“Στην Ελλάδα, στα τέλη του 20ου και στις αρχές του 21ου αιώνα, γυναίκες Πρόεδροι πολιτικών κομμάτων”

του Κοσμά Σφυ­ρί­ου, επ’ ευ­και­ρία της πα­γκό­σμιας ημέ­ρας για την εξά­λει­ψη της βίας κατά των γυ­ναι­κών

Στην Ελ­λά­δα, οι γυ­ναί­κες ψή­φι­σαν για πρώτη φορά σε βου­λευ­τι­κές εκλο­γές στις 19 Φλε­βά­ρη 1956.

Με­τα­ξύ των ευ­ρω­παϊ­κών χωρών, οι πρώ­τες που ψή­φι­σαν σε βου­λευ­τι­κές εκλο­γές ήταν οι φιν­λαν­δές, το 1907 (και τότε εκλέ­χθη­καν 19 γυ­ναί­κες βου­λευ­τές).

Ακο­λού­θη­σαν οι νορ­βη­γί­δες το 1913, οι δα­νέ­ζες το 2015, οι γερ­μα­νί­δες, οι αυ­στρια­κές και οι πο­λω­νές το 1918. Οι γυ­ναί­κες στις ΗΠΑ πρω­το­ψή­φι­σαν το 1920

Δυ­στυ­χώς στην Ελ­λά­δα το δι­καί­ω­μα αυτό κα­τα­κτή­θη­κε με κα­θυ­στέ­ρη­ση αρ­κε­τών δε­κα­ε­τιών…

Με εξ ίσου με­γά­λη κα­θυ­στέ­ρη­ση δε­κα­ε­τιών… εκλέ­χθη­σαν και οι πρώ­τες γυ­ναί­κες πρό­ε­δροι ελ­λη­νι­κών πο­λι­τι­κών κομ­μά­των.

Φθά­σα­με στο 1991, για να δούμε, στην Ελ­λά­δα, να εκλέ­γο­νται οι πρώ­τες ηγέ­τι­δες πο­λι­τι­κών κομ­μά­των. Ήταν η Αλέκα Πα­πα­ρή­γα (γ.γ της Κ.Ε του ΚΚΕ στις 27/2/91) και η Μαρία Δα­μα­νά­κη (πρό­ε­δρος του Συ­να­σπι­σμού στις 18/3/91).

Για το πόσο ήταν τότε (σε με­γά­λο βαθμό πόσο είναι και σή­με­ρα ακόμη) έτοι­μη η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία, να απο­δε­χθεί γυ­ναί­κα πρό­ε­δρο κόμ­μα­τος, αξί­ζει να ση­μειω­θούν τα ακό­λου­θα εν­δει­κτι­κά στοι­χεία :

· Με την απο­κα­τά­στα­ση της Δη­μο­κρα­τί­ας στην χώρα μας (το 1974) και τη νο­μι­μο­ποί­η­ση του Κ.Κ.Ε, μέχρι το 1991, γ.γ του Κόμ­μα­τος ήταν ο Χα­ρί­λα­ος Φλω­ρά­κης.

Στις με­τα­δι­κτα­το­ρι­κές βου­λευ­τι­κές εκλο­γές, το Κ.Κ.Ε – με ηγέτη τον Φλω­ρά­κη – πήρε : το 1977 9,36%, το 1981 10,93% και το 1985 9,89%.

Το 1974 το Κ.Κ.Ε, Το Κ.Κ.Ε εσωτ. & η Ε.Δ.Α είχαν συ­γκρο­τή­σει την «Ενω­μέ­νη Αρι­στε­ρά» και από το 1989 μέχρι το 1991 τον «Συ­να­σπι­σμό της Αρι­στε­ράς & της Προ­ό­δου».

· Κατά τις πρώ­τες εκλο­γές, που ηγή­θη­κε του Κ.Κ.Ε η Αλέκα Πα­πα­ρή­γα – το 1993 – το Κόμμα έχασε πε­ρισ­σό­τε­ρο από τη μισή εκλο­γι­κή του δύ­να­μη. Πήρε μόνο 4,54 % !

Ας δούμε όμως και κά­ποια εν­δει­κτι­κά στοι­χεία, που αφο­ρούν στον «Συ­να­σπι­σμό» :

· Μετά την απο­χώ­ρη­ση του Κ.Κ.Ε (το 1991), η λε­γό­με­νη Ανα­νε­ω­τι­κή Αρι­στε­ρά έμει­νε στην πο­λι­τι­κή ζωή της Ελ­λά­δας, ως «Συ­να­σπι­σμός», με πρό­ε­δρο τη Μαρία Δα­μα­νά­κη.

Στις πρώ­τες (και μόνες) εκλο­γές, που ηγή­θη­κε η Μαρία Δα­μα­νά­κη (το 1993) ο Συ­να­σπι­σμός πήρε 2.94 % και έμει­νε εκτός Βου­λής.

· Στις αμέ­σως επό­με­νες εκλο­γές (το 1996), που ηγή­θη­κε του κόμ­μα­τος ο επό­με­νος πρό­ε­δρος, ο Νίκος Κων­στα­ντό­που­λος, ο Συ­να­σπι­σμός σχε­δόν δι­πλα­σί­α­σε την δύ­να­μη του. Πήρε 5,12 %.

Εγ­χεί­ρη­μα να εκλε­γεί γυ­ναί­κα πρό­ε­δρος του κόμ­μα­τος της Ν.Δ έγινε το

2009, με την υπο­ψη­φιό­τη­τα της Ντό­ρας Μπα­κο­γιάν­νη.

Όμως, τα μέλη και οι φίλοι του κόμ­μα­τος προ­τί­μη­σαν να εκλέ­ξουν πρό­ε­δρο τον Αντώ­νη Σα­μα­ρά – τον πο­λι­τι­κό που ανέ­τρε­ψε (το 1993) την κυ­βέρ­νη­ση της Ν.Δ ( ! ) – παρά να εκλέ­ξουν γυ­ναί­κα πρό­ε­δρο του κόμ­μα­τος, την Ντόρα Μπα­κο­γιάν­νη.

 

Τέλος, ας δούμε και την εκλο­γή που έκα­ναν τα μέλη και οι φίλοι του ΠΑ.ΣΟ.Κ, σε δύο πα­νελ­λα­δι­κές ψη­φο­φο­ρί­ες, για την ανά­δει­ξη προ­έ­δρου :

· Στις 14 Ιου­νί­ου 2015, ψη­φί­ζουν μέλη και φίλοι του Κι­νή­μα­τος, σε όλη την Ελ­λά­δα, με­τα­ξύ τριών υπο­ψη­φί­ων : Φ. Γε­νη­μα­τά, Λ. Κων­στα­ντι­νό­που­λου και Α. Λο­βέρ­δου. Εκλέ­γουν, με την πρώτη ψη­φο­φο­ρία, με πο­σο­στό πε­ρί­που 52% την Φώφη Γε­νη­μα­τά.

Η Γε­νη­μα­τά – τρεις μήνες μετά την εκλο­γή της – στις εκλο­γές του Σε­πτέμ­βρη 2015 – οδη­γεί το ΠΑ.ΣΟ.Κ (ως Δη­μο­κρα­τι­κή Συ­μπα­ρά­τα­ξη με την ΔΗ­Μο­κρα­τι­κή Αρι­στε­ρά), στην 4η θέση στο Ελ­λη­νι­κό Κοι­νο­βού­λιο, με πο­σο­στό 6,28 %, από την 7η θέση (με 4,68%) που είχε φθά­σει πριν 8 μήνες

· Το Νο­έμ­βρη του 2017, με ψη­φο­φο­ρία, σε όλη την Ελ­λά­δα, ψη­φί­ζουν όσοι πο­λί­τες θέ­λουν να είναι συ­νι­δρυ­τές του Κι­νή­μα­τος Αλ­λα­γής (κυ­ρί­ως μέλη και φίλοι του ΠΑ.ΣΟ.Κ, του Πο­τα­μιού, του ΚΙ.ΔΗ.ΣΟ, της ΔΗΜ.ΑΡ).

«Βγαί­νουν» από τις κάλ­πες 212.000 έγκυ­ρα ψη­φο­δέλ­τια, τα οποία ανα­δει­κνύ­ουν (με­τα­ξύ ενέα υπο­ψη­φί­ων) πρώτη την Φώφη Γε­νη­μα­τά (με 42%), δεύ­τε­ρο το Νίκο Αν­δρου­λά­κη (με 24%), τρίτο τον Γιώρ­γο Κα­μί­νη (με 14%), τέ­ταρ­το τον Σταύ­ρο Θε­ο­δω­ρά­κη (με 10%) κ.λ.π.

Στις βου­λευ­τι­κές εκλο­γές του 2019, η Γε­νη­μα­τά ηγεί­ται του Κι­νή­μα­τος Αλ­λα­γής, το οποίο ανα­δει­κνύ­ε­ται τρίτο κόμμα στην Βουλή, με 8,1%.

 

Αυτά, με συ­νο­πτι­κή δια­τύ­πω­ση, σε ότι αφορά στην εκλο­γή των ελά­χι­στων γυ­ναι­κών – που εκλέ­χθη­καν στις ηγε­σί­ες των ελ­λη­νι­κών κομ­μά­των – και στην εμπι­στο­σύ­νη που τους δεί­χνει η κοι­νω­νι­κή βάση της χώρας μας.

Όμως, σε άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες – και στο πα­ρελ­θόν και σή­με­ρα – οι πο­λί­τες ανέ­δει­ξαν επι­τυ­χη­μέ­νες γυ­ναί­κες προ­έ­δρους και πρω­θυ­πουρ­γούς.

Σή­με­ρα μά­λι­στα αρ­κε­τές γυ­ναί­κες ηγού­νται των χωρών τους, όπως :

– Η ελ­λη­νί­δα Πρό­ε­δρος της Δη­μο­κρα­τί­ας Κα­τε­ρί­να Σα­κε­λα­ρο­πού­λου.

– Η γερ­μα­νί­δα κα­γκε­λά­ριος Άγ­γε­λα Μέρ­κελ, εκλέ­γε­ται από το 2005.

– Η πρω­θυ­πουρ­γός του Βελ­γί­ου Σόφι Βίλ­μες, 44 ετών.

– Η πρω­θυ­πουρ­γός της Δα­νί­ας Μέτε Φε­ντέ­ρικ­σεν, 41 ετών.

– Η πρω­θυ­πουρ­γός της Φιν­λαν­δί­ας Σάνα Μάριν, 34 ετών ( ! ).

– Η πρό­ε­δρος της Κρο­α­τί­ας Κο­λί­ντα Γκρά­μπαρ Κι­τά­ρο­βιτς, 51 ετών.

– Η πρό­ε­δρος της Εσθο­νί­ας Κέρ­στι Κα­λιου­λάϊντ, 51 ετών.

– Η πρω­θυ­πουρ­γός της Σλο­βα­κί­ας Ζου­ζά­να Τσα­πού­το­βα,47 ετών και βέ­βαια

– Η πρό­ε­δρος της Commission Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάϊεν, 62 ετών.

Ρόδος 24 / 11 / 2020

Κο­σμάς Σφυ­ρί­ου.