Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου παγώνει την αγωγή της ΑΤΕ κατά της ΚΑΪΡ και παρήγγειλε πραγματογνωμοσύνη

• Η αγωγή άνοιξε ξανά τον φάκελο με επί­κε­ντρο 1.500.000 ευρώ από μη κατα­λο­γι­σμέ­νους συμ­βα­τι­κούς τόκους, όμως το Δικα­στή­ριο έκρινε ότι για το διά­στημα έως 18.6.2019 υπάρχει δεδι­κα­σμένο και διέταξε επα­νά­ληψη της συζή­τη­σης και λογι­στικό έλεγχο

Απόφαση του Πολυ­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, απο­τυ­πώ­νει ένα γνώριμο μοτίβο σε μακρό­χρο­νες τρα­πε­ζι­κές δια­φο­ρές. Παλιές συμ­βά­σεις, δια­δο­χι­κές ρυθ­μί­σεις, ειδική εκκα­θά­ριση τρα­πε­ζι­κού ιδρύ­μα­τος και μια απαί­τηση που φου­σκώ­νει με την πάροδο του χρόνου, κυρίως λόγω τόκων.

Παράλ­ληλα, όμως, η υπόθεση φωτίζει και ένα δεύτερο, πιο τεχνικό αλλά καθο­ρι­στικό πεδίο. Τα όρια του δεδι­κα­σμέ­νου, δηλαδή το πού τελειώ­νει ό,τι έχει ήδη κριθεί τελε­σί­δικα και από ποιο χρονικό σημείο και μετά επι­τρέ­πε­ται να ανοίξει ξανά η συζή­τηση.

Στον πυρήνα της δια­φο­ράς βρί­σκε­ται η «Αγρο­τική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ υπό ειδική εκκα­θά­ριση», όπως εκπρο­σω­πεί­ται νόμιμα από την «PQH Ενιαία Ειδική Εκκα­θά­ριση Α.Ε.» ως ειδικό εκκα­θα­ρι­στή πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των, απέ­να­ντι στην ανώνυμη εται­ρεία «Οινο­ποι­η­τική Αγρο­τική και Βιο­μη­χα­νική Εται­ρική Σύμπραξη Α.Ε.» με δια­κρι­τικό τίτλο «ΚΑΪΡ Α.Ε.».

Η ενά­γουσα υπο­στη­ρί­ζει ότι δια­θέ­τει απαί­τηση που απορ­ρέει από πρό­σθετη δανειακή σύμβαση ρύθ­μι­σης οφειλών του 2000, η οποία, με τη σειρά της, βασί­στηκε σε σειρά δανεια­κών συμ­βά­σεων από το 1977 έως το 1997. Η ενα­γο­μένη, από την πλευρά της, αντι­πα­ρα­τί­θε­ται σε ένα αίτημα που κατά το μεγα­λύ­τερο μέρος του αφορά τόκους και όχι νέο κεφά­λαιο, μέσα σε ένα πλαίσιο όπου μεγάλο τμήμα της ίδιας υπό­θε­σης έχει ήδη περάσει από προη­γού­μενη δίκη και έφεση.

Στο ακρο­α­τή­ριο οι διά­δι­κοι παρα­στά­θη­καν με τους πλη­ρε­ξού­σιους δικη­γό­ρους τους. Για την ενά­γουσα προ­κα­τέ­θεσε προ­τά­σεις η δικη­γό­ρος κ. Ελένη Πάσχου και για την ενα­γο­μένη οι δικη­γό­ροι κ.κ. Μηνάς Τσέρκης και  Αικα­τε­ρίνη Νοτο­πού­λου της δικη­γο­ρι­κής εται­ρείας «Μηνάς Τσέρκης και Συνερ­γά­τες».

Η οικο­νο­μική ρίζα της διέ­νε­ξης,  από δραχμές σε ευρώ

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που τέθηκαν στο επί­κε­ντρο της δίκης, στις 28.12.2000 στη Ρόδο υπο­γρά­φηκε η πρό­σθετη δανειακή σύμβαση ρύθ­μι­σης οφειλών με αριθμό 419/2000. Με αυτήν, η ενα­γο­μένη ανα­γνώ­ρισε συνο­λική οφειλή 11.830.707.000 δραχμών, η οποία προ­ερ­χό­ταν από σειρά παλαιό­τε­ρων συμ­βά­σεων που είχαν καταρ­τι­στεί από το 1977 έως το 1997.

Στην επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της ενά­γου­σας περι­γρά­φε­ται και ο ρόλος του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου στο πλαίσιο ρυθ­μί­σεων και εξυ­γί­αν­σης, όπου ανα­φέ­ρε­ται ότι κατα­βλή­θηκε προς τη δανεί­στρια τράπεζα ποσό 2.000.000.000 δραχμών. Κατά την ίδια αφήγηση, το ληξι­πρό­θε­σμο υπό­λοιπο δια­μορ­φώ­θηκε στις 31.12.1998 σε 10.467.464.000 δραχμές και στη συνέ­χεια ρυθ­μί­στηκε με τους όρους της σύμ­βα­σης 419/2000 και του παραρ­τή­μα­τός της.

Μετά την ανά­κληση της άδειας της Αγρο­τι­κής Τρά­πε­ζας και την υπαγωγή της σε ειδική εκκα­θά­ριση, το υπό­λοιπο του σχε­τι­κού λογα­ρια­σμού, όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται, μετα­φέρ­θηκε σε λογα­ρια­σμό ειδικής εκκα­θά­ρι­σης. Η ενά­γουσα απο­δί­δει την περαι­τέρω εξέλιξη σε μη κανο­νική εκπλή­ρωση υπο­χρε­ώ­σεων από την ενα­γο­μένη, γεγονός που οδήγησε, κατά τους ισχυ­ρι­σμούς της, σε κλεί­σιμο λογα­ρια­σμού εξυ­πη­ρέ­τη­σης και καταγ­γε­λία της σύμ­βα­σης.

Καθο­ρι­στική τομή στο χρο­νο­λό­γιο είναι η καταγ­γε­λία της σύμ­βα­σης 419/2000 στις 11.6.2019, η οποία επι­δό­θηκε στην ενα­γο­μένη στις 18.6.2019. Με αυτήν, όπως ανα­φέ­ρε­ται, ζητή­θηκε εξό­φληση ληξι­πρό­θε­σμης οφειλής ύψους 2.173.793,97 ευρώ, ποσό που, σύμφωνα με την ενά­γουσα, είχε δια­μορ­φω­θεί από 19.9.2012 έως 14.12.2018.

Ακο­λού­θησε νέα κίνηση στα δικα­στή­ρια. Στις 18.10.2019 η ενά­γουσα άσκησε αγωγή ενώπιον του ίδιου Δικα­στη­ρίου ζητώ­ντας μέρος της απαί­τη­σης, συγκε­κρι­μένα 500.000 ευρώ, με τόκους από την επομένη της επί­δο­σης της καταγ­γε­λίας, δηλαδή από 19.6.2019.

Το Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου εξέδωσε την απόφαση 7/2022, με την οποία ανα­γνώ­ρισε τη συνο­λική απαί­τηση που περι­γρά­φηκε και υπο­χρέ­ωσε την ενα­γο­μένη να κατα­βά­λει τα 500.000 ευρώ με νόμιμο τόκο από 19.6.2019 έως εξό­φληση. Η κρίση αυτή επι­κυ­ρώ­θηκε με την απόφαση 252/2023 του Τρι­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου. Με αυτό το δεδο­μένο, το Δικα­στή­ριο στην υπόθεση 147/2025 αντι­με­τώ­πισε το προη­γού­μενο απο­τέ­λε­σμα ως δεδι­κα­σμένο, κάτι που έμελλε να καθο­ρί­σει την τύχη μεγάλου τμή­μα­τος του νέου αιτή­μα­τος.

Το νέο αίτημα 1.500.000 ευρώ και το βάροςτων τόκων

Η νέα αγωγή της 9.9.2024 δεν ζητά το σύνολο, αλλά μέρος της οφειλής. Το αίτημα που τίθεται στο Δικα­στή­ριο είναι να υπο­χρε­ω­θεί η ενα­γο­μένη να κατα­βά­λει 1.500.000 ευρώ, ποσό που η ενά­γουσα κατα­λο­γί­ζει στους μη κατα­λο­γι­σμέ­νους συμ­βα­τι­κούς τόκους, με νόμιμο τόκο υπε­ρη­με­ρίας από 19.6.2019 έως πλήρη εξό­φληση. Παράλ­ληλα ζητεί­ται η απόφαση να κηρυ­χθεί προ­σω­ρινά εκτε­λε­στή και να επι­δι­κα­στούν τα δικα­στικά έξοδα σε βάρος της ενα­γο­μέ­νης.

Το Δικα­στή­ριο έδωσε ιδιαί­τερο βάρος στο δεδι­κα­σμένο, δηλαδή στη δεσμευ­τι­κό­τητα της προη­γού­με­νης τελε­σί­δι­κης κρίσης. Χωρίς να μετα­τρέ­πει το κείμενο σε καθαρά νομικό, η ουσία είναι σαφής.

Με την απόφαση 7/2022, όπως προ­κύ­πτει από την νέα δικο­γρα­φία, είχε κριθεί τελε­σί­δικα το ύψος των μη κατα­λο­γι­σμέ­νων συμ­βα­τι­κών τόκων μέχρι την επίδοση της καταγ­γε­λίας, δηλαδή μέχρι 18.6.2019, στο ποσό των 1.721.879,30 ευρώ. Αυτό σημαί­νει ότι για το χρονικό διά­στημα έως 18.6.2019, το ύψος αυτής της κατη­γο­ρίας τόκων θεω­ρεί­ται κλει­δω­μένο μεταξύ των ίδιων δια­δί­κων. Κατά συνέ­πεια, το Δικα­στή­ριο έκρινε ότι το να ζητεί­ται εκ νέου ποσό για εκείνη την περίοδο προ­σκρούει στο δεδι­κα­σμένο και είναι απα­ρά­δε­κτο.

Η έλλειψη των παλαιών συμ­βά­σεων και η ανάγκη πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης

Στο πιο πρα­κτικό επίπεδο, το Δικα­στή­ριο εντό­πισε δύο κρίσιμα κενά που δεν του επι­τρέ­πουν να κλείσει την υπόθεση με ορι­στική απόφαση.

Πρώτον, η ενά­γουσα δεν προ­σκό­μισε τις επι­μέ­ρους δανεια­κές συμ­βά­σεις που ανα­φέ­ρο­νται ως βάση της οφειλής, δηλαδή εκείνες από το 1977 έως το 1997. Αυτό δεν θεω­ρή­θηκε τυπική λεπτο­μέ­ρεια. Δεύ­τε­ρον, το Δικα­στή­ριο έκρινε ότι για το διά­στημα από 19.6.2019 έως 29.7.2024 απαι­τού­νται ειδικές και ιδιά­ζου­σες γνώσεις για να απο­τυ­πω­θεί με ακρί­βεια το ύψος των μη κατα­λο­γι­σμέ­νων συμ­βα­τι­κών τόκων που γεν­νή­θη­καν σε αυτή την περίοδο.

Με άλλα λόγια, το Δικα­στή­ριο ουσια­στικά είπε ότι οι αριθμοί που επι­κα­λεί­ται η ενά­γουσα, ακόμη και αν προ­κύ­πτουν από εμπο­ρικά βιβλία, πρέπει να περά­σουν από ανε­ξάρ­τητη λογι­στική επα­λή­θευση, ιδίως όταν το ζητού­μενο είναι η ακριβής απο­τύ­πωση υπο­κα­τη­γο­ριών τόκων και εξόδων σε ένα πολυ­ε­τές χρονικό τόξο.

Η διαταγή του  Δικα­στη­ρίου και ο διο­ρι­σμός πραγ­μα­το­γνώ­μονα

Η απόφαση 147/2025 δεν έκλεισε την υπόθεση. Αντί­θετα, ανέβαλε την έκδοση ορι­στι­κής από­φα­σης και διέταξε επα­νά­ληψη της συζή­τη­σης σε νέα δικά­σιμο, με συγκε­κρι­μέ­νες εντολές.

Ζητή­θηκε να προ­σκο­μι­στούν οι συμ­βά­σεις που μνη­μο­νεύ­ο­νται στην αγωγή ενώ παράλ­ληλα δια­τά­χθηκε λογι­στική πραγ­μα­το­γνω­μο­σύνη, με επι­μέ­λεια του επι­με­λέ­στε­ρου των δια­δί­κων. Πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας διο­ρί­στηκε ο κ. Παντε­λής Γεωρ­γά­κης, οικο­νο­μο­λό­γος.