Με ποιά έργα θα αντιμετωπιστούν λειψυδρία και black – out στα ελληνικά νησιά

Για τα ελ­λη­νι­κά νησιά, ένα κα­λο­και­ρι­νό black-out ή μια άδεια δε­ξα­με­νή νερού δεν απο­τε­λεί μόνο τα­λαι­πω­ρία για κα­τοί­κους και του­ρί­στες. Μπο­ρεί να δια­κό­ψε πλή­ρως τη λει­τουρ­γία ξε­νο­δο­χεί­ων, κα­τα­στη­μά­των και μο­νά­δων εστί­α­σης ακρι­βώς όταν η θε­ρι­νή ζή­τη­ση κο­ρυ­φώ­νε­ται. Επάνω σε αυτή τη διπλή πίεση, ενερ­γεια­κή και υδα­τι­κή, επι­χει­ρεί να πα­ρέμ­βει το Τα­μείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης Νήσων με ένα «πα­κέ­το» έργων ονο­μα­στι­κής αξίας 2,3 δισ. ευρώ.

Ας τα πά­ρου­με από την αρχή. Οι πόροι του Τα­μεί­ου δεν θα δο­θούν μέσω μίας ενιαί­ας επι­χο­ρή­γη­σης. Το ΥΠΕΝ (Υπουρ­γείο Ενέρ­γειας) υπο­βάλ­λει στην ΕΤΕπ (Ευ­ρω­παϊ­κή Τρά­πε­ζα Επεν­δύ­σε­ων) ανα­λυ­τι­κούς φα­κέ­λους έργων και προ­γραμ­μά­των, τους οποί­ους η Τρά­πε­ζα αξιο­λο­γεί πριν διε­νερ­γή­σει τις εκτα­μιεύ­σεις. Οι πόροι προ­βλέ­πε­ται να κα­τευ­θυν­θούν σε φο­ρείς υλο­ποί­η­σης υπο­δο­μών, όπως ο ΑΔΜΗΕ, και, μέσω ξε­χω­ρι­στών προ­σκλή­σε­ων, σε νοι­κο­κυ­ριά, επι­χει­ρή­σεις και δη­μό­σιους φο­ρείς. Γι’ αυτό το πα­κέ­το δεν απο­τε­λεί ενιαίο χαρ­το­φυ­λά­κιο έτοι­μων έργων. Άλλες επεν­δύ­σεις έχουν ήδη ανα­δό­χους, ενώ άλλες πα­ρα­μέ­νουν σε στά­διο σχε­δια­σμού. Οι δια­θέ­σι­μοι πόροι υπο­λο­γί­ζο­νται σή­με­ρα κοντά στα 2 δισ. ευρώ, καθώς εξαρ­τώ­νται μα­θη­μα­τι­κά από την τιμή των δι­καιω­μά­των εκ­πο­μπών.

Πώς κα­τα­νέ­μο­νται ονο­μα­στι­κά τα 2,3 δισ. ευρώ του πα­κέ­του

Επι­σή­μως, το εγκε­κρι­μέ­νο επεν­δυ­τι­κό πρό­γραμ­μα ανα­λύ­ε­ται σε 1,1 δισ. ευρώ για ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις και συ­να­φείς ενερ­γεια­κές υπο­δο­μές σε Δω­δε­κά­νη­σα, Κυ­κλά­δες και Βο­ρειο­α­να­το­λι­κό Αι­γαίο, 977 εκατ. ευρώ για ΑΠΕ με απο­θή­κευ­ση, με έμ­φα­ση στα φω­το­βολ­ταϊ­κά αυ­το­κα­τα­νά­λω­σης, 200 εκατ. ευρώ για φράγ­μα­τα και τα­μιευ­τή­ρες πολ­λα­πλού σκο­πού και 56 εκατ. ευρώ για υπο­δο­μές φόρ­τι­σης ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των. Τα επι­μέ­ρους ποσά αθροί­ζο­νται ονο­μα­στι­κά σε 2,333 δισ. ευρώ.

Στο σκέ­λος της αυ­το­κα­τα­νά­λω­σης πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται κα­τοι­κί­ες, ξε­νο­δο­χεία, επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης, κα­τα­στή­μα­τα, γρα­φεία, νο­σο­κο­μεία, σχο­λεία, δη­μό­σια κτί­ρια και αγρο­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις. Οι μη­χα­νι­σμοί απο­θή­κευ­σης κα­λού­νται να απορ­ρο­φούν την πα­ρα­γω­γή όταν η ζή­τη­ση είναι χα­μη­λή και να στη­ρί­ζουν το δί­κτυο σε ώρες αιχ­μής ή κατά τη διάρ­κεια δια­κο­πών.

Οι ώρι­μες δια­συν­δέ­σεις και οι εκ­κρε­μείς συμ­βά­σεις

Το πιο προ­χω­ρη­μέ­νο έργο που συν­δέ­ε­ται τεκ­μη­ριω­μέ­να με το πα­κέ­το είναι η δια­σύν­δε­ση Κο­ρίν­θου–Κω. Η ΕΤΕπ υπέ­γρα­ψε τον Φε­βρουά­ριο του 2026 δά­νειο 600 εκατ. ευρώ προς τον ΑΔΜΗΕ για την ευ­ρύ­τε­ρη δια­σύν­δε­ση Δω­δε­κα­νή­σων, έργο συ­νο­λι­κού κό­στους πε­ρί­που 2,55 δισ. ευρώ. Τον Αύ­γου­στο του 2026 η Hellenic Cables, μέσω της Fulgor, ανα­κη­ρύ­χθη­κε ανά­δο­χος του κα­λω­δια­κού συ­στή­μα­τος, αξίας πε­ρί­που 1,5 δισ. ευρώ, αλλά η υπο­γρα­φή τελεί υπό θε­σμι­κές εγκρί­σεις. Ξε­χω­ρι­στά, ο δια­γω­νι­σμός του ΑΔΜΗΕ για τους σταθ­μούς με­τα­τρο­πής Κο­ρίν­θου και Κω, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 809,1 εκατ. ευρώ, έχει προ­κη­ρυ­χθεί χωρίς δη­μο­σιο­ποι­η­μέ­νο ορι­στι­κό ανά­δο­χο.

Όσον αφορά το Βο­ρειο­α­να­το­λι­κό Αι­γαίο, η ΕΤΕπ υπέ­γρα­ψε τον Δε­κέμ­βριο του 2025 δά­νειο 490 εκατ. ευρώ για δί­κτυο που θα συν­δέ­σει Λήμνο, Λέσβο, Χίο, Σάμο και Σκύρο με τη Νέα Σάντα, το Αλι­βέ­ρι και την Κω. Στο κοινό πλαί­σιο προ­μη­θειών του ΑΔΜΗΕ, η Hellenic Cables/Fulgor ανέ­λα­βε τον Ιού­νιο του 2026 τέσ­σε­ρις δια­συν­δέ­σεις —Θράκη–Λή­μνος, Κως–Ρόδος, Λέ­σβος–Λή­μνος και Λέ­σβος–Χίος— συ­νο­λι­κής αξίας πε­ρί­που 1,15 δισ. ευρώ. Και εδώ, η υπο­γρα­φή και οι εντο­λές έναρ­ξης εξαρ­τώ­νται από τις προ­βλε­πό­με­νες εγκρί­σεις.

ΑΠΕ, νερό και φορ­τι­στές πε­ρι­μέ­νουν δια­γω­νι­σμούς

Όσον αφορά τα υπό­λοι­πα 1,233 δισ. ευρώ, η ει­κό­να είναι λι­γό­τε­ρο ξε­κά­θα­ρη. Πα­λαιό­τε­ροι σχε­δια­σμοί προ­έ­βλε­παν υβρι­δι­κά έργα σε Ρόδο, Κω, Κά­λυ­μνο, Σάμο, Χίο και Λέσβο, χωρίς να εντο­πί­ζε­ται μέχρι σή­με­ρα ορι­στι­κή δη­μο­πρά­τη­ση κά­ποιου νέου σχή­μα­τος.

Για τα 200 εκατ. ευρώ των υδα­τι­κών έργων έχουν συ­ζη­τη­θεί τα έργα Σέτα–Μα­νί­κια στην Εύ­βοια, Τσι­κνιάς στη Λέσβο, Βαλ­σα­μιώ­της και Ταυ­ρω­νί­της στην Κρήτη. Ο Ταυ­ρω­νί­της έχει αυ­το­τε­λή, ώριμη δια­γω­νι­στι­κή δια­δι­κα­σία ΣΔΙΤ, όχι όμως δη­μο­σιευ­μέ­νη από­φα­ση που να δε­σμεύ­ει συ­γκε­κρι­μέ­νο ποσό από το Τα­μείο. Οι ανα­φο­ρές στα άλλα έργα σε προ­πα­ρα­σκευα­στι­κά σχέ­δια ή με­λέ­τες δεν ισο­δυ­να­μούν με εγκε­κρι­μέ­νο φά­κε­λο χρη­μα­το­δό­τη­σης. Για τους ηλε­κτρι­κούς φορ­τι­στές, για τους οποί­ους προ­βλέ­πο­νται 56 εκατ. ευρώ, δεν έχει επι­βε­βαιω­θεί προς το παρόν κά­ποιος δια­γω­νι­σμός.

Η στό­χευ­ση απα­ντά σε πραγ­μα­τι­κό επι­χει­ρη­σια­κό πρό­βλη­μα. Μη δια­συν­δε­δε­μέ­να νησιά εξα­κο­λου­θούν να εξαρ­τώ­νται από πε­τρε­λαϊ­κές μο­νά­δες, ενώ βλά­βες, καύ­σω­νες και η θε­ρι­νή αιχμή αυ­ξά­νουν τον κίν­δυ­νο black-out.  Την ίδια πε­ρί­ο­δο ο του­ρι­σμός εκτι­νάσ­σει την κα­τα­νά­λω­ση ρεύ­μα­τος και νερού, οξύ­νο­ντας τη λει­ψυ­δρία. Η Eurostat μετρά την «του­ρι­στι­κή έντα­ση» ως δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις σε κα­τα­λύ­μα­τα ανά μό­νι­μο κά­τοι­κο. Το 2024 το Νότιο Αι­γαίο ήταν πρώτο στην ΕΕ με 127,2 και τα Ιόνια Νησιά δεύ­τε­ρα με 102,6. Το πραγ­μα­τι­κό στοί­χη­μα, επο­μέ­νως, δεν βρί­σκε­ται στο ύψος των εγκρί­σε­ων, αλλά στην τα­χύ­τη­τα με την οποία κα­λώ­δια, συ­στή­μα­τα απο­θή­κευ­σης και τα­μιευ­τή­ρες θα πε­ρά­σουν από τον σχε­δια­σμό στην κα­θη­με­ρι­νή ζωή.

Πηγή: .thetotalbusiness.com