Τουρισμός: Μια χρονιά γεμάτη προκλήσεις πίσω από τα αισιόδοξα στοιχεία των αφίξεων

• Λύσαν­δρος Τσι­λί­δης (Fed-HATTA): «Είναι μια πάρα πολύ δύσκολη χρονιά» • Το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη συνε­χί­ζουν να απο­τε­λούν τις σημα­ντι­κό­τε­ρες του­ρι­στι­κές περιο­χές της χώρας

Παρά τις αισιό­δο­ξες ανα­κοι­νώ­σεις για την πορεία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού και τα στοι­χεία που κατα­γρά­φουν οι αυξη­μέ­νες αφίξεις σε αρκε­τούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας μας. η εικόνα που μετα­φέ­ρουν οι άνθρω­ποι της αγοράς είναι πολύ πιο σύνθετη. Η γεω­πο­λι­τική αστά­θεια στη Μέση Ανατολή, το αυξη­μένο κόστος των αερο­με­τα­φο­ρών, η διεθνής ακρί­βεια και η συρ­ρί­κνωση της κατα­να­λω­τι­κής δυνα­τό­τη­τας των ταξι­διω­τών δημιουρ­γούν ένα περι­βάλ­λον έντονης αβε­βαιό­τη­τας.

Την ίδια στιγμή, οι επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού επι­ση­μαί­νουν ότι οι αφίξεις από μόνες τους δεν απο­τυ­πώ­νουν την πραγ­μα­τική οικο­νο­μική απόδοση του κλάδου, καθώς η του­ρι­στική δαπάνη παρου­σιά­ζει αισθητή κάμψη.

Αυτή την εικόνα περι­γρά­φει ο πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Συν­δέ­σμων των εν Ελλάδι Του­ρι­στι­κών και Ταξι­διω­τι­κών Γρα­φείων (Fed-HATTA), κ. Λύσαν­δρος Τσι­λί­δης, ο οποίος, μέσα από την εμπει­ρία του οργα­νω­μέ­νου του­ρι­σμού, σκια­γρα­φεί μια χρονιά γεμάτη προ­κλή­σεις για τον σημα­ντι­κό­τερο παρα­γω­γικό κλάδο της χώρας.

Μια απαι­τη­τική του­ρι­στική περί­ο­δος

Ο κ. Τσι­λί­δης δεν αφήνει περι­θώ­ρια παρερ­μη­νειών για την εικόνα της φετινής σεζόν. Όπως χαρα­κτη­ρι­στικά δηλώνει: «Δεν είναι μια χρονιά ιδιαί­τερα εύκολη, μια πάρα πολύ δύσκολη χρονιά», απο­δί­δο­ντας μεγάλο μέρος των προ­βλη­μά­των στις εξε­λί­ξεις στην ευρύ­τερη περιοχή του Περ­σι­κού Κόλπου και στις επι­πτώ­σεις που είχαν στις αερο­πο­ρι­κές μετα­φο­ρές.

Η προ­σω­ρινή ανα­στολή λει­τουρ­γίας αερο­δρο­μίων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Ισραήλ, αλλά και οι περιο­ρι­σμοί στις αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις, είχαν ως απο­τέ­λε­σμα να χαθεί ένα σημα­ντικό μέρος της του­ρι­στι­κής κίνησης, ιδιαί­τερα από αγορές υψηλής αξίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το χαμένο αυτό διά­στημα δύσκολα μπορεί να ανα­κτη­θεί, καθώς απαι­τεί­ται ουσια­στική επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου για να καλυ­φθούν οι απώ­λειες.

Η αβε­βαιό­τητα επη­ρε­ά­ζει και την ψυχο­λο­γία του ταξι­διώτη. Οι διε­θνείς εξε­λί­ξεις λει­τουρ­γούν απο­τρε­πτικά για πολλούς υπο­ψή­φιους επι­σκέ­πτες, οι οποίοι εμφα­νί­ζο­νται πιο επι­φυ­λα­κτι­κοί στις κρα­τή­σεις τους και περιο­ρί­ζουν τη διάρ­κεια ή το κόστος των δια­κο­πών τους.

Η ακρί­βεια αλλάζει τις ταξι­διω­τι­κές συνή­θειες

Καθο­ρι­στικό παρά­γο­ντα απο­τε­λεί, σύμφωνα με τον κ. Τσιλίδη, η εκτό­ξευση του κόστους μετα­φο­ράς: «Το κύριο στοι­χείο του προ­βλή­μα­τος είναι η ακρί­βεια», σημειώ­νει, εξη­γώ­ντας ότι η αύξηση της τιμής των καυ­σί­μων μετα­φέ­ρε­ται απευ­θείας στα αερο­πο­ρικά εισι­τή­ρια, επη­ρε­ά­ζο­ντας έναν προ­ο­ρι­σμό όπως η Ελλάδα, ο οποίος βασί­ζε­ται κυρίως στις αερο­πο­ρι­κές αφίξεις.

Ιδιαί­τερα έντονες είναι οι επι­πτώ­σεις στις αγορές μεγάλων απο­στά­σεων, όπως η Αυστρα­λία, η Ινδία και οι χώρες της Νοτιο­α­να­το­λι­κής Ασίας. Οι ταξι­διώ­τες από αυτές τις περιο­χές εξυ­πη­ρε­τού­νταν κυρίως μέσω των αερο­πο­ρι­κών κόμβων της Μέσης Ανα­το­λής. Η ανα­στά­τωση στις συγκε­κρι­μέ­νες αερο­πο­ρι­κές δια­δρο­μές αύξησε κατα­κό­ρυφα το κόστος των εισι­τη­ρίων, καθι­στώ­ντας πολλές μετα­κι­νή­σεις οικο­νο­μικά δυσβά­στα­κτες.

Παράλ­ληλα, ο πλη­θω­ρι­σμός δεν απο­τε­λεί ελλη­νικό φαι­νό­μενο. Οι πολίτες σε μεγάλες ευρω­παϊ­κές αγορές, όπως η Γερ­μα­νία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασί­λειο, αλλά και στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, αντι­με­τω­πί­ζουν αυξη­μένο κόστος ζωής, γεγονός που περιο­ρί­ζει τα δια­θέ­σιμα χρήματα για ταξίδια.

Η μεγάλη πτώση της εγχώ­ριας αγοράς

Ιδιαί­τερο προ­βλη­μα­τι­σμό προ­κα­λεί η εικόνα της ελλη­νι­κής αγοράς. Ο κ. Τσι­λί­δης απο­κα­λύ­πτει ότι «οι πωλή­σεις των Ελλήνων για ταξίδια μέσα στην Ελλάδα, έχουν πέσει στο -30% (!!!)», στοι­χείο που απο­τυ­πώ­νει τη δυσκο­λία των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών να προ­γραμ­μα­τί­σουν δια­κο­πές.

Η εξέλιξη αυτή επη­ρε­ά­ζει σημα­ντικά τα ταξι­διω­τικά γραφεία και τον οργα­νω­μένο του­ρι­σμό, ο οποίος παρα­δο­σιακά στη­ρί­ζε­ται και στην εγχώρια ζήτηση. Οι αυξη­μέ­νες δαπάνες για στέγαση, ενέρ­γεια και βασικά αγαθά περιο­ρί­ζουν το δια­θέ­σιμο εισό­δημα, αφή­νο­ντας λιγό­τερα περι­θώ­ρια για ταξίδια.

Οι αφίξεις δεν λένε πάντα όλη την αλήθεια

Ένα από τα βασικά σημεία της παρέμ­βα­σης του κ. Τσιλίδη, αφορά στη χρήση των στα­τι­στι­κών στοι­χείων. Όπως επι­ση­μαί­νει, η αύξηση των αφίξεων στα αερο­δρό­μια δεν ταυ­τί­ζε­ται απα­ραί­τητα με αύξηση του οργα­νω­μέ­νου του­ρι­σμού ούτε με υψη­λό­τερα του­ρι­στικά έσοδα.

Στις αφίξεις περι­λαμ­βά­νο­νται δια­φο­ρε­τι­κές κατη­γο­ρίες ταξι­διω­τών, όπως επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας, Έλληνες που επι­στρέ­φουν στη χώρα, φοι­τη­τές ή μεμο­νω­μέ­νοι επι­σκέ­πτες που δεν κατα­να­λώ­νουν του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σίες στον ίδιο βαθμό με όσους ταξι­δεύ­ουν μέσω οργα­νω­μέ­νων πακέτων: «Δεν θέλω να βλέπω πως μιλάνε πάντα για αφίξεις… άλλο οι αφίξεις στα αερο­δρό­μια και άλλο η πραγ­μα­τική του­ρι­στική κίνηση», υπο­γραμ­μί­ζει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Η νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα των Airbnb

Ο κ. Τσι­λί­δης στέ­κε­ται ιδιαί­τερα στην αλλαγή των κατα­να­λω­τι­κών προ­τύ­πων που έχει επι­φέ­ρει η εξά­πλωση των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων. Πολλοί επι­σκέ­πτες επι­λέ­γουν δια­με­ρί­σματα αντί ξενο­δο­χείων, προ­μη­θεύ­ο­νται τρόφιμα από σούπερ μάρκετ και περιο­ρί­ζουν σημα­ντικά τις δαπάνες τους στην τοπική αγορά.

Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα οι επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης, οι εκδρο­μι­κές εται­ρείες και τα εμπο­ρικά κατα­στή­ματα να δια­πι­στώ­νουν μικρό­τερο οικο­νο­μικό όφελος, ακόμη και όταν οι αφίξεις εμφα­νί­ζο­νται αυξη­μέ­νες.

Παράλ­ληλα, ακόμη και όσοι επι­λέ­γουν ξενο­δο­χεία all inclusive έχουν πλέον αυστηρά προ­κα­θο­ρι­σμένο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, αφή­νο­ντας περιο­ρι­σμένο περι­θώ­ριο για επι­πλέον κατα­νά­λωση κατά τη διάρ­κεια των δια­κο­πών τους.

Όπως εξηγεί, ο σύγ­χρο­νος ταξι­διώ­της έχει ήδη υπο­λο­γί­σει με ακρί­βεια το συνο­λικό κόστος των δια­κο­πών του και απο­φεύ­γει κάθε πρό­σθετη δαπάνη.

Οι προ­ο­ρι­σμοί που αντέ­χουν και εκείνοι που δοκι­μά­ζο­νται

Σε ό,τι αφορά στη γεω­γρα­φική κατα­νομή της ζήτησης, οι παρα­δο­σια­κοί πρω­τα­γω­νι­στές εξα­κο­λου­θούν να δια­τη­ρούν την ισχυρή τους θέση.

Το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη συνε­χί­ζουν να απο­τε­λούν τις σημα­ντι­κό­τε­ρες του­ρι­στι­κές περιο­χές της χώρας, ενώ θετικές επι­δό­σεις κατα­γρά­φουν τα Ιόνια Νησιά, η Χαλ­κι­δική και οι Σπο­ρά­δες.

Δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις, ωστόσο, εμφα­νί­ζο­νται στις Κυκλά­δες. Η Πάρος και η Νάξος παρου­σιά­ζουν ικα­νο­ποι­η­τική κινη­τι­κό­τητα, η Σύρος ενι­σχύει στα­διακά τη θέση της, ενώ οι Μικρές Κυκλά­δες προ­σελ­κύ­ουν αυξα­νό­μενο ενδια­φέ­ρον.

Αντί­θετα, η Σαντο­ρίνη εξα­κο­λου­θεί να αντι­με­τω­πί­ζει δυσκο­λίες, καθώς δεν έχει ακόμη ανα­κτή­σει πλήρως τη δυνα­μική προη­γού­με­νων ετών.

Όπως υπο­γράμ­μισε πάντως, ο πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Συν­δέ­σμων των εν Ελλάδι Του­ρι­στι­κών και Ταξι­διω­τι­κών Γρα­φείων: «Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός παρα­μέ­νει ισχυρός, αλλά χρειά­ζε­ται ψύχραιμη αξιο­λό­γηση των δεδο­μέ­νων. Η αύξηση των αφίξεων δεν αρκεί από μόνη της για να πιστο­ποι­ή­σει την επι­τυ­χία μιας του­ρι­στι­κής χρονιάς. Εκείνο που τελικά καθο­ρί­ζει την πραγ­μα­τική εικόνα είναι το οικο­νο­μικό απο­τύ­πωμα της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, η κατα­νά­λωση στους προ­ο­ρι­σμούς, η βιω­σι­μό­τητα των επι­χει­ρή­σεων και η δυνα­τό­τητα των επαγ­γελ­μα­τιών να δια­τη­ρή­σουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά τους…».

Η φετινή περί­ο­δος ανα­δει­κνύει ότι ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός εξα­κο­λου­θεί να δια­θέ­τει ισχυρά πλε­ο­νε­κτή­ματα, ωστόσο καλεί­ται να προ­σαρ­μο­στεί σε ένα διεθνές περι­βάλ­λον αυξη­μέ­νης αβε­βαιό­τη­τας, γεω­πο­λι­τι­κών εντά­σεων και πιε­σμέ­νων οικο­γε­νεια­κών προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών. Και ο στόχος πρέπει να είναι η μεγα­λύ­τερη προ­στι­θέ­μενη αξία για την ελλη­νική οικο­νο­μία, τις τοπικές κοι­νω­νίες και το σύνολο της του­ρι­στι­κής αλυ­σί­δας.