιής αντα­γω­νι­σμός και επάρ­κεια αδρα­νών υλι­κών σε ολό­κλη­ρο τον νομό, με τε­λι­κό στόχο τη μεί­ω­ση του κό­στους και την ανα­βάθ­μι­ση της ποιό­τη­τας κα­τα­σκευ­ής των έργων.

Με βάση τα πα­ρα­πά­νω, ο κ. Ασπρά­κης κά­λε­σε το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο να γνω­μο­δο­τή­σει θε­τι­κά για την ανα­γκαιό­τη­τα κα­θο­ρι­σμού νέων λα­το­μι­κών πε­ριο­χών στις Πε­ρι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες Ρόδου, Κω, Καρ­πά­θου και Κα­λύ­μνου και να εξου­σιο­δο­τή­σει τον πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου να υπο­βά­λει ει­σή­γη­ση προς την γραμ­μα­τέα της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αι­γαί­ου, για την έκ­δο­ση της σχε­τι­κής εγκρι­τι­κής από­φα­σης.