Φιλήμονας Ζαννετίδης: Η κλιματική αλλαγή μας υποχρεώνει να σχεδιάσουμε σήμερα τη γεωργία που θα μπορεί να παράγει αύριο

• Ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Πρω­το­γε­νούς Τομέα της ΠΝΑι μιλά για τον λα­γο­κέ­φα­λο, τον υπερ­πλη­θυ­σμό των ελα­φιών, τη λει­ψυ­δρία και τις προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει ο πρω­το­γε­νής το­μέ­ας στα νησιά

Ο πρω­το­γε­νής το­μέ­ας του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πος με μια σειρά από αλ­λη­λέν­δε­τες προ­κλή­σεις, που τα τε­λευ­ταία χρό­νια γί­νο­νται ολο­έ­να και πιο έντο­νες. Ο λα­γο­κέ­φα­λος και οι επι­πτώ­σεις του στην αλιεία, ο υπερ­πλη­θυ­σμός των ελα­φιών και οι ζη­μιές που προ­κα­λού­νται στην αγρο­τι­κή πα­ρα­γω­γή της Ρόδου, η λει­ψυ­δρία και η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, αλλά και το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος πα­ρα­γω­γής στα νησιά, δια­μορ­φώ­νουν ένα ιδιαί­τε­ρα απαι­τη­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον για τους πα­ρα­γω­γούς. Στη συ­νέ­ντευ­ξή του σή­με­ρα στη «δ» ο κ. Ζαν­νε­τί­δης ανα­φέ­ρε­ται στις τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις γύρω από την κοινή πρό­τα­ση Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και Κρή­της για την αντι­με­τώ­πι­ση του λα­γο­κέ­φα­λου, η οποία έχει ήδη υπο­βλη­θεί στο Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, αλλά και στο πι­λο­τι­κό πρό­γραμ­μα των 1,5 εκατ. ευρώ που αφορά στους επαγ­γελ­μα­τί­ες αλιείς των δύο Πε­ρι­φε­ρειών.

Πα­ράλ­λη­λα, θέτει με ιδιαί­τε­ρα έντο­νο τρόπο το ζή­τη­μα του υπερ­πλη­θυ­σμού των ελα­φιών στη Ρόδο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι το πρό­βλη­μα πα­ρα­μέ­νει χωρίς ου­σια­στι­κή αντι­με­τώ­πι­ση, ενώ επι­ση­μαί­νει τις επι­πτώ­σεις στην αγρο­τι­κή πα­ρα­γω­γή, την οδική ασφά­λεια και την το­πι­κή κοι­νω­νία. Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δίνει και στην ανά­γκη προ­σαρ­μο­γής της αγρο­τι­κής πα­ρα­γω­γής στις νέες συν­θή­κες που δη­μιουρ­γεί η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. Όπως ση­μειώ­νει, για τα νησιά το νερό απο­τε­λεί πλέον στρα­τη­γι­κό πα­ρα­γω­γι­κό πόρο και απαι­τεί­ται ένα δια­φο­ρε­τι­κό μο­ντέ­λο, με αν­θε­κτι­κό­τε­ρες καλ­λιέρ­γειες, τε­χνο­λο­γία, εξοι­κο­νό­μη­ση νερού και με­γα­λύ­τε­ρη προ­στι­θέ­με­νη αξία στα το­πι­κά προ­ϊ­ό­ντα. Ο κ. Ζαν­νε­τί­δης μιλά ακόμη για τους νέους αγρό­τες, ση­μειώ­νο­ντας ότι η ισχυ­ρή πλειο­ψη­φία των 483 που είχαν εντα­χθεί στο προη­γού­με­νο πρό­γραμ­μα εξα­κο­λου­θεί να δρα­στη­ριο­ποιεί­ται, ενώ 89 νέες αι­τή­σεις βρί­σκο­νται στο τε­λευ­ταίο στά­διο αξιο­λό­γη­σης.

Τέλος, ανα­φέ­ρε­ται στην πρό­τα­ση που προ­ε­τοι­μά­ζει η Πε­ρι­φέ­ρεια για την νέα Κοινή Αγρο­τι­κή Πο­λι­τι­κή, με αιχμή τη δη­μιουρ­γία μη­χα­νι­σμού ελέγ­χου του κό­στους πα­ρα­γω­γής στα νησιά και τη δια­σφά­λι­ση με­γα­λύ­τε­ρου με­ρι­δί­ου για τον ίδιο τον πα­ρα­γω­γό.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη:

• κ. Ζαν­νε­τί­δη, τον Σε­πτέμ­βριο εί­χα­τε πει ότι η κοινή πρό­τα­ση Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και Κρή­της για τον λα­γο­κέ­φα­λο βρί­σκε­ται στην τε­λι­κή ευ­θεία. Σε ποιο ακρι­βώς στά­διο βρί­σκε­ται σή­με­ρα και ποιο είναι το επό­με­νο βήμα;

Πράγ­μα­τι όπως σας είπα, έχει ολο­κλη­ρω­θεί η κοινή πρό­τα­ση της Πε­ρι­φέ­ρειάς μας με την Πε­ρι­φέ­ρεια Κρή­της και το ΕΛ­ΚΕ­ΘΕ και έχει υπο­βλη­θεί εμπρό­θε­σμα στο ολο­κλη­ρω­μέ­νο πλη­ρο­φο­ρια­κό σύ­στη­μα του Υπουρ­γεί­ου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης ηλε­κτρο­νι­κά. Το επό­με­νο βήμα είναι η από­φα­ση έντα­ξης και η ενη­μέ­ρω­ση των αλιέ­ων προ­κει­μέ­νου να ξε­κι­νή­σουν όλα όσα προ­βλέ­πο­νται στη με­λέ­τη και την από­φα­ση.

• Τα 5,33 ευρώ ανά κιλό αρ­κούν, κατά την εκτί­μη­σή σας, για να δη­μιουρ­γή­σουν πραγ­μα­τι­κό κί­νη­τρο στους επαγ­γελ­μα­τί­ες αλιείς;

Τα 5,33 ευρώ το κιλό το απο­φά­σι­σε το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης σε συ­νερ­γα­σία με την ευ­ρω­παϊ­κή επι­τρο­πή. Ο αριθ­μός των συμ­με­τε­χό­ντων αλιέ­ων στο πι­λο­τι­κό αυτό πρό­γραμ­μα θα δεί­ξει αν τα 5,33 ευρώ το κιλό απο­τέ­λε­σε κί­νη­τρο συμ­με­το­χής. Η προ­σω­πι­κή μου εκτί­μη­ση λόγω του ό,τι ανα­φε­ρό­μα­στε σε πι­λο­τι­κό πρό­γραμ­μα με επι­στη­μο­νι­κά δε­δο­μέ­να και ό,τι η θή­ρευ­ση του λα­γο­κέ­φα­λου θα μπο­ρεί να γίνει πα­ράλ­λη­λα με το επάγ­γελ­μά τους είναι μια καλή τιμή για εκ­κί­νη­ση.

• Ποιο είναι το εκτι­μώ­με­νο οι­κο­νο­μι­κό ύψος του προ­γράμ­μα­τος και πό­σους αλιείς του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου υπο­λο­γί­ζε­τε ότι μπο­ρεί να αφορά;

Τώρα το ύψος του προ­γράμ­μα­τος ανα­φέ­ρε­ται στην πρό­σκλη­ση και είναι 1.500.000 ευρώ με δυ­να­τό­τη­τα υπερ­δέ­σμευ­σης επι­πλέ­ον 10%. Από αυτά αφαι­ρεί­ται το ποσό του ΕΛ­ΚΕ­ΘΕ που θα είναι πε­ρί­που 130.000 και το υπό­λοι­πο το μοι­ρα­ζό­μα­στε εξί­σου με την Πε­ρι­φέ­ρεια Κρή­της. Αφορά όλους τους επαγ­γελ­μα­τί­ες αλιείς της Πε­ρι­φέ­ρειάς μας.

Ναι πράγ­μα­τι θα αντι­με­τω­πί­ζου­με δυ­σκο­λί­ες στην αντα­πό­κρι­ση του προ­γράμ­μα­τος. Όμως ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης μας φρό­ντι­σε γι’ αυτό -δεν είναι της πα­ρού­σης στιγ­μής να ανα­κοι­νώ­σω- ομως στην από­φα­ση έντα­ξης θα ανα­φέ­ρε­ται ο τρό­πος με τον οποίο ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης μας ενι­σχύ­ει και μπο­ρεί η Πε­ρι­φέ­ρειά μας να αντα­πο­κρι­θεί άνετα στο πρό­γραμ­μα.

• Στην προη­γού­με­νη συ­νέ­ντευ­ξή σας εί­χα­τε χα­ρα­κτη­ρί­σει τα ελά­φια ως το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα για τον πρω­το­γε­νή τομέα της Ρόδου. Έχει αλ­λά­ξει κάτι ου­σια­στι­κό από τότε;

Όχι, δεν έχει αλ­λά­ξει κάτι. Ο υπερ­πλη­θυ­σμός των ελα­φιών πα­ρα­μέ­νει το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα για τον πρω­το­γε­νή τομέα στο νησί της Ρόδου, αφού η αρ­μό­δια υπη­ρε­σία του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος για τη δια­χεί­ρι­ση και τον έλεγ­χο του πλη­θυ­σμού πα­ρα­μέ­νει απλός θε­α­τής. Η πε­ρί­πτω­ση της υπη­ρε­σί­ας αυτής απο­τε­λεί πα­ρά­δειγ­μα προς απο­φυ­γή, αφού ο δι­χα­σμός της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας για το σύμ­βο­λο της Ρόδου, τους δίνει άλ­λο­θι ,όπως φαί­νε­ται εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος, για να μην πα­ρεμ­βαί­νουν σε θέμα που είναι απο­κλει­στι­κά οι μόνοι αρ­μό­διοι. Προ­κα­λεί αλ­γει­νή εντύ­πω­ση η απά­θεια που επι­δει­κνύ­ουν στα εκτει­νό­με­να περί των ελα­φιών (ζη­μιές στην αγρο­τι­κή πα­ρα­γω­γή, στα τρο­χο­φό­ρα, θα­να­τώ­σεις από πνιγ­μούς και από τρο­χαία ατυ­χή­μα­τα).

Το ό,τι κιν­δυ­νεύ­ει πλέον και ο άν­θρω­πος δε φαί­νε­ται να το λαμ­βά­νουν υπόψη τους. Πλή­ρης αδρά­νεια και αδια­φο­ρία. Κα­θυ­στέ­ρη­ση υπάρ­χει στην εφαρ­μο­γή ει­λημ­μέ­νων απο­φά­σε­ων και από το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης για το μέτρο από το ΠΑΑ για ηλε­κτρο­φό­ρες πε­ρι­φρά­ξεις, αλλά και από τον ΕΛΓΑ για τις απο­ζη­μιώ­σεις. Εντύ­πω­ση όμως προ­κα­λεί και το γε­γο­νός που δεν έχει ακόμα πα­ρέμ­βει η δι­καιο­σύ­νη, αφού υπάρ­χει κίν­δυ­νος απώ­λειας αν­θρώ­πι­νης ζωής και προ­κα­λού­νται ζη­μιές στην αγρο­τι­κή πα­ρα­γω­γή χωρίς να υπάρ­χει απο­ζη­μί­ω­ση.

• Πριν από ενά­μι­ση χρόνο εί­χα­τε χα­ρα­κτη­ρί­σει τη λει­ψυ­δρία ως το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα για την πα­ρα­γω­γή στα νησιά. Πι­στεύ­ε­τε ότι το υφι­στά­με­νο μο­ντέ­λο αγρο­τι­κής πα­ρα­γω­γής στα νησιά είναι βιώ­σι­μο με τις συν­θή­κες που δη­μιουρ­γεί η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή;

Στα νησιά μας η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή επι­βάλ­λει με­τά­βα­ση σ’ ένα αν­θε­κτι­κό υδα­τι­κό απο­δο­τι­κό μο­ντέ­λο αγρο­τι­κής πα­ρα­γω­γής.

Το βα­σι­κό πρό­βλη­μα δεν είναι μόνο η μεί­ω­ση της δια­θέ­σι­μης πο­σό­τη­τας νερού είναι οι με­γα­λύ­τε­ρες και συ­χνό­τε­ρες πε­ρί­ο­δοι ξη­ρα­σί­ας, υψη­λό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σί­ες και καύ­σω­νες, έντο­νες βρο­χο­πτώ­σεις σε μικρά χρο­νι­κά δια­στή­μα­τα, αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες άρ­δευ­σης, με­γα­λύ­τε­ρη πίεση από εχθρούς και ασθέ­νειες και κίν­δυ­νο εγκα­τά­λει­ψης καλ­λιερ­γειών που δεν είναι πλέον οι­κο­νο­μι­κά βιώ­σι­μες. Το νέο μο­ντέ­λο θα πρέ­πει να θε­ω­ρεί το νερό στρα­τη­γι­κό πα­ρα­γω­γι­κό πόρο, να υπάρ­χει επι­λο­γή καλ­λιερ­γειών με είδη σε μι­κρό­τε­ρες ανά­γκες σε νερό και με­γα­λύ­τε­ρη αντο­χή στις θερ­μο­κρα­σί­ες και στην ξη­ρα­σία.

Η βιω­σι­μό­τη­τα δεν είναι μόνο γε­ω­πο­νι­κό ζή­τη­μα είναι και οι­κο­νο­μι­κό. Το προ­ϊ­όν πρέ­πει να ανα­κτά προ­στι­θέ­με­νη αξία μέσω ποιό­τη­τας, ταυ­τό­τη­τας, τυ­πο­ποί­η­σης το­πι­κής ποι­κι­λί­ας, γα­στρο­νο­μί­ας και σύν­δε­σης με τον του­ρι­σμό.

Η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή δεν μας επι­τρέ­πει να πα­ρά­γου­με όπως στο πα­ρελ­θόν. Μας υπο­χρε­ώ­νει να σχε­διά­σου­με σή­με­ρα τη γε­ωρ­γία που θα μπο­ρεί να πα­ρά­γει αύριο. Για τα νησιά μας η βιω­σι­μό­τη­τα της αγρο­τι­κής ανά­πτυ­ξης περνά πρώτα από το νερό, το έδα­φος, την προ­σαρ­μο­γή των καλ­λιερ­γειών, την τε­χνο­λο­γία και την αξία του το­πι­κού πα­ρα­γό­με­νου προ­ϊ­ό­ντος.

• Σε συ­νέ­ντευ­ξη μας εί­χα­τε ανα­φέ­ρει ότι 483 νέοι αγρό­τες είχαν εντα­χθεί στο προη­γού­με­νο πρό­γραμ­μα. Πόσοι από αυ­τούς εξα­κο­λου­θούν σή­με­ρα να δρα­στη­ριο­ποιού­νται επαγ­γελ­μα­τι­κά;

Η ει­κό­να που σή­με­ρα έχου­με είναι ότι η ισχυ­ρή πλειο­ψη­φία συ­νε­χί­ζει. Όσοι έχουν απο­χω­ρή­σει, έχουν επι­στρέ­ψει και τα χρή­μα­τα που έλα­βαν αφού απε­ντά­χθη­καν. Να σας πω ότι υπάρ­χουν και 89 νέες αι­τή­σεις και έχουν αι­τη­θεί έντα­ξη και βρί­σκο­νται στο τε­λευ­ταίο στά­διο αξιο­λό­γη­σης.

• Τι πρέ­πει να αλ­λά­ξει ώστε ένας νέος άν­θρω­πος να μπο­ρεί να ζήσει απο­κλει­στι­κά από την αγρο­τι­κή ή κτη­νο­τρο­φι­κή πα­ρα­γω­γή σε ένα νησί;

Η αλ­λα­γή αυτή πι­στεύ­ου­με να έλθει μέσα από την νέα Κοινή Αγρο­τι­κή Πο­λι­τι­κή και τα επι­μέ­ρους πε­ρι­φε­ρεια­κά προ­γράμ­μα­τα ανά­πτυ­ξης. Έχου­με ετοι­μά­σει σχε­τι­κή πρό­τα­ση που θα κα­τα­θέ­σου­με στη δια­βού­λευ­ση για την νέα Κοινή Αγρο­τι­κή Πο­λι­τι­κή (Κ.Α.Π.) που θα γίνει στη Νάξο στις 31 Οκτω­βρί­ου και που απο­σκο­πεί στην πρό­βλε­ψη από την Κ.Α.Π. ίδρυ­σης μη­χα­νι­σμού ελέγ­χου του κό­στους πα­ρα­γω­γής που είναι ιδιαί­τε­ρα αυ­ξη­μέ­νο στα νησιά και την άμεση επι­στρο­φή της ζη­μιάς που έχουν υπο­στεί οι πα­ρα­γω­γοί εξαι­τί­ας αυτού του λόγου. Ο μη­χα­νι­σμός αυτός να μπο­ρεί να ελέγ­χει τις τιμές από το χω­ρά­φι στο ράφι, έτσι ώστε το πο­σο­στό εί­σπρα­ξης του πα­ρα­γω­γού να μην είναι το μι­κρό­τε­ρο.