• Στις 4 Μαΐου 2026 ξεκινά η εκ νέου εκδίκαση μιας υπόθεσης που σημάδεψε τη Ρόδο, με την Εισαγγελία να επιδιώκει την ισόβια κάθειρξη μέσω της αμφισβήτησης του ελαφρυντικού του πρότερου σύννομου βίου που είχε αναγνωριστεί πρωτοδίκως στους δύο καταδικασθέντες
Στις 4 Μαΐου 2026, το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Δωδεκανήσου καλείται να ανοίξει εκ νέου μία από τις πιο πολύκροτες ποινικές υποθέσεις των τελευταίων ετών στη Ρόδο, αυτήν της δολοφονίας του 46χρονου εργολάβου οικοδομών Τζάνη Τοπάλυ του Χαμίτ, πατέρα τριών ανήλικων παιδιών. Η εφετειακή δίκη δεν συνιστά τυπική επικύρωση της πρωτοβάθμιας απόφασης. Η υπόθεση επιστρέφει στο σύνολό της, με νέα εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού, των πραγματογνωμοσυνών και της συνολικής εικόνας της δικογραφίας. Δεν εξετάζεται μόνο η τέλεση της ανθρωποκτονίας, αλλά κυρίως τα ελαφρυντικά που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην πρωτοβάθμια ετυμηγορία και οδήγησαν στην ποινή των 15 ετών.
Η πρωτοβάθμια ετυμηγορία και η έφεση που άνοιξε τον δρόμο των ισοβίων
Πρωτοδίκως, ένας 53χρονος Ροδίτης και ο 20χρονος γιος του είχαν καταδικαστεί από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Κω σε ποινή κάθειρξης 15 ετών έκαστος, για ανθρωποκτονία από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση κατά συναυτουργία. Η ενοχή τους είχε κριθεί κατά πλειοψηφία 5 προς 2, με δύο ενόρκους να μειοψηφούν θεωρώντας ότι ο γιος ήταν αθώος. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο αναγνώρισε ομόφωνα στους κατηγορούμενους το ελαφρυντικό του πρότερου σύννομου βίου και απέρριψε τα ελαφρυντικά της ανηλικότητας, της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη και της προηγούμενης ανάρμοστης συμπεριφοράς του θύματος, που είχαν προτείνει οι συνήγοροι υπεράσπισης.
Μετά από αίτηση των δικηγόρων της οικογένειας Τοπάλυ, των κ.κ. Μηνά Τσέρκη, Νικόλαου Πατεράκη και της κ. Μαρίνας Κρανίτη, ασκήθηκε έφεση κατά της απόφασης, ανοίγοντας τον δρόμο για την ισόβια κάθειρξη.
Ο πυρήνας της εισαγγελικής προσβολής
Στο επίκεντρο της εφετειακής αναμέτρησης βρίσκεται η θέση ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εσφαλμένα αναγνώρισε στους κατηγορούμενους το ελαφρυντικό του πρότερου σύννομου βίου, σύμφωνα με το άρθρο 84 παρ. 2 περ. α του Ποινικού Κώδικα. Η εισαγγελική θέση είναι ότι η αναγνώριση αυτή στηρίχθηκε σε εσφαλμένη εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων και σε εσφαλμένη ερμηνεία του νόμου. Αν η εκτίμηση είχε γίνει ορθά, το ελαφρυντικό δεν θα έπρεπε να αναγνωριστεί και η ποινή που θα επιβαλλόταν θα ήταν αυτή της ισόβιας κάθειρξης.
Η έφεση επισημαίνει ότι από την ακροαματική διαδικασία είχαν προκύψει ενέργειες ασύμβατες με την έννοια του συννόμου βίου. Στο σκεπτικό περιλαμβάνεται η παράδοση στο θύμα τριών πλαστών επιταγών συνολικού ύψους 80.000 ευρώ και η ύπαρξη ανεξόφλητης εργολαβικής οφειλής 100.000 ευρώ, με τα συγκεκριμένα δεδομένα να συνδέονται με έγγραφα και πραγματογνωμοσύνη γραφολόγου. Γίνεται επίσης αναφορά σε φορολογικές παραβάσεις. Η Εισαγγελέας τόνισε εξάλλου ότι η συνολική εικόνα των κατηγορουμένων και ο τρόπος με τον οποίο τέλεσαν το αποδιδόμενο σε αυτούς έγκλημα, καθώς στις 28 Αυγούστου 2022 σκότωσαν τον εργολάβο που μετέβη στην ιδιοκτησία τους για να διεκδικήσει οφειλόμενο σε αυτόν ποσό ύψους 100.000 ευρώ, αναδεικνύουν μία εικόνα ασύμβατη με τη νομοθετική έννοια του σύννομου παρελθόντος.
Πώς εκτυλίχθηκε το έγκλημα κατά τις παραδοχές της απόφασης
Το βράδυ της 28ης Αυγούστου 2022, στο Φαληράκι Ρόδου, το θύμα μετέβη στην επιχείρηση του πρώτου κατηγορούμενου, σε ενοικιαζόμενα δωμάτια, για να διεκδικήσει οφειλή ύψους 100.000 ευρώ. Ακολούθησε φραστικό επεισόδιο και διαπληκτισμός. Σύμφωνα με τις παραδοχές της απόφασης, ο πρώτος κατηγορούμενος και ο γιος του, κατόπιν συναπόφασης και από κοινού ενεργώντας, επέφεραν τον θάνατο του κ. Τοπάλυ με τη χρήση βίας. Πιο συγκεκριμένα, αφού τύλιξαν γύρω από τον λαιμό του ένα σχοινί, κατάφεραν να τον ακινητοποιήσουν και τελικώς να επιφέρουν τον θάνατό του.
Καθοριστικός είναι ο ρόλος των ιατροδικαστικών πορισμάτων. Η έκθεση νεκροψίας νεκροτομής του ιατροδικαστή Ρόδου και η γνωμοδότηση επίκουρου καθηγητή ιατροδικαστικής καταγράφουν δύο πανομοιότυπα εμπιεσματικά κατάγματα στο ινιακό τμήμα της κεφαλής, διαμέτρου 3,5 έως 4 εκατοστών. Στην ιατροδικαστική έκθεση σημειώνεται ότι στο ινιακό οστό και στα όριά του με τα κροταφικά οστά αμφοτεροπλεύρως παρατηρούνται δύο εμπιεσματικά κατάγματα με ουσιαστικά πανομοιότυπους χαρακτήρες, ήτοι κυκλικού σχήματος, χωρίς ακτινωτές επεκτάσεις και με εισχώρηση κατεαγότων τμημάτων του έσω οστικού πετάλου στην κρανιακή κοινότητα, και ότι συνεπεία αυτών των καταγμάτων αναμένονται βαριές εγκεφαλικές κακώσεις. Πρόκειται για ευρήματα που, κατά την επιστημονική αξιολόγηση, δεν συμβιβάζονται με πτώση εξ ιδίου ύψους. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί ότι ακόμη και πραγματογνώμονας της υπεράσπισης συντάσσεται με το συμπέρασμα ότι πρόκειται για πλήξη κεφαλής από θλων όργανο. Οι διαπιστώσεις αυτές συνδέονται με τη θέση ότι για την επίτευξη του θανατηφόρου αποτελέσματος απαιτήθηκε σύμπραξη τουλάχιστον δύο ατόμων.
Από εκεί και μετά, το χρονικό δεν σταματά στη βία του συμβάντος. Η σορός μεταφέρθηκε με φορτηγάκι Mitsubishi L200, ιδιοκτησίας του πρώτου κατηγορουμένου, και εγκαταλείφθηκε σε ορεινή περιοχή της Ψίνθου. Παράλληλα, το αυτοκίνητο του θύματος, μάρκας Honda, μετακινήθηκε στις Καλυθιές, κίνηση που αποδίδεται σε προσπάθεια αποπροσανατολισμού. Στη συνέχεια, περιγράφονται ενέργειες αλλοίωσης βιντεοληπτικού υλικού. Την επόμενη ημέρα, στις 29 Αυγούστου 2022, ο 53χρονος επικοινώνησε με τον τεχνικό των καμερών του ξενοδοχείου και του ζήτησε να μεταβεί στο ξενοδοχείο και να πραγματοποιήσει διαμόρφωση στον δίσκο του καταγραφικού συστήματος. Παράλληλα, καταγράφηκαν δημόσιες αναφορές που, κατά την εισαγγελική κρίση, στόχευαν στη δημιουργία αφηγήματος περί εξαφάνισης.
Οι αντιφάσεις στις απολογίες των κατηγορουμένων
Αναφορικά με τον τρόπο επέλευσης του θανάτου του αποβιώσαντος, οι κατηγορούμενοι, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά πρωτοδίκως, έπεσαν σε πλήθος αντιφάσεων κατά την προανακριτική απολογία τους και στην απολογία τους ενώπιον της Ανακρίτριας Πλημμελειοδικών Ρόδου. Κρίθηκε ότι δεν εναρμονίζεται με τους κανόνες της κοινής πείρας και λογικής η εκδοχή που υποστηρίζει ο πατέρας του 20χρονου, ότι κατόρθωσε μόνος του, χωρίς τη βοήθεια του γιου του, να περάσει το σχοινί από τον λαιμό του αποβιώσαντος, ο οποίος είχε τα χέρια του ελεύθερα, και να τον τραβήξει με αυτό περίπου πέντε μέτρα σε ανηφορικό δρόμο, ενώ ο αποβιώσας προσπαθούσε να ελευθερωθεί από το σχοινί στον λαιμό του, μέχρι που έπεσε στο έδαφος αναίσθητος. Και τούτο λόγω της σωματικής διάπλασης του θανόντος, που είχε ύψος 1,90 μέτρα και βάρος περίπου 150 κιλά.
Ο πατέρας στην απολογία του ενώπιον της Ανακρίτριας Πλημμελειοδικών Ρόδου θεωρούσε ότι μόνο με τύχη θα μπορούσε να καταφέρει να δέσει τον λαιμό του αποβιώσαντος με το σχοινί, γιατί αλλιώς δεν είναι εφικτό. Ανέφερε αυτολεξεί στην απολογία του ότι ήταν τύχη που κατόρθωσε να περάσει το σχοινί από τον λαιμό του αποβιώσαντος. Στην προανακριτική του απολογία ανέφερε ότι σφίγγοντας ένα σχοινί, το οποίο περάστηκε γύρω από τον λαιμό του θανόντος, επήλθε ο θάνατος αυτού. Ενώπιον δε της Ανακρίτριας υποστήριξε ότι, ενώ είχε περαστεί το σχοινί στον λαιμό του θανόντος και όταν σταμάτησε αυτός να προβάλλει αντίσταση, χαλάρωσε το σχοινί και τότε εκείνος σωριάστηκε με δύναμη στο έδαφος, προφανώς λιπόθυμος, ότι είδε ότι είχε χτυπήσει το κεφάλι του και ότι μετά την πτώση του σταμάτησε να αντιδρά.
Ο 20χρονος, από την πλευρά του, υποστήριξε στα προηγούμενα στάδια της διαδικασίας ότι δεν είχε καμία εμπλοκή στον φόνο και ότι ο ρόλος του περιορίστηκε στη συνδρομή που παρείχε στον πατέρα του για να ξεφορτωθεί το αυτοκίνητο του 46χρονου, καθώς και ότι τον συνόδευσε μέχρι την Ψίνθο, χωρίς να μεταβεί ο ίδιος στο σημείο όπου εγκαταλείφθηκε το πτώμα. Διατείνεται ότι από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι ήταν παρών στον φόνο, πόσω μάλλον ότι έπνιξε τον 46χρονο μαζί με τον πατέρα του με σχοινί, και ότι ο θάνατος επήλθε από άλλη αιτία, από κακώσεις κεφαλής.
Η συνολική στάση των κατηγορουμένων κατά την εκτίμηση της Εισαγγελίας
Η Εισαγγελέας στην έφεσή της αποτυπώνει τη συνολική στάση των κατηγορουμένων, η οποία, κατά την κρίση της, αναδεικνύει την ιδιαίτερη σκληρότητα και μεθοδικότητά τους. Ο τρόπος με τον οποίο σκότωσαν τον κ. Τοπάλυ και διαχειρίστηκαν το πτώμα του, οι πολλαπλές ευκαιρίες υπαναχώρησης από το έγκλημα που δεν αξιοποιήθηκαν, η φρικιαστική σκληρότητα και ψυχραιμία με τις οποίες ανέμεναν να εκπνεύσει το θύμα, παρακολουθώντας το κατά τις ομολογίες τους, ο τρόπος που σκύλευσαν το πτώμα του θύματος, που ήταν πατέρας τριών ανήλικων τέκνων τα οποία δεν κατάφεραν να τον αποχαιρετίσουν παρά μόνο σε κλειστό φέρετρο, ο τρόπος αποπροσανατολισμού των αρχών με τη σπίλωση της μνήμης του θύματος, ο τρόπος με τον οποίο συστηματικά και οργανωμένα προσπάθησαν να εξαφανίσουν τα πειστήρια του εγκλήματος, η με ψευδείς ισχυρισμούς προσβολή της μνήμης του κατά την επ’ ακροατηρίω διαδικασία και η ομολογία του εγκλήματος κατόπιν πιέσεων από τις αστυνομικές αρχές, καταδεικνύουν, σύμφωνα με την εισαγγελική κρίση, την αξιοσημείωτη και σπάνια επικινδυνότητά τους, καθώς ο σεβασμός προς το έννομο αγαθό της ζωής βρίσκεται πολύ χαμηλά στο αξιακό τους σύστημα.
Οι παραστάσεις στην εφετειακή δίκη
Στην επικείμενη εφετειακή δίκη, για την υποστήριξη της κατηγορίας θα παραστούν οι δικηγόροι κ.κ. Μηνάς Τσέρκης, Νίκος Πατεράκης και η κ. Μαρίνα Κρανίτη Τσέρκη, ενώ την υπεράσπιση των κατηγορουμένων έχουν αναλάβει οι δικηγόροι κ.κ. Νίκος Αλετράς και Δημήτρης Βερβέρης.
