Με ποιά έργα θα αντιμετωπιστούν λειψυδρία και black – out στα ελληνικά νησιά

Για τα ελλη­νικά νησιά, ένα καλο­και­ρινό black-out ή μια άδεια δεξα­μενή νερού δεν απο­τε­λεί μόνο ταλαι­πω­ρία για κατοί­κους και του­ρί­στες. Μπορεί να διακόψε πλήρως τη λει­τουρ­γία ξενο­δο­χείων, κατα­στη­μά­των και μονάδων εστί­α­σης ακριβώς όταν η θερινή ζήτηση κορυ­φώ­νε­ται. Επάνω σε αυτή τη διπλή πίεση, ενερ­γειακή και υδατική, επι­χει­ρεί να παρέμ­βει το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης Νήσων με ένα «πακέτο» έργων ονο­μα­στι­κής αξίας 2,3 δισ. ευρώ.

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Οι πόροι του Ταμείου δεν θα δοθούν μέσω μίας ενιαίας επι­χο­ρή­γη­σης. Το ΥΠΕΝ (Υπουρ­γείο Ενέρ­γειας) υπο­βάλ­λει στην ΕΤΕπ (Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων) ανα­λυ­τι­κούς φακέ­λους έργων και προ­γραμ­μά­των, τους οποίους η Τράπεζα αξιο­λο­γεί πριν διε­νερ­γή­σει τις εκτα­μιεύ­σεις. Οι πόροι προ­βλέ­πε­ται να κατευ­θυν­θούν σε φορείς υλο­ποί­η­σης υπο­δο­μών, όπως ο ΑΔΜΗΕ, και, μέσω ξεχω­ρι­στών προ­σκλή­σεων, σε νοι­κο­κυ­ριά, επι­χει­ρή­σεις και δημό­σιους φορείς. Γι’ αυτό το πακέτο δεν απο­τε­λεί ενιαίο χαρ­το­φυ­λά­κιο έτοιμων έργων. Άλλες επεν­δύ­σεις έχουν ήδη ανα­δό­χους, ενώ άλλες παρα­μέ­νουν σε στάδιο σχε­δια­σμού. Οι δια­θέ­σι­μοι πόροι υπο­λο­γί­ζο­νται σήμερα κοντά στα 2 δισ. ευρώ, καθώς εξαρ­τώ­νται μαθη­μα­τικά από την τιμή των δικαιω­μά­των εκπο­μπών.

Πώς κατα­νέ­μο­νται ονο­μα­στικά τα 2,3 δισ. ευρώ του πακέτου

Επι­σή­μως, το εγκε­κρι­μένο επεν­δυ­τικό πρό­γραμμα ανα­λύ­ε­ται σε 1,1 δισ. ευρώ για ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις και συνα­φείς ενερ­γεια­κές υπο­δο­μές σε Δωδε­κά­νησα, Κυκλά­δες και Βορειο­α­να­το­λικό Αιγαίο, 977 εκατ. ευρώ για ΑΠΕ με απο­θή­κευση, με έμφαση στα φωτο­βολ­ταϊκά αυτο­κα­τα­νά­λω­σης, 200 εκατ. ευρώ για φράγ­ματα και ταμιευ­τή­ρες πολ­λα­πλού σκοπού και 56 εκατ. ευρώ για υπο­δο­μές φόρ­τι­σης ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των. Τα επι­μέ­ρους ποσά αθροί­ζο­νται ονο­μα­στικά σε 2,333 δισ. ευρώ.

Στο σκέλος της αυτο­κα­τα­νά­λω­σης περι­λαμ­βά­νο­νται κατοι­κίες, ξενο­δο­χεία, επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης, κατα­στή­ματα, γραφεία, νοσο­κο­μεία, σχολεία, δημόσια κτίρια και αγρο­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις. Οι μηχα­νι­σμοί απο­θή­κευ­σης καλού­νται να απορ­ρο­φούν την παρα­γωγή όταν η ζήτηση είναι χαμηλή και να στη­ρί­ζουν το δίκτυο σε ώρες αιχμής ή κατά τη διάρ­κεια δια­κο­πών.

Οι ώριμες δια­συν­δέ­σεις και οι εκκρε­μείς συμ­βά­σεις

Το πιο προ­χω­ρη­μένο έργο που συν­δέ­ε­ται τεκ­μη­ριω­μένα με το πακέτο είναι η δια­σύν­δεση Κορίν­θου–Κω. Η ΕΤΕπ υπέ­γραψε τον Φεβρουά­ριο του 2026 δάνειο 600 εκατ. ευρώ προς τον ΑΔΜΗΕ για την ευρύ­τερη δια­σύν­δεση Δωδε­κα­νή­σων, έργο συνο­λι­κού κόστους περίπου 2,55 δισ. ευρώ. Τον Αύγου­στο του 2026 η Hellenic Cables, μέσω της Fulgor, ανα­κη­ρύ­χθηκε ανά­δο­χος του καλω­δια­κού συστή­μα­τος, αξίας περίπου 1,5 δισ. ευρώ, αλλά η υπο­γραφή τελεί υπό θεσμι­κές εγκρί­σεις. Ξεχω­ρι­στά, ο δια­γω­νι­σμός του ΑΔΜΗΕ για τους σταθ­μούς μετα­τρο­πής Κορίν­θου και Κω, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 809,1 εκατ. ευρώ, έχει προ­κη­ρυ­χθεί χωρίς δημο­σιο­ποι­η­μένο ορι­στικό ανάδοχο.

Όσον αφορά το Βορειο­α­να­το­λικό Αιγαίο, η ΕΤΕπ υπέ­γραψε τον Δεκέμ­βριο του 2025 δάνειο 490 εκατ. ευρώ για δίκτυο που θα συν­δέ­σει Λήμνο, Λέσβο, Χίο, Σάμο και Σκύρο με τη Νέα Σάντα, το Αλιβέρι και την Κω. Στο κοινό πλαίσιο προ­μη­θειών του ΑΔΜΗΕ, η Hellenic Cables/Fulgor ανέλαβε τον Ιούνιο του 2026 τέσ­σε­ρις δια­συν­δέ­σεις —Θράκη–Λήμνος, Κως–Ρόδος, Λέσβος–Λήμνος και Λέσβος–Χίος— συνο­λι­κής αξίας περίπου 1,15 δισ. ευρώ. Και εδώ, η υπο­γραφή και οι εντολές έναρξης εξαρ­τώ­νται από τις προ­βλε­πό­με­νες εγκρί­σεις.

ΑΠΕ, νερό και φορ­τι­στές περι­μέ­νουν δια­γω­νι­σμούς

Όσον αφορά τα υπό­λοιπα 1,233 δισ. ευρώ, η εικόνα είναι λιγό­τερο ξεκά­θαρη. Παλαιό­τε­ροι σχε­δια­σμοί προ­έ­βλε­παν υβρι­δικά έργα σε Ρόδο, Κω, Κάλυμνο, Σάμο, Χίο και Λέσβο, χωρίς να εντο­πί­ζε­ται μέχρι σήμερα ορι­στική δημο­πρά­τηση κάποιου νέου σχή­μα­τος.

Για τα 200 εκατ. ευρώ των υδα­τι­κών έργων έχουν συζη­τη­θεί τα έργα Σέτα–Μανίκια στην Εύβοια, Τσι­κνιάς στη Λέσβο, Βαλ­σα­μιώ­της και Ταυ­ρω­νί­της στην Κρήτη. Ο Ταυ­ρω­νί­της έχει αυτο­τελή, ώριμη δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία ΣΔΙΤ, όχι όμως δημο­σιευ­μένη απόφαση που να δεσμεύει συγκε­κρι­μένο ποσό από το Ταμείο. Οι ανα­φο­ρές στα άλλα έργα σε προ­πα­ρα­σκευα­στικά σχέδια ή μελέτες δεν ισο­δυ­να­μούν με εγκε­κρι­μένο φάκελο χρη­μα­το­δό­τη­σης. Για τους ηλε­κτρι­κούς φορ­τι­στές, για τους οποίους προ­βλέ­πο­νται 56 εκατ. ευρώ, δεν έχει επι­βε­βαιω­θεί προς το παρόν κάποιος δια­γω­νι­σμός.

Η στό­χευση απαντά σε πραγ­μα­τικό επι­χει­ρη­σιακό πρό­βλημα. Μη δια­συν­δε­δε­μένα νησιά εξα­κο­λου­θούν να εξαρ­τώ­νται από πετρε­λαϊ­κές μονάδες, ενώ βλάβες, καύ­σω­νες και η θερινή αιχμή αυξά­νουν τον κίνδυνο black-out.  Την ίδια περίοδο ο του­ρι­σμός εκτι­νάσ­σει την κατα­νά­λωση ρεύ­μα­τος και νερού, οξύ­νο­ντας τη λει­ψυ­δρία. Η Eurostat μετρά την «του­ρι­στική ένταση» ως δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις σε κατα­λύ­ματα ανά μόνιμο κάτοικο. Το 2024 το Νότιο Αιγαίο ήταν πρώτο στην ΕΕ με 127,2 και τα Ιόνια Νησιά δεύτερα με 102,6. Το πραγ­μα­τικό στοί­χημα, επο­μέ­νως, δεν βρί­σκε­ται στο ύψος των εγκρί­σεων, αλλά στην ταχύ­τητα με την οποία καλώδια, συστή­ματα απο­θή­κευ­σης και ταμιευ­τή­ρες θα περά­σουν από τον σχε­δια­σμό στην καθη­με­ρινή ζωή.

Πηγή: .thetotalbusiness.com