Οι τρεις επιλογές για την προστασία της πρώτης κατοικίας

Μέχρι τα μέσα Ιουλίου ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νω­θεί το σχήμα που θα ανα­λά­βει τη σύσταση του φορέα από­κτη­σης και επα­να­μί­σθω­σης ακι­νή­των, με στόχο να λει­τουρ­γή­σει πριν από το τέλος του χρόνου. Ετσι, θα ολο­κλη­ρω­θεί το πλέγμα των εναλ­λα­κτι­κών που θα προ­σφέ­ρο­νται στον οφει­λέτη προ­κει­μέ­νου να απο­φα­σί­σει πώς θα χει­ρι­στεί το θέμα της κύριας κατοι­κίας του. Οι εξαι­ρε­τικά ευά­λω­τοι που θα έρχο­νται αντι­μέ­τω­ποι με τον πλει­στη­ρια­σμό θα μπορούν μέσω του φορέα να τον απο­φύ­γουν, εξα­σφα­λί­ζο­ντας το δικαί­ωμα οίκησης πλη­ρώ­νο­ντας το ανάλογο ενοίκιο. Οι έχοντες περιο­ρι­σμένη οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα, που εκτός της κύριας κατοι­κίας τους θα έχουν και άλλα περιου­σιακά στοι­χεία, θα μπορούν να ζητή­σουν ξεκα­θά­ρι­σμα του Ε9, ώστε να δια­τη­ρή­σουν μόνο την κύρια κατοι­κία, κατα­βάλ­λο­ντας μια πιο «εύπεπτη» δόση για τα οικο­νο­μικά τους δεδο­μένα. Και αυτοί που θα έχουν μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μική ευχέ­ρεια θα μπορούν να κρα­τή­σουν όλα τα περιου­σιακά στοι­χεία τους κάνο­ντας τη σχετική αίτηση μέσω του εξω­δι­κα­στι­κού μηχα­νι­σμού.

Για τον φορέα από­κτη­σης και επα­να­μί­σθω­σης ακι­νή­των, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών έχει στα χέρια του δεσμευ­τική προ­σφορά και το περιε­χό­μενό της ανα­μέ­νε­ται να γίνει γνωστό το αμέσως επόμενο διά­στημα. Εφόσον το περιε­χό­μενο της προ­σφο­ράς πληροί τα κρι­τή­ρια (σ.σ. είχε εκδη­λω­θεί ενδια­φέ­ρον από τέσσερα σχήματα και τελικώς κατα­τέ­θηκε μια δεσμευ­τική προ­σφορά) θα ορι­στι­κο­ποι­η­θεί ο ανά­δο­χος. Στο τελικό σχήμα έχουν δεσμευ­τεί να συν­δρά­μουν και οι τρά­πε­ζες και μένει να φανεί αν αυτό θα γίνει με χρη­μα­το­δό­τηση του σχή­μα­τος που θα προ­κύ­ψει ή με μετο­χική συμ­με­τοχή στο σχήμα.

Σύμφωνα με τον υπουργό Οικο­νο­μι­κών, ο φορέας θα είναι έτοιμος να λει­τουρ­γή­σει μέσα στο φθι­νό­πωρο και για τους δανειο­λή­πτες οι λύσεις που θα προ­τεί­νο­νται θα είναι οι εξής:

Οι εξαι­ρε­τικά ευά­λω­τοι που θα αντι­με­τω­πί­ζουν πλει­στη­ρια­σμό θα μπορούν μέσω του φορέα να τον απο­φύ­γουν, εξα­σφα­λί­ζο­ντας το δικαί­ωμα οίκησης πλη­ρώ­νο­ντας το ενοίκιο.

1. Δανειο­λή­πτες που βρί­σκο­νται υπό την απειλή του πλει­στη­ρια­σμού θα μπορούν να απο­δε­χθούν, αντί να εκποι­η­θεί το ακίνητό τους να μετα­βι­βα­στεί η κυριό­τητα στον φορέα. Οι ίδιοι θα συνά­πτουν σύμβαση μίσθω­σης και εφόσον έχουν πολύ χαμηλά εισο­δή­ματα θα επι­δο­τού­νται από το κράτος με το επίδομα ενοι­κίου που προ­βλέ­πει ο νόμος (κυμαί­νε­ται από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως). Υστερα από έως 12 χρόνια μίσθω­σης, εφόσον ο δανειο­λή­πτης έχει βελ­τιώ­σει την οικο­νο­μική του κατά­σταση, θα έχει δικαί­ωμα πρώτης προ­τί­μη­σης στην ανά­κτηση της ιδιο­κτη­σίας του ακι­νή­του με τίμημα το οποίο θα λαμ­βά­νει υπόψη την τρέ­χουσα αξία του. Ουσια­στικά, δηλαδή, ο φορέας θα λει­τουρ­γεί ως εται­ρεία αξιο­ποί­η­σης ακι­νή­των και θα κερ­δί­ζει από τα μισθώ­ματα. Αυτό απαντά και στο ερώτημα τι θα γίνεται σε περί­πτωση μη κατα­βο­λής των ενοι­κίων: ο φορέας θα μπορεί να προ­χω­ρεί σε αγωγές εξώσεως.

2. Το κατα­στα­τικό του φορέα δεν θα τον εμπο­δί­ζει να «ανοίγει» την περί­με­τρο και να προ­τεί­νει λύσεις εκμί­σθω­σης ακόμη και σε ιδιο­κτή­τες οι οποίοι δεν θα είναι ένα βήμα πριν από τον πλει­στη­ρια­σμό. Καθώς η «δουλειά» του θα είναι η αξιο­ποί­ηση ακι­νή­των, θα έχει τη δυνα­τό­τητα υπο­βο­λής προ­τά­σεων σε οποιον­δή­ποτε. Ενώ λοιπόν προς το παρόν η «περί­με­τρος» του φορέα εκτι­μά­ται σε μερικές εκα­το­ντά­δες ακίνητα (σ.σ. είναι με βάση τα στοι­χεία αυτοί που κιν­δυ­νεύ­ουν να χάσουν πρώτες κατοι­κίες σε πλει­στη­ρια­σμούς), στην πάροδο του χρόνου η λίστα θα ανοίξει.

Από το φθι­νό­πωρο, οπότε θα έχει ψηφι­στεί και ενερ­γο­ποι­η­θεί η σχετική διάταξη (απαι­τού­νται προ­σαρ­μο­γές στην πλατ­φόρμα του εξω­δι­κα­στι­κού), οι δανειο­λή­πτες που εκτός από την κύρια κατοι­κία θα έχουν και κάποιο άλλο περιου­σιακό στοι­χείο στην κατοχή τους, θα μπορούν να δηλώ­σουν ότι το θέτουν στη διάθεση του δανει­στή τους (π.χ. του servicer) προς πώληση. Ο στόχος θα είναι να εξα­σφα­λί­σουν –μέσω του εξω­δι­κα­στι­κού– μια ρύθμιση με πιο χαμηλή δόση και ενδε­χο­μέ­νως κάποιο «κούρεμα» στην οφειλή τους. Για να γίνει κατα­νοη­τός ο τρόπος λει­τουρ­γίας αυτής της δια­δι­κα­σίας, χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το ακό­λουθο παρά­δειγμα: Δανειο­λή­πτης χρω­στάει 250.000 ευρώ και έχει στην κατοχή του μια κύρια κατοι­κία 100.000 ευρώ και ένα άλλο περιου­σιακό στοι­χείο 50.000 ευρώ. Δηλώνει ότι δεν ενδια­φέ­ρε­ται για το δεύτερο περιου­σιακό στοι­χείο και ότι θέλει να κρα­τή­σει μόνο το σπίτι του. Ο εξω­δι­κα­στι­κός βγάζει ρύθμιση, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη μόνο την αξία της κύριας κατοι­κίας και –υπό πρου­πο­θέ­σεις, καθώς μπαίνει και η παρά­με­τρος του εισο­δή­μα­τος– «κου­ρεύει» την οφειλή στα 100.000 ευρώ, όση και η αξία της πρώτης κατοι­κίας. Ετσι, η δόση προ­σαρ­μό­ζε­ται σε χαμη­λό­τερα επίπεδα. Οταν ο δανει­στής ρευ­στο­ποι­ή­σει το περιου­σιακό στοι­χείο των 50.000 ευρώ, το τίμημα «συμ­ψη­φί­ζε­ται» με το «κούρεμα» που έχει ήδη γίνει. Στην πράξη θα απο­δει­χθεί ότι αυτή η ρύθμιση που προ­ω­θεί­ται θα βολεύει όσους έχουν οφειλές μεγα­λύ­τε­ρες από την αξία της κύριας κατοι­κίας και περιου­σιακά στοι­χεία τα οποία δεν είναι προ­τε­ραιό­τητα να κρα­τη­θούν. Η μεγάλη διαφορά με το υφι­στά­μενο σύστημα είναι ότι ο δανειο­λή­πτης θα μπορεί να εξα­σφα­λί­σει το «κούρεμα», χωρίς καν να έχει μετα­βι­βα­στεί κάποιο από τα υπό­λοιπα περιου­σιακά του στοι­χεία. Η «ευθύνη» γι’ αυτό θα περνάει στον servicer ή στην τράπεζα και η εκποί­ηση θα γίνεται μέσω της πλατ­φόρ­μας e-auction.

O τρίτος δρόμος είναι αυτός που υπάρχει και σήμερα. Ο οφει­λέ­της μπαίνει με όλα του τα ακίνητα στον εξω­δι­κα­στικό και περι­μέ­νει τη δόση που θα του βγάλει ο αλγό­ριθ­μος με βάση την αξία των περιου­σια­κών του στοι­χείων, τις οφειλές του και φυσικά τα εισο­δή­ματά του.

Πηγή:kathimerini.gr