Μενδώνη από Ρόδο: Επενδύουμε στον πολιτισμό γιατί επενδύουμε στους ανθρώπους

Ολο­κλη­ρώ­θη­καν χθες από την υπουργό Πολι­τι­σμού Λίνα Μενδώνη τα εγκαί­νια της Περ­βό­λας στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου.

Η τελετή, έγινε παρου­σία του περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργου Χατζη­μάρ­κου και δεκάδων κατοί­κων και εκπρο­σώ­πων φορέων, και ανέ­δειξε τη σημασία ενός έργου που μετα­μορ­φώ­νει έναν επί δεκα­ε­τίες αθέατο χώρο σε ένα ανοιχτό πεδίο ιστο­ρίας, πολι­τι­σμού και μνήμης.

Στον χώρο ξενα­γή­θηκε μερικές ώρες πριν και ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυρι­κά­κος Μητσο­τά­κης που βρέθηκε στη Ρόδο, από τη Γενική Διευ­θύ­ντρια Αρχαιο­τή­των και Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς του υπουρ­γείου, Ολυμπία Βικάτου και την έφορο Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, Ελένη Φαρ­μα­κί­δου, στον αρχαιο­λο­γικό χώρο των ελλη­νι­στι­κών Νεωρίων και του ρωμαϊ­κού Τετρα­πύ­λου.

Στην ομιλία της, η υπουρ­γός χαρα­κτή­ρισε τη σημε­ρινή ημέρα ως μια στιγμή ιδιαί­τε­ρης σημα­σίας, καθώς «απο­δί­δουμε στους πολίτες και στους επι­σκέ­πτες απο­κα­τε­στη­μένο και ριζικά ανα­βαθ­μι­σμένο έναν ακόμη χώρο πολι­τι­σμού». Έναν χώρο, όπως τόνισε, «που συμπυ­κνώ­νει την ιστορία της Ρόδου στη μακρά ιστο­ρική διάρ­κεια, ανα­δει­κνύει τη δια­χρο­νική της ταυ­τό­τητα και επα­να­συν­δέει την πόλη με ένα εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό τμήμα του παρελ­θό­ντος της».

Η νέα Περβόλα δεν απο­τε­λεί απλώς έναν αρχαιο­λο­γικό χώρο. Πρό­κει­ται για ένα μονα­δικό μνη­μειακό σύνολο, όπου συνυ­πάρ­χουν τα κατά­λοιπα δια­φο­ρε­τι­κών ιστο­ρι­κών περιό­δων. Όπως επε­σή­μανε η κ. Μενδώνη, πρό­κει­ται για έναν χώρο «στον οποίο συνυ­πάρ­χουν και συνο­μι­λούν οι ελλη­νι­στι­κές και οι ρωμαϊ­κές αρχαιό­τη­τες, τα κατά­λοιπα της Ιππο­το­κρα­τίας, τα μνημεία της Οθω­μα­νι­κής περιό­δου και στοι­χεία της νεό­τε­ρης και σύγ­χρο­νης ιστο­ρίας της πόλης».

Μενδώνη από Ρόδο: Ο χώρος της Περ­βό­λας παρέ­μενε «για του­λά­χι­στον 75 χρόνια αθέατος»

Η σημασία του έργου γίνεται ακόμη μεγα­λύ­τερη αν ανα­λο­γι­στεί κανείς την προη­γού­μενη κατά­σταση της περιο­χής. Σύμφωνα με την υπουργό, ο χώρος παρέ­μενε για του­λά­χι­στον 75 χρόνια «αθέατος, μη ανα­δε­δειγ­μέ­νος και μη επι­σκέ­ψι­μος». Είχε μετα­τρα­πεί σε απο­θε­τή­ριο αρχαιο­λο­γι­κών ευρη­μά­των, σε εργα­στη­ριακό και τεχνικό χώρο της Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας, αλλά και σε χώρο φύλαξης μηχα­νη­μά­των και οχη­μά­των. Η εικόνα αυτή ανήκει πλέον στο παρελ­θόν.

Εξίσου εντυ­πω­σιακό είναι το μέγεθος του επι­στη­μο­νι­κού έργου που προη­γή­θηκε. Κατά την απο­κα­τά­σταση και ανα­διορ­γά­νωση του χώρου, ταυ­το­ποι­ή­θη­καν περισ­σό­τερα από 4.000 αρχαιο­λο­γικά ευρή­ματα, κατα­γρά­φη­καν πάνω από 8.500 αρχι­τε­κτο­νικά μέλη και μετα­κι­νή­θη­καν σχεδόν 18.000 αντι­κεί­μενα. Πρό­κει­ται για μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις κατα­γρα­φής και οργά­νω­σης αρχαιο­λο­γι­κού υλικού που έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ποτέ στη Ρόδο.

Σήμερα, μέσα από περίπου 700 εκθέ­ματα, πολλά από τα οποία παρέ­με­ναν για δεκα­ε­τίες απο­θη­κευ­μένα και αθέατα, ξεδι­πλώ­νε­ται η ιστορία του νησιού από την αρχαιό­τητα έως τους νεό­τε­ρους χρόνους. Η Περβόλα μετα­τρέ­πε­ται έτσι σε ένα υπαί­θριο μουσείο, όπου ο επι­σκέ­πτης δεν βλέπει απλώς μνημεία, αλλά βιώνει τη συνέ­χεια της ιστο­ρίας μέσα από τα αυθε­ντικά τεκ­μή­ρια του παρελ­θό­ντος.

Ιδιαί­τερη έμφαση δόθηκε και στην ανα­βί­ωση των ιστο­ρι­κών κήπων της περιο­χής. Όπως σημεί­ωσε η κ. Μενδώνη, «ανα­βιώ­σαμε τους κήπους του Κυβερ­νήτη, μετα­τρέ­πο­ντας την Περβόλα σε έναν μονα­δικό συν­δυα­σμό αρχαιο­λο­γι­κού χώρου, υπαί­θριου μου­σείου και δημό­σιου χώρου πολι­τι­σμού και ανα­ψυ­χής». Έναν χώρο, όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, «όπου ο επι­σκέ­πτης μπορεί να βιώσει την ιστο­ρική δια­χρο­νία μέσα από τα ίδια τα μνημεία και τις αυθε­ντι­κές ιστο­ρίες του νησιού».

Ένα ακόμη στοι­χείο που ανα­δει­κνύει τη σύγ­χρονη αντί­ληψη με την οποία σχε­διά­στηκε το έργο είναι η προ­σβα­σι­μό­τητα. Στον χώρο εγκα­τα­στά­θη­καν ανα­βα­τό­ρια, δημιουρ­γή­θη­καν απτικές μακέτες για άτομα με προ­βλή­ματα όρασης και ανα­πτύ­χθηκε νέο ερμη­νευ­τικό υλικό. Η υπουρ­γός τόνισε ότι οι παρεμ­βά­σεις αυτές επι­βε­βαιώ­νουν «τη σταθερή προ­σή­λωση του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού στην αρχή της καθο­λι­κής προ­σβα­σι­μό­τη­τας».

Η Περβόλα, ωστόσο, δεν απο­τε­λεί ένα μεμο­νω­μένο έργο. Εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο πρό­γραμμα πολι­τι­στι­κών επεν­δύ­σεων που υλο­ποιεί το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού στη Ρόδο και τη Δωδε­κά­νησο. Όπως ανέφερε η υπουρ­γός, μόνο στη Μεσαιω­νική Πόλη υλο­ποιού­νται δεκα­τρία έργα συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού άνω των 35 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Ανάμεσά τους περι­λαμ­βά­νο­νται η απο­κα­τά­σταση του Νεο­κλα­σι­κού Σχο­λείου, η ανά­δειξη του Μόλου των Μύλων, των μεσαιω­νι­κών ανε­μό­μυ­λων, των επι­θα­λάσ­σιων οχυ­ρώ­σεων και του φρου­ρίου του Αγίου Νικο­λάου, καθώς και οι πρό­σφα­τες απο­κα­τα­στά­σεις του αρχο­ντι­κού Χασάν Μπέη, του τεμέ­νους Ρετζέπ Πασά και του νεκρο­τα­φείου Μουράτ Ρεΐς.

«Μαζί με το έργο της Περ­βό­λας», υπο­γράμ­μισε η υπουρ­γός, «συγκρο­τούν το μεγα­λύ­τερο πρό­γραμμα πολι­τι­στι­κών επεν­δύ­σεων που έχει υλο­ποι­η­θεί τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες στη Μεσαιω­νική Πόλη και το οποίο μετα­σχη­μα­τί­ζει συνο­λικά την πολι­τι­στική φυσιο­γνω­μία του νησιού».

Ο περι­φε­ρειάρ­χης Γιώργος Χατζη­μάρ­κος στην τοπο­θέ­τησή του, επι­σή­μανε μεταξύ άλλων ότι η Περβόλα δεν ήταν ένας ακόμη χώρος που παρα­δί­δε­ται στο κοινό. Ήταν ένας τόπος που περί­μενε επί δεκα­ε­τίες να ακου­στεί η δική του φωνή. «Όχι γιατί δεν είχε κάτι να πει, αλλά γιατί εμείς δεν είχαμε ακόμη σταθεί μπροστά του με την ευθύνη, την αγάπη και τη γεν­ναιο­δω­ρία που του άξιζε. Και απόψε η σιωπή αυτή σπάει. Γίνεται φωνή, γίνεται παρου­σία. Το παρα­με­λη­μένο γίνεται φως», τόνισε.

Περι­γρά­φο­ντας την εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη μέσα στον ανα­δειγ­μένο πλέον χώρο, ο περι­φε­ρειάρ­χης σημεί­ωσε ότι στην καρδιά της Μεσαιω­νι­κής Πόλης «περ­πα­τάμε σε χρόνο». Περ­πα­τάμε, όπως είπε, «πάνω σε αιώνες, πάνω σε δια­δο­χι­κές ζωές της Ρόδου, πάνω σε στρώ­ματα μνήμης, σε ρίζες βαθιές, σε ένα φως που ανε­βαί­νει από την πέτρα».

Με ιδιαί­τερη έμφαση στάθηκε στην ελλη­νι­στική περίοδο της Ρόδου, την οποία χαρα­κτή­ρισε μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες στιγμές της ιστο­ρίας του νησιού. Υπεν­θύ­μισε ότι η ελλη­νι­στική Ρόδος δεν υπήρξε ποτέ μια απο­μα­κρυ­σμένη γωνιά του κόσμου, αλλά ένα διεθνές κέντρο εμπο­ρίου, πολι­τι­σμού, ναυ­σι­πλο­ΐας και ιδεών.

«Κατά­λαβε ότι η θάλασσα δεν είναι σύνορο. Ότι το λιμάνι δεν είναι σημείο ανα­χώ­ρη­σης. Είναι σημείο συνά­ντη­σης. Ότι ο πλούτος ενός τόπου δεν μετριέ­ται μόνο σε όσα αποκτά, αλλά και σε όσα προ­σφέ­ρει», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στον περί­φημο «Lex Rhodia», τον Ροδιακό Ναυτικό Νόμο, έναν από τους αρχαιό­τε­ρους ναυ­τι­κούς κώδικες στον κόσμο, ο οποίος επη­ρέ­ασε τη διεθνή ναυτική νομο­θε­σία μέχρι τις μέρες μας.

«Η Ρόδος δίδαξε στην ανθρω­πό­τητα ότι όταν μέσα στην τρι­κυ­μία θυσιά­ζε­ται μέρος του φορτίου για να σωθεί το πλοίο, η απώλεια δεν πρέπει να βαραί­νει εκείνον που θυσιά­ζε­ται, αλλά να μοι­ρά­ζε­ται δίκαια σε όλους όσοι σώθηκαν», ανέφερε, για να προ­σθέ­σει ότι πρό­κει­ται για ένα μάθημα που παρα­μέ­νει επί­καιρο και στον σύγ­χρονο κόσμο.

«Η Ρόδος δίδαξε ότι μπροστά στον κοινό κίνδυνο κανείς δεν σώζεται μόνος του», σημεί­ωσε ο περι­φε­ρειάρ­χης, συν­δέ­ο­ντας την ιστο­ρική εμπει­ρία του νησιού με τις δια­χρο­νι­κές αξίες της αλλη­λεγ­γύης και της συλ­λο­γι­κής ευθύνης.

Πηγή: lifo.gr