Γεράσιμος Τιμοθεάτος: Ανθεκτική η σεζόν παρά τις αναταράξεις

Με τη θερινή τουριστική περίοδο να βρίσκεται ήδη στον Ιούνιο, ο ελληνικός τουρισμός καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, στην μείωση της καταναλωτικής δύναμης στις βασικές αγορές και το διαρκώς αυξανόμενο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Παρά τις αναταράξεις που προκάλεσαν τα γεγονότα με την ανάφλεξη στην Μέση Ανατολή και η προσωρινή επιβράδυνση των κρατήσεων, η εικόνα που διαμορφώνεται στα τέλη Ιουνίου παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξη.
Ο αντιπρόεδρος Οικονομικών της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, κ. Γεράσιμος Τιμοθεάτος, μιλώντας προς την ‘δ’ για την πορεία της φετινής σεζόν, υπογραμμίζει ότι ο κλάδος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, με κυριότερες την ακρίβεια, τις φορολογικές επιβαρύνσεις και την πίεση στα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων.
Οι κρατήσεις επέστρεψαν, αλλά η αγορά κινείται στο «last minute»
Η αρχική ανησυχία που προκάλεσε η κατάσταση με τα δύο πολεμικά μέτωπα στην Μέση Ανατολή επηρέασε άμεσα την τουριστική αγορά, δημιουργώντας αβεβαιότητα και επιβράδυνση των κρατήσεων.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Τιμοθεάτο, η κατάσταση σταδιακά ομαλοποιήθηκε: «Αυτή τη στιγμή είναι καλύτερα. Τα πράγματα έχουν βελτιωθεί, έχουν μπει σε μια κανονικότητα. Οι κρατήσεις, όταν ξεκίνησαν τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή, είχαμε παρατηρήσει ότι σημείωσαν μία επιβράδυνση. Από εκεί και πέρα ξεκίνησαν μετά πάλι -με μειωμένο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, αλλά σε ικανοποιητικό επίπεδο,», τονίζει.
Όπως εξηγεί, η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται από την τάση των ταξιδιωτών να καθυστερούν τις αποφάσεις τους και να κλείνουν τις διακοπές τους την τελευταία στιγμή (last minute):
«Η σεζόν κινείται στο last minute, είναι γεγονός ότι έτσι θα εξακολουθήσει και στη συνέχεια», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η συμπεριφορά αυτή, ωστόσο, μόνο θετική δεν είναι για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, οι οποίες αναγκάζονται να προσφέρουν σημαντικές εκπτώσεις προκειμένου να διατηρήσουν υψηλά ποσοστά πληρότητας:
«Σίγουρα δεν συμφέρει τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις το last minute, διότι όταν μιλάμε για τελευταία στιγμή, εννοούμε προσφορές. Άρα κάποια έσοδα που υπολόγιζες σαν επιχείρηση να εισπράξεις, δεν θα τα εισπράξεις, γιατί βγαίνεις με προσφορές προς τα έξω ώστε να γεμίσεις τα δωμάτια τα οποία είναι κενά. Άρα σίγουρα έχει πρόβλημα, επιφέρει μείωση στον τζίρο των επιχειρήσεων στο τέλος…», επισημαίνει.
Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι οι αφίξεις  αλλά οι τζίροι
Παρότι οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ό,τι οι αφίξεις θα διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, ο ξενοδοχειακός κλάδος εμφανίζεται ιδιαίτερα προβληματισμένος για την οικονομική απόδοση της χρονιάς.
Ο κ. Τιμοθεάτος μετατοπίζει τη συζήτηση από τον αριθμό των επισκεπτών στα πραγματικά οικονομικά αποτελέσματα των επιχειρήσεων: «Το θέμα δεν είναι μόνο οι αφίξεις. Γνωρίζουμε ότι θα κινηθούμε με θετικό πρόσημο -έστω και λίγο- και ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες που έχει κάθε περιοχή στην Ελλάδα. Το θέμα είναι οι τζίροι που θα είναι μειωμένοι, όταν θα κάνουμε ‘ταμείο’ στο τέλος της σεζόν».
Όπως εξηγεί, η συνεχής αύξηση του κόστους λειτουργίας δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο επιχειρηματικό περιβάλλον:
«Τα ξενοδοχεία είναι υπερφορολογημένα, υπάρχουν πάρα πολλές επιβαρύνσεις και όλο αυτό, σε συνδυασμό με τα αυξημένα λειτουργικά κόστη, την ενέργεια, την πρώτη ύλη και το F&B, διαμορφώνουν ένα κλίμα πάρα πολύ δύσκολο για τις επιχειρήσεις. Άρα, κατά την άποψή μου, στόχος είναι να περάσουμε ομαλά στην επόμενη ημέρα και να προχωρήσουμε παρακάτω με τις λιγότερες δυνατές απώλειες».
Οι αυξήσεις απορροφώνται  από τα ξενοδοχεία
Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των νέων επιβαρύνσεων δεν μπορεί να μετακυλιστεί άμεσα στους επισκέπτες, καθώς οι περισσότερες συμφωνίες με τους tour operators έχουν ήδη υπογραφεί.
«Ένα πολύ μεγάλο μέρος των συμβολαίων και των τιμών που συμφωνήθηκαν την περσινή χρονιά, τις απορροφάει η ξενοδοχειακή επιχείρηση. Δεν έχει τη δυνατότητα να προσαρμόσει τις τιμές. Άρα γι’ αυτό είπα ότι είναι μια μεγάλη πρόκληση. Όλα τα λειτουργικά κόστη που είναι αυξημένα και όλες αυτές οι επιβαρύνσεις μάς επηρεάζουν πάρα πολύ» -όπως τόνισε.
Οι αγορές που στηρίζουν τον ελληνικό τουρισμό
Σε ό,τι αφορά στις βασικές αγορές προέλευσης επισκεπτών, η εικόνα παραμένει σταθερή, με τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο να διατηρούν την πρωτοκαθεδρία. Όπως λέει ο αντιπρόεδρος Οικονομικών της ΠΟΞ: «Παραδοσιακά είναι η γερμανική αγορά και η αγγλική αγορά που δίνουν πάρα πολύ μεγάλα νούμερα στη χώρα. Αλλά υπάρχουν και οι αγορές εκτός Ευρώπης, όπως είναι η Αμερική και η Αυστραλία, που έχουν ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια πάρα πολύ σημαντικά».
Παράλληλα, ο ίδιος σημειώνει ότι οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επηρεάζουν πλέον άμεσα και την καταναλωτική συμπεριφορά των επισκεπτών, γεγονός που αναμένεται να αποτυπωθεί και στα συνολικά έσοδα της χρονιάς.
Τα αιτήματα του κλάδου προς την κυβέρνηση
Κεντρικό αίτημα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων παραμένει η μείωση του ΦΠΑ στο τουριστικό πακέτο, ώστε η Ελλάδα να καταστεί πιο ανταγωνιστική έναντι άλλων μεσογειακών προορισμών.
«Το πάγιο αίτημα του κλάδου είναι η μείωση του ΦΠΑ στο τουριστικό πακέτο σε σχέση με ανταγωνίστριες χώρες. Η Ελλάδα είναι πάρα πολύ ακριβή και πάντα υπήρχαν υποσχέσεις από τις κυβερνήσεις ότι θα μειωθεί. Ακόμα δεν έχουμε δει κάτι».
Ιδιαίτερη κριτική ασκεί και στο τέλος κλιματικής ανθεκτικότητας, το οποίο αντικατέστησε το τέλος διαμονής και τόνισε τα εξής: «Όταν υπήρχε υπόσχεση ότι θα το συζητήσουμε και θα μειωθεί, ακυρώθηκε εντελώς, του άλλαξαν όνομα και ήρθε και αυξημένο. Και όλο αυτό επιβαρύνει το τουριστικό πακέτο».
Παράλληλα, ο κλάδος ζητά τα έσοδα από τις συγκεκριμένες επιβαρύνσεις να αποκτήσουν ουσιαστικά ανταποδοτικό χαρακτήρα: «Η πρότασή μας είναι να πηγαίνει μέρος τους στους Δήμους και να επιστρέφουν πάλι με έργα αναπτυξιακά για τον τουρισμό και για την κοινωνία, την τοπική κοινωνία» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Airbnb: Ανάπτυξη χωρίς επαρκείς κανόνες
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί έντονα τον ξενοδοχειακό κλάδο είναι η εκρηκτική ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Ο κ. Τιμοθεάτος ξεκαθαρίζει ότι η θέση των ξενοδόχων δεν είναι η κατάργηση του Airbnb, αλλά η θέσπιση σαφών κανόνων λειτουργίας: «Υπάρχει μία εκρηκτική εξάπλωση του Airbnb. Όμως η θέση μας δεν είναι σε καμία περίπτωση να κλείσει. Πρέπει, ωστόσο το κράτος να θέσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο για την λειτουργία τους».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανεξέλεγκτη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων δημιουργεί σοβαρά κοινωνικά προβλήματα, ιδιαίτερα στην κατοικία: «Δεν υπάρχουν σπίτια για τον ντόπιο πληθυσμό, για δασκάλους, για γιατρούς, για ενστόλους. Όλοι αυτοί που χρειάζονται μόνιμη κατοικία στον τόπο δεν βρίσκουν, γιατί όλα αυτά τα σπίτια φεύγουν για να πάνε στο τουριστικό κομμάτι».
«Δεν υπάρχει υπερτουρισμός στην Ελλάδα»
Απαντώντας στη συζήτηση που έχει ανοίξει τα τελευταία χρόνια για τον υπερτουρισμό, ο αντιπρόεδρος της ΠΟΞ εμφανίζεται κατηγορηματικός: «Δεν υπάρχει υπερτουρισμός στην Ελλάδα» όπως ξεκαθάρισε και τόνισε πως το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στη διαχείριση των επισκεπτών και στις ανεπαρκείς δημόσιες υποδομές.
«Το θέμα είναι η διαχείριση του κόσμου πώς γίνεται στον κάθε προορισμό και οι γερασμένες δημόσιες υποδομές. Αυτά τα δύο προβλήματα κάνουν να φαίνεται ότι είμαστε κορεσμένοι τουριστικά. Σε καμία περίπτωση δεν ισχύει αυτό το πράγμα».
Μάλιστα, φέρνει ως παράδειγμα τη Σαντορίνη και τις συζητήσεις γύρω από την κρουαζιέρα, υποστηρίζοντας ότι η λύση βρίσκεται στον καλύτερο σχεδιασμό και όχι στον περιορισμό της τουριστικής δραστηριότητας.
Τα βλέμματα ήδη στην επόμενη χρονιά
Την ίδια ώρα, και παρά το γεγονός ότι η φετινή σεζόν βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, ο τουριστικός κλάδος έχει ήδη στρέψει το βλέμμα του στο 2027, καθώς αυτή την περίοδο διαμορφώνονται οι συμφωνίες και τα συμβόλαια των επόμενων ετών.
«Τουριστικά, έτσι κυλάει ο χρόνος. Τα βλέμματά μας είναι στην επόμενη σεζόν. Όπως είπα, είναι και περίοδος που γίνονται συμφωνίες για την επόμενη χρονιά αλλά και για τα επόμενα χρόνια. Οι προκλήσεις είναι αρκετές που υπάρχουν στον τόπο μας και να δούμε πώς θα τις αντιμετωπίσουμε» -λέει κ. Τιμοθεάτος.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ελληνική τουριστική βιομηχανία εξακολουθεί να επιδεικνύει ανθεκτικότητα. Ωστόσο, πίσω από τους υψηλούς αριθμούς αφίξεων, οι επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους, εντεινόμενου ανταγωνισμού και συνεχών φορολογικών βαρών, με στόχο να διατηρήσουν τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητά τους τα επόμενα χρόνια.