Το Πολυμελές Πρωτοδικείο απέρριψε αγωγή αναγνώρισης χαμένης διαθήκης και αφήνει την περιουσία προς εξ αδιαθέτου διαδοχή

Κρίσιμη η έλλειψη πρω­το­τύ­που, η φύλαξη σε δικη­γο­ρικό γραφείο και η καθυ­στέ­ρηση της αγωγής σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 136/2025 απόφαση

Το Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου εξέδωσε απόφαση που φωτίζει με αυστη­ρό­τητα τα απο­δει­κτικά στάνταρ για την ανα­γνώ­ριση ύπαρξης και περιε­χο­μέ­νου απο­λε­σθεί­σας ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης.

Η υπόθεση αφο­ρούσε περιου­σία Έλληνα υπηκόου ηλικίας 97 ετών που απε­βί­ωσε στη Λίνδο Ρόδου στις 16 Δεκεμ­βρίου 2022, με τους ενά­γο­ντες να ισχυ­ρί­ζο­νται ότι είχε συντά­ξει ιδιό­γραφη διαθήκη τον Ιούνιο του 2020 υπέρ συγ­γε­νών του.

Το Δικα­στή­ριο απέρ­ριψε την αγωγή, ανα­δει­κνύ­ο­ντας μια σειρά αντι­φά­σεων και κενών στα απο­δει­κτικά μέσα.

Η δίκη διε­ξή­χθη με τακτική δια­δι­κα­σία στις 6 Μαρτίου 2025, με αντι­κεί­μενο την ανα­γνώ­ριση ύπαρξης απο­λε­σθεί­σας ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης και την ανα­γνώ­ριση κλη­ρο­νο­μι­κού δικαιώ­μα­τος εκ δια­θή­κης. Το Δικα­στή­ριο κατέ­γραψε ότι ο εκλιπών Έλληνας υπήκοος ηλικίας 97 ετών είχε αφήσει πλη­σιέ­στε­ρους συγ­γε­νείς που θα καλού­νταν ως εξ αδια­θέ­του κλη­ρο­νό­μοι ελλεί­ψει δια­θή­κης, ενώ οι ενά­γο­ντες υπο­στή­ρι­ξαν ότι υπάρχει ιδιό­γραφη διαθήκη της 15ης Ιουνίου 2020 με εγκα­τά­σταση τριών συγ­γε­νών ως συγκλη­ρο­νό­μων εξ αδιαι­ρέ­του σε ποσοστό ένα τρίτο ο καθένας.

Κεντρικό στοι­χείο του φακέλου ήταν μια έγγραφη από­δειξη παρα­λα­βής που βεβαί­ωνε ότι το πρω­τό­τυπο της ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης είχε δοθεί για φύλαξη σε δικη­γο­ρικό γραφείο. Ωστόσο το ίδιο το πρω­τό­τυπο της δια­θή­κης δεν βρέθηκε, ούτε υπήρχε έστω φωτο­α­ντί­γραφό του.

Το Δικα­στή­ριο αξιο­λό­γησε ένορκες βεβαιώ­σεις συγ­γε­νι­κού και συγ­γε­νι­κού εξ αγχι­στείας περι­βάλ­λο­ντος, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι τα πρόσωπα αυτά αντλού­σαν άμεσο ή έμμεσο συμ­φέ­ρον από την έκβαση της δίκης.

Η δικα­νική κρίση στάθηκε ιδιαί­τερα στη μη ανεύ­ρεση του πρω­το­τύ­που, στην απουσία οποιασ­δή­ποτε ανα­πα­ρα­γω­γής και στο γεγονός ότι η μόνη σωζό­μενη γραπτή ένδειξη ήταν η από­δειξη παρα­λα­βής που βρέθηκε στα χέρια μίας εκ των ενα­γου­σών.

Το Δικα­στή­ριο τόνισε ότι η φύλαξη ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης σε δικη­γο­ρικό γραφείο δεν είναι ο συνήθης τρόπος που ακο­λου­θεί­ται, καθώς κατά την πρα­κτική οι ιδιό­γρα­φες δια­θή­κες παρα­μέ­νουν συνήθως στην οικία του διαθέτη.

Ειδική μνεία έγινε και στη χρονική υστέ­ρηση μεταξύ θανάτου και κατά­θε­σης της αγωγής, περίπου ενάμιση έτος.

Η αιτιο­λο­γία υπο­γράμ­μισε ότι δεν απο­δεί­χθηκε ούτε η πραγ­μα­τική ύπαρξη ούτε το ακριβές περιε­χό­μενο της επι­κα­λού­με­νης ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης. Η επιλογή του διαθέτη, όπως προ­βλή­θηκε, να ορίσει τρεις συγ­γε­νείς ως συγκλη­ρο­νό­μους ανά ένα τρίτο της ολό­τη­τας της κινητής και ακί­νη­της περιου­σίας θεω­ρή­θηκε ότι περι­πλέ­κει αδι­καιο­λό­γητα το μελ­λο­ντικό καθε­στώς δια­χεί­ρι­σης της κλη­ρο­νο­μίας.

Παράλ­ληλα ανα­δεί­χθηκε ως μη πει­στική η προ­τί­μηση ιδιό­γρα­φης μορφής με φύλαξη εκτός οικίας αντί δημό­σιας μορφής ενώπιον συμ­βο­λαιο­γρά­φου, παρότι ο δια­θέ­της βρι­σκό­ταν σε ηλικία προ­χω­ρη­μένη και χωρίς ιδιαί­τε­ρους λόγους μυστι­κό­τη­τας.

Στον ίδιο άξονα κινή­θηκε και η παρα­τή­ρηση ότι δεν υπήρχε ιστο­ρικό προ­γε­νέ­στε­ρων δια­θη­κών. Όλα τα παρα­πάνω οδή­γη­σαν στη δια­πί­στωση ότι δεν πλη­ρού­νταν το απαι­τού­μενο επίπεδο δικα­νι­κής πεποί­θη­σης.

Η κρίση του Δικα­στη­ρίου δεν αρκέ­στηκε στις δια­βε­βαιώ­σεις των δια­δί­κων αλλά ζύγισε με ακρί­βεια την αξιο­πι­στία κάθε κρίκου της απο­δει­κτι­κής αλυ­σί­δας.

Χωρίς πρω­τό­τυπο, χωρίς έστω αντί­γραφο και με μόνες ενι­σχύ­σεις ένορκες βεβαιώ­σεις προ­σώ­πων με εμφανές ενδια­φέ­ρον, η ανα­γνώ­ριση της δια­θή­κης δεν ήταν εφικτή. Η υπ’ αριθ. 136/2025 απόφαση λει­τουρ­γεί ως σαφές μήνυμα για τη σημασία της ασφα­λούς φύλαξης και της έγκαι­ρης δικα­στι­κής κίνησης όταν τίθεται ζήτημα ιδιό­γρα­φης τελευ­ταίας βού­λη­σης.

Την υπόθεση χει­ρί­στη­καν για τους ενα­γό­με­νους οι κ.κ. Ανα­στα­σία Καντίτο – Αλε­ξάν­δρου, Καν­διούλα Πολυ­χρόνη και Ιωάννης Καρα­γκού­νης (Αθηνών).