• Στην καρδιά της πόλης, πάρκα και πεζοδρόμια θυμίζουν ζούγκλα εγκατάλειψης, την ώρα που δελτία τύπου μιλούν για «το μεγαλύτερο πρόγραμμα πρασίνου των τελευταίων ετών» και η σύμβαση με ιδιωτική εταιρεία καταπίνει μεγάλα ποσά
Η Ρόδος ετοιμάζεται ξανά για έναν ακόμη τουριστικό θρίαμβο. Το νησί των Ιπποτών, της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς, φοράει τα καλά του και περιμένει επισκέπτες που θα φωτογραφίσουν τείχη, πλατείες, θάλασσες. Μόνο που, το 2026, υπάρχει και ένα έξτρα αξιοθέατο, χωρίς εισιτήριο και χωρίς ωράριο λειτουργίας. Μια εναλλακτική περιήγηση στην εγκατάλειψη, με τη φύση να κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα όταν κανείς δεν την φροντίζει, να καταλαμβάνει χώρο.
Όχι, δεν πρόκειται για οικολογική παρέμβαση, ούτε για πείραμα βιώσιμης διαχείρισης. Πρόκειται για μια εικόνα που θυμίζει πως, όταν οι υποσχέσεις μένουν στο χαρτί, τα χόρτα δεν περιμένουν εγκρίσεις, οι θάμνοι δεν διαβάζουν δελτία τύπου και τα πεζοδρόμια δεν συμμορφώνονται από μόνα τους. Κι έτσι, εκεί όπου κάποτε η πόλη είχε πάρκα για δροσιά, παιχνίδι και περίπατο, σήμερα έχει διαδρομές για όσους αγαπούν την περιπέτεια.
Πάρκα για γενναίους και για όσους δεν φοβούνται το ένα μέτρο χορτάρι
Στα πάρκα της πόλης, εκεί όπου η εικόνα θα έπρεπε να είναι στοιχειώδες δείγμα φροντίδας, η πραγματικότητα μοιάζει να έχει παραδοθεί σε έναν άτυπο διαγωνισμό επιβίωσης. Τα χόρτα ξεπερνούν το ένα μέτρο ύψος και σε αρκετά σημεία σχηματίζουν ένα πυκνό, απροσπέλαστο στρώμα που κρύβει ό,τι βρίσκεται από κάτω. Ίσως αυτό να είναι και το μόνο πλεονέκτημα, γιατί έτσι δεν φαίνονται τόσο εύκολα οι διαλυμένες παιδικές χαρές, τα παρατημένα σκουπίδια και τα σημάδια εγκατάλειψης που κανονικά θα έπρεπε να προκαλούν συναγερμό.
Για να μπει κανείς σε τέτοιους χώρους, δεν αρκεί η διάθεση για έναν περίπατο. Χρειάζεται, κατά τα φαινόμενα, εξοπλισμός. Ένα αντικουνουπικό για αρχή, γιατί τα σημεία θυμίζουν περισσότερο βιότοπο άγριας ζωής παρά χώρο αναψυχής. Κι αν ο επισκέπτης είναι ιδιαίτερα τολμηρός, μια ματσέτα θα ταίριαζε με το κλίμα, όχι ως υπερβολή, αλλά ως λογική συνέχεια μιας πόλης που αφήνει το «πράσινο» να γίνει κυριολεκτικά εμπόδιο.
Κι όλα αυτά στην καρδιά της πόλης, εκεί όπου η εικόνα δεν αφορά μόνο τους μόνιμους κατοίκους, αλλά και την πρώτη εντύπωση χιλιάδων επισκεπτών. Μια εντύπωση που, αντί να λέει «καλωσορίσατε», μοιάζει να ψιθυρίζει «προσοχή στο βήμα σας».
Πεζοδρόμια που δοκιμάζουν ισορροπία, νεύρα και καρότσια
Αν κάποιος κουραστεί από τη ζούγκλα των πάρκων και θελήσει να επιστρέψει στον πολιτισμό, μπορεί να δοκιμάσει μια απλή βόλτα στα πεζοδρόμια. Εκεί το σενάριο γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτικό, γιατί η εγκατάλειψη δεν κρύβεται πίσω από πράσινα φύλλα. Είναι πάνω στην καθημερινή διαδρομή, στη χαραμάδα, στο σπασμένο πλακάκι, στην άκρη του δρόμου.
Αγριόχορτα ξεφυτρώνουν από κάθε πιθανό σημείο και κλαδιά εμποδίζουν τη διέλευση. Σκουπίδια συσσωρεύονται σε γωνίες και τα σπασμένα πλακάκια προσφέρουν τον δικό τους βαθμό δυσκολίας σε όσους δεν έχουν συνηθίσει να περπατούν κάνοντας συνεχείς ελιγμούς. Για ηλικιωμένους, για άτομα με κινητικά προβλήματα, για γονείς με καροτσάκια, η εμπειρία δεν είναι απλώς άβολη. Γίνεται εξαντλητική. Και η πόλη, αντί να διευκολύνει, μοιάζει να εκπαιδεύει τους πολίτες της σε καθημερινές ασκήσεις ισορροπίας.
Η εικόνα συμπληρώνεται από δρόμους με λακκούβες, που μετατρέπουν ακόμη και μια σύντομη μετακίνηση σε δοκιμασία. Κι έτσι, το «πιο πράσινο και ποιοτικό αστικό περιβάλλον» των ανακοινώσεων, στην πράξη θυμίζει έναν χώρο όπου οι υποδομές έχουν αφεθεί να κάνουν μόνες τους ό,τι μπορούν. Συνήθως, αυτό σημαίνει να φθείρονται.
Τα δελτία τύπου ως παράλληλη πραγματικότητα του πρασίνου
Κι ενώ η πόλη δίνει αυτή την εικόνα, ο Δήμος επιλέγει να μιλά για μια διαφορετική Ρόδο. Μια Ρόδο όπου, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση στις 31 Οκτωβρίου 2025 υλοποιείται «το μεγαλύτερο πρόγραμμα συντήρησης και ανάπλασης πρασίνου των τελευταίων ετών». Μια δράση που παρουσιάζεται ως εκτεταμένη, οργανωμένη, σχεδόν ιστορική. Καθαρισμοί, συντηρήσεις, φυτεύσεις, κλαδέματα, φυτοπροστασία, νέες φυτεύσεις, ακόμη και «ουσιαστικές αναπλάσεις» σε περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας.
Το έργο έχει τίτλο «Συντήρηση Ανάπλαση Πρασίνου Δήμου Ρόδου 2025» και περιγράφεται με λεπτομέρειες που θυμίζουν κατάλογο ιδανικής λειτουργίας. Αναφέρεται έκταση περίπου 300 στρεμμάτων, έμφαση σε θάμνους μυρτιάς γύρω από την Παλιά Πόλη, εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων αυτόματου ποτίσματος, παρεμβάσεις σε πάρκα, πλατείες, νησίδες, σχολεία, κοιμητήρια, παιδικούς σταθμούς, οδικό δίκτυο. Όλα σε μια αφήγηση που χτίζει την εικόνα μιας δημοτικής μηχανής σε πλήρη δράση, έστω κι αν παραδέχεται υποστελέχωση.
Ακολουθεί και δεύτερη ανακοίνωση, στις 20 Νοεμβρίου 2025 με ακόμη πιο φιλόδοξο τόνο. «Δίνουμε ζωή στα πάρκα της πόλης μετά τη χρόνια εγκατάλειψή τους», λέει το μήνυμα. Περιγράφονται παρεμβάσεις σε συγκεκριμένα πάρκα, αλλαγές φυτεύσεων, νέα παρτέρια, εργασίες καθαρισμού, τοποθέτηση νέων καθιστικών, ξύλινα κάγκελα, νέες δεντροφυτεύσεις, με έναν αριθμό περίπου 200 νέων φυτεύσεων να αναφέρεται ως επόμενο βήμα.
Αν κάποιος διαβάσει μόνο τις ανακοινώσεις, θα πιστέψει ότι μιλάμε για μια πόλη που μεταμορφώνεται. Ότι το πράσινο μπαίνει σε τάξη, ότι οι κοινόχρηστοι χώροι αναβαθμίζονται, ότι η καθημερινότητα βελτιώνεται. Αν, όμως, κάνει μια βόλτα στα πάρκα και στα πεζοδρόμια, η εικόνα που θα αντικρίσει θα του θυμίσει πως υπάρχει μια απόσταση, κάποιες φορές χαώδης, ανάμεσα στις λέξεις και στην πραγματικότητα.
