Στο Καστελλόριζο ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την 83η επέτειο απελευθέρωσης του νησιού

• Στο νησί αναμένονται επίσης ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο ΥΠΕΣ Θοδωρής Λιβάνιος και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Δημήτρης Χούπης

Στο ακριτικό Καστελλόριζο, αναμένεται να βρεθεί το προσεχές Σαββατοκύριακο ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, συνοδευόμενος από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη και με πολυπληθή συνοδεία, υπουργών, βουλευτών, στενών συνεργατών του από το Μέγαρο Μαξίμου, κυβερνητικών βουλευτών Δωδεκανήσου, τον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου και την στρατιωτική ηγεσία της χώρας, για την 83η επέτειο απελευθέρωσης του νησιού, εορτασμός που θα λάβει ύψιστη εθνική σημασία.
Πολλοί μάλιστα εκ των επισήμων προσκεκλημένων αναμένεται να φθάσουν στο νησί από την Παρασκευή για να παραστούν και σε διάφορες εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν στο νησί, όπως το 1ο Φεστιβάλ Καστελλορίζου.
Ο δήμαρχος Μεγίστης Νικόλας Ασβέστης με δηλώσεις του στη «δ» επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας αναμένεται να βρεθεί στο νησί, ωστόσο απομένει η επιβεβαίωση -όπως επισήμανε- στην πρόσκληση προς τον Πρωθυπουργό της χώρας Κυριάκο Μητσοτάκη, λόγω του επιβαρυμένου προγράμματος. «Εμείς περιμένουμε τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο νησί για την 83 επέτειο απελευθέρωσης και αναμένουμε την επίσημη επιβεβαίωση από το γραφείο του. Παράλληλα αναμένεται και ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, όπως επίσης και οι υπόλοιποι προσκεκλημένοι», όπως είπε.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις πληροφορίες της «δ», στον φετινό εορτασμό πλην του Πρωθυπουργού και του Προέδρου της Βουλής, αναμένονται ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, ο Θανάσης Κοντογεώργης Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Δημήτριος Χούπης συνοδευόμενος από στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, ο συνεργάτης του κ. Μητσοτάκη, Θανάσης Νέζης, ο γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Κυρανάκης, οι βουλευτές Δωδεκανήσου της ΝΔ, Γιάννης Παππάς, Μάνος Κόνσολας, Μίκα Ιατρίδη και Βασίλης Υψηλάντης, ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος, ο γραμματέας του ΤΕΕ Αντώνης Γιαννικουρής, η δημοτική αρχή και οι τοπικές αρχές του νησιού κλπ.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου θα γίνει ο εκκλησιασμός, θα ακολουθήσει η κατάθεση στεφάνου (πιθανότατα και στο μνημείο της Κυράς της Ρω, Δέσποινας Αχλαδιώτη) και αμέσως μετά το επίσημο γεύμα που θα παραθέσει ο Δήμος Μεγίστης προς τους προσκεκλημένους στο εστιατόριο Λαζαράκη.
Στο νησί, όπως κάθε χρόνο τέτοια ημέρα θα βρίσκεται αγκυροβολημένο πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού.
Να σημειωθεί ότι στο νησί με δυσκολία μπορεί σήμερα κάποιος να βρει δωμάτιο για το προσεχές τριήμερο από την Παρασκευή, αφού ήδη έχουν κλεισθεί 18 δωμάτια για τους καλεσμένους που θα παραστούν στις εκδηλώσεις.

Το χρονικό της λευτεριάς του νησιού
Αρχές του 20ού αιώνα το Καστελλόριζο αριθμούσε τότε περί τις 12-14 χιλιάδες κατοίκους. Το 1904-5, με την επικείμενη στρατολόγηση νέων από την Τουρκία, αρχίζει η μετανάστευση από το νησί, και η αντίστροφη μέτρηση της ακμής του. Την 1η Μαρτίου 1921 ωστόσο, η Γαλλία παραχώρησε το νησί στην Ιταλία, έναντι αδράς αμοιβής. Η ιταλική κατοχή υπήρξε σκληρή και αφόρητη. Η ναυτιλία, το εμπόριο και τα γράμματα πέφτουν σε μαρασμό, ενώ οι κάτοικοί του -μη αντέχοντας τον ιταλικό ζυγό και τις συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής- αρχίζουν να εκπατρίζονται προς την Αυστραλία, Αίγυπτο, Αθήνα, Ρόδο και αλλού και έτσι ο πληθυσμός περιορίζεται σε 2 χιλιάδες. Οι Ιταλοί χρησιμοποιούσαν το νησί ως σταθμό επιβατηγών υδροπλάνων. Το 1926, ισχυρός σεισμός μεγέθους 8 Ρίχτερ κατάστρεψε πάρα πολλά σπίτια. Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος βρίσκει λοιπόν το Καστελλόριζο με αισθητά μειωμένο πληθυσμό, όμως αρκετό για να υποδεχθεί με ακράτητο ενθουσιασμό τους Άγγλους κομάντος που αποβιβάσθηκαν στο νησί, την αυγή της 24ης Φεβρουαρίου 1941 με επικεφαλής τον Ντέιβιντ Σάντερλαντ.
Στις 13 Σεπτεμβρίου 1943 το αντιτορπιλικό «Κουντουριώτης», υπό τον αντιπλοίαρχο Ε. Μπαλτατζή, αποβιβάζει άγημα στο Καστελλόριζο και υψώνει την Ελληνική Σημαία στη νήσο. Οκτώβριο και Νοέμβριο του 1943 γερμανικά στούκας αρχίζουν αερομαχίες με τους συμμάχους απογκρεμίζοντας όσα σπίτια είχανε μείνει όρθια και αναγκάζοντας τους λιγοστούς κατοίκους να εγκαταλείψουν το νησάκι τους και να βρεθούν πρόσφυγες άλλοι στις τουρκικές ακτές και άλλοι στο προσφυγικό στρατόπεδο Νουζεϊράτ στη Γάζα της Παλαιστίνης. Μόνο η ξακουστή «Κυρά της Ρω», Δέσποινα Αχλαδιώτη, παρέμεινε ακλόνητη στην ομώνυμη βραχονησίδα της, για να υψώνει κάθε πρωί την ελληνική σημαία, όπως επί σαράντα χρόνια συνήθιζε να κάνει. Το 1945 οι Καστελλοριζιοί επιστρέφουν στην πατρίδα τους σε τρεις αποστολές. Το νησί έμεινε υπό τη διακυβέρνηση των Άγγλων, όπως και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, μέχρι την 7η Μαρτίου του 1947, οπότε ενώθηκε επισήμως με την Ελλάδα, γκρεμισμένο και σχεδόν ερημωμένο, έχοντας πληρώσει ακριβά το τίμημα της ελευθερίας του.

«Η ελληνική προσφορά του Καστελλόριζου στην Τουρκία δεν μπορεί να θεωρηθεί πολύ γενναιόδωρη. Το νησί είναι γενικά άγονο, δεν έχει κάποιο σημαντικό αγροτικό ή βιοτεχνικό τομέα και υποστηρίζει έναν μειούμενο πληθυσμό. Διαθέτει ένα μικρό προστατευμένο λιμάνι αλλά δεν είναι εξοπλισμένο με εγκαταστάσεις επισκευής πλοίων, αποθηκών ή ανεφοδιασμού. Επίσης το Καστελλόριζο δεν είναι κατάλληλο για εγκαταστάσεις αεροπορίας». Η παραπάνω παράγραφος με τα εισαγωγικά αποτελεί τμήμα της απόρρητης αναφοράς της CIA για το Καστελλόριζο -το περίφημο σχέδιο Ατσεσον- που συντάχθηκε τον Αύγουστο του 1964, στο αποκορύφωμα των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, και αφορούσε την ελληνική πρόταση να δοθεί στους Τούρκους το Καστελλόριζο με αντάλλαγμα μια λύση που θα οδηγούσε στην Ενωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
Το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου συνεχίζει να αποτελεί σημείο τριβής με την γείτονα Τουρκία, καθώς η στρατηγική του θέση είναι υψίστης σημασίας για τη χώρα μας και την Ευρώπη.