Τέλος οι έλεγχοι της Εφορίας στις καταθέσεις πριν τον Σεπτέμβριο του ’10

Η Εφορία δεν θα μπορεί να αγγίξει κάποιον για τα λεφτά που είχε στις τρά­πε­ζες πριν από το 2010 – Στον αέρα οι έλεγχοι για τη λίστα Λαγκάρντ και τα εμβά­σματα εξω­τε­ρι­κού

Τερά­στια ανα­τροπή στο σύστημα με το οποίο η Εφορία ανοίγει τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς και χαρα­κτη­ρί­ζει «φορο­δια­φυγή» κάθε απλή φορο­λο­γική διαφορά μόνο και μόνο για να επι­βά­λει φόρους, υπο­στη­ρί­ζο­ντας πως «η κατά­θεση δεν δικαιο­λο­γεί­ται από τα δηλω­θέ­ντα εισο­δή­ματα», επι­φέ­ρουν τρεις νέες δικα­στι­κές απο­φά­σεις Εφε­τείου που έρχο­νται να βάλουν τέλος στην ευκολία με την οποία το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών δια­τά­ζει ανα­δρο­μι­κούς ελέγ­χους έως και μία 15ετία πίσω!

Οι απο­φά­σεις προ­κα­λούν πονο­κέ­φαλο στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών καθώς τινά­ζουν στον αέρα τους ελέγ­χους στις λίστες Λαγκάρντ και εμβα­σμά­των εξω­τε­ρι­κού, περιο­ρί­ζο­ντας το πεδίο δράσης των φορο­λο­γι­κών ελεγ­κτών από την 30ή Σεπτεμ­βρίου 2010 και μετά. Ουσια­στικά δηλαδή επι­τρέ­πουν ελέγ­χους των τρα­πε­ζι­κών κατα­θέ­σεων μόνο για τα τελευ­ταία πέντε χρόνια, στα οποία όμως τα χρήματα είχαν ήδη φύγει στο εξω­τε­ρικό ή είχαν κρυφτεί στα στρώ­ματα, λόγω του κιν­δύ­νου χρε­ο­κο­πίας προτού η χώρα μπει στο μνη­μό­νιο (τον Μάιο του 2010).

Απόφαση-καταπέλτης

Ωστόσο η Εφορία ξετι­νά­ζει ήδη εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες φορο­λο­γου­μέ­νους με ανα­δρο­μι­κούς ελέγ­χους, είτε επειδή είναι στη λίστα Λαγκάρντ, είτε επειδή είναι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες, είτε απλώς επειδή έχουν μεγάλη κινητή και ακίνητη περιου­σία.

Επι­πλέον το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών προ­ε­τοι­μά­ζει εδώ και μήνες όλους τους φορο­λο­γου­μέ­νους για τους περί­φη­μους «αλγε­βρι­κούς ελέγ­χους κατα­θέ­σεων και εισο­δη­μά­των» που απο­τε­λούν την… κλη­ρο­νο­μιά Βαρου­φάκη. Με βάση τα νέα δεδο­μένα, όμως, η Εφορία δεν θα μπορεί να αγγίξει κάποιον για τα λεφτά που είχε στις τρά­πε­ζες πριν από το 2010, ενώ ο φορο­λο­γού­με­νος θα μπορεί να τα επι­κα­λε­στεί (αν, π.χ., θέλει να τα επι­στρέ­ψει στην τράπεζα όταν ξεπε­ρα­στεί ο κίν­δυ­νος του Grexit) για να απο­δεί­ξει ότι τα είχε και δεν είναι μαύρο χρήμα που δεν το έχει δηλώσει. Με τρεις νέες απο­φά­σεις του, το Διοι­κη­τικό Εφετείο Αθηνών (η τελευ­ταία και καθο­ρι­στική αναρ­τή­θηκε στις 21 Ιουλίου) έρχεται να βάλει τέλος στην παρά­νοια του να βγάζει η Εφορία φορο­φυγά όποιον δεν έχει κρα­τή­σει σημειώ­σεις (αφού δεν είχε καν τέτοια υπο­χρέ­ωση) για να δώσει μετά από δεκα­ε­τίες εξη­γή­σεις για τον τρόπο προ­έ­λευ­σης κάθε κατά­θε­σης που είχε κάνει στο παρελ­θόν.

Τα δικα­στή­ρια πετάνε έτσι στον κάλαθο των αχρή­στων τις εντολές του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών και ορίζουν πως οι ανα­δρο­μι­κοί έλεγχοι της Εφορίας σε τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς και εμβά­σματα μπορούν να γίνο­νται μόνο από την ημερομηνία-ορόσημο της 30ής Σεπτεμ­βρίου 2010 και μετά! Αυτό πρα­κτικά σημαί­νει ότι όλοι οι έλεγχοι σε τρα­πε­ζι­κές κατα­θέ­σεις, εμβά­σματα κ.λπ. που έγιναν στα έτη από το 2001 και μετά -καθώς και όλα τα πρό­στιμα που επεβλήθησαν- ήταν έωλοι και λει­τούρ­γη­σαν κατά παρά­βαση του ίδιου του νόμου που τους καθιέ­ρωσε, οπότε ανοίγει ο δρόμος ακόμα και για επι­στροφή χρη­μά­των από το Δημόσιο σε όσους πλή­ρω­σαν άδικα τη νύφη.

Η παγίδα Παπα­κων­στα­ντί­νου – Κουσελά

Επι­βε­βαιώ­νο­ντας όσα είχε απο­κα­λύ­ψει το «ΘΕΜΑ» πριν από τρεις μήνες ακριβώς, έγιναν πράξη τελικά οι φόβοι που είχε το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών πως το Διοι­κη­τικό Εφετείο Αθηνών θα έκρινε άκυρη την απόφαση Κουσελά (ΠΟΛ 1095/2011) με την οποία το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών απο­κτούσε τη δυνα­τό­τητα για ανα­δρο­μι­κούς ελέγ­χους και άνοιγμα των τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών πριν από το 2010 προ­κει­μέ­νου να στοι­χειο­θε­τή­σει αδι­καιο­λό­γητο πλου­τι­σμό και να επι­βά­λει πρό­στιμα. Η παγίδα του νόμου στους φορο­λο­γου­μέ­νους είχε στηθεί με τόσο επι­στη­μο­νικό τρόπο ώστε να ξεπερνά και τον ίδιο τον νόμο! Στη­ρι­ζό­ταν στα εξής δεδο­μένα:

Α) Ο νόμος 3888 του 2010 (νόμος Παπα­κων­στα­ντί­νου) προ­βλέ­πει ότι αύξηση κατα­θέ­σεων και μετα­φορά εμβα­σμά­των που δεν δικαιο­λο­γεί­ται από τα δηλω­θέ­ντα εισο­δή­ματα σημαί­νει αυτο­μά­τως από­κρυψη εισο­δή­μα­τος και φορο­δια­φυγή.

Β) Ο νόμος 3888 λέει ξεκά­θαρα πως ισχύει από την ψήφισή του, δηλαδή από τη 30.9.2010 και μετά.

Γ) Το 2011 ο τότε υφυ­πουρ­γός Δημή­τρης Κου­σε­λάς εξέδωσε υπουρ­γική απόφαση (ΠΟΛ 1095) δίνο­ντας οδηγίες για το πώς θα εφαρ­μο­στεί ο ν. 3888. Αυτή η απόφαση έδινε το δικαί­ωμα ανα­δρο­μι­κής ισχύος του, δηλαδή όχι μόνο μετά, αλλά και πριν από την ψήφισή του, το 2010! Στην ουσία, επέ­κτεινε το δικαίω­μα της Εφορίας να κάνει ελέγ­χους μέχρι και το 2001, κάτι που σημαί­νει ότι και σήμερα ελέγ­χο­νται υπο­θέ­σεις που κοντεύ­ουν να κλεί­σουν 15ετία.

Είναι προ­φα­νές ότι το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών απο­φά­σισε να παρα­νο­μή­σει επειδή εν μέσω κρίσης δεν έβρισκε υψηλά εισο­δή­ματα για να φορο­λο­γή­σει και έτσι στρά­φηκε σε αυτά που υπήρχαν προ κρίσης. Εψαχνε δηλαδή για ζεστό χρήμα στις τρά­πε­ζες και επι­στρά­τευσε νέες μεθό­δους ανα­κά­λυ­ψης παρα­βα­τών, ενο­χο­ποιώ­ντας ακόμα και απλές κινή­σεις τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών για να υπο­κα­τα­στή­σει τον κανο­νικό τύπο ελέγχων εισο­δή­μα­τος, ΚΒΣ, ΦΠΑ και άλλων φορο­λο­γι­κών αντι­κει­μέ­νων που ίσχυαν ως τότε. Οι δικα­στι­κές απο­φά­σεις κρίνουν ότι οι πρα­κτι­κές αυτές είναι σαθρές και αυθαί­ρε­τες, ειδικά όταν εφαρ­μό­ζο­νται ανα­δρο­μικά για χρόνια στα οποία δεν επι­τρέ­πε­ται να φτάσουν. Απορ­ρί­πτουν μάλιστα και την επι­νό­ηση των νόμων της εποχής Παπα­κων­στα­ντί­νου πως ο ελεγ­χό­με­νος είναι ταυ­τό­χρονα και ένοχος εκτός αν απο­δεί­ξει πως δεν είναι ελέ­φα­ντας, καταρ­γώ­ντας ουσια­στικό το τεκ­μή­ριο της αθω­ό­τη­τας, ενώ επέ­τρε­παν στην Εφορία να θεωρεί αδήλωτο εισό­δημα κάθε κατά­θεση μετρη­τών στην τράπεζα χωρίς να χρειά­ζε­ται να απο­δει­χθεί καν ότι προ­έρ­χο­νται από αδήλωτη εργασία ή κάποια παρά­νομη συναλ­λαγή του ελεγ­χό­με­νου!

Τι λένε οι απο­φά­σεις

Το «κόλπο» όμως που χρη­σι­μο­ποί­ησε το κράτος τα δικα­στή­ρια το καταρ­ρί­πτουν τώρα ως άκυρο και αντι­συ­νταγ­μα­τικό.Οι τρεις απο­φά­σεις του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου που καθα­ρο­γρά­φη­καν και φέρνει σήμερα στο φως της δημο­σιό­τη­τας το «business stories» ξεκα­θα­ρί­ζουν ότι:

■ Ο χρόνος έναρξης ισχύος του ν.3888/2010 είναι οι 30.9.2010. Η Εφορία δεν μπορεί να επι­κα­λεί­ται τις τρα­πε­ζι­κές κατα­θέ­σεις ως κατη­γο­ρία για προ­σαύ­ξηση περιου­σίας ώστε να τη φορο­λο­γή­σει, εφόσον προ­έ­κυ­ψαν σε χρόνο πριν από την ημε­ρο­μη­νία κατά την οποία δεν ίσχυε ακόμη η συγκε­κρι­μένη διάταξη.

■ Η δημόσια διοί­κηση προέβη σε παρά­βαση ουσια­στι­κής διά­τα­ξης του νόμου, προσ­δί­δο­ντας άλλη έννοια και άλλη χρονική έκταση στις δια­τά­ξεις του, αφού θεω­ρούσε την κατά­θεση χρη­μά­των προ­σαύ­ξηση της περιου­σίας του φορο­λο­γου­μέ­νου, άσχετα αν αφο­ρούσε σε διά­στημα πριν από τις 30-9-2010.

■ Δεν μπορεί να νοηθεί και να χαρα­κτη­ρι­στεί αυτο­μά­τως «προ­σαύ­ξηση περιου­σίας», κατά την προ­σφιλή τακτική της Εφορίας, κάθε τρα­πε­ζική συναλ­λαγή (π.χ. κατά­θεση ποσού 100.000 ευρώ στην τράπεζα) μόνο και μόνο επειδή δεν δικαιο­λο­γεί­ται από το δηλωθέν εισό­δημα του φορο­λο­γου­μέ­νου, χωρίς να έχει συγκρι­θεί πρώτα με την προη­γού­μενη πραγ­μα­τική ταμειακή κατά­στασή του. Χωρίς να εξε­τά­ζει δηλαδή αν είχε πράγ­ματι τα χρήματα σε μια τράπεζα και τα μετά­φερε σε άλλη, οπότε δεν στοι­χειο­θε­τεί­ται προ­σαύ­ξηση περιου­σίας, όπως αυθαί­ρετα θεω­ρού­σαν πολλοί ελεγ­κτές. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό άλλωστε ότι, εκτός από την απόφαση Κουσελά (ΠΟΛ 1095), ούτε ο νόμος 3888, ούτε άλλη διάταξη νόμου επέ­τρε­ψαν ποτέ να συμ­βαί­νει κάτι τέτοιο.

■ Αντι­θέ­τως, τα δικα­στή­ρια δέχο­νται ότι μπορεί να απο­τε­λούν πράγ­ματι προ­σαύ­ξηση περιου­σίας οι κατα­θέ­σεις και τα εμβά­σματα που ελέγ­χο­νται από την έναρξη της επί­μα­χης διά­τα­ξης, δηλαδή από τις 30-9-2010 και μετά, κατά το μέρος όμως που δεν καλύ­πτο­νται και δεν δικαιο­λο­γού­νται από τα δηλω­θέ­ντα εισο­δή­ματα. Εφόσον παρα­τη­ρεί­ται τέτοια διαφορά, τότε θα πρέπει να κληθεί από τη φορο­λο­γική αρχή να τη δικαιο­λο­γή­σει ο φορο­λο­γού­με­νος, ο οποίος έχει την υπο­χρέ­ωση να απο­δεί­ξει ότι τα χρήματα είναι νόμιμα και φορο­λο­γη­μένα.

■ Για να δικαιο­λο­γή­σει κάποια κατά­θεση ως νόμιμη προ­σαύ­ξηση περιου­σίας και να μη φορο­λο­γη­θεί, ο φορο­λο­γού­με­νος μπορεί να επι­κα­λε­στεί, εκτός άλλων, και ποσά που εισέ­πραξε πριν από την κατά­θεση ή την απο­στολή του εμβά­σμα­τος, από την πώληση περιου­σια­κών του στοι­χείων, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι ήταν δηλω­μένα και πως η εκποί­ηση αυτή απο­δει­κνύ­ε­ται από νόμιμα παρα­στα­τικά.

■ Σε περι­πτώ­σεις χρη­μά­των που προ­έρ­χο­νται από κοινούς λογα­ρια­σμούς, ο φορο­λο­γού­με­νος μπορεί να επι­κα­λε­στεί (και η Εφορία να δεχτεί) πως ήταν όλα δικά του. Ενώ δηλαδή, καταρ­χήν, η εφορία θα κάνει ισομερή επι­με­ρι­σμό των χρη­μά­των μεταξύ των συν­δι­καιού­χων του λογα­ρια­σμού προ­έ­λευ­σης του εμβά­σμα­τος, ο ελεγ­χό­με­νος μπορεί να ζητήσει να ισχύσει δια­φο­ρε­τική ανα­λο­γία των χρη­μα­τι­κών αυτών ποσών (π.χ. ότι όλα τα χρήματα ανήκουν στον σύζυγο που εργά­ζε­ται και έκανε την κατά­θεση ή, αλλιώς, στον πατέρα και όχι στα παιδιά που έχουν κοινό λογα­ρια­σμό μαζί του), αλλά οφείλει να απο­δεί­ξει με κάθε μέσο τον ισχυ­ρι­σμό του.

Η απόφαση 2828/2015 του β’ τμή­μα­τος του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Αθηνών, με την οποία ορί­ζε­ται ότι αν υπάρχει προ­σαύ­ξηση περιου­σίας του φορο­λο­γού­με­νου πριν από τις 30/9/2010, η προ­σαύ­ξηση αυτή δεν υπά­γε­ται σε φορο­λό­γηση διότι ο νόμος 3888/2010 δεν εφαρ­μό­ζε­ται πριν από τις 30/9/2010

Αλλά­ζουν τα πάντα

Με τα νέα δεδο­μένα, χιλιά­δες φορο­λο­γού­με­νοι απαλ­λάσ­σο­νται από το βάσανο (και τα μεγάλα έξοδα) να ζητούν εν έτει 2015 από τις τρά­πε­ζες στοι­χεία που δεν είχαν υπο­χρέ­ωση πριν από χρόνια να τηρούν – ακόμα και αν οι τρά­πε­ζες όπου είχαν κατα­θέ­σει τα χρήματά τους πριν από 10-15 χρόνια έχουν πια κλείσει και δεν γίνεται να τα τους τα δώσει κανείς!

Τελειώ­νει έτσι και η φάμπρικα κατα­σκευής φορο­φυ­γά­δων που έχει στήσει το ΣΔΟΕ, «βαπτί­ζο­ντας» και ανα­κοι­νώ­νο­ντας καθη­με­ρινά πλέον ως παρά­βαση φορο­δια­φυ­γής κάθε απλή φορο­λο­γική διαφορά που προ­κύ­πτει από ανοίγ­ματα και συγκρί­σεις εισο­δη­μά­των και τρα­πε­ζι­κών κατα­θέ­σεων, ποντά­ρο­ντας στο ότι και στοι­χεία να βρει ο ελεγ­χό­με­νος (π.χ. ότι λεφτά που μπήκαν και βγήκαν στον προ­σω­πικό λογα­ρια­σμό του ήταν της επι­χεί­ρη­σής του ή ενός πελάτη του για κάποιο συμ­βό­λαιο ή μια αγο­ρα­πω­λη­σία τρίτου κ.λπ.) η ίδια η ελεγ­κτική αρχή είχε το προ­νό­μιο να τα απορ­ρί­ψει. Καθώς μάλιστα η Διεύ­θυνση Επί­λυ­σης Φορο­λο­γι­κών Δια­φο­ρών συγκρο­τεί­ται πλέον απο­κλει­στικά από εφο­ρια­κούς, έχει φρα­κά­ρει από χιλιά­δες υπο­θέ­σεις, με απο­τέ­λε­σμα να μη λει­τουρ­γεί σωστά. Την ίδια ώρα η προ­σφυγή στην ανε­ξάρ­τητη Δικαιο­σύνη είχε γίνει απα­γο­ρευ­τική γιατί με τους νόμους Παπα­κων­στα­ντί­νου πρέπει κάποιος να πλη­ρώ­σει προ­κα­τα­βο­λικά τους φόρους και τα πρό­στιμα που του ζητά η Εφορία – σαν να είχε ήδη κατα­δι­κα­στεί για φορο­δια­φυγή. Ολα αυτά είχαν ως απο­τέ­λε­σμα ο απλός πολίτης να παρα­μέ­νει απρο­στά­τευ­τος απέ­να­ντι στις απειλές κάθε ελεγκτή και κατά συνέ­πεια να επι­διώ­κει άμεσα συμ­βι­βα­σμό με κάθε κόστος για να τελειώ­νει μια ώρα αρχύ­τερα το μαρ­τύ­ριό του.

Από την υπόθεση αυτή, πάντως, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών θα χάσει ή θα ανα­γκα­στεί να επι­στρέ­ψει εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Ασφαλώς θεω­ρεί­ται βέβαιο πως το υπουρ­γείο θα προ­σφύ­γει στο ΣτΕ για να ανα­τρέ­ψει τις απο­φά­σεις των εφε­τείων, αλλά, όπως όλα δεί­χνουν, τίποτα δεν θα είναι ίδιο πια από σήμερα στους ελέγ­χους της Εφορίας.

newmoney.gr