Διάσωση πρώτης κατοικίας μέσω εξωδικαστικού και εκποίηση της υπόλοιπης περιουσίας

Τον διαχωρισμό της πρώτης κατοικίας από τα υπόλοιπα χρέη ενός οφειλέτη και τη διάσωσή της μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, εκποιώντας παράλληλα την υπόλοιπη περιουσία του, προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που δόθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση. Την πρωτοβουλία είχε προαναγγείλει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης τον περασμένο Απρίλιο στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων που είχε ανακοινώσει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.

Το μέτρο συνοδεύεται με δύο ακόμη ευνοϊκές διατάξεις για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και συγκεκριμένα:

• Τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού μέσω της μείωσης του ορίου ένταξης από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, διευκολύνοντας έτσι την πρόσβαση σε σημαντικό αριθμό οφειλετών, που δυνητικά μπορεί να φτάσει και το ένα εκατ.

• Την άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον ο οφειλέτης έχει εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της οφειλής του και έχει ρυθμίσει το υπόλοιπο ποσό, δίνοντας τη δυνατότητα στον οφειλέτη να αποκαταστήσει την πρόσβασή του στο τραπεζικό σύστημα.

Σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα διάσωσης αποκλειστικά της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού, η διαφορά είναι ότι μέχρι σήμερα μέσω του εξωδικαστικού ρυθμίζεται το σύνολο των χρεών που έχει κάποιος, είτε αυτά είναι χρέη προς το Δημόσιο είτε προς άλλους πιστωτές, δηλαδή τράπεζες και funds. Για τη ρύθμιση των οφειλών λαμβανόταν υπόψη η αξία του συνόλου της περιουσίας του. Με τη νέα διάταξη θα μπορεί κάποιος να επιδιώξει την προστασία μόνο της πρώτης του κατοικίας, επιτυγχάνοντας χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις για τη ρύθμιση που την αφορά. Η ύπαρξη ενός εξοχικού, ενός οικοπέδου ή άλλων ακινήτων δεν θα επιβαρύνει τη μελλοντική ρύθμιση, καθώς τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία θα εκποιηθούν μέσω της διαδικασίας του πλειστηριασμού για την αποπληρωμή των υπολοίπων οφειλών.

Εστω ότι κάποιος, π.χ., χρωστούσε 500.000 ευρώ και η αξία της ακίνητης περιουσίας του ήταν 300.000, οι πιστωτές διεκδικούσαν κατ’ ελάχιστον τις 300.000. Αν στο ίδιο παράδειγμα ο οφειλέτης διαθέτει πρώτη κατοικία που αξίζει 200.000 ευρώ και άλλες 100.000 είναι η αξία άλλων ακινήτων που έχει στην κατοχή του, θα ρυθμίσει την οφειλή των 200.000 ευρώ, διασώζοντας την πρώτη του κατοικία και οι πιστωτές θα λάβουν άλλες 100.000 ευρώ από τον πλειστηριασμό των υπόλοιπων ακινήτων. Εκτός από τη χαμηλότερη δόση, το όφελος για τον οφειλέτη είναι ότι μετά την υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης και όσο αυτή τηρείται, οι πιστωτές που συμμετέχουν στη συμφωνία δεν μπορούν να επισπεύσουν πλειστηριασμό της κύριας κατοικίας, να λάβουν ασφαλιστικά μέτρα εις βάρος της ή να εγγράψουν νέα βάρη πάνω σε αυτήν.

Η προστασία που θα παρέχεται δεν θα είναι λευκή επιταγή. Οι υφιστάμενες υποθήκες και προσημειώσεις παραμένουν σε ισχύ, ενώ αν ο οφειλέτης αθετήσει τη ρύθμιση οι περιορισμοί αίρονται και οι πιστωτές μπορούν να κινηθούν εκ νέου κατά της κατοικίας του. Επιπλέον, η διάταξη προβλέπει ότι στην περίπτωση απώλειας της ρύθμισης δεν θα είναι δυνατή η νέα υπαγωγή των ίδιων οφειλών σε δεύτερη ρύθμιση μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι η εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων δεν παραπέμπεται σε ένα αβέβαιο μέλλον, όπως συνέβη στο παρελθόν με τον νόμο Κατσέλη, καθώς το νομοσχέδιο προβλέπει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών. Ο πιστωτής με τη μεγαλύτερη απαίτηση οφείλει να κινήσει τη διαδικασία εντός τριών μηνών από την υπογραφή της σύμβασης, ενώ ο πρώτος ηλεκτρονικός πλειστηριασμός πρέπει να προσδιορίζεται μέσα σε διάστημα 40 έως 60 ημερών από τη σύνταξη της σχετικής έκθεσης. Προβλέπει επίσης ότι αν δεν καταβληθεί το τίμημα, η διαδικασία επαναλαμβάνεται και αν ματαιωθεί δύο φορές χωρίς σοβαρό λόγο, τότε μπορεί να αναλάβει άλλος πιστωτής.

Η σύμβαση αναδιάρθρωσης λειτουργεί ως εκτελεστός τίτλος. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο το νομοσχέδιο περιορίζει δραστικά και τα ένδικα μέσα που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο οφειλέτης στη συνέχεια. Η διάταξη αποκλείει τις βασικές ανακοπές που συνήθως ασκούνται κατά πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, ενώ μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας δεν παρέχεται δικαίωμα ανακοπής. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να μπει ένα τέλος στις ατέρμονες δικαστικές διενέξεις που καθυστερούν σήμερα τη διαδικασία του πλειστηριασμού, προβλέποντας ότι όποιος επιλέγει να ενταχθεί στο συγκεκριμένο καθεστώς αποδέχεται εκ των προτέρων, όχι μόνο τη ρύθμιση των οφειλών του αλλά και την εκποίηση της υπόλοιπης περιουσίας του, χωρίς να μπορεί στη συνέχεια να καθυστερήσει ή να μπλοκάρει τη διαδικασία μέσω των συνηθισμένων δικαστικών προσφυγών.

Πηγή: moneyreview.gr