Στο τραπέζι του Πρωθυπουργού τα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα της Δωδεκανήσου από το Επιμελητήριο

• Ανα­λυ­τικό υπό­μνημα με έξι κεντρι­κούς άξονες κατέ­θεσε η ηγεσία του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου στον Κυριάκο Μητσο­τάκη, ζητώ­ντας από την επα­να­φορά του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στη Ρόδο έως την εξίσωση των τιμών καυ­σί­μων με την ηπει­ρω­τική χώρα

Σε ένα κείμενο που επι­χει­ρεί να συμπυ­κνώ­σει τα χρόνια προ­βλή­ματα της νησιω­τι­κής οικο­νο­μίας, το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου έθεσε ευθέως ενώπιον του Πρω­θυ­πουρ­γού τα ζητή­ματα που, όπως υπο­στη­ρί­ζει, πιέζουν σήμερα ασφυ­κτικά τόσο την αγορά όσο και τα νοι­κο­κυ­ριά των νησιών.

Το υπό­μνημα παρα­δό­θηκε στη σύσκεψη με τους φορείς του του­ρι­σμού που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε το Σάββατο 13 Ιουνίου στην έδρα της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου και φέρει την υπο­γραφή του Προ­έ­δρου του Επι­με­λη­τη­ρίου, ο κ. Ιωάννης Γεωρ­γίου Πάππου, ο οποίος ανέλαβε να μετα­φέ­ρει στον κ. Κυριάκο Μητσο­τάκη το σύνολο των αιτη­μά­των της επι­χει­ρη­μα­τι­κής κοι­νό­τη­τας.

Το Επι­με­λη­τή­ριο, που εκπρο­σω­πεί περισ­σό­τερα από 25.000 ενεργά μέλη στους κλάδους του Εμπο­ρίου, της Μετα­ποί­η­σης, των Υπη­ρε­σιών και του Του­ρι­σμού, τοπο­θε­τεί στο επί­κε­ντρο της παρέμ­βα­σής του τις αλυ­σι­δω­τές συνέ­πειες των γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων στο κόστος ενέρ­γειας, καυ­σί­μων και μετα­φο­ρών. Πρό­κει­ται, σύμφωνα με το κείμενο, για επι­βα­ρύν­σεις που στα νησιά δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται απλώς ως συγκυ­ρία, αλλά εντεί­νο­νται δρα­μα­τικά εξαι­τίας της δομικής ακρί­βειας που επι­βάλ­λει η ίδια η νησιω­τι­κό­τητα.

Το αγκάθι του ΦΠΑ στη Ρόδο

Το πρώτο και ίσως πιο φορ­τι­σμένο πολι­τικά αίτημα αφορά την επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στη Ρόδο. Η κατάρ­γησή τους χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από το Επι­με­λη­τή­ριο βαρύ πλήγμα για την τοπική αγορά, τη στιγμή που σε όλα τα υπό­λοιπα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές εφαρ­μό­ζο­νται ήδη από την 1η Ιανουα­ρίου 2026. Η εικόνα αυτή, όπως σημειώ­νε­ται, δημιουρ­γεί μια στρέ­βλωση που δεν μπορεί να δικαιο­λο­γη­θεί ούτε σε οικο­νο­μικό ούτε σε θεσμικό επίπεδο.

Το επι­χεί­ρημα της ηγεσίας του φορέα είναι ότι η Ρόδος, αν και λει­τουρ­γεί ως ατμο­μη­χανή του του­ρι­σμού της Δωδε­κα­νή­σου και ανα­λαμ­βά­νει ρόλο εθνικής σημα­σίας, εξα­κο­λου­θεί να υφί­στα­ται όλες τις στρε­βλώ­σεις και το αυξη­μένο κόστος που συνε­πά­γε­ται η απο­μό­νωση από την ηπει­ρω­τική χώρα. Η απο­κα­τά­σταση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών τίθεται έτσι ως ελά­χι­στη ανα­γνώ­ριση της συνταγ­μα­τι­κής ρήτρας της νησιω­τι­κό­τη­τας.

Καύσιμα 10% ακρι­βό­τερα και η απαί­τηση για μόνιμο μηχα­νι­σμό

Το δεύτερο μέτωπο αφορά τις τιμές των καυ­σί­μων, οι οποίες κατά το υπό­μνημα παρα­μέ­νουν δια­χρο­νικά υψη­λό­τε­ρες στα νησιά σε σχέση με την ηπει­ρω­τική Ελλάδα. Το Επι­με­λη­τή­ριο μιλά για διπλή επι­βά­ρυνση των νοι­κο­κυ­ριών και των επι­χει­ρή­σεων, μία φορά ως κατα­να­λω­τές καυ­σί­μων και μία δεύτερη μέσω του αυξη­μέ­νου κόστους μετα­φο­ράς των αγαθών. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται ότι οι τιμές στη Ρόδο είναι αυξη­μέ­νες κατά 10% σε σχέση με την Αττική, μια από­κλιση που σε περιό­δους διεθνών ανα­τι­μή­σεων γίνεται, όπως σημειώ­νε­ται, αφόρητη.

Το αίτημα που δια­τυ­πώ­νε­ται είναι η θεσμο­θέ­τηση μόνιμου μηχα­νι­σμού εξί­σω­σης των τιμών με τα επίπεδα της ηπει­ρω­τι­κής χώρας, είτε μέσω επι­δό­τη­σης του πρό­σθε­του μετα­φο­ρι­κού κόστους είτε μέσω ρύθ­μι­σης των λια­νι­κών τιμών, σε συν­δυα­σμό με την άμεση επέ­κταση του υφι­στά­με­νου μέτρου σε όλα τα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου.

Ναύλοι φορ­τη­γών με άλμα 80% και εκκρε­μό­τη­τες στο Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο

Ιδιαί­τερο βάρος δίνει το κείμενο στο κόστος των θαλάσ­σιων μετα­φο­ρών, που περι­γρά­φε­ται ως διαρκής και ανε­ξέ­λεγ­κτη επι­βά­ρυνση για τη νησιω­τική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα. Σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρα­θέ­τει το Επι­με­λη­τή­ριο, η τιμή εισι­τη­ρίου ανά μέτρο για τα επαγ­γελ­μα­τικά οχήματα έχει εκτι­να­χθεί από τα 63,70 ευρώ το 2021 στα 115 ευρώ το 2026, αύξηση που ξεπερνά το 80%. Η νέα ανα­τί­μηση στα ναύλα μετα­φο­ράς φορ­τη­γών στην ακτο­πλοϊκή γραμμή που εξυ­πη­ρε­τεί τη Δωδε­κά­νησο, σημειώ­νε­ται, μετα­κυ­λί­ε­ται ανα­πό­φευ­κτα στα τελικά προ­ϊ­ό­ντα, τρο­φο­δο­τώ­ντας ένα νέο κύμα ακρί­βειας που πλήττει τόσο τους μόνι­μους κατοί­κους όσο και τους επι­σκέ­πτες.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο φορέας στέ­κε­ται στις πολυ­ε­τείς καθυ­στε­ρή­σεις στην εκκα­θά­ριση και την κατα­βολή του Μετα­φο­ρι­κού Ισο­δύ­να­μου. Το μέτρο, που σχε­διά­στηκε ως αντι­στάθ­μι­σμα στο αυξη­μένο μετα­φο­ρικό κόστος, χάνει ουσια­στικά την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά του όταν οι δικαιού­χοι ανα­μέ­νουν επί χρόνια την απο­πλη­ρωμή των οφει­λο­μέ­νων. Το αίτημα είναι σαφές, εκκα­θά­ριση όλων των εκκρε­μών ποσών και θεσμο­θέ­τηση στα­θε­ρού, αυτο­μα­το­ποι­η­μέ­νου χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος πλη­ρω­μών.

Η ακρί­βεια στα τρόφιμα και η δια­φά­νεια στις τιμές

Πέρα από τα μετα­φο­ρικά, το υπό­μνημα ανοίγει και το ζήτημα της ακρί­βειας στα τρόφιμα και στα είδη πρώτης ανάγκης, που τρο­φο­δο­τεί­ται εν μέρει από τις ίδιες τις αυξή­σεις στο κόστος μετα­φο­ράς. Το Επι­με­λη­τή­ριο επι­ση­μαί­νει ότι το φαι­νό­μενο δεν αφορά μόνο τη δια­βί­ωση των κατοί­κων, αλλά αντα­να­κλά­ται και στην εμπει­ρία των εκα­τομ­μυ­ρίων επι­σκε­πτών, καθώς περνά τελικά στις τιμές των υπη­ρε­σιών και του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Στο κείμενο γίνεται λόγος και για στρε­βλώ­σεις στην αγορά, καθώς το ίδιο προϊόν φέρεται να δια­τί­θε­ται με δια­φο­ρε­τι­κές εκπτώ­σεις και τιμο­λο­για­κές πολι­τι­κές ανά αλυσίδα ή σημείο πώλησης, εις βάρος των μικρό­τε­ρων τοπικών επι­χει­ρή­σεων. Ως απά­ντηση, προ­τεί­νε­ται η θεσμο­θέ­τηση μόνιμου μηχα­νι­σμού συνερ­γα­σίας και δια­βού­λευ­σης ανάμεσα στη βιο­μη­χα­νία, το χον­δρε­μπό­ριο, το λια­νε­μπό­ριο και την Πολι­τεία, αλλά και η εξέταση ενός πλαι­σίου συμ­φω­νίας για βασικά προ­ϊ­ό­ντα ευρείας κατα­νά­λω­σης, μέσω κοινού κατα­λό­γου με δεσμευ­τικά χαμη­λό­τε­ρες τιμές διά­θε­σης.

Ενερ­γειακή σύγκλιση και υπο­θα­λάσ­σιες δια­συν­δέ­σεις

Το ενερ­γειακό κόστος παρου­σιά­ζε­ται ως ένας από τους σοβα­ρό­τε­ρους παρά­γο­ντες επι­βά­ρυν­σης της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στα Δωδε­κά­νησα, με ιδιαί­τερο αντί­κτυπο στους κλάδους του του­ρι­σμού, της εστί­α­σης, της μετα­ποί­η­σης και του εμπο­ρίου. Παρά τις παρεμ­βά­σεις που έχουν γίνει, οι νησιω­τι­κές περιο­χές εξα­κο­λου­θούν, σύμφωνα με τον φορέα, να αντι­με­τω­πί­ζουν αυξη­μένο κόστος ενέρ­γειας έναντι της ηπει­ρω­τι­κής χώρας.

Τα αιτή­ματα εδώ επι­κε­ντρώ­νο­νται στην επι­τά­χυνση των υπο­θα­λάσ­σιων ηλε­κτρι­κών δια­συν­δέ­σεων των νησιών με το ηπει­ρω­τικό σύστημα, έργων που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται στρα­τη­γι­κής σημα­σίας για την ενερ­γειακή ασφά­λεια. Παράλ­ληλα ζητεί­ται η περαι­τέρω, αλλά ορθο­λο­γική, ανά­πτυξη των Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας με σεβασμό στο φυσικό και πολι­τι­στικό περι­βάλ­λον, καθώς και ισχυρά κίνητρα για ενερ­γεια­κές κοι­νό­τη­τες, συστή­ματα απο­θή­κευ­σης και έργα αυτο­πα­ρα­γω­γής.

Χωρο­τα­ξία, υπο­δο­μές και το ζήτημα της φέρου­σας ικα­νό­τη­τας

Έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό εκφρά­ζει το Επι­με­λη­τή­ριο για τις εξε­λί­ξεις γύρω από το Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο για τον Του­ρι­σμό. Η υιο­θέ­τηση ορι­ζό­ντιων εθνικών κρι­τη­ρίων, χωρίς ουσια­στική συνε­κτί­μηση της γεω­μορ­φο­λο­γίας, των υπο­δο­μών και της επο­χι­κό­τη­τας των νησιών, θεω­ρεί­ται ότι ενέχει σοβα­ρούς κιν­δύ­νους. Η έννοια της φέρου­σας ικα­νό­τη­τας, υπο­γραμ­μί­ζε­ται, οφείλει να προ­σεγ­γί­ζε­ται δυνα­μικά και με βάση τους δια­θέ­σι­μους πόρους.

Στα αιτή­ματα περι­λαμ­βά­νε­ται η ανα­θε­ώ­ρηση του Χωρο­τα­ξι­κού, ώστε να εξαιρεί ρητά περιο­χές με εκπο­νη­μένα ή εν εξε­λί­ξει τοπικά πολε­ο­δο­μικά σχέδια, καθώς και η δια­μόρ­φωση νησιω­τι­κής εξαί­ρε­σης για τον ποιο­τικό εκσυγ­χρο­νι­σμό υφι­στά­με­νων του­ρι­στι­κών μονάδων. Στο ίδιο κεφά­λαιο εντάσ­σο­νται οι επεν­δύ­σεις για την ορθο­λο­γική δια­χεί­ριση των υδά­τι­νων πόρων, με αναφορά σε μονάδες αφα­λά­τω­σης και φράγ­ματα, αλλά και η δρα­στική στε­λέ­χωση και ανα­βάθ­μιση των δομών Δημό­σιας Υγείας, νοσο­κο­μείων και κέντρων υγείας, που κατά τους θερι­νούς μήνες καλού­νται να εξυ­πη­ρε­τή­σουν υπερ­πολ­λα­πλά­σιο πλη­θυ­σμό.

Εργα­τικό δυνα­μικό, εκπαί­δευση και ασφά­λεια

Το υπό­μνημα κλείνει τους θεμα­τι­κούς του άξονες με δύο ζητή­ματα που, αν και δια­φο­ρε­τικά μεταξύ τους, συν­δέ­ο­νται με την ομαλή λει­τουρ­γία της τοπικής οικο­νο­μίας. Το πρώτο είναι η έλλειψη εξει­δι­κευ­μέ­νου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού, με το Επι­με­λη­τή­ριο να ζητά την ανα­βάθ­μιση της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης και ιδίως της ΑΣΤΕΡ, της Ανώ­τε­ρης Σχολής Του­ρι­στι­κής Εκπαί­δευ­σης Ρόδου, ώστε αυτή να συν­δε­θεί με τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες της αγοράς.

Το δεύτερο αφορά την ασφά­λεια και την αστυ­νό­μευση. Καθώς η λει­τουρ­γία τελω­νείων, αστυ­νο­μι­κών αρχών και πυλών εισόδου επη­ρε­ά­ζει άμεσα τη ροή των εμπο­ρευ­μά­των και την ελκυ­στι­κό­τητα των νησιών, ο φορέας ζητά τη δια­σφά­λιση της πλήρους και απρό­σκο­πτης λει­τουρ­γίας τους σε όλη τη Δωδε­κά­νησο, με την ανα­γκαία ενί­σχυση σε προ­σω­πικό.