Ερώτηση στη Βουλή από Χριστοδουλάκη – Δουδωνή – Νικητιάδη για την ανεξέλεγκτη διάθεση απορριμμάτων στη Λέρο

Τη σοβαρή και επα­να­λαμ­βα­νό­μενη περι­βαλ­λο­ντική υπο­βάθ­μιση της Λέρου λόγω της ανε­ξέ­λεγ­κτης διά­θε­σης απορ­ριμ­μά­των φέρνουν στη Βουλή οι Βου­λευ­τές του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χρι­στο­δου­λά­κης υπό την ιδιό­τητα του Υπεύ­θυ­νου του ΚΤΕ Περι­βάλ­λο­ντος, Πανα­γιώ­της Δου­δω­νής υπό την ιδιό­τητα του Υπεύ­θυ­νου του ΚΤΕ Εσω­τε­ρι­κών και Γιώργος Νικη­τιά­δης υπο την ιδιό­τητα του Βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου του Κόμ­μα­τος με κοινή ερώτηση στους υπουρ­γούς Περι­βάλ­λο­ντος – Ενέρ­γειας και Εσω­τε­ρι­κών. Η ερώτηση κατα­τέ­θηκε την Τετάρτη 25 Ιουνίου.

Συμ­φώ­νως με το κείμενο της ερώ­τη­σης το έργο του Χώρου Υγειο­νο­μι­κής Ταφής Υπο­λειμ­μά­των (ΧΥΤΥ), της μονάδας κομπο­στο­ποί­η­σης και του σταθμού μετα­φόρ­τω­σης απορ­ριμ­μά­των (ΣΜΑ), συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού άνω των 4,6 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, ενώ σχε­διά­στηκε και εντά­χθηκε στο ΕΣΠΑ με βάση εγκε­κρι­μέ­νες τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές και μελέτες από το 2020, παρα­μέ­νει σε γρα­φειο­κρα­τικό τέλμα. Η δημο­πρά­τηση προ­κη­ρύ­χθηκε μόλις το 2023 από τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου και βρί­σκε­ται ακόμη σε εξέλιξη στο ΕΣΗΔΗΣ, χωρίς καμία ορατή πρόοδο στην κατα­σκευή.

Εν έτει 2025, η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των στη Λέρο εξα­κο­λου­θεί να βασί­ζε­ται στη δεμα­το­ποί­ηση, μια προ­σω­ρινή και μη βιώσιμη πρα­κτική, η οποία δεν αντα­πο­κρί­νε­ται ούτε στις ευρω­παϊ­κές οδηγίες ούτε στην κοινή λογική. Παραλ­λή­λως, συνε­χί­ζε­ται η παρά­νομη απόθεση απορ­ριμ­μά­των σε απο­κα­τε­στη­μένο Χώρο Ανε­ξέ­λεγ­κτης Διά­θε­σης Απορ­ριμ­μά­των (ΧΑΔΑ), με απο­τέ­λε­σμα την παρα­βί­αση της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ και της εθνικής νομο­θε­σίας.

Σοβαρές είναι και οι καταγ­γε­λίες τοπικών φορέων για παρά­νο­μες παρεμ­βά­σεις στον χώρο του μελ­λο­ντι­κού ΧΥΤΥ, με αυθαί­ρε­τες εκχερ­σώ­σεις, μετα­κι­νή­σεις χωμάτων και άλλες ενέρ­γειες που όχι μόνο δεν είναι σύμ­φω­νες με την εγκε­κρι­μένη Απόφαση Έγκρι­σης Περι­βαλ­λο­ντι­κών Όρων (ΑΕΠΟ), αλλά θέτουν σε κίνδυνο τη βιω­σι­μό­τητα και τη χρη­μα­το­δό­τηση του έργου.

Οι Βου­λευ­τές του ΠΑΣΟΚ ερωτούν τους αρμό­διους Υπουρ­γούς :

Ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους δεν έχει ξεκι­νή­σει η υλο­ποί­ηση του έργου, παρά το ότι έχει ολο­κλη­ρω­θεί η δημο­πρά­τησή του; Ποια είναι τα εμπόδια που καθυ­στε­ρούν την έναρξη των εργα­σιών;

Ποια συγκε­κρι­μένα μέτρα σκο­πεύ­ουν να λάβουν άμεσα για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και της δημό­σιας υγείας στο νησί, ώστε να στα­μα­τή­σει η ανε­ξέ­λεγ­κτη διάθεση απορ­ριμ­μά­των και να δια­σφα­λι­στεί η ορθο­λο­γική δια­χεί­ρισή τους;

Πώς θα αντι­με­τω­πί­σουν τις πρό­σφα­τες καταγ­γε­λίες για παρά­νο­μες εργα­σίες εκχέρ­σω­σης και απο­μά­κρυν­σης χωμάτων στον χώρο του ΧΥΤΥ, που θέτουν σε κίνδυνο την περι­βαλ­λο­ντική ασφά­λεια και τη βιω­σι­μό­τητα του έργου;

Υπάρχει χρο­νο­διά­γραμμα για την ολο­κλή­ρωση των δια­γω­νι­στι­κών δια­δι­κα­σιών και την έναρξη των κατα­σκευα­στι­κών εργα­σιών; Πότε προ­βλέ­πε­ται η πλήρης λει­τουρ­γία του ΧΥΤΥ και των συναφών υπο­δο­μών;

Κύριοι Υπουρ­γοί,

Το νησί της Λέρου αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρή και επα­να­λαμ­βα­νό­μενη περι­βαλ­λο­ντική υπο­βάθ­μιση λόγω της ανε­ξέ­λεγ­κτης διά­θε­σης απορ­ριμ­μά­των, η οποία δεν συνο­δεύ­ε­ται από καμία ουσια­στική πρό­βλεψη για ορθο­λο­γική δια­χεί­ριση, επε­ξερ­γα­σία ή ταφή τους. Η κατά­σταση αυτή έχει άμεσες αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στο φυσικό περι­βάλ­λον, στη δημόσια υγεία των κατοί­κων και στην του­ρι­στική ταυ­τό­τητα του νησιού.

Παρότι ήδη από το 2020 είχε ολο­κλη­ρω­θεί ο φάκελος για τη δημιουρ­γία Χώρου Υγειο­νο­μι­κής Ταφής Υπο­λειμ­μά­των (ΧΥΤΥ), μονάδας κομπο­στο­ποί­η­σης και σταθμού μετα­φόρ­τω­σης απορ­ριμ­μά­των (ΣΜΑ) στη Λέρο, με πλήρη συμ­μόρ­φωση προς τις προ­δια­γρα­φές του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και της Δια­χει­ρι­στι­κής Αρχής του ΕΣΠΑ (ΥΜΕΠΕΡΑΑ), μόλις πριν λίγο καιρό προ­χώ­ρησε η δημο­πρά­τηση και κατα­σκευή του έργου.

Το έργο, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού περίπου 4,67 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ), έχει περι­λη­φθεί στο πλαίσιο των χρη­μα­το­δο­τή­σεων του ΕΣΠΑ, με σκοπό τη δημιουρ­γία:

• Χώρου Υγειο­νο­μι­κής Ταφής Υπο­λειμ­μά­των

• Μονάδας κομπο­στο­ποί­η­σης για την επε­ξερ­γα­σία βιο­α­πο­βλή­των,

• Σταθμού μετα­φόρ­τω­σης ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλικών,

• Νέας οδού πρό­σβα­σης στον χώρο και την ανα­γκαία περι­βαλ­λο­ντική διευ­θέ­τηση του ρέματος στην περιοχή «Τσι­γκού­νας»

Παρά τις μελέτες και την έκδοση νέας Από­φα­σης Έγκρι­σης Περι­βαλ­λο­ντι­κών Όρων τον Απρίλιο 2024, ο δια­γω­νι­σμός κατα­σκευής, που προ­κη­ρύ­χθηκε από τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου το Μάιο 2023 και βρί­σκε­ται σε εξέλιξη στο ΕΣΗΔΗΣ, παρου­σιά­ζει καθυ­στέ­ρηση. Στο μεταξύ, η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των γίνεται με τη μέθοδο δεμα­το­ποί­η­σης, η οποία, αν και καλύ­τερη από την προη­γού­μενη πρα­κτική της ανε­ξέ­λεγ­κτης από­θε­σης, δεν απο­τε­λεί ορι­στική λύση.

Η καθυ­στέ­ρηση στην ολο­κλή­ρωση του έργου έχει ως απο­τέ­λε­σμα την συνε­χι­ζό­μενη απόθεση απορ­ριμ­μά­των σε απο­κα­τε­στη­μένο ΧΑΔΑ, την παρα­βί­αση της εθνικής και ευρω­παϊ­κής νομο­θε­σίας περί δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των και συγκε­κρι­μένα της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ και τον κίνδυνο περι­βαλ­λο­ντι­κών κατα­στρο­φών λόγω ανε­παρ­κούς δια­χεί­ρι­σης και παρά­νο­μων επεμ­βά­σεων στον χώρο.

Επι­πλέον, πρό­σφα­τες καταγ­γε­λίες από τοπι­κούς φορείς ανα­φέ­ρουν παρά­νο­μες εργα­σίες εκχέρ­σω­σης και απο­μά­κρυν­σης χωμάτων στον χώρο του προ­τει­νό­με­νου ΧΥΤΥ, ενέρ­γειες που δεν είναι σύμ­φω­νες με την περι­βαλ­λο­ντική νομο­θε­σία και θέτουν σε κίνδυνο το φυσικό περι­βάλ­λον και την ασφά­λεια των κατοί­κων.

Κατόπιν των ανωτέρω ερω­τά­σθε κ.κ Υπουρ­γοί,

1. Ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους δεν έχει ξεκι­νή­σει η υλο­ποί­ηση του έργου, παρά το ότι έχει ολο­κλη­ρω­θεί η δημο­πρά­τησή του; Ποια είναι τα εμπόδια που καθυ­στε­ρούν την έναρξη των εργα­σιών;

2. Ποια συγκε­κρι­μένα μέτρα σκο­πεύ­ετε να λάβετε άμεσα για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και της δημό­σιας υγείας στο νησί, ώστε να στα­μα­τή­σει η ανε­ξέ­λεγ­κτη διάθεση απορ­ριμ­μά­των και να δια­σφα­λι­στεί η ορθο­λο­γική δια­χεί­ρισή τους;

3. Πώς θα αντι­με­τω­πί­σετε τις πρό­σφα­τες καταγ­γε­λίες για παρά­νο­μες εργα­σίες εκχέρ­σω­σης και απο­μά­κρυν­σης χωμάτων στον χώρο του ΧΥΤΥ, που θέτουν σε κίνδυνο την περι­βαλ­λο­ντική ασφά­λεια και τη βιω­σι­μό­τητα του έργου;

4. Υπάρχει χρο­νο­διά­γραμμα για την ολο­κλή­ρωση των δια­γω­νι­στι­κών δια­δι­κα­σιών και την έναρξη των κατα­σκευα­στι­κών εργα­σιών; Πότε προ­βλέ­πε­ται η πλήρης λει­τουρ­γία του ΧΥΤΥ και των συναφών υπο­δο­μών;

Οι ερω­τώ­ντες βου­λευ­τές

Μανώλης Χρι­στο­δου­λά­κης

Πανα­γιώ­της Δου­δω­νής

Γιώργος Νικη­τιά­δης