Ο Μητσοτάκης έβαλε τα όρια και ο Σαμαράς επιστρέφει στη συνταγή της διάσπασης

• Με μία φράση για την «τεχνογνωσία» ο πρωθυπουργός κατέγραψε το ιστορικό ενός πολιτικού που δύο φορές έπληξε τη ΝΔ • Ο πρώην πρωθυπουργός απαντά με ψηφοδέλτια πρώην υπουργών, με Ντινόπουλο, Παναγιωτόπουλο, Τζαβάρα, Σαλμά και Χρυσομάλλη στον στενό πυρήνα, ενώ Μπακογιάννη και Γεωργιάδης τον βάζουν δίπλα σε Κωνσταντοπούλου, Τσίπρα και Ανδρουλάκη. Η 29η Νοεμβρίου ως πιθανή ημερομηνία ανακοινώσεων

Η φράση για την «τεχνογνωσία» του Αντώνη Σαμαρά να πλήττει τη Νέα Δημοκρατία, όπως ακούστηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ, δεν ήταν αυθόρμητη αιχμή. Ήταν το σήμα ότι η περίοδος της ανοχής τελείωσε. Μία ημέρα μετά τις εξαγγελίες των μέτρων των 2,2 δισ. ευρώ, το ενδιαφέρον στο κυβερνητικό στρατόπεδο δεν μονοπώλησε η οικονομία αλλά ο πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει δρομολογήσει τα πάντα για το νέο του κόμμα, από τα ψηφοδέλτια μέχρι τους κατά τόπους πυρήνες. Η σύγκρουση εξελίσσεται σε ανοιχτή μάχη για τη δεξιά ψήφο, με το Μαξίμου να περνά από την υποβάθμιση σε οργανωμένη αντεπίθεση.
Γιατί ο Μητσοτάκης επέλεξε τη μετωπική τώρα
Η επιλογή του πρωθυπουργού να «χτυπήσει» τον κ. Σαμαρά με όρους διάλυσης της παράταξης εξηγείται, κατά κυβερνητικά στελέχη, από 3 λόγους. Πρώτον, ο πρώην πρωθυπουργός βρίσκεται προ των πυλών της ανακοίνωσης. Δεύτερον, έπρεπε να κοπεί κάθε ψίθυρος συνεργασίας με ένα κόμμα Σαμαρά, σενάριο που ορισμένα γαλάζια στελέχη έβλεπαν θετικά, ακόμη και δημόσια. Τρίτον, το μήνυμα απευθυνόταν στους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της παράταξης που θα ήθελαν την πρώτη Κυριακή να διαμαρτυρηθούν ψηφίζοντας ένα κόμμα στα δεξιά.
Στέλεχος του Μαξίμου το θέτει απλά: «Ο πρωθυπουργός έβαλε τα όρια, που ήταν αναγκαίο να τεθούν», προσθέτοντας ότι κάποια πράγματα πρέπει να ειπωθούν για να τα θυμάται ο κόσμος της παράταξης. Στόχος είναι να καταστεί σαφές ότι η ΝΔ είναι η πλατιά παράταξη του 41% και όχι εκείνη του 18% του 2012 επί προεδρίας Σαμαρά. Το σχόλιο περί «τεχνογνωσίας» παρέπεμπε, όπως έγινε αντιληπτό, στην πτώση της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και στην ίδρυση της Πολιτικής Άνοιξης.
Έμπειροι παρατηρητές εκτιμούν ότι ο πρωθυπουργός πόνταρε σε υπεραντίδραση του κ. Σαμαρά. Η αντίδραση ήρθε σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, πριν καν ολοκληρωθεί η συνέντευξη Τύπου, με σκληρή προσωπική επίθεση, κριτική εφ’ όλης της ύλης και τον χαρακτηρισμό της ΝΔ ως «κόμματος Μητσοτάκη». Ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε ότι εξελέγη το 2009 για να σώσει τη χώρα από τη χρεοκοπία, κάτι που κυβερνητικά στελέχη σχολίασαν ότι αγνοεί το γεγονός πως μόλις 2 μήνες νωρίτερα κυβερνούσε η ΝΔ του Κώστα Καραμανλή.
Το Μαξίμου διαμηνύει πάντως ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν σκοπεύει να μπαίνει καθημερινά στο κάδρο της αντιπαράθεσης. Την αποστολή αναλαμβάνουν άλλα στελέχη, ενώ επισήμως ο κ. Σαμαράς δεν θεωρείται ο βασικός αντίπαλος στον δρόμο προς τις κάλπες της άνοιξης.

Το πυρ ομαδόν και η γραμμή της ταύτισης με την αντιπολίτευση
Τη σκυτάλη πήραν τα βαριά χαρτιά της ΝΔ, με κοινή γραμμή: ο κ. Σαμαράς χρησιμοποιεί πλέον την επιχειρηματολογία της Ζωής Κωνσταντοπούλου, του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη.
Η κ. Ντόρα Μπακογιάννη, με μακρά ιστορία εσωκομματικής αντιπαλότητας με τον Μεσσήνιο πολιτικό, μίλησε για «τρομερή χολή» και «γινάτι» που η ψυχή της παράταξης δεν αντέχει. Εκτίμησε ότι η επιθετική στάση του μπορεί να λειτουργήσει συσπειρωτικά για τη ΝΔ, χαρακτήρισε τα εθνικά θέματα το ισχυρό χαρτί της κυβέρνησης και ρώτησε ευθέως τον κ. Σαμαρά γιατί δεν μίλησε ο ίδιος για το casus belli όταν ήταν πρωθυπουργός. Δεν απέκλεισε μετακίνηση ακόμη και εν ενεργεία βουλευτών προς το νέο κόμμα, αναγνωρίζοντας ότι το ενδεχόμενο πολιτικής ζημιάς πρέπει να εξεταστεί.
Πιο επιθετικός ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης, τον οποίο ο ίδιος ο κ. Σαμαράς έφερε στη ΝΔ από το ΛΑΟΣ το 2012 και έκανε υπουργό του. Ο υπουργός Υγείας χαρακτήρισε «θλιβερή» τη δήλωση της Κυριακής και υποστήριξε ότι, αν αφαιρέσει κανείς τα πρόσωπα, η κριτική για Τέμπη, διαφθορά, απευθείας αναθέσεις και ακρίβεια δεν διαφέρει από εκείνη της κ. Κωνσταντοπούλου. Δήλωσε ότι αγαπά και ευγνωμονεί τον πρώην πρωθυπουργό, εκτίμησε όμως ότι η αντιπάθειά του προς τον κ. Μητσοτάκη έφτασε σε «ανεξέλεγκτο βαθμό» και τον οδηγεί σε «τεράστιο λάθος». Τον προέτρεψε να μην κάνει κόμμα, ξεκαθαρίζοντας ότι αλλιώς θα είναι πολιτικός αντίπαλος. Κατά αναλυτές, διακρίνεται και προσωπική ενόχληση, καθώς η παρέμβαση Σαμαρά για τον ΕΟΠΥΥ στρεφόταν και κατά του ιδίου, ενώ ο υπουργός εκλέγεται από σκληρό δεξιό κοινό στο οποίο θα απευθυνθεί και το νέο κόμμα.
Η εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ κ. Αλεξάνδρα Σδούκου μίλησε για «το δις εξαμαρτείν», παραπέμποντας στην ιστορία της ρήξης. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Παύλος Μαρινάκης, σε χαμηλότερους τόνους, αναγνώρισε ότι ο κ. Σαμαράς «κράτησε την Ελλάδα στην Ευρώπη», υπερασπίστηκε όμως την αποστροφή περί τεχνογνωσίας με τη φράση «η αλήθεια είναι η αλήθεια» και ρώτησε αν είναι λογικό να κουνάνε το δάχτυλο σε έναν πρωθυπουργό που συναντά τον Τούρκο πρόεδρο εκείνοι που έκαναν το ίδιο μία ημέρα μετά από δεκάδες παραβιάσεις.
Ο γραμματέας της ΝΔ κ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης, που διατηρεί προσωπική σχέση με τον πρώην πρωθυπουργό και παρέστη πρόσφατα στο ετήσιο μνημόσυνο της κόρης του, απέφυγε την προσωπική επίθεση, επικαλέστηκε ότι «κόμμα Σαμαρά» δεν υπάρχει, χαρακτήρισε όμως άδικη τη στάση του απέναντι στον πρωθυπουργό και σε όλους τους νεοδημοκράτες. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κ. Κωστής Χατζηδάκης σημείωσε ότι οι πολίτες ενδιαφέρονται για την τσέπη τους και όχι για τις σχέσεις των πολιτικών, ρωτώντας αν θα υπάρξει κοινωνικό ρεύμα για ένα τέτοιο κόμμα. Ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Τάκης Θεοδωρικάκος εμφανίστηκε βέβαιος για την αυτοδυναμία και υπενθύμισε ότι ο κ. Σαμαράς στήριξε τον κ. Μητσοτάκη για την ηγεσία και στις εκλογές του 2019 και του 2023.
Τα καταγάλανα ψηφοδέλτια που κλειδώνουν
Ενώ η ημερομηνία ίδρυσης παραμένει γρίφος, με πολλούς να στοιχηματίζουν ότι όσο απομακρύνονται οι εκλογές απομακρύνεται και η ανακοίνωση, τα ψηφοδέλτια φέρονται να έχουν κλειδώσει στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Και είναι «καταγάλανα».
Έτοιμοι να συστρατευτούν φέρονται ο κ. Αργύρης Ντινόπουλος, πρώην υπουργός και βουλευτής, ο κ. Πάνος Παναγιωτόπουλος, πρώην υπουργός στις κυβερνήσεις Καραμανλή και Σαμαρά, ο κ. Κώστας Τζαβάρας, πρώην υπουργός και βουλευτής, ο κ. Θανάσης Σκορδάς, πρώην υφυπουργός και γενικός διευθυντής της ΝΔ επί Σαμαρά, και ο πρώην βουλευτής και υπουργός κ. Κώστας Μαρκόπουλος. Ο κ. Μάριος Σαλμάς, πρώην υπουργός, ανεξάρτητος βουλευτής και στέλεχος της Πολιτικής Άνοιξης, έχει κλειδώσει για τον Βόρειο Τομέα της Β’ Αθηνών, περιοχή που ο κ. Σαμαράς γνωρίζει ως μόνιμος κάτοικος Κηφισιάς.
Στον στενό πυρήνα εντάσσονται ο κ. Κώστας Τσιμάρας, υπεύθυνος οργανωτικής συγκρότησης και επαφών με υποψήφιους, οι κ.κ. Χρύσανθος Λαζαρίδης, Νίκος Τσιούτσιας, Κώστας Μπούρας και Δημήτρης Απόκης, και ο στενός φίλος του πρώην πρωθυπουργού κ. Μίλτος Χρυσομάλλης, ο μόνος εν ενεργεία βουλευτής της ΝΔ που εκτιμάται με ασφάλεια ότι θα μεταπηδήσει. Κατά πληροφορίες, ακόμη κι αν δεν το έκανε ο ίδιος, θα το έκαναν οι ψηφοφόροι του στη Μεσσηνία.
Στην περιφέρεια κλειδώνουν οι υποψηφιότητες του κ. Στέργιου Γιαννάκη στην Πρέβεζα και του κ. Ζήση Τζηκαλάγια στην Καστοριά, ενώ στη Θεσσαλονίκη αναφέρονται ο πρώην ευρωβουλευτής κ. Μανώλης Αγγελάκας και ο κ. Δημήτρης Πανοζάχος, στέλεχος με στενές σχέσεις με τον Κώστα Καραμανλή. Για την Α’ Αθηνών φέρονται να έχουν δώσει τα χέρια ο πανεπιστημιακός και πρώην υπουργός κ. Γιώργος Φορτσάκης και η πρώην γενική γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής κ. Σοφία Νικολάου, για τη Λακωνία η πρώην βουλευτής κ. Φεβρωνία Πατριανάκου και για την Αργολίδα ακούγεται ο αντιπεριφερειάρχης κ. Δημήτρης Στενοχωρίτης.
Επαφές έγιναν και με μέλη της «Πρωτοβουλίας των 91», όπως ο κ. Γιάννης Μάζης, που επιθυμεί να ηγηθεί του ψηφοδελτίου Επικρατείας, ο κ. Γιώργος Αϋφαντής, πρώην διπλωματικός σύμβουλος του Αλέξη Τσίπρα, και ο εκπαιδευτικός κ. Μελέτης Μελετόπουλος. Στη Λάρισα προσεγγίστηκε ο αγροτοσυνδικαλιστής κ. Σωκράτης Αλειφτήρας, που αποχώρησε από την Πλεύση Ελευθερίας, σε Αχαΐα και Ηλεία τοποτηρητής είναι ο κ. Τζαβάρας, που προορίζεται για το Επικρατείας, και τις επαφές στη Βόρεια Ελλάδα συντονίζει ο κ. Άκης Γεροντόπουλος.

Η στρατηγική της αναμονής και τα ανοιχτά ακροατήρια
Ο κ. Σαμαράς, σύμφωνα με συνομιλητές του, δεν βιάζεται. Καθυστερεί σκόπιμα την ίδρυση για να μη φθαρεί το κόμμα πριν τις κάλπες, όπως εκτιμάται ότι συνέβη με την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού, και επιλέγει στοχευμένα χτυπήματα για θέματα που κρίνει ο ίδιος.
Στο σαμαρικό στρατόπεδο θεωρούν ότι η κυβέρνηση εκτίθεται και δείχνει φόβο όταν επιτίθεται. Στον νέο γύρο επιθέσεων δεν έχει δοθεί απάντηση.
Ενδεικτική είναι η συνάντηση στο γραφείο του στην οδό Δημοκρίτου με αντιπροσωπεία του Συνδέσμου Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων Ελλάδας, με επικεφαλής τον Μεσσήνιο πρόεδρό του κ. Γιώργο Κατσούλη, παρουσία των κ.κ. Σαλμά και Τσιμάρα. Ο κ. Σαλμάς εμφανίστηκε την επομένη στην πρωινή εκπομπή του ΑΝΤ1 δίπλα στους κ.κ. Στέλιο Πέτσα και Κώστα Τσουκαλά, χαρακτήρισε το κόμμα «κοινωνική αναγκαιότητα» και δήλωσε: «Τι φαντάστηκε ο Μητσοτάκης, επειδή μας διέγραψε θα σταματήσουμε να μαχόμαστε; Δεν βιαζόμαστε». Πρόσθεσε ότι ο κ. Σαμαράς ίσως αναγνώρισε το λάθος που έκανε στηρίζοντας τον κ. Μητσοτάκη για αρχηγό, με τη ΝΔ σήμερα, κατά τον ίδιο, στο 22 με 23%.
Ως προς τον χρόνο, στο προσκήνιο ήρθε η 29η Νοεμβρίου, ημέρα που ο κ. Σαμαράς ανέλαβε τα ηνία της ΝΔ το 2009 με αντίπαλο την κ. Μπακογιάννη. Ο συμβολισμός δεν χρειάζεται επεξήγηση.
Η πλαγιοκόπηση του μηχανισμού και η αγωνία της Πειραιώς
Το κρίσιμο για τη ΝΔ είναι να ορθώσει αναχώματα στην πλαγιοκόπηση του μηχανισμού. Άνθρωποι του Μαξίμου που περιόδευσαν πριν από τη ΔΕΘ στις 17 εκλογικές περιφέρειες της Μακεδονίας έπιασαν «περίεργο κλίμα», με μεσαία στελέχη και «πρώην» να λοξοκοιτούν προς το νέο κόμμα, και διαπίστωσαν από πρώτο χέρι τις προσπάθειες του επιτελείου Σαμαρά να πείσει δυσαρεστημένους να κάνουν το δρομολόγιο από τη ΝΔ. Συνομιλητές του πρώην πρωθυπουργού επιβεβαιώνουν ότι στη συντριπτική πλειοψηφία των περιφερειών έχουν ήδη οργανωθεί πυρήνες.
Η οριοθέτηση τώρα εξυπηρετεί ακριβώς αυτό. Αν στη βάση διαμορφωθεί αρνητικό κλίμα για τον κ. Σαμαρά, το οριστικό βήμα γίνεται δυσκολότερο για όσους το σκέφτονται. Επιπλέον, η αποστροφή ότι «δεν υπάρχει κανένα περιθώριο συνεννόησης» απαντά έμμεσα αλλά σαφώς στο επιχείρημα του σαμαρικού περιβάλλοντος ότι η ψήφος στο νέο κόμμα ισοδυναμεί με στήριξη της παράταξης, αφού την επόμενη ημέρα είναι πιθανή κυβερνητική σύμπραξη. Το σενάριο ενοχλεί το Μαξίμου, καθώς προϋποθέτει αλλαγή ηγεσίας στη ΝΔ.
Η δύσκολη εξίσωση και το στοίχημα των μέτρων
Πίσω από τη σφοδρότητα κρύβεται εκλογική αγωνία. Ο κ. Μητσοτάκης καλείται να ανακτήσει ψηφοφόρους που μετακινήθηκαν δεξιά χωρίς να χάσει το κεντρώο ακροατήριο των μεγάλων νικών του. Ο κ. Σαμαράς επιχειρεί να εμφανιστεί ως αυθεντικός εκφραστής της παραδοσιακής δεξιάς, με αιχμή τα εθνικά, το μεταναστευτικό και την κοινωνική ατζέντα, ενώ οι παρεμβάσεις του περί «woke ατζέντας» έδειξαν ότι μερίδα του δεξιού κοινού ανταποκρίνεται σε ταυτοτική συζήτηση με φόντο τη δυσαρέσκεια για την ακρίβεια.
Ο στόχος σταθεροποίησης πάνω από το 30%, ώστε να είναι ρεαλιστικό το αφήγημα της αυτοδυναμίας, δεν αφήνει περιθώριο ανοχής σε «πόλεμο φθοράς». Γι’ αυτό το Μαξίμου, παράλληλα με τον «ανένδοτο», ρίχνει το βάρος στην εξειδίκευση των μέτρων της ΔΕΘ. Η εντολή του πρωθυπουργού, κατά πληροφορίες, ήταν να εξηγηθεί αναλυτικά το σύνολο των παρεμβάσεων έως το 2030, μαζί με όσες ανακοινώθηκαν το 2025 και εφαρμόζονται το ερχόμενο έτος, ιδίως προς ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπου οι προσδοκίες ήταν υψηλότερες και καταγράφεται δυσαρέσκεια. Την αρχή έκανε ο υπουργός Οικονομικών κ. Κυριάκος Πιερρακάκης με συγκεκριμένα παραδείγματα για το διαθέσιμο εισόδημα και τις επενδύσεις. Οι πρώτες δημοσκοπήσεις θα αποτυπώσουν τους συσχετισμούς στην έναρξη μιας παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου.