Σαρηγιάννης- ΑΠΘ: Είχε προβλέψει την τραγωδία αλλά δεν εισακούστηκε

Ο καθη­γη­τής του ΑΠΘ που είχε έγκαιρα δώσει συνα­γερμό για το δεύτερο κύμα μιλά για την επόμενη ημέρα. Τα μηνύ­ματα που δεν εισα­κού­στη­καν και πότε έρχεται μείωση κρου­σμά­των. Πώς και πότε μπορεί να ανοί­ξουν σχολεία, κατα­στή­ματα και εστίαση.

Από τον περα­σμένο Σεπτέμ­βριο ο καθη­γη­τής Περι­βαλ­λο­ντι­κής Μηχα­νι­κής του ΑΠΘ, Δημο­σθέ­νης Σαρη­γιάν­νης, και η διε­πι­στη­μο­νική ομάδα Heracles που συντο­νί­ζει, σε συνερ­γα­σία και με δύο ιταλικά πανε­πι­στή­μια, είχαν προ­βλέ­ψει την σημε­ρινή επι­δη­μιο­λο­γική εικόνα της χώρας, και είχαν χτυ­πή­σει «καμπα­νάκι» για την ανάγκη άμεσης λήψης μέτρων που θα την απέ­τρε­παν.

Η προει­δο­ποί­ησή του τότε, ότι το Νοέμ­βριο θα είχαμε τετρα­ψή­φιο αριθμό καθη­με­ρι­νών κρου­σμά­των, που θα έφτανε και τις 3.000 τον Δεκέμ­βριο, ηχούσε υπερ­βο­λική και κιν­δυ­νο­λο­γική σε μια περίοδο με μόλις 200 κρού­σματα, αλλά σήμερα απο­τε­λεί μια φωτο­γρα­φία της ζοφερής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας.

«Δυστυ­χώς επι­βε­βαιω­θή­καμε. Θα προ­τι­μούσα να είχαν ληφθεί έγκαιρα τα μέτρα που προ­τεί­ναμε και να είχαμε δια­ψευ­στεί», λέει στη συνέ­ντευξή του στο Euro2day.gr ο κ.Σαρη­γιάν­νης, ο οποίος δεν κρύβει την πικρία του για την αντι­με­τώ­πιση που έτυχε από τις αρμό­διες υγειο­νο­μι­κές Αρχές της χώρας το σήμα κιν­δύ­νου που εξέ­πεμψε έγκαιρα.

Ο καθη­γη­τής εξηγεί τον τρόπο που αξιο­ποιεί η ομάδα του διάφορα δυνα­μικά υπο­λο­γι­στικά μοντέλα προ­κει­μέ­νου να προ­βλέ­ψει την εξέλιξη της παν­δη­μίας στη χώρα. Για το επόμενο διά­στημα προ­βλέ­πει υπο­χώ­ρηση του αριθμού των κρου­σμά­των, που ανα­μέ­νε­ται να φτάσουν στις 15 Δεκεμ­βρίου στην περιοχή των 1.000 καθη­με­ρινά. Προ­τεί­νει στα­διακά και πολύ προ­σε­κτικά βήματα για την άρση των περιο­ρι­σμών από τις 21 Δεκεμ­βρίου, ενώ δεν κρύβει την ανη­συ­χία του για τον Ιανουά­ριο, όταν θεωρεί δεδο­μένο πως θα υπάρξει νέα αύξηση των δεικτών.

«Δεν είναι στα­τι­στική»

Ο Δ. Σαρη­γιάν­νης και τα μέλη της διε­πι­στη­μο­νι­κής ομάδας, που απο­τε­λεί­ται από επι­στή­μο­νες διά­φο­ρων ειδι­κο­τή­των έχουν ανα­πτύ­ξει μια υπο­λο­γι­στική πλατ­φόρμα που συν­δυά­ζει δια­φο­ρε­τικά μαθη­μα­τικά μοντέλα, λαμ­βά­νο­ντας ως παρα­μέ­τρους διάφορα στοι­χεία της παν­δη­μίας, για να προ­βλέ­ψουν με δυνα­μικό τρόπο την εξέλιξή της. Οι τεχνι­κές εκθέ­σεις αντι­με­τω­πί­στη­καν αρχικά με επι­φύ­λαξη από μέλη της επι­τρο­πής ειδικών, που έκαναν λόγο για εκτι­μή­σεις που βασί­ζο­νται σε μαθη­μα­τικά και όχι επι­δη­μιο­λο­γικά δεδο­μένα.

«Είναι στην ουσία ένα σύνολο από μαθη­μα­τικά μοντέλα. Δεν πρό­κει­ται για στα­τι­στική ανάλυση», λέει ο καθη­γη­τής και εξηγεί: «Ο βασικός κινη­τή­ρας βασί­ζε­ται στο μοντέλο δια­σπο­ράς και εξέ­λι­ξης της παν­δη­μίας. Στην επι­στη­μο­νική αργκό λέγεται SIR ή SEIR. Χωρί­ζουμε τα σύνολα των επι­μο­λυ­σμέ­νων και όσων έχουν αναρ­ρώ­σει και έχουν απο­κτή­σει κάποια ανοσία. Έχουμε προ­σθέ­σει τον βαθμό έκθεσης στον ιό, και δια­φο­ρο­ποιούμε αυτόν τον βαθμό έκθεσης, με βάση το ιικό φορτίο που έχει ο καθένας. Δια­φο­ρο­ποιούμε τα επίπεδα της νόσησης –ασυμ­πτω­μα­τι­κός, προ­συμ­πτω­μα­τι­κός, αυτός που έχει ήπια ή σοβαρά συμ­πτώ­ματα, ή κρίσιμα συμ­πτώ­ματα με ανάγκη διασωλήνωσης- καθώς και τους θανά­τους. Συνυ­πο­λο­γί­ζουμε υπο­μο­ντέλα συμπε­ρι­φο­ράς που έχουν να κάνουν π.χ. με τις κοι­νω­νι­κές συνα­να­στρο­φές, τις επαφές των παιδιών στο σχολείο, την αλλαγή των και­ρι­κών συν­θη­κών και άλλες παρα­μέ­τρους. Όλα αυτά τα δεδο­μένα συν­δέ­ο­νται σαν κρίκοι με εξι­σώ­σεις και μας οδηγούν στο απο­τέ­λε­σμα. Δεν είναι στα­τι­στική. Είναι δυνα­μικά υπο­λο­γι­στικά μοντέλα».

Από το πρώτο κύμα της παν­δη­μίας η ομάδα είχε ενη­με­ρώ­σει για τα ευρή­ματά της τον ΕΟΔΥ, αλλά δεν πήρε απά­ντηση. Στη συνέ­χεια, κατά την του­ρι­στική περίοδο, μέσω του Πανελ­λή­νιου Ιατρι­κού Συλ­λό­γου, έστελνε τις τεχνι­κές της εκθέ­σεις στο υπουρ­γείο Υγείας και στο γραφείο του πρω­θυ­πουρ­γού, συνε­χί­ζο­ντας στην περίοδο του φθι­νο­πώ­ρου. Από τον Ιούνιο έχει στείλει τέσ­σε­ρις εκθέ­σεις.

«Τελευ­ταία άρχισαν να μας ακούν και να έχουμε μια συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο. Πλέον μας στέλ­νουν δεδο­μένα που μας βοηθούν στους υπο­λο­γι­σμούς μας», λέει.

Οι προ­βλέ­ψεις για τον Δεκέμ­βριο

Τα υπο­λο­γι­στικά μοντέλα δεί­χνουν σήμερα μια τάση απο­κλι­μά­κω­σης της επι­δη­μιο­λο­γι­κής επι­βά­ρυν­σης. «Αν συνε­χί­σουμε στο σημε­ρινό καθε­στώς lockdown ως τις 15 Δεκεμ­βρίου, και υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι τηρού­νται τα μέτρα -τις τελευ­ταίες 10 μέρες φαί­νε­ται πως τηρού­νται καλύτερα- είναι εφικτό να πέσουμε στα 1.000 κρού­σματα τις παρα­μο­νές των εορτών», σημειώ­νει. Από αυτά τα 1.000 κρού­σματα προ­βλέ­πει μια ισόποση κατα­νομή μεταξύ Θεσ­σα­λο­νί­κης και Αθήνας στα περίπου 300 κρού­σματα καθη­με­ρινά για την κάθε πόλη –με τη Θεσ­σα­λο­νίκη να δια­τη­ρεί πολ­λα­πλά­σια επι­βά­ρυνση από αυτή της Αθήνας λόγω μικρό­τε­ρου μεγέθους- και τα υπό­λοιπα 400 διά­σπαρτα σε διά­φο­ρες περιο­χές της χώρας.

Ο ίδιος εκτιμά πως η εικόνα της απο­κλι­μά­κω­σης θα αρχίσει να είναι ορατή από τις 2-3 Δεκεμ­βρίου και μετά σε ό,τι αφορά τους θανά­τους ασθενών και τον αριθμό των δια­σω­λη­νω­μέ­νων στις μονάδες εντα­τι­κής θερα­πείας.

Αρση μέτρων και 3ο κύμα

Ο κ. Σαρη­γιάν­νης θεωρεί ως σκληρή αλλά πιο ασφαλή λύση τη συνέ­χιση του lockdown ως το τέλος του χρόνου, ώστε να προ­στα­τευ­τεί η χώρα από το ξέσπα­σμα του τρίτου κύματος και να εισέλ­θει στο νέο έτος με περίπου 500 κρού­σματα καθη­με­ρινά. Συνε­κτι­μώ­ντας, ωστόσο, την ανάγκη να ανοίξει η αγορά και να βιώσουν οι πολίτες μια κάποια κανο­νι­κό­τητα στην περίοδο των εορτών, προ­τεί­νει στα­διακή και προ­σε­κτική άρση των μέτρων από τις 21 Δεκεμ­βρίου.

«Το λιανικό εμπόριο θα μπο­ρούσε να ανοίξει με μέτρα περιο­ρι­σμού ατόμων στις 15 Δεκεμ­βρίου. Εγώ θα πρό­τεινα στις 21. Η εστίαση επίσης στις 21, με πολλή, πολλή προσοχή. Με λιγό­τερα άτομα, και με αφαί­ρεση της μάσκας πραγ­μα­τικά μόνο την ώρα που κάποιος τρώει, όχι με το που κάθεται στο τραπέζι. Θα πρό­τεινα να επι­δο­τη­θούν οι επι­χει­ρη­μα­τίες για την εγκα­τά­σταση εξο­πλι­σμού απο­λύ­μαν­σης του αέρα», υπο­γραμ­μί­ζει.

Ανα­φο­ρικά με τα σχολεία επι­ση­μαί­νει πως δεν έχει νόημα εκπαι­δευ­τικό το άνοιγμά τους πριν από τις γιορτές. «Έχει απο­δει­χτεί πως δεν υπάρχει υψηλός βαθμός μετά­δο­σης μεταξύ των παιδιών. Σε ό,τι αφορά την κινη­τι­κό­τητα των γονέων, είναι μικρός ο κίν­δυ­νος έκθεσης για έναν γονέα που θα πάει το παιδί στο σχολείο και θα επι­στρέ­ψει στο σπίτι. Το πρό­βλημα ξεκι­νάει όταν ο γονέας αυτός μετά από το σχολείο θα πάει στην εργασία του στο κέντρο της Αθήνας ή της Θεσ­σα­λο­νί­κης και θα έρθει σε επαφή με συνα­δέλ­φους και συνερ­γά­τες και πελάτες. Η λύση είναι εδώ μεγα­λύ­τερα ποσοστά τηλερ­γα­σίας και αυστη­ρός έλεγχος ως προς την τήρησή τους», υπο­στη­ρί­ζει, ενώ για το ρεβε­γιόν προ­τεί­νει να γίνει με φειδώ και μόνο σε στενό οικο­γε­νειακό κύκλο.

Ο κ. Σαρη­γιάν­νης θεωρεί δεδο­μένη την αύξηση των κρου­σμά­των από τις αρχές Ιανουα­ρίου, μετά τη μερική άρση των περιο­ρι­στι­κών μέτρων και θεωρεί πολύ πιθανό να ακο­λου­θή­σουν νέα μέτρα περιο­ρι­σμού στη λογική του ακορ­ντεόν. «Ισως αυτό δεν ξεκι­νή­σει άμεσα μετά τις γιορτές, αλλά προς τα τέλη Ιανουα­ρίου», εκτιμά.

Ο κρί­σι­μος παρά­γο­ντας που θα καθο­ρί­σει την εξέλιξη της παν­δη­μίας από εκεί και μετά είναι όπως λέει το εμβόλιο. «Έχω ζητήσει στοι­χεία για τα logistics του εμβο­λίου και ένα χρο­νο­διά­γραμμα εμβο­λια­σμών. Αυτά τα δεδο­μένα θα μπουν στην εξίσωση και θα μπο­ρούμε να κάνουμε εκτι­μή­σεις για τη μετέ­πειτα πορεία», σημειώ­νει.

Η διε­πι­στη­μο­νική ομάδα

Η διε­πι­στη­μο­νική ομάδα HERACLES που συντο­νί­ζει ο Δημο­σθέ­νης Σαρη­γιάν­νης, διευ­θυ­ντής του Εργα­στη­ρίου Περι­βαλ­λο­ντι­κής Μηχα­νι­κής του Τμή­μα­τος Χημικών Μηχα­νι­κών του ΑΠΘ, απο­τε­λεί­ται από φυσι­κούς, ιολό­γους, χημι­κούς μηχα­νι­κούς, χημι­κούς και επι­στή­μο­νες άλλων ειδι­κο­τή­των. Το έργο εντάσ­σε­ται σε ευρω­παϊκό πρό­γραμμα του Κέντρου Διε­πι­στη­μο­νι­κής Έρευνας και Και­νο­το­μίας, και υλο­ποιεί­ται σε συνερ­γα­σία με τα Πανε­πι­στή­μια Προηγ­μέ­νων Σπουδών της Παβία και της Πίζα, τα οποία παράλ­ληλα κάνουν τις δικές τους προ­βλέ­ψεις για την εξέλιξη της παν­δη­μίας στην Ιταλία.

Πηγή: euro2day.gr