«Λουκέτο» στις ΔΕΥΑ προανήγγειλε ο πρωθυπουργός με ορίζοντα την ενοποίηση 700 φορέων

• Η δια­χεί­ριση του νερού χαρα­κτη­ρί­στηκε «εθνικό στοί­χημα» από το βήμα της 90ής ΔΕΘ, με το σχέδιο να προ­βλέ­πει συγ­χώ­νευση των διά­σπαρ­των φορέων ύδρευ­σης σε 3 μεγάλες οντό­τη­τες. Δήμοι, εργα­ζό­με­νοι και η ΔΕΥΑ Ρόδου προει­δο­ποιούν για ιδιω­τι­κο­ποί­ηση, αυξή­σεις τιμο­λο­γίων και υπο­βάθ­μιση υπη­ρε­σιών

Το ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης του νερού επα­νέρ­χε­ται δυνα­μικά στο προ­σκή­νιο, μετά τις τοπο­θε­τή­σεις του πρω­θυ­πουρ­γού κ. Κυριά­κου Μητσο­τάκη από το βήμα της 90ής Διε­θνούς Έκθεσης Θεσ­σα­λο­νί­κης. Με σαφή αναφορά στην ανάγκη ενο­ποί­η­σης εκα­το­ντά­δων φορέων ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, ο πρω­θυ­πουρ­γός άνοιξε εκ νέου έναν φάκελο που εδώ και χρόνια προ­κα­λεί έντονες αντι­δρά­σεις στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση, στους εργα­ζο­μέ­νους των Δημο­τι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ύδρευ­σης Απο­χέ­τευ­σης και σε νησιω­τι­κές περιο­χές όπως η Ρόδος, όπου η ΔΕΥΑΡ έχει ήδη τοπο­θε­τη­θεί κατη­γο­ρη­μα­τικά κατά των ανα­γκα­στι­κών συνε­νώ­σεων.

Η τοπο­θέ­τηση του πρω­θυ­πουρ­γού

Στην ομιλία του στην 90ή ΔΕΘ, ο κ. Μητσο­τά­κης ενέταξε τη δια­χεί­ριση του νερού στις μεγάλες προ­τε­ραιό­τη­τες της επό­με­νης τετρα­ε­τίας. Η σχετική αναφορά έχει αυτού­σια ως εξής:

«Τερά­στιο εθνικό στοί­χημα για την επόμενη τετρα­ε­τία. Η δια­χεί­ριση του νερού. Κάναμε ένα πρώτο μεγάλο βήμα. Πρέπει να προ­χω­ρή­σουμε, ενο­ποιώ­ντας 700 διά­σπαρ­τους φορείς που έχουμε σήμερα εκτός ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Να προ­χω­ρή­σουμε σε ένα κεντρικό σχέδιο εδώ των έργων. Να μπο­ρούμε να έχουμε ψηφιακή παρα­κο­λού­θηση των απω­λειών και σύνδεση των τελών με τη σωστή χρήση του πολύ­τι­μου αγαθού».

Στη συνέ­ντευξη Τύπου που παρα­χώ­ρησε στο πλαίσιο της ίδιας έκθεσης, ο πρω­θυ­πουρ­γός επα­νήλθε στο θέμα με ακόμη πιο κατη­γο­ρη­μα­τική δια­τύ­πωση: «Δεν μπο­ρούμε να συνε­χί­σουμε με ένα τόσο κατα­κερ­μα­τι­σμένο σύστημα δια­χεί­ρι­σης του νερού, με 600 και πλέον φορείς».

Η δήλωση αυτή ερμη­νεύ­θηκε ευρέως ως προ­α­ναγ­γε­λία του κλει­σί­μα­τος εκα­το­ντά­δων ΔΕΥΑ σε ολό­κληρη τη χώρα και της συγ­χώ­νευ­σής τους σε μεγα­λύ­τε­ρους φορείς. Κατά πλη­ρο­φο­ρίες, ο κυβερ­νη­τι­κός σχε­δια­σμός προ­βλέ­πει τη συγ­χώ­νευση 736 φορέων ύδρευ­σης, στους οποίους περι­λαμ­βά­νο­νται ΔΕΥΑ, ΓΟΕΒ, ΤΟΕΒ και δημο­τι­κές επι­χει­ρή­σεις, σε 3 μεγάλες οντό­τη­τες: την ΕΥΔΑΠ, τη ΔΕΥΑΘ και μία νέα εται­ρεία που θα ανα­λά­βει την υπό­λοιπη χώρα. Σύμφωνα με κυβερ­νη­τι­κές πηγές, το σχέδιο θα συνο­δεύ­ε­ται από επεν­δυ­τικά και οργα­νω­τικά μέτρα.

Τα ερω­τή­ματα που μένουν ανα­πά­ντητα

Η προ­ο­πτική της ριζικής ανα­διάρ­θρω­σης του τομέα ύδρευ­σης εγείρει ήδη μεγάλες ανα­τα­ρά­ξεις στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση, η οποία βλέπει να δια­κυ­βεύ­ε­ται ο ρόλος της σε έναν από τους πλέον κρί­σι­μους τομείς αρμο­διο­τή­των της. Παράλ­ληλα, εκφρά­ζο­νται φόβοι για μετα­κι­νή­σεις και απο­λύ­σεις δημο­τι­κών υπαλ­λή­λων, καθώς και για αυξή­σεις των τιμο­λο­γίων του νερού για εκα­τομ­μύ­ρια νοι­κο­κυ­ριά.

Στο επί­κε­ντρο βρί­σκο­νται 2 βασικά ερω­τή­ματα, τα οποία μέχρι στιγμής δεν έχουν λάβει σαφή απά­ντηση. Το πρώτο αφορά στην τύχη των δικτύων: θα εξα­γο­ρά­σουν οι 3 εται­ρείες τις υπο­δο­μές των ΔΕΥΑ ή θα γίνει συμ­ψη­φι­σμός με τα χρέη τους; Το δεύτερο αφορά στις συνέ­πειες για τις προ­σλή­ψεις και τα τιμο­λό­για. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι τόσο η ΚΕΔΕ όσο και δήμαρ­χοι από ολό­κληρη τη χώρα έχουν αντι­δρά­σει σφοδρά στους συγκε­κρι­μέ­νους κυβερ­νη­τι­κούς σχε­δια­σμούς.

Η θέση της κυβέρ­νη­σης

Από την πλευρά της, η κυβέρ­νηση παρου­σιά­ζει το εγχεί­ρημα ως ανα­γκαία μεταρ­ρύθ­μιση, επι­κα­λού­μενη τα χρόνια προ­βλή­ματα του κατα­κερ­μα­τι­σμέ­νου συστή­μα­τος. Πηγές προ­σκεί­με­νες στην κυβέρ­νηση έχουν περι­γρά­ψει τον στόχο ως εξής: «Επι­διώ­κε­ται μια σημα­ντική μεταρ­ρύθ­μιση, ώστε η χώρα να απο­κτή­σει πολύ λιγό­τε­ρες, αλλά ισχυρές Επι­χει­ρή­σεις Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης, που θα καλύ­πτουν επαρκώς και σε προσιτό κόστος τις ανάγκες των πολιτών. Με τις νέες Επι­χει­ρή­σεις, που θα λει­τουρ­γούν υπό την επο­πτεία της ΡΑΑΕΥ σε ό,τι αφορά στην τιμο­λό­γηση των υπη­ρε­σιών τους, θα περιο­ρι­στούν ζητή­ματα που οδή­γη­σαν σε συσ­σώ­ρευση ανεί­σπρα­κτων λογα­ρια­σμών και αυξη­μέ­νες απώ­λειες νερού. Οι νέες ισχυρές Επι­χει­ρή­σεις Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης θα μπο­ρέ­σουν να αντι­με­τω­πί­σουν τα προ­βλή­ματα που προ­α­να­φέρ­θη­καν, με τη δημιουρ­γία σημα­ντι­κών οικο­νο­μιών κλί­μα­κος και εξοι­κο­νό­μηση πόρων».

Το επι­χεί­ρημα, δηλαδή, στη­ρί­ζε­ται στις οικο­νο­μίες κλί­μα­κας, στη μείωση των απω­λειών νερού και στην επο­πτεία της τιμο­λό­γη­σης από ανε­ξάρ­τητη ρυθ­μι­στική αρχή. Οι επι­κρι­τές, ωστόσο, υπο­στη­ρί­ζουν ότι πίσω από τη ρητο­ρική της εξορ­θο­λό­γη­σης κρύ­βε­ται η στα­διακή απο­μά­κρυνση του νερού από τους δήμους.

Η Ρόδος απέ­να­ντι στις συνε­νώ­σεις

Η Ρόδος έχει τοπο­θε­τη­θεί από νωρίς και με σαφή­νεια στο ζήτημα. Το Δημο­τικό Συμ­βού­λιο Ρόδου εξέδωσε ομόφωνο ψήφισμα, στη συνε­δρί­αση της 1ης Οκτω­βρίου 2024, εκφρά­ζο­ντας την κατη­γο­ρη­μα­τική αντί­θεσή του στις προ­τει­νό­με­νες από το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας ανα­γκα­στι­κές συνε­νώ­σεις των ΔΕΥΑ.

Ο πρό­ε­δρος της ΔΕΥΑΡ κ. Σωτήρης Βαγια­νός, μιλώ­ντας τότε στον RealVoice 99.5, εξήγησε ότι η απόφαση ήρθε ως απά­ντηση στα σχέδια του Υπουρ­γείου, τα οποία επι­κα­λού­νται την εξοι­κο­νό­μηση πόρων και την καλύ­τερη δια­χεί­ριση των υδά­τι­νων πόρων σε εθνικό επίπεδο. «Μέσα από το Δημο­τικό Συμ­βού­λιο εκφρά­στηκε η ανη­συ­χία ότι οι προ­τει­νό­με­νες συνε­νώ­σεις θα επι­φέ­ρουν σοβαρά προ­βλή­ματα στη δια­χεί­ριση του υδά­τι­νου πλούτου και στην εξυ­πη­ρέ­τηση των δημοτών», τόνισε, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «η συγκέ­ντρωση των ΔΕΥΑ σε μεγα­λύ­τε­ρους φορείς μπορεί να οδη­γή­σει σε αύξηση του κόστους των υπη­ρε­σιών για τους πολίτες, ενώ η ποιό­τητα των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών μπορεί να υπο­βαθ­μι­στεί».

Ο κ. Βαγια­νός απηύ­θυνε επι­στολή προς τους βου­λευ­τές Δωδε­κα­νή­σου, καλώ­ντας τους να κατα­θέ­σουν τις θέσεις τους για τις ανα­γκα­στι­κές συνε­νώ­σεις και να ξεκα­θα­ρί­σουν αν συνυ­πο­γρά­φουν το υπ’ αριθμόν 271/2024 ψήφισμα του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου Ρόδου. Όπως διευ­κρί­νισε, οι θέσεις των εκπρο­σώ­πων του δωδε­κα­νη­σια­κού λαού κρί­νο­νται σημα­ντι­κές, προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στω­θεί αν θα ενωθούν οι δυνά­μεις απέ­να­ντι σε αυτό που χαρα­κτή­ρισε ως προ­σπά­θεια αφαί­ρε­σης περιου­σια­κών στοι­χείων των δημοτών και κρί­σι­μων αρμο­διο­τή­των του πρώτου βαθμού αυτο­διοί­κη­σης.

Η μία ΔΕΥΑ για όλο το Νότιο Αιγαίο

Ο προ­βλη­μα­τι­σμός στα νησιά δεν είναι και­νούρ­γιος. Ήδη από τον Δεκέμ­βριο του 2023, στην Έκτακτη Γενική Συνέ­λευση της Ένωσης Δημο­τι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ύδρευ­σης Απο­χέ­τευ­σης στην Αθήνα, είχε εκφρα­στεί έντονη ανη­συ­χία για την «επόμενη μέρα» των ΔΕΥΑ. Οι αιρετοί ζήτησαν τότε να μετα­τε­θούν οι απο­φά­σεις για τις συγ­χω­νεύ­σεις για το επόμενο έτος, μετά τις έντονες δια­μαρ­τυ­ρίες που είχαν κατα­γρα­φεί.

Ειδικά για την περιοχή μας, όπως είχε γράψει η «δ», ο σχε­δια­σμός προ­έ­βλεπε τη συγ­χώ­νευση των ΔΕΥΑ Σύρου, Πάρου, Μυκόνου, Θήρας, Ρόδου, Κω, Καλύ­μνου και Σύμης σε μία ενιαία ΔΕΥΑ για όλο το Νότιο Αιγαίο, την οποία θα ανα­λάμ­βανε ένας μεγάλος όμιλος, χωρίς ωστόσο να έχουν δοθεί περαι­τέρω λεπτο­μέ­ρειες.

Από τη Ρόδο, στη Γενική Συνέ­λευση είχαν παρα­στεί ο πρό­ε­δρος των εργα­ζο­μέ­νων της ΔΕΥΑΡ κ. Λευ­τέ­ρης Καρα­νι­κό­λας, ο τότε πρό­ε­δρος κ. Δημή­τρης Τσίκκης και το μέλος του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου κ. Δημή­τρης Ζανετ­τούλ­λης. «Είναι ένα σχέδιο που ετοι­μά­στηκε πρό­χειρα. Δεν έχει δοθεί καμία λεπτο­μέ­ρεια και δεν μας έχουν δώσει το προ­σχέ­διο να το εξε­τά­σουμε. Σε πολλούς δήμους σημειώ­θηκε συστη­μα­τική υπο­στε­λέ­χωση επί­τη­δες εδώ και χρόνια, ενώ δεν λαμ­βά­νε­ται υπόψη ούτε η νησιω­τι­κό­τητα, ούτε τα ζητή­ματα της κάθε περιο­χής που έχουν», είχε ανα­φέ­ρει στη «δ» ο κ. Καρα­νι­κό­λας.