Μια δικαστική υπόθεση που ξεκίνησε από εργατικό ατύχημα σε ξενοδοχειακό συγκρότημα της Ρόδου το 2018 βρίσκεται πλέον στο στάδιο της αναίρεσης, με τον καταδικασθέντα να αμφισβητεί ευθέως τόσο τη νομική βάση της καταδίκης του όσο και τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά από τα δικαστήρια της ουσίας.
Η υπόθεση αφορά έναν ημεδαπό 43 ετών, ναυπηγό μηχανολόγο μηχανικό, ο οποίος κατά την κρίσιμη περίοδο παρείχε υπηρεσίες ως τεχνικός ασφαλείας σε εργολαβική εταιρεία που εκτελούσε οικοδομικές εργασίες εξωτερικής θερμοπρόσοψης σε γνωστό ξενοδοχειακό συγκρότημα της Ρόδου.
Την υπεράσπισή του ανέλαβε ο δικηγόρος Ρόδου κ. Εμμανουήλ Κουτσούκος.
Το ατύχημα και η μακρά δικαστική οδύσσεια
Το εργατικό ατύχημα έλαβε χώρα στις 5 Μαΐου 2018, ημέρα Σάββατο, σε ξενοδοχειακό συγκρότημα στην περιοχή Μεγάλη Γη του Ασκληπιείου Ρόδου. Εργάτης αλλοδαπής υπηκοότητας, απασχολούμενος από την εργολαβική εταιρεία, έπεσε από ικρίωμα στο οποίο εκτελούσε εργασίες, και στη συνέχεια κατέληξε σε παρακείμενη άδεια πισίνα, υποστάς σοβαρούς τραυματισμούς στο κεφάλι και την κοιλιά.
Για το ατύχημα διενεργήθηκε ποινική δικογραφία και μετά από προκαταρκτική εξέταση και προανάκριση, ο ημεδαπός τεχνικός ασφαλείας παραπέμφθηκε να δικαστεί ως συνυπαίτιος για σωματική βλάβη από αμέλεια κατά παραυτουργία, μαζί με άλλους 3 κατηγορουμένους, μεταξύ των οποίων ο νόμιμος εκπρόσωπος της ξενοδοχειακής μονάδας και οι εκπρόσωποι της εργολαβικής εταιρείας.
Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου εξέδωσε στις 10 Ιανουαρίου 2025 καταδικαστική απόφαση, επιβάλλοντας ποινή φυλάκισης 10 μηνών με τριετή αναστολή. Ο ημεδαπός άσκησε έφεση, επικαλούμενος κακή εκτίμηση αποδεικτικού υλικού και εσφαλμένη ερμηνεία των διατάξεων που διέπουν τα καθήκοντα του τεχνικού ασφαλείας. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο, δικάζοντας σε δεύτερο βαθμό, τον έκρινε εκ νέου ένοχο στις 9 Δεκεμβρίου 2025, μειώνοντας την ποινή σε 8 μήνες φυλάκισης με τριετή αναστολή.
Η σύμβαση και τα νομικά όρια
Κεντρικό επιχείρημα του ημεδαπού αποτελεί η φύση της σύμβασής του. Σύμφωνα με την από 1 Νοεμβρίου 2017 σύμβαση παροχής υπηρεσιών που διατείνεται ότι συνήψε με την εργολαβική εταιρεία, η ετήσια συνολική του απασχόληση ανερχόταν σε μόλις 50 ώρες, κατανεμημένες σε 4,5 ώρες τη δεύτερη Τρίτη κάθε μήνα. Στο πλαίσιο αυτό, το αντικείμενό του, κατά τους ισχυρισμούς του, εξαντλείτο στην παροχή συμβουλών για τα ληπτέα μέτρα ασφαλείας, στην ενημέρωση του προσωπικού και στις αιφνιδιαστικές επισκέψεις εντός του χρονικού ορίου της σύμβασής του.
Ο ημεδαπός υποστηρίζει ότι την ημέρα του ατυχήματος, Σάββατο, δεν ευρίσκετο στο εργοτάξιο, ούτε είχε οποιαδήποτε υποχρέωση να βρίσκεται. Ισχυρίζεται μάλιστα ότι τα καθήκοντα που του αποδόθηκαν από τα δικαστήρια της ουσίας, όπως η κατάρτιση σχεδίου συναρμολόγησης ικριωμάτων, η επίβλεψη της αγκύρωσής τους και η χορήγηση μέσων ατομικής προστασίας, ανήκουν αποκλειστικά στον επιβλέποντα μηχανικό και τον συντονιστή ασφαλείας του έργου, όχι σε αυτόν.
Τα 3 σκέλη της αναίρεσης
Η έκθεση αναίρεσης αναπτύσσει 3 κύριους λόγους. Κατά τον πρώτο, ο ημεδαπός διατείνεται ότι το Τριμελές Πλημμελειοδικείο απέρριψε χωρίς ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία τους αυτοτελείς ισχυρισμούς που είχε υποβάλει, αντιμετωπίζοντάς τους ως απλούς αρνητικούς ισχυρισμούς. Επικαλείται συναφώς το άρθρο 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και νομολογία του Αρείου Πάγου, υποστηρίζοντας ότι η παράλειψη ουσιαστικής εξέτασης των επιχειρημάτων του στοιχειοθετεί απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας.
Ο δεύτερος λόγος εστιάζει στην εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν την αμέλεια. Ο ημεδαπός ισχυρίζεται ότι η βαλλόμενη απόφαση επικαλέστηκε ποικίλα Προεδρικά Διατάγματα που αναφέρονται είτε σε πλήρη απασχόληση τεχνικού ασφαλείας είτε στα καθήκοντα του επιβλέποντος μηχανικού, παρακάμπτοντας τις ειδικές διατάξεις των άρθρων 14 και 15 του Ν. 3850/2010, που σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του αποτελούν το μοναδικό εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο για τον ρόλο του. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της δικής του συμπεριφοράς και του αποτελέσματος, δεδομένης της περιορισμένης φύσης της σύμβασής του.
Στον τρίτο λόγο αναίρεσης αναφέρεται σε ό,τι χαρακτηρίζει ως «εκκωφαντική απουσία» του επιβλέποντος πολιτικού μηχανικού και του συντονιστή του έργου από την ποινική δικογραφία, εκτιμώντας ότι στα καθήκοντά τους ανήκε κατ’ αποκλειστικότητα η επίβλεψη των ικριωμάτων και η εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας επί τόπου.
Αμφισβητούμενα περιστατικά και η υπόθεση της διπλής πτώσης
Πέραν των νομικών ζητημάτων, η έκθεση αναίρεσης αμφισβητεί και τα ίδια τα πραγματικά περιστατικά. Ο ημεδαπός ισχυρίζεται, επικαλούμενος την αρχική ένορκη κατάθεση του παθόντος ενώπιον αστυνομικής αρχής στις 21 Μαρτίου 2019, δηλαδή 10 μήνες μετά το ατύχημα, αλλά και έκθεση αυτοψίας της Επιθεώρησης Εργασίας με αριθμό πρωτοκόλλου 4629/7.2.2021, ότι το ατύχημα εκτυλίχθηκε σε 2 φάσεις. Κατά τον ισχυρισμό αυτό, ο παθών έπεσε αρχικά από το ικρίωμα στο έδαφος, συνήλθε, σηκώθηκε ζαλισμένος και έπειτα, σε δεύτερη χρονικά πτώση, κατέληξε στην παρακείμενη άδεια πισίνα, υποστάς εκεί τους σοβαρούς τραυματισμούς.
Σύμφωνα με την έκθεση αναίρεσης, αρκετά χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα σε υπόμνημα του 2022, η αφήγηση του παθόντος άλλαξε, διατεινόμενος πλέον ότι έπεσε κατευθείαν από το ικρίωμα στην πισίνα, αποδίδοντας την αρχική αναφορά στο «πάτωμα» σε ελλιπή γνώση της ελληνικής γλώσσας. Ο ημεδαπός θεωρεί την εξήγηση αυτή αναληθή και υποστηρίζει ότι το πρωτόδικο δικαστήριο αποδέχθηκε το όψιμο αυτό σενάριο παρακάμπτοντας την αρχική, σαφή περιγραφή που είχε δοθεί τόσο στους αστυνομικούς όσο και στους επιθεωρητές εργασίας.
Το αιτιολογικό της βαλλόμενης απόφασης
Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο αιτιολόγησε την καταδίκη του ημεδαπού εστιάζοντας κυρίως στο ό,τι, ενώ ο νόμος του επέβαλλε να επιθεωρεί τακτικά τις θέσεις εργασίας και να αναφέρει στον εργοδότη οποιαδήποτε παράλειψη μέτρων ασφαλείας, στο τετράδιο τεχνικού ασφαλείας που συμπλήρωνε μετά από κάθε επιτόπιο έλεγχο δεν είχε καταγράψει ούτε μία παράλειψη. Το δικαστήριο έκρινε ότι οι επιτόπιες επισκέψεις του τεχνικού ασφαλείας εξυπηρετούν ακριβώς τον σκοπό της ιδίοις όμμασι διαπίστωσης ελλείψεων, και ότι η αμέλειά του να καταγράψει και να αναφέρει τις σοβαρές παραλείψεις που οδήγησαν στο ατύχημα αποδείχθηκε πλήρως. Απέρριψε τους αυτοτελείς ισχυρισμούς ως ουσιαστικά αρνητικούς της κατηγορίας, παραπέμποντας στη ρητή διατύπωση του άρθρου 15 παρ. 1α του Ν. 3850/2010.
Η υπόθεση αναμένεται να κριθεί από τον Άρειο Πάγο, ο οποίος καλείται να αποφανθεί σε μια σειρά ερμηνευτικών ζητημάτων με ευρύτερη σημασία για την ποινική ευθύνη των τεχνικών ασφαλείας στα οικοδομικά έργα.
Τεχνικός ασφαλείας προσφεύγει στον Αρειο Πάγο αμφισβητώντας την καταδίκη του για σωματική βλάβη από αμέλεια
