Πρόγραμμα «Περσεφόνη»: Οι φαρμακοποιοί εκπαιδεύονται για να αναγνωρίζουν σημάδια ενδοοικογενειακής κακοποίησης

Έξι μήνες έχουν ήδη περάσει από την ημέρα κατά την οποία οι φαρ­μα­κο­ποιοί της χώρας μας, μετά από τη σχετική πρω­το­βου­λία του Δ.Σ. του Πανελ­λή­νιου Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου (ΠΦΣ) και, ιδιαι­τέ­ρως, του προ­έ­δρου του Συλ­λό­γου, Από­στο­λου Βαλτά, ανέ­λα­βαν έναν νέο κοι­νω­νικό ρόλο, με την ένταξή τους στον πρό­σφατο νόμο 5172/2025 του υπουρ­γού Δικαιο­σύ­νης, Γιώργου Φλωρίδη.

Ως επαγ­γελ­μα­τίες Υγείας έχουν επι­σή­μως και εκ του νόμου την υπο­χρέ­ωση να ανα­φέ­ρουν αρμο­δίως κάθε περι­στα­τικό ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας το οποίο υπο­πί­πτει στην αντί­ληψή τους.

Το πανελ­λα­δικό πρό­γραμμα του ΠΦΣ, λοιπόν, σχετικά με την συμ­με­τοχή των ιδιω­τι­κών φαρ­μα­κείων σε δράσεις για την πρόληψη, καθώς και την υπο­στή­ριξη των θυμάτων ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, «Περ­σε­φόνη», περι­λαμ­βά­νει:

Ειδικό φυλ­λά­διο που δια­τί­θε­ται προς το κοινό από τα ιδιω­τικά φαρ­μα­κεία, τα οποία πλέον καθί­στα­νται σημεία ορα­τό­τη­τας για τα θύματα ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας.

Οδηγίες/πρω­τό­κολλο δράσης για τους φαρ­μα­κο­ποιούς και το λοιπό προ­σω­πικό των ιδιω­τι­κών φαρ­μα­κείων, με όλες τις χρή­σι­μες πλη­ρο­φο­ρίες, καθώς και με τα στοι­χεία επι­κοι­νω­νίας με ειδι­κούς κοι­νω­νι­κούς φορείς παροχής βοή­θειας, οι οποίοι δρα­στη­ριο­ποιού­νται είτε πανελ­λα­δικά είτε τοπικά.

Το εν λόγω πρω­τό­κολλο δράσης, το οποίο ενερ­γο­ποιεί­ται κάθε φορά κατά την οποία κάποια γυναίκα ή κάποιο παιδί πει στον φαρ­μα­κο­ποιό την κωδική λέξη «Περ­σε­φόνη», ή ακόμη και «Πέρσα», όπως, για παρά­δειγμα, «Μπορώ να μιλήσω με την Περ­σε­φόνη;» ή «Έχετε κάτι για την Περ­σε­φόνη;» ή «Θα περάσει η Πέρσα;» κ.ά., απο­σκο­πεί στη μετα­τροπή του ιδιω­τι­κού φαρ­μα­κείου σε σημείο ορα­τό­τη­τας, ευαι­σθη­το­ποί­η­σης, επι­κοι­νω­νίας, ενη­μέ­ρω­σης και ανα­κα­τεύ­θυν­σης των θυμάτων προς τους αρμό­διους φορείς και τους ειδι­κούς, οι οποίοι μπορούν να δια­χει­ρι­στούν κατάλ­ληλα τα εν λόγω περι­στα­τικά, αλλά και στην εδραί­ωση του ιδιω­τι­κού φαρ­μα­κείου ως έναν ασφαλή χώρο.

Ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία: Το πρό­γραμμα «Περ­σε­φόνη» και η συμβολή των φαρ­μα­κο­ποιών

Σύμφωνα με όσα σχετικά εξηγεί σήμερα στο iefimerida η φαρ­μα­κο­ποιός Ευγενία Κυνη­γάκη, μέλος του Δ.Σ. του Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου Χανίων (ΦΣΧ), αλλά και της πανελ­λα­δι­κής γυναι­κείας ομάδας πρω­το­βου­λίας και ενερ­γο­ποί­η­σης του ΠΦΣ για το πρό­γραμμα πρό­λη­ψης και αντι­με­τώ­πι­σης της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας «Περ­σε­φόνη», «εμείς, οι φαρ­μα­κο­ποιοί όλης της χώρας, είμαστε έτοιμοι να απο­δε­χτούμε την εμπλοκή μας σε προ­γράμ­ματα για την πρόληψη και την στήριξη της ψυχο­κοι­νω­νι­κής υγείας στην κοι­νό­τητα, με θεσμική συνερ­γα­σία, για παρά­δειγμα με την συντα­γο­γρά­φηση συνε­δριών με ψυχο­λό­γους σε ευάλωτα άτομα τα οποία ανι­χνεύ­ουμε στην καθη­με­ρινή μας επαφή στο φαρ­μα­κείο μας, με στόχο την ενδυ­νά­μωση και την ψυχική ανθε­κτι­κό­τητα, αλλά και με την πολι­τι­στική συντα­γο­γρά­φηση για τη στήριξη της ψυχικής υγείας και την ισχυ­ρο­ποί­ηση του κοι­νω­νι­κού ιστού. Κατα­θέ­τουμε πρόταση προς ευήκοα ώτα για την ένταξη μαθη­μά­των για την ψυχική υγεία στο πρό­γραμμα σπουδών της επι­στή­μης μας, της Φαρ­μα­κευ­τι­κής, ώστε να αντα­πο­κρι­νό­μα­στε επι­τυ­χώς, ως επαγ­γελ­μα­τίες Υγείας, στη συνέ­χεια, σε προ­βλή­ματα δια­χρο­νικά και, δυστυ­χώς, πάντα επί­καιρα».

Η φαρ­μα­κο­ποιός Ευγενία Κυνη­γάκη, μέλος του Δ.Σ. του Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου Χανίων (ΦΣΧ), αλλά και της πανελ­λα­δι­κής γυναι­κείας ομάδας πρω­το­βου­λίας και ενερ­γο­ποί­η­σης του ΠΦΣ για το πρό­γραμμα πρό­λη­ψης και αντι­με­τώ­πι­σης της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας “Περ­σε­φόνη”.

Η Ευγενία Κυνη­γάκη μάς ανα­φέ­ρει επίσης ότι «ίσως η μεγα­λύ­τερη επι­τυ­χία προ­γραμ­μά­των όπως η “Περ­σε­φόνη” είναι κάποτε να μην χρειά­ζε­ται να υφί­στα­νται. Να ζούμε σε μια κοι­νω­νία όπου κανένας άνθρω­πος δεν θα φοβάται μέσα στο ίδιο του το σπίτι και κανένα παιδί δεν θα μεγα­λώ­νει θεω­ρώ­ντας τη βία φυσιο­λο­γικό μέρος της ζωής. Μέχρι τότε, η ευθύνη ανήκει σε όλους μας. Να βλέ­πουμε, να ακούμε, να νοια­ζό­μα­στε και να στε­κό­μα­στε δίπλα σε όσους έχουν ανάγκη. Γιατί η αλλη­λεγ­γύη δεν είναι απλώς κοι­νω­νική αξία. Είναι πράξη προ­στα­σίας της ανθρώ­πι­νης αξιο­πρέ­πειας και της ίδιας της υγείας της κοι­νω­νίας μας».

Οι φαρ­μα­κο­ποιοί εκπαι­δεύ­ο­νται για να ανα­γνω­ρί­ζουν σημάδια ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής κακο­ποί­η­σης

Η ίδια η φαρ­μα­κο­ποιός διευ­κρι­νί­ζει τον τρόπο με τον οποίον προ­ε­τοι­μά­στηκε και εφαρ­μό­ζε­ται πλέον το πρό­γραμμα «Περ­σε­φόνη». Η Ευγενία Κυνη­γάκη μάς εξηγεί σχετικά:

«Ο ΠΦΣ, βλέ­πο­ντας να κλι­μα­κώ­νε­ται το πρό­βλημα της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας στην κοι­νω­νία μας και αφου­γκρα­ζό­με­νος την αγωνία πολλών συνα­δέλ­φων, που καλού­νταν να συν­δρά­μουν θύματα τέτοιας βίας, αλλά χωρίς να γνω­ρί­ζουν με ποιον τρόπο να το κάνουν αυτό, δημιούρ­γησε μια επι­τροπή συνα­δέλ­φων φαρ­μα­κο­ποιών από όλη την Ελλάδα, ώστε να οργα­νω­θούν δράσεις ευαι­σθη­το­ποί­η­σης, με στρογ­γυλά τρα­πέ­ζια σε συνέ­δρια και  να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν 3 σεμι­νά­ρια, με σκοπό τη σωστή κατάρ­τισή μας στην ανα­γνώ­ριση των “σημα­διών” της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, την εκμά­θηση της ορθής αντα­πό­κρι­σης στην αγω­νιώδη έκκληση για βοήθεια, τη σωστή προ­σέγ­γιση των θυμάτων και τη δια­χεί­ρισή τους μέσα στον χώρο του φαρ­μα­κείου, καθώς και την εκπαί­δευσή μας στη συμ­βου­λευ­τική για την ανα­ζή­τηση βοή­θειας και ανα­φο­ράς – καταγ­γε­λίας στις αστυ­νο­μι­κές αρχές, πάντα με τη συναί­νεση του θύματος. Η συνέ­χεια ήταν η δημιουρ­γία ενός πρω­το­κόλ­λου δράσης, το οποίο ανα­πτύσ­σε­ται σε πέντε φάσεις – άξονες, πρω­τό­κολλο το οποίο είναι το εργα­λείο μας για να αντα­πο­κρι­θούμε στο αίτημα για βοήθεια , η κοινή μας γλώσσα, η νομική  θωρά­κιση της δράσης μας και η δια­σφά­λιση ότι κινού­μα­στε υπη­ρε­τώ­ντας απόλυτα  την θεμε­λιώδη ιππο­κρα­τική αρχή, που διέπει την επι­στήμη μας, δηλαδή το  “ωφε­λέ­ειν ή μη βλά­πτειν””.

«Περ­σε­φόνη»: Όταν το φαρ­μα­κείο γίνεται ασφαλές κατα­φύ­γιο βοή­θειας

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ανα­πτύ­χθηκε το πρό­γραμμα «Περ­σε­φόνη», το οποίο φιλο­δο­ξεί να ενι­σχύ­σει τον κοι­νω­νικό ρόλο του ιδιω­τι­κού φαρ­μα­κείου της γει­το­νιάς και να κατα­στή­σει τον χώρο του ως ένα ασφαλές σημείο ανα­φο­ράς για όποιον χρειά­ζε­ται βοήθεια.

«Η επιλογή του ονό­μα­τος δεν είναι συμ­βο­λική και μόνον, λόγω της ελλη­νι­κής μυθο­λο­γίας», μας διευ­κρι­νί­ζει η Ευγενία Κυνη­γάκη και συμπλη­ρώ­νει: «Η Περ­σε­φόνη είναι μια μορφή που συν­δέ­θηκε με την απώλεια, τον εγκλω­βι­σμό και, τελικά, την επι­στροφή στο φως. Με τον ίδιο τρόπο, το πρό­γραμμα επι­διώ­κει να μετα­φέ­ρει το μήνυμα ότι ακόμη και στις πιο δύσκο­λες συν­θή­κες υπάρχει διέ­ξο­δος, υπάρχει υπο­στή­ριξη και υπάρχει ελπίδα. Το φαρ­μα­κείο απο­τε­λεί ίσως τον πιο άμεσα προ­σβά­σιμο χώρο Υγείας στην κοι­νό­τητα. Οι πολίτες το επι­σκέ­πτο­νται χωρίς ραντε­βού, συχνά επα­νει­λημ­μένα μέσα στον χρόνο, δημιουρ­γώ­ντας σχέσεις εμπι­στο­σύ­νης με τους επαγ­γελ­μα­τίες που εργά­ζο­νται σε αυτό. Αυτή η καθη­με­ρινή επαφή επι­τρέ­πει πολλές φορές την ανα­γνώ­ριση αναγκών που υπερ­βαί­νουν την απλή φαρ­μα­κευ­τική φρο­ντίδα».

Η Ευγενία Κυνη­γάκη και ο ΠΦΣ δεν έχουν καθόλου άδικο. Απε­να­ντίας. Για πολλούς ανθρώ­πους, η απο­κά­λυψη της κακο­ποί­η­σής  τους δεν είναι μια απλή απόφαση, αλλά μια εξαι­ρε­τικά δύσκολη και επι­κίν­δυνη δια­δι­κα­σία, ενώ η τελική απόφαση για απο­χώ­ρηση (για παρά­δειγμα, από μία σχέση) είναι η πιο κρίσιμη στιγμή για το θύμα. Γι’ αυτό η κοι­νω­νία χρειά­ζε­ται χώρους, στους οποίους τα θύματα θα μπορούν να αισθαν­θούν ασφαλή. Χώρους όπου δεν θα κριθούν, δεν θα αμφι­σβη­τη­θούν και δεν θα αισθαν­θούν μόνα.

«Ένας τέτοιος χώρος μπορεί να είναι, πράγ­ματι, το ιδιω­τικό φαρ­μα­κείο της γει­το­νιάς. Η είσοδος των θυμάτων σε αυτόν τον χώρο της Υγείας ενδέ­χε­ται, μάλιστα, να απο­τε­λεί επίσης τη μονα­δική τους ευκαι­ρία για τη λήψη της ζωτικά ανα­γκαίας βοή­θειας», κατα­λή­γει χαρα­κτη­ρι­στικά η φαρ­μα­κο­ποιός Ευγενία Κυνη­γάκη.

Πηγή: iefimerida.gr