ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα

news room 1 λεπτό ανάγνωση
Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα
✦ Σύνοψη ⌄
  • Η κατά­ληψη των Δωδε­κα­νή­σων από τους Ιταλούς ξεκί­νησε το 1912, με την Αστυ­πά­λαια να είναι το πρώτο νησί που κατα­λή­φθηκε.
  • Η Ιτα­λο­κρα­τία διήρ­κεσε 34 χρόνια, 10 μήνες και 25 ημέρες, μέχρι την παρά­δοση των νησιών στην Ελλάδα το 1947.
  • Η Συνθήκη του Ούτσι το 1912 προ­έ­βλεπε την από­συρση των Οθω­μα­νών από τη Λιβύη, με αντάλ­λαγμα την επι­στροφή των νησιών στους Οθω­μα­νούς.
  • Η Ιταλία δια­τή­ρησε την κατοχή των Δωδε­κα­νή­σων λόγω των Βαλ­κα­νι­κών Πολέμων και του Α' Παγκο­σμίου Πολέμου, με την περίοδο πλήρους κυριαρ­χίας να αρχίζει το 1924.

Η κατά­ληψη των Δωδε­κα­νή­σων από τους Ιταλούς το 1912 – Η παραί­τηση της Τουρ­κίας από οποια­δή­ποτε άλλη αξίωση με τη Συνθήκη της Λωζάνης (1923) – Το ιτα­λο­τουρ­κικό συνυ­πο­σχε­τικό για προ­σφυγή στη Χάγη σχετικά με τις νησίδες που περι­βάλ­λουν το Καστελ­λό­ριζο – Η συμ­φω­νία των δύο πλευρών (1932) και η τουρ­κική επι­στολή στο Διεθνές Δικα­στή­ριο – Απο­κα­λυ­πτι­κός τουρ­κι­κός χάρτης του 1937

Στις 29/9/1911 οι Ιταλοί κήρυξαν πόλεμο στην Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία. Στις 4 Οκτω­βρίου 1911 ιταλικά στρα­τεύ­ματα απο­βι­βά­στη­καν στη Λιβύη. Συνά­ντη­σαν όμως σφοδρή αντί­σταση, καθώς οι Άραβες της Λιβύης ήταν σκλη­ρο­τρά­χη­λοι και ανυ­πό­τα­κτοι και ο πόλεμος θεω­ρή­θηκε από αυτούς ως θρη­σκευ­τι­κός.

Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα Ο Μου­σταφά Κεμάλ, πρώτος από δεξιά, στην Τρίπολη της Λιβύης το 1911

Οι Ιταλοί κατέ­λα­βαν μόνο κάποιες παρά­κτιες πόλεις που υπήρχαν στη Λιβύη, ενώ οι Άραβες μετα­κι­νού­νταν αστα­μά­τητα μέσα στην αχανή έρημο. Ως κίνηση αντι­πε­ρι­σπα­σμού, ανάμεσα σε άλλες επι­λέ­χθηκε η κατά­ληψη των Δωδε­κα­νή­σων. Το πρώτο νησί που κατέ­λα­βαν οι Ιταλοί ήταν η Αστυ­πά­λαια στις 24/4/1912. Την ίδια στιγμή μαι­νό­ταν ο πόλεμος στη Λιβύη. Οι Ιταλοί συνέ­χι­σαν να κατα­λαμ­βά­νουν και τα υπό­λοιπα νησιά των Νοτίων Σπο­ρά­δων, όπως ονο­μα­ζό­ταν τότε τα Δωδε­κά­νησα.

Σύμφωνα με τον κύριο Νικολό Φαρ­μα­κίδη στο εξαι­ρε­τικό βιβλίο του “Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ 1912-1913”, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ινφο­γνώ­μων, 2026, “η Ιτα­λο­κρα­τία στα 27 συγκρο­τή­ματα νησιών του Αρχι­πε­λά­γους των Νοτίων Σπο­ρά­δων, που ξεπερ­νούν σε αριθμό τα 750, ξεκί­νησε στις 5/5/1912 και τελεί­ωσε με την παρά­δοσή τους από τους Άγγλους στην Ελλάδα στις 31.3.1947. Η περί­ο­δος αυτή κράτησε 34 χρόνια, 10 μήνες και 25 ημέρες”.

Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα Ιταλοί απο­βι­βά­ζο­νται στη Ρόδο

Στο χρονικό αυτό διά­στημα, υπάρ­χουν πέντε επι­μέ­ρους περί­ο­δοι. Η πρώτη, περί­ο­δος της “εμπό­λε­μης κατοχής”, κατά τους Ιταλούς ξεκί­νησε από την κατά­ληψη της Ρόδου στις 5/5/1912 και ολο­κλη­ρώ­θηκε με την υπο­γραφή ειρήνης μεταξύ Ιταλών και Οθω­μα­νών στις 18/10/1912 (Συνθήκη του Ούτσι ή 1η Συνθήκη της Λωζάνης). Σύμφωνα με τη Συνθήκη αυτή:

Κλεί­σιμο

  • • Οι Οθω­μα­νοί θα απέ­συ­ραν όλο το στρα­τιω­τικό προ­σω­πικό από τα βιλα­έ­τια της Τρα­μπλούς και της Βεγ­γά­ζης (Λιβύη), αλλά σε αντάλ­λαγμα, η Ιταλία θα επέ­στρεφε τη Ρόδο και τα άλλα νησιά του Αιγαίου που κατείχε, στους Οθω­μα­νούς.
  • • Τα βιλα­έ­τια Τρα­μπλούς και Βεγ­γά­ζης θα είχαν ειδικό καθε­στώς και έναν ναΐμπ (αντι­βα­σι­λέα) και έναν καδή (δικαστή) θα εκπρο­σω­πού­σαν τον χαλίφη.
  • • Πριν από τον διο­ρι­σμό των καδήδων και των ναΐμπ , οι Οθω­μα­νοί θα συμ­βου­λεύ­ο­νταν την ιταλική κυβέρ­νηση.
  • • Η οθω­μα­νική κυβέρ­νηση θα ήταν υπεύ­θυνη για τα έξοδα αυτών των καδήδων και των ναΐμπ.

Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα

Όμως, οι Βαλ­κα­νι­κοί Πόλεμοι, η κήρυξη του πολέμου από την Ιταλία στην Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία (21/8/1915) στο πλαίσιο του Α’ ΠΠ και όσα ακο­λού­θη­σαν οδή­γη­σαν την Ιταλία στην απόφαση να δια­τη­ρή­σει τα Δωδε­κά­νησα, με “κατοχή ως υποθήκη” (18/10/12 – 21/8/15) και “εμπό­λεμη κατοχή” (έως 6/8/1924). Από τις 6/8/1924 άρχισε μία μεγα­λύ­τερη περί­ο­δος που ονο­μά­στηκε “πλήρους κυριαρ­χίας”, και που, νομικά, διήρ­κεσε μέχρι τις 31/3/1947. Ως το 1936 τα Δωδε­κά­νησα ονο­μά­στη­καν “Αποικία των Ιτα­λι­κών νησιών του Αιγαίου” (4η περί­ο­δος) και από το 1936 ως το 1947 “Ιταλικά νησιά του Αιγαίου”(5η περί­ο­δος).

Με τη Συνθήκη της Λωζάνης (1923), όπως είναι γνωστό, παρα­χω­ρή­θη­καν στην Τουρκία η Ίμβρος, η Τένεδος και οι Λαγού­σες Νήσοι και όλα τα νησιά που βρί­σκο­νται σε από­σταση έως 3 μίλια από τις ακτές της. Με την ίδια Συνθήκη, η Τουρκία δήλωνε ότι παραι­τεί­ται από οποια­δή­ποτε αξίωση στα υπό­λοιπα νησιά του Αιγαίου.

Η ιτα­λο­τουρ­κική διαφορά για τα νησιά που περι­βάλ­λουν το Καστελ­λό­ριζο

Οι Ιταλοί, που δρούσαν πολύ μεθο­δικά άρχισαν, μετά το 1923 ιδιαί­τερα, να κατα­γρά­φουν όλα τα νησιά των Δωδε­κα­νή­σων. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό το γεγονός, ότι ως Κυβερ­νή­της της Δωδε­κα­νή­σου, ο Cesare Maria De Vecchi υπο­χρέ­ωσε τη ναυ­τι­λιακή εται­ρεία “Adriatica”, να ανα­γρά­φει σε χάρτη δια­φη­μι­στι­κού του­ρι­στι­κού φυλ­λα­δίου, τα ονόματα των νησιών Λειψών, Καστελ­λό­ρι­ζου, Αγα­θο­νη­σίου (ως Gaidaro ανα­φέ­ρε­ται στα ιταλικά), Λέβιθας, Σει­ρή­νας, Αλιμ(ν)ιάς (Alimnia) και “άλλων μικρο­τέ­ρων”, των οποίων είχε αρχικά παρα­λει­φθεί η μνεία εξαι­τίας της εσφαλ­μέ­νης ερμη­νείας του όρου “Δωδε­κά­νη­σος”.

Οι Τούρκοι όμως, δεν άργησαν να εγεί­ρουν απαι­τή­σεις από τους Ιταλούς. Συγκε­κρι­μένα, ζήτησαν να διευ­κρι­νι­στεί το καθε­στώς των νησίδων γύρω από το Καστελ­λό­ριζο και της Αρκό­νη­σου (Καρά-Αντά). Οι αρχικές συνο­μι­λίες των δύο πλευρών δεν κατέ­λη­ξαν σε κάποιο απο­τέ­λε­σμα, έτσι υπέ­γρα­ψαν συνυ­πο­σχε­τικό (30 Μαΐου 1929), για παρα­πο­μπή του θέματος στο Διαρκές Διεθνές Δικα­στή­ριο της Χάγης.

Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα Τουρ­κι­κός χάρτης 1937

Το κείμενο του συνυ­πο­σχε­τι­κού (το οποίο έχει μετα­φρά­σει ο κύριος Νικολός Φαρ­μα­κί­δης από το γαλλικό πρω­τό­τυπο, το οποίο φυσικά δια­θέ­τει το protothema.gr) είναι το εξής. Αν δεν κάνουμε λάθος είναι η πρώτη φορά που δημο­σιεύ­ε­ται στο ίντερ­νετ το συγκε­κρι­μένο κείμενο.

III.

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ.

Η Κυβέρ­νηση της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας, εκπρο­σω­πού­μενη από την Αυτού Εξο­χό­τητα Ντι Τεβφίκ Ρούτου Μπέη, Υπουργό Εξω­τε­ρι­κών, Βου­λευτή Σμύρνης, αφενός, και η Βασι­λική Ιταλική Κυβέρ­νηση, εκπρο­σω­πού­μενη από την Αυτού Εξο­χό­τητα Λούκα Ορσίνι Μπαρόνι, Πρέσβη της δια­πι­στευ­μένο στην Κυβέρ­νηση της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας, αφε­τέ­ρου, συμ­φώ­νη­σαν να υπο­βά­λουν στο Μόνιμο Δικα­στή­ριο Διε­θνούς Δικαιο­σύ­νης στη Χάγη τα ζητή­ματα που προ­κύ­πτουν από την οριο­θέ­τηση των χωρικών υδάτων μεταξύ της νήσου Καστελ­λό­ριζο και των ακτών της Ανα­το­λίας.

Οι υπο­γε­γραμ­μέ­νοι, αφού προ­σκό­μι­σαν τις πλήρεις εξου­σίες τους, δεόντως ανα­γνω­ρι­σμέ­νες, συμ­φώ­νη­σαν στον ακό­λουθο συμ­βι­βα­σμό:

Άρθρο Ι.

Το Μόνιμο Δικα­στή­ριο Διε­θνούς Δικαιο­σύ­νης στη Χάγη καλεί­ται να εκδώσει την απόφασή του επί των ακό­λου­θων ζητη­μά­των:

1° Α. — Να καθο­ρι­στεί εάν, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάνης, οι ακό­λου­θες νησίδες πρέπει να απο­νε­μη­θούν καθαρά και απλά και στο σύνολό τους στην Τουρκία ή εάν πρέπει να απο­νε­μη­θούν, στο σύνολό τους, στην Ιταλία: Βόλος (Καταΐ Άντα), Όχενδρα (Ουβε­ντίρ), Φουρ­νά­χια (Φουρ­νά­κια), Κάτω Βόλο (Κατό­βολο), Πρα­σούδι (Πρα­σούδι), Ρό (Σαν Τζόρ­τζιο), Μαράντι, Τσα­του­λάτα (Κατου­λάτα), Πηγή (Πηγή), Δασιά (Ντάσια), Μάκρι (Μάκρη), Ψώμη, Σαν Τζόρ­τζιο (Άγιο Γιώργη), Πολύ­φα­δος, Ψωράδια (Ψοράδια), Υψηλή, Αλι­με­ντα­ρία (Αλι­με­ντα­ρία), Καρά­βολα (Καρα­βόλα), Ρότσι Βου­τζά­τσι (Ρόξι Βουκάκι), Μαύρο Πόινι, Μαύρο Ποιναχί (Μαύρο Ποιναχί).

Β. — Σε περί­πτωση που το Δικα­στή­ριο απο­νεί­μει όλες αυτές τις νησίδες σε ένα από τα Μέρη ή τις διαι­ρέ­σει, με οποιον­δή­ποτε τρόπο, μεταξύ των δύο Μερών, να δηλώσει εάν και ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν για την προ­στα­σία των αναγκών της θαλάσ­σιας και τοπικής ζωής, προς το αμοι­βαίο συμ­φέ­ρον και των δύο χωρών.

2. Επι­πλέον, να δηλώσει εάν, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάνης, η νησίδα Καρά Αντά, που βρί­σκε­ται στον κόλπο της Αλι­καρ­νασ­σού, πρέπει να απο­νε­μη­θεί απο­κλει­στικά στην Τουρκία ή στην Ιταλία.

Άρθρο II.

Τα ζητή­ματα που ανα­φέ­ρο­νται στο Άρθρο 1 θα υπο­βλη­θούν, μόλις η παρούσα συμ­φω­νία τεθεί σε ισχύ, στο Μόνιμο Δικα­στή­ριο Διε­θνούς Δικαιο­σύ­νης στη Χάγη μέσω επί­δο­σης της εν λόγω συμ­φω­νίας που απευ­θύ­νε­ται στη Γραμ­μα­τεία του εν λόγω Δικα­στη­ρίου από το ένα ή το άλλο από τα δύο Μέρη.

Άρθρο III.

Η Κυβέρ­νηση της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας ανα­λαμ­βά­νει, σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις της παρα­γρά­φου 2 του Άρθρου 35 του Κατα­στα­τι­κού του Μόνιμου Δικα­στη­ρίου Διε­θνούς Δικαιο­σύ­νης, να υπο­βά­λει την απα­ραί­τητη δήλωση στο εν λόγω Δικα­στή­ριο προ­κει­μέ­νου να απο­δε­χτεί τη δικαιο­δο­σία του και να υπο­τα­χθεί στην απόφασή του.

Άρθρο IV.

Τα Μέρη θα προ­τεί­νουν από κοινού στο Μόνιμο Δικα­στή­ριο Διε­θνούς Δικαιο­σύ­νης στη Χάγη, ενερ­γώ­ντας σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις του Άρθρου 48 του Κατα­στα­τι­κού του και του Άρθρου 33 του Κανο­νι­σμού Δια­δι­κα­σίας του, όπως η προ­θε­σμία που χορη­γεί­ται στις Τουρ­κι­κές και Ιτα­λι­κές Κυβερ­νή­σεις για την κατά­θεση των αντί­στοι­χων υπο­μνη­μά­των τους, στα οποία θα εκθέ­τουν τις απόψεις τους επί των ερω­τη­μά­των που τίθε­νται και θα δια­τυ­πώ­νουν τα συμπε­ρά­σματά τους, οριστεί σε τρεις μήνες από την ημε­ρο­μη­νία που ορί­ζε­ται στη Διάταξη που εκδό­θηκε από το Δικα­στή­ριο· όπως η προ­θε­σμία που χορη­γεί­ται στις Κυβερ­νή­σεις της Τουρ­κίας και της Ιταλίας οριστεί σε τρεις μήνες από την ημε­ρο­μη­νία κατά­θε­σης των εν λόγω υπο­μνη­μά­των για την κατά­θεση των αντι-υπομνημάτων τους σε απά­ντηση, δια­τυ­πώ­νο­ντας σε αυτά, εάν είναι απα­ραί­τητο, τα συμπλη­ρω­μα­τικά τους συμπε­ρά­σματα· και όπως η προ­θε­σμία για τις απα­ντή­σεις τους οριστεί σε δύο μήνες.

Τα Μέρη συμ­φω­νούν επίσης να παρα­μεί­νουν στη διάθεση του Δικα­στη­ρίου για ένα μήνα μετά την κατά­θεση των απα­ντή­σεων.

Άρθρο V.

Όλες οι δια­δι­κα­σίες θα διε­ξά­γο­νται στα γαλλικά και η απόφαση θα εκδί­δε­ται σε αυτή τη γλώσσα.

Άρθρο VI.

Ο παρών Συμ­βι­βα­σμός θα επι­κυ­ρω­θεί· οι επι­κυ­ρώ­σεις θα ανταλ­λα­γούν στη Ρώμη το συντο­μό­τερο δυνατό. Θα τεθεί σε ισχύ κατά την ανταλ­λαγή επι­κυ­ρώ­σεων.

Άρθρο VII.

Για όλα τα θέματα που δεν καλύ­πτο­νται από τον παρόντα Συμ­βι­βα­σμό, θα ισχύουν οι δια­τά­ξεις του Μόνιμου Δικα­στη­ρίου Διε­θνούς Δικαιο­σύ­νης.

Άρθρο VIII.

Οι δια­τά­ξεις του προη­γού­με­νου άρθρου θα ισχύουν μόνο για θέματα που αφορούν τη δια­δι­κα­σία.

Συντά­χθηκε σε δύο αντί­γραφα για την ίδια ισχύ στην Άγκυρα, στις 30 Μαΐου 1929.

(Μ.Σ.) Δρ. Tevfik Rustu.

(Μ.Σ.) Luca Orsini Baroni.

Για επι­κυ­ρω­μένο ακριβές αντί­γραφο.

Ο Επι­τε­τραμ­μέ­νος της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας στη Χάγη:

18 Νοεμ­βρίου 1931. (Υπο­γραφή) Ο. NuRI. [Σφρα­γίδα.]

Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα Πρω­τό­κολλο συμ­φω­νίας Ιταλίας Τουρ­κίας
Όμως οι δύο κυβερ­νή­σεις ξεκί­νη­σαν νέες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και απο­φά­σι­σαν να επι­λύ­σουν τη διαφορά μέσω της διπλω­μα­τι­κής οδού, συνο­μο­λο­γώ­ντας τη Σύμβαση της 4ης Ιανουα­ρίου 1932 “για τον καθο­ρι­σμό των χωρικών υδάτων μεταξύ της νήσου του Καστελ­λό­ρι­ζου και της ακτής της Ανα­το­λίας”.

Την ημέρα της υπο­γρα­φής, ο Τούρκος Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Τεφίκ Ρουσδί, σε επι­στολή του προς τον Ιταλό πρέσβη στην Άγκυρα εξέ­φρασε την ικα­νο­ποί­ησή του για τη διευ­θέ­τηση της εκκρε­μό­τη­τας και υπο­γράμ­μισε ότι “ολό­κληρο το ενα­πο­μέ­νον τμήμα του θαλασ­σίου τουρ­κοϊ­τα­λι­κού συνόρου δεν απο­τε­λεί το αντι­κεί­μενο δια­φο­ράς και αμφι­σβή­τη­σης οποιασ­δή­ποτε φύσης μεταξύ των δύο χωρών”.

Οι Τούρκοι ισχυ­ρί­ζο­νται, ότι η Σύμβαση της 4/1/1932 δεν έχει εγκρι­θεί από τη Βουλή τους, συνεπώς δεν είναι έγκυρη.

Ο Επι­τε­τραμ­μέ­νος τους, O. Nuri, σε επι­στολή του προς τον Γ.Γ. του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου της Χάγης, στις 22/6/1932 ανα­φέ­ρει τα εξής (μετά­φραση από το γαλλικό πρω­τό­τυπο κείμενο: Νικολός Φαρ­μα­κί­δης)

Κύριε Γραμ­μα­τέα, 22 Ιουνίου 1932.

Ανα­φε­ρό­με­νος σε ανα­κοί­νωση του Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών και στην επι­στολή σας προς τον Μαχμούτ Εσάτ Μπέη, πρά­κτορα της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας, έχω την τιμή να σας ενη­με­ρώσω ότι, αν και έχει ήδη εξε­τα­στεί από την αρμόδια επι­τροπή της Μεγάλης Εθνο­συ­νέ­λευ­σης, η Συμ­φω­νία που υπο­γρά­φηκε στις 4 Ιανουα­ρίου 1932 μεταξύ της Κυβέρ­νη­σης της Δημο­κρα­τίας και της Βασι­λι­κής Κυβέρ­νη­σης της Ιταλίας, με σκοπό τη φιλική διευ­θέ­τηση της δια­φο­ράς σχετικά με την ιδιο­κτη­σία των νησίδων και των βράχων που περι­βάλ­λουν το νησί Καστελ­λό­ριζο, δεν έχει ακόμη επι­κυ­ρω­θεί από την εν λόγω Συνέ­λευση και προ­βλέ­πε­ται ότι η επι­κύ­ρωση αυτή δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί για αρκε­τούς μήνες, καθώς η Μεγάλη Συνέ­λευση πρό­κει­ται σύντομα να ολο­κλη­ρώ­σει την τρέ­χουσα σύνοδό της. Επο­μέ­νως, θα σας ήμουν ιδιαί­τερα ευγνώ­μων αν προ­βείτε στις απα­ραί­τη­τες δια­τυ­πώ­σεις για να παρα­τεί­νετε την προη­γου­μέ­νως καθο­ρι­σμένη προ­θε­σμία για την έναρξη των δια­δι­κα­σιών για έξι ακόμη μήνες, αρχής γενο­μέ­νης από την 1η Ιουλίου.

Με εκτί­μηση, κ.λπ. Ο Επι­τε­τραμ­μέ­νος της Τουρ­κίας: (Υπο­γραφή) Ο. ΝΟΥΡΙ.

Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα
Ακο­λού­θη­σαν δια­πραγ­μα­τεύ­σεις μεταξύ ανω­τέ­ρων στε­λε­χών των διπλω­μα­τι­κών υπη­ρε­σιών των δύο χωρών και στε­λε­χών του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού Ιταλίας και Τουρ­κίας που επι­βε­βαί­ω­σαν ότι το θαλάσ­σιο σύνορο βόρεια του Καστελ­λό­ρι­ζου “δεν απο­τε­λεί αντι­κεί­μενο αμφι­σβή­τη­σης”. Το δια­χω­ρι­στικό όριο κυριαρ­χίας μεταξύ των δύο χωρών απο­τυ­πώ­θηκε στο Πρω­τό­κολλο της 28ης Δεκεμ­βρίου 1932. Αμέσως μετά (3 Ιανουα­ρίου 1933), ο Τούρκος Επι­τε­τραμ­μέ­νος Nuri ζητά από τον Γραμ­μα­τέα του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου της Χάγης να απο­συρ­θεί από το Πινάκιο του Δικα­στη­ρίου. Παρα­θέ­τουμε το κείμενο της επι­στο­λής του O. Nuri σε μετά­φραση από το γαλλικό πρω­τό­τυπο του Νικολού Φαρ­μα­κίδη

Κύριε Γραμ­μα­τέα, 3 Ιανουα­ρίου 1933.

Με εντολή της Κυβέρ­νη­σής μου, έχω την τιμή να σας ενη­με­ρώσω ότι η διαφορά μεταξύ Ιταλίας και Τουρ­κίας σχετικά με την ιδιο­κτη­σία των νησιών, των νησίδων και των βράχων που περι­βάλ­λουν το νησί Καστελ­λό­ριζο έχει διευ­θε­τη­θεί με την υπο­γραφή Συμ­φω­νίας που δια­πραγ­μα­τεύ­τηκε και συνά­φθηκε σε πνεύμα φιλίας στην Άγκυρα στις 4 Ιανουα­ρίου 1932. Θα πρό­σθετα ότι η συμ­φω­νία αυτή, η οποία έχει ήδη επι­κυ­ρω­θεί από τη Βασι­λική Κυβέρ­νηση της Ιταλίας, έχει υπο­βλη­θεί στη Μεγάλη Εθνο­συ­νέ­λευση της Τουρ­κίας για έγκριση και, δεδο­μέ­νου ότι οι Επι­τρο­πές Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων και Εθνικής Άμυνας της Μεγάλης Συνέ­λευ­σης την έχουν ήδη εγκρί­νει ομόφωνα, έχω κάθε λόγο να πιστεύω ότι η τουρ­κική επι­κύ­ρωση θα λάβει χώρα επίσης εντός ολίγων ημερών. Συνεπώς, βάσει των δια­τά­ξεων του Άρθρου 61 του Κανο­νι­σμού του Δικα­στη­ρίου σας ενη­με­ρώνω ότι η Τουρ­κική Κυβέρ­νηση, σε συμ­φω­νία με τη Βασι­λική Κυβέρ­νηση της Ιταλίας, απο­σύ­ρει την αγωγή της που κινή­θηκε με την

αίτησή της της 18ης Νοεμ­βρίου 1931 και σας παρα­καλώ να λάβετε υπόψη την παρούσα ανα­κοί­νωση, ώστε η εν λόγω υπόθεση να αφαι­ρε­θεί από το πινάκιο του Δικα­στη­ρίου.

Παρα­καλώ απο­δε­χτείτε, κ.λπ.

toyrkia-dwdekanisa-3

Επί­λο­γος

Όπως γράφει ο αεί­μνη­στος Ακα­δη­μαϊ­κός Κων­στα­ντί­νος Σβο­λό­που­λος, μεταξύ 1933-1937 υπήρξε ανταλ­λαγή επι­στο­λών σε επίπεδο Υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών των δύο χωρών, στην οποία κατα­γρά­φηκε η συναί­νεση της τουρ­κι­κής κυβέρ­νη­σης στην ορο­θε­τική γραμμή που είχε χαρα­χτεί. Από­δειξη όλων αυτών είναι και ο τουρ­κι­κός χάρτης του 1937 που δημο­σιεύ­ουμε, στον οποίο οι ίδιοι οι Τούρκοι δέχο­νται τα σύνορα (που έχει η θάλασσα…), που σήμερα αμφι­σβη­τούν.

Ο ισχυ­ρι­σμός τους ότι το Πρω­τό­κολλο της 28/12/1932 δεν απο­τε­λεί πράξη νομικά ισχυρή, λόγω του ότι δεν υπο­βλή­θηκε για επι­κύ­ρωση στην τουρ­κική Εθνο­συ­νέ­λευση καταρ­ρί­πτε­ται από τη ρητή παρα­δοχή στις 20 Νοεμ­βρίου 1935, ότι το κείμενο του Πρω­το­κόλ­λου απο­τε­λεί “ανα­πό­σπα­στο τμήμα του Συμ­φώ­νου της 4ης Ιανουα­ρίου 1932”. Η Τουρκία δεν έθεσε θέμα για οποιο­δή­ποτε νησί ή νησίδα των Δωδε­κα­νή­σων, ούτε στα χρόνια του Β’ ΠΠ, ούτε μεταξύ 1945-47, όταν τη στρα­τιω­τική διοί­κηση των Δωδε­κα­νή­σων είχε η Μεγάλη Βρε­τα­νία.

Ο χάρτης και τα έγγραφα: Όταν η Τουρκία συμφωνούσε ότι δεν είχε αξιώσεις στα Δωδεκάνησα

Όπως γράφει ο Κ. Σβο­λό­που­λος καμία σχετική αναφορά δεν υπάρχει σε ελλη­νικά, βρε­τα­νικά, γερ­μα­νικά και αμε­ρι­κα­νικά αρχεία. Καμία αξίωση δεν πρόβαλε η Τουρκία και όταν τα Δωδε­κά­νησα παρα­χω­ρή­θη­καν στην Ελλάδα. Δεν έχει κανένα δικαί­ωμα να μιλά για (απο)στρα­τι­κο­ποί­ησή τους, καθώς επέλεξε να είναι ο “επι­τή­δειος ουδέ­τε­ρος” του Β’ ΠΠ ελπί­ζο­ντας ότι κάτι θα πάρει στο τέλος.

Αυτο­πα­γι­δεύ­τηκε και ως μη συμ­βαλ­λό­μενο μέρος στη Συνθήκη Ειρήνης των Παρι­σίων (1947) πλη­ρώ­νει τώρα τις επι­λο­γές της. Όσο για τα Ίμια, σύμφωνα με τον Κ. Σβο­λό­πουλο, η Γεω­γρα­φική Υπη­ρε­σία Στρατού έκανε συχνά επι­σκέ­ψεις εκεί χωρίς καμία ενό­χληση από τους Τούρ­κους. Στη “Μεγάλη Ίμια”, από το 1975 έχει τοπο­θε­τη­θεί τρι­γω­νο­με­τρική πυρα­μίδα… Δυστυ­χώς, τι έγινε το 1996, μάλλον δεν θα το μάθουμε ποτέ. Μάθαμε δυστυ­χώς για τις “γκρίζες ζώνες” και τη “Γαλάζια Πατρίδα” και μάλλον θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτές…

Εκείνο που πρέπει τέλος να τονι­στεί είναι η σχεδόν εχθρική στάση της Ιταλίας απέ­να­ντι στη χώρα μας. Στο θέμα της Βορείου Ηπείρου, τη Μικρά Ασία και τα Δωδε­κά­νησα του­λά­χι­στον ήταν πάντα απέ­να­ντι στην Ελλάδα. Και σήμερα όμως που η Τουρκία προ­βάλ­λει έωλες αξιώ­σεις στο Αιγαίο, θα όφειλε, του­λά­χι­στον για τα Δωδε­κά­νησα, να πάρει ξεκά­θαρη θέση και να συν­δρά­μει διπλω­μα­τικά τη χώρα μας.

Όπως μας απο­κά­λυψε ο κύριος Νικολός Φαρ­μα­κί­δης, τον οποίο ευχα­ρι­στούμε θερμά για τα στοι­χεία που μας έστειλε και την πολύ­τιμη βοήθειά του έχει εντο­πί­σει επίσημα ιταλικά έγγραφα που ανα­φέ­ρο­νται σε άγνω­στες πτυχές του ζητή­μα­τος της Βορείου Ηπείρου και πώς η Ιταλία είχε τερά­στια συμβολή στη δημιουρ­γία του αλβα­νι­κού κράτους… Ελπί­ζουμε σύντομα να δημο­σιεύ­σουμε κάποια από αυτά…

Πηγές: ΝΙΚΟΛΟΥ ΒΑΣ. ΦΑΡΜΑΚΙΔΗ, “Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ”, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ινφο­γνώ­μων, 2026.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ, “Το καθε­στώς των νησίδων στο Νοτιο­α­να­το­λικό Αιγαίο. Η μαρ­τυ­ρία των πηγών”, ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, βιβλιο­πω­λείον της ΕΣΤΙΑΣ, ΑΘΗΝΑ 2002.

Πηγή: protothema.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.