Ανδρέας Παπασταύρου: Η νέα εποχή της διεθνούς αταξίας

• Ο πρέ­σβης επί τιμή και πρώην επι­κε­φα­λής της Ελ­λη­νι­κής Αντι­προ­σω­πεί­ας στην Ε.Ε, μιλά στη «δ» για τον κόσμο μετά τον Τραμπ, την επι­στρο­φή της ισχύ­ος, την Τουρ­κία, το Κυ­πρια­κό και τις με­γά­λες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει η Ελ­λά­δα

«Το πα­λαιό ψυ­χορ­ρα­γεί και το νέο δεν μπο­ρεί να γεν­νη­θεί». Η φράση του Αντό­νιο Γκράμ­σι, την οποία επι­κα­λεί­ται ο πρέ­σβης επί τιμή Αν­δρέ­ας Πα­πα­σταύ­ρου, ίσως απο­τυ­πώ­νει με τον πιο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό τρόπο την ει­κό­να του διε­θνούς συ­στή­μα­τος όπως δια­μορ­φώ­νε­ται σή­με­ρα. Ένας κό­σμος που οι­κο­δο­μή­θη­κε μετά το τέλος του Ψυ­χρού Πο­λέ­μου κλο­νί­ζε­ται, οι ισορ­ρο­πί­ες με­τα­το­πί­ζο­νται και οι κα­νό­νες που για δε­κα­ε­τί­ες θε­ω­ρού­νταν δε­δο­μέ­νοι δο­κι­μά­ζο­νται.

Στη συ­νέ­ντευ­ξή του, ο πρώην επι­κε­φα­λής της Eλλη­νι­κής Aντι­προ­σω­πεί­ας στην Ε. E. στις Βρυ­ξέλ­λες πε­ρι­γρά­φει μια διε­θνή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο από «ατα­ξία» παρά από μια νέα στα­θε­ρή τάξη. Οι πα­ρεμ­βά­σεις των ηγε­τών στην 81η Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση του ΟΗΕ, η αμ­φι­σβή­τη­ση της πο­λυ­με­ρούς δι­πλω­μα­τί­ας, οι πό­λε­μοι στη Μέση Ανα­το­λή και στην Ου­κρα­νία, η άνο­δος της Κίνας, των BRICS και του Πα­γκό­σμιου Νότου, αλλά και η αδυ­να­μία της Ευ­ρώ­πης να δια­μορ­φώ­σει με σα­φή­νεια τον δικό της ρόλο, συν­θέ­τουν ένα σκη­νι­κό βα­θιάς γε­ω­πο­λι­τι­κής με­τά­βα­σης.

Ο κ. Πα­πα­σταύ­ρου ασκεί ιδιαί­τε­ρα αιχ­μη­ρή κρι­τι­κή στις το­πο­θε­τή­σεις Τραμπ, Νε­τα­νιά­χου και Ερ­ντο­γάν, αντι­πα­ρα­βάλ­λο­ντάς τες με την υπε­ρά­σπι­ση του Διε­θνούς Δι­καί­ου και της πο­λυ­με­ρούς συ­νερ­γα­σί­ας από τον Εμα­νου­έλ Μα­κρόν. Την ίδια στιγ­μή, επι­ση­μαί­νει τα όρια των προ­τά­σε­ων για με­ταρ­ρύθ­μι­ση του ΟΗΕ, ενώ στο Κυ­πρια­κό και στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά υπο­γραμ­μί­ζει τις δυ­σκο­λί­ες που δη­μιουρ­γούν η τουρ­κι­κή θέση περί «κυ­ριαρ­χι­κής ισό­τη­τας» και η ρη­το­ρι­κή της «Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας». Στο επί­κε­ντρο της συ­ζή­τη­σης βρί­σκε­ται και η Ελ­λά­δα. Η Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειος, σύμ­φω­να με τον έμπει­ρο δι­πλω­μά­τη, απο­τε­λεί ταυ­τό­χρο­να πεδίο κιν­δύ­νων και ση­μα­ντι­κών δυ­να­το­τή­των για τη χώρα, λόγω της γε­ω­γρα­φι­κής της θέσης, της ενέρ­γειας και του ρόλου της ως γέ­φυ­ρας με­τα­ξύ της Μέσης Ανα­το­λής και της Ευ­ρώ­πης. Η στα­θε­ρό­τη­τα, ωστό­σο, απο­τε­λεί την απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση για την αξιο­ποί­η­ση αυτών των δυ­να­το­τή­των.

Ο κ. Πα­πα­σταύ­ρου δεν επι­χει­ρεί να προ­βλέ­ψει με βε­βαιό­τη­τα τι θα δια­δε­χθεί τον κόσμο που γνω­ρί­ζα­με. Προει­δο­ποιεί, όμως, ότι η πε­ρί­ο­δος της «με­σο­βα­σι­λεί­ας» μπο­ρεί να είναι γε­μά­τη κλυ­δω­νι­σμούς, καθώς στις γε­ω­πο­λι­τι­κές ανα­τρο­πές προ­στί­θε­νται η τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη, οι με­τα­να­στευ­τι­κές ροές, οι οι­κο­νο­μι­κές ανα­τα­ρά­ξεις και η απο­δυ­νά­μω­ση πα­ρα­δο­σια­κών συμ­μα­χιών. Και αφή­νει ένα μή­νυ­μα που αφορά τε­λι­κά όχι μόνο στη δι­πλω­μα­τία αλλά και στην πο­λι­τι­κή ηγε­σία: οι με­γά­λες αλ­λα­γές απαι­τούν προ­σαρ­μο­γή, αλλά οι ου­σια­στι­κές λύ­σεις προ­ϋ­πο­θέ­τουν ικα­νό­τη­τα, αυ­το­συ­γκρά­τη­ση και σύ­νε­ση.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη:

• Κύριε πρέ­σβη, μετά τις ομι­λί­ες Τραμπ, Ερ­ντο­γάν, Μα­κρόν και Νε­τα­νιά­χου στην πρό­σφα­τη 81η Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση του ΟΗΕ, ποια είναι η γε­νι­κή σας απο­τί­μη­ση. Βρι­σκό­μα­στε μπρο­στά σε μια νέα φάση της διε­θνούς τάξης;

Ο Πρό­ε­δρος Τραμπ λα­τρεύ­ει να μισεί (και) τον ΟΗΕ, το Διε­θνές Δί­καιο και κάθε δί­καιο εκτός από το δικό του. Επι­νό­η­σε, λοι­πόν, έναν προ­σω­πι­κό Ορ­γα­νι­σμό, το Συμ­βού­λιο για την Ει­ρή­νη, για να αντι­κα­τα­στή­σει τα Ηνω­μέ­να Έθνη. Όμως το βήμα του ΟΗΕ εξα­σφα­λί­ζει πα­γκό­σμια προ­βο­λή των ιδε­ο­λο­γη­μά­των του, πράγ­μα το οποίο ο Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος εξ ίσου λα­τρεύ­ει. Από την εξο­λό­θρευ­ση του ιρα­νι­κού λαού που ο Πρό­ε­δρος των ΗΠΑ θα στεί­λει στην κό­λα­ση, τα «μο­να­δι­κά επι­τεύγ­μα­τα», την Τε­χνη­τή Νοη­μο­σύ­νη – Υπερ­νοη­μο­σύ­νη και όλα τα τε­ρά­στια προ­βλή­μα­τα του κό­σμου μας…37’ λεπτά και 48’’ δεύ­τε­ρα καυ­χη­σιο­λο­γί­ας, απει­λών και ύβρε­ων, με φόντο τις εν­διά­με­σες εκλο­γές του Νο­εμ­βρί­ου. Ήταν πρό­ο­δος σε σχέση με τα πε­ρυ­σι­νά 57’ λεπτά. Σύμ­φω­να με τον Γκάρ­ντιαν, η ομι­λία ήταν επί­δει­ξη ωμής ισχύ­ος, από κά­ποιον που νοιώ­θει την ισχύ του να φθί­νει και προ­σπα­θεί να πεί­σει για το αντί­θε­το. Πά­ντως, επι­τυ­χία ήταν ότι κατά την αυ­το­θυ­μια­στι­κή αυτή ομι­λία, μόνο δύο αντι­προ­σω­πεί­ες απο­χώ­ρη­σαν: το Ιράν και η Κούβα.

Με την τε­λευ­ταία ομι­λία του στην Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση του ΟΗΕ, ο Μα­κρόν θέ­λη­σε να αφή­σει ένα έντο­νο στίγ­μα. Όπως έγρα­ψε και η Μοντ, ήταν ανα­γκαίο να υπο­γραμ­μί­σει το μέ­γε­θος της κα­τα­στρο­φής που επέ­πε­σε στον κόσμο με την επά­νο­δο του ιμπε­ρια­λι­σμού και της αλα­ζο­νεί­ας. Όπως τό­νι­σε, στη Μέση Ανα­το­λή, στην Ου­κρα­νία ή στην Αφρι­κή ανοί­γε­ται «μία νέα εποχή βαρ­βα­ρό­τη­τας» και κά­λε­σε τους λοι­πούς ηγέ­τες να μην «εν­δώ­σουν στην ητ­το­πά­θεια και στην «επι­κρά­τη­ση της ισχύ­ος, χωρίς κα­νό­νες ή αυ­το­συ­γκρά­τη­ση». Με τον σφο­δρό του λόγο, ο Γάλ­λος Πρό­ε­δρος στή­ρι­ξε το Διε­θνές Δί­καιο και τις πο­λυ­με­ρείς διε­θνείς σχέ­σεις, αντί­θε­τα από την ομι­λία Τραμπ, πριν από λίγες ώρες. Μόλις ανέ­βη­κε στο βήμα ο Νε­τα­νιά­χου, 77 αντι­προ­σω­πεί­ες απο­χώ­ρη­σαν από την αί­θου­σα. Ο Ισ­ραη­λι­νός Πρω­θυ­πουρ­γός είπε με σαρ­κα­σμό πως «εάν υπάρ­χουν και άλλοι ηθικά δει­λοί που δεν έχουν ακόμη εγκα­τα­λεί­ψει την αί­θου­σα, ας το κά­νουν τώρα». Στην ερι­στι­κή ομι­λία του δι­καιο­λό­γη­σε αυτό που με­γά­λος αριθ­μός συ­ναν­θρώ­πων μας κα­τα­δι­κά­ζει, ήτοι τη διαιώ­νι­ση ενός εκτε­τα­μέ­νου φο­νι­κού πο­λέ­μου. Ο ίδιος κα­τα­φέρ­θη­κε ενα­ντί­ον των επι­κρι­τών του, ιδίως του Τύπου και επα­νέ­λα­βε τα λόγια του αδελ­φού του που έπεσε στο Έντε­μπε: «Θα νι­κή­σου­με. Ου­δε­μία άλλη επι­λο­γή έχου­με». Οι αμ­φίρ­ρο­πες εκλο­γές της 27ης Οκτω­βρί­ου είναι πλέον πολύ κοντά, το αμε­ρι­κα­νι­κό ακρο­α­τή­ριο είναι πολύ ση­μα­ντι­κό και η έντα­ση αυτή συ­σπει­ρώ­νει, ή έτσι πι­στεύ­ει ο Νε­τα­νιά­χου. Κο­ντός ψαλ­μός…Θα πρέ­πει, τέλος να ση­μειώ­σω ότι κα­τα­κε­ραύ­νω­σε τον «τύ­ραν­νο» Ερ­ντο­γάν για την πα­ρά­νο­μη κα­το­χή της Βό­ρειας Κύ­πρου και τις πα­ρα­βιά­σεις εις βάρος της Ελ­λά­δος. Έκλει­σε την ομι­λία του με χωρίο της Βί­βλου: «Η αιω­νιό­τη­τα του Ισ­ρα­ήλ ου­δέ­πο­τε θα κα­τα­πέ­σει». Το ασπά­ζο­μαι πλή­ρως, προ­σθέ­το­ντας όμως απα­ραί­τη­τα «και όλης της αν­θρω­πό­τη­τας». O Πρό­ε­δρος Ερ­ντο­γάν έδρα­ξε την ευ­και­ρία να προ­βά­λει τον εαυτό του από το βήμα του ΟΗΕ ως με­γά­λο ηγέτη, καθώς και την ολο­έ­να αυ­ξα­νό­με­νη ση­μα­σία της χώρας του πα­γκο­σμί­ως. Κα­τα­φέρ­θη­κε ενα­ντί­ον της «γε­νο­κτο­νι­κής νο­ο­τρο­πί­ας» του Ισ­ρα­ήλ, ως προ­στά­της κάθε τα­πει­νού και κα­τα­τρεγ­μέ­νου. Όσο για την έκ­κλη­σή του για διά­λο­γο, συ­νερ­γα­σία και στα­θε­ρό­τη­τα στο Αι­γαίο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, καθώς και για την επί­λυ­ση των θα­λασ­σί­ων δια­φο­ρών μέσω σχέ­σε­ων καλής γει­το­νί­ας, εποι­κο­δο­μη­τι­κού δια­λό­γου και του Διε­θνούς Δι­καί­ου, ας μου επι­τρα­πούν επι­φυ­λά­ξεις για τα κί­νη­τρά του. Ιδίως σε σχέση με τη «Γα­λά­ζια Πα­τρί­δα» και την ανά­γκη να επι­δεί­ξει ήπια και θε­τι­κή ει­κό­να. Ποιος ομι­λεί για Διε­θνές Δί­καιο! Πλην του Μα­κρόν, οι ομι­λί­ες των υπο­λοί­πων δεν επι­τρέ­πουν με­γά­λη αι­σιο­δο­ξία ως προς τις δυ­να­τό­τη­τές τους να αντι­λη­φθούν την πραγ­μα­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Δεν θα μι­λού­σα, λοι­πόν για διε­θνή τάξη, αλλά για ατα­ξία.

• Ο Ερ­ντο­γάν ζή­τη­σε ου­σια­στι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση του ΟΗΕ και αμ­φι­σβή­τη­σε τη λει­τουρ­γία του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας. Πόσο ρε­α­λι­στι­κές είναι τέ­τοιες προ­τά­σεις και τι θα σή­μαι­νε μια αλ­λα­γή του ση­με­ρι­νού συ­στή­μα­τος;

Οι προ­τά­σεις Ερ­ντο­γάν απη­χούν τη συ­ζή­τη­ση που διε­ξά­γε­ται για το θέμα εδώ και αρ­κε­τά χρό­νια. Σχε­τι­κά, ο Γ.Γ. Γκου­τέ­ρες είπε στην ομι­λία του ότι ένα Συμ­βού­λιο Ασφα­λεί­ας του 21ου αιώνα χωρίς αφρι­κα­νι­κή εκ­προ­σώ­πη­ση είναι αδια­νό­η­το. Ο Τούρ­κος Πρό­ε­δρος είπε στην ομι­λία του, «Ο κό­σμος είναι με­γα­λύ­τε­ρος από πέντε». Εν­νο­ού­σε, ει­κά­ζω, ότι ο έκτος μπο­ρεί να είναι η Τουρ­κία. Η κρι­τι­κή του εδρά­ζε­ται στις πα­γκό­σμιες ανι­σό­τη­τες, αλλά δεν παύει να απο­τε­λεί ρη­το­ρι­κό σχήμα. Εξ άλλου, οι επι­κρι­τές του ΟΗΕ δεν πρέ­πει να πα­ρα­βλέ­πουν ότι για τις δυ­σλει­τουρ­γί­ες του Ορ­γα­νι­σμού ευ­θύ­νο­νται τα κράτη που τις προ­κα­λούν. Με­τα­ξύ των προ­τά­σε­ών του πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται η κα­τάρ­γη­ση του δι­καιώ­μα­τος αρ­νη­σι­κυ­ρί­ας των πέντε μο­νί­μων μελών του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας. Εν τού­τοις, οια­δή­πο­τε δο­μι­κή αλ­λα­γή του Ορ­γα­νι­σμού απαι­τεί τρο­πο­ποί­η­ση του Χάρτη, ήτοι πλειο­ψη­φία 2/3 της Γε­νι­κής Συ­νέ­λευ­σης και επι­κύ­ρω­ση από το σύ­νο­λο των πέντε μο­νί­μων μελών. Αυτό και μόνο κα­θι­στά τις προ­τά­σεις ανέ­φι­κτες. Συ­νε­πώς, αλ­λα­γή συ­στή­μα­τος δεν είναι ορατή επί του πα­ρό­ντος.

• Στο Κυ­πρια­κό, η Τουρ­κία επα­να­φέ­ρει διε­θνώς τη θέση περί “κυ­ριαρ­χι­κής ισό­τη­τας” των Τουρ­κο­κυ­πρί­ων. Πώς πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­σουν η Λευ­κω­σία και η Αθήνα αυτή τη δι­πλω­μα­τι­κή πίεση;

Το θέμα αυτό κυρία Πα­μπρή, είναι καί­ριας ση­μα­σί­ας και για τις δύο πρω­τεύ­ου­σες, οι οποί­ες είναι προ­ση­λω­μέ­νες στη λύση της Δι­ζω­νι­κής και Δι­κοι­νο­τι­κής Ομο­σπον­δί­ας με πο­λι­τι­κή ισό­τη­τα. Αυτό εξ άλλου το­νί­ζουν τα σχε­τι­κά ψη­φί­σμα­τα του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας που προ­βλέ­πουν δι­ζω­νι­κό­τη­τα, δι­κοι­νο­τι­κό­τη­τα και πο­λι­τι­κή ισό­τη­τα. Κυ­ριαρ­χι­κή ισό­τη­τα ση­μαί­νει σχέ­σεις με­τα­ξύ δύο κρα­τών, όθεν επι­δί­ω­ξη ανα­γνώ­ρι­σης του ψευ­δο­κρά­τους. Αθήνα και Λευ­κω­σία μπο­ρούν να αντι­με­τω­πί­σουν το πρό­βλη­μα μέσω του κοι­νο­τι­κού κε­κτη­μέ­νου, πε­ρι­φε­ρεια­κών συ­νερ­γα­σιών και κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων σε διε­θνή fora.

• Στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά: μπο­ρεί η ση­με­ρι­νή γε­ω­πο­λι­τι­κή ρευ­στό­τη­τα να δη­μιουρ­γή­σει ένα νέο πα­ρά­θυ­ρο δια­λό­γου ή, αντι­θέ­τως, αυ­ξά­νει τους κιν­δύ­νους για την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο;

Ο Πρό­ε­δρος Ερ­ντο­γάν έχει θέσει στό­χους ανά­λο­γους με το με­γα­λείο της χώρα του, όπως το εν­νο­εί. Παρά τα ήπια λόγια του στην Νέα Υόρκη περί γει­τό­νων, θυ­μή­θη­κε τη ναυ­μα­χία της Πρέ­βε­ζας και τη με­τα­τρο­πή της Με­σο­γεί­ου σε τουρ­κι­κή λίμνη από τον Μπαρ­μπα­ρό­σα. Ασχέ­τως του ακρο­α­τη­ρί­ου του, «Γα­λά­ζια Πα­τρί­δα», δη­λώ­σεις περί κα­λω­δί­ων και Χαϊ­ρε­ντίν Μπαρ­μπα­ρό­σα, δεν συ­νά­δουν με πα­ρά­θυ­ρο δια­λό­γου. Αστά­θεια και εμπρη­στι­κή ρη­το­ρεία δεν βοη­θούν.

• Κύριε Πρέ­σβη, ο κό­σμος που γνω­ρί­ζα­με μετά το τέλος του Ψυ­χρού Πο­λέ­μου τε­λειώ­νει; Και αν ναι, τι έρ­χε­ται στη θέση του;

Μετά από την πτώση της ΕΣΣΔ, ο δι­πο­λι­κός κό­σμος είχε με­τα­τρα­πεί σε μο­νο­πο­λι­κό, με αρ­χη­γέ­τη τις ΗΠΑ και τη Δύση να πο­ρεύ­ε­ται με στα­θε­ρό­τη­τα. Η εκλο­γή του Ντό­ναλντ Τραμπ, κυ­ρί­ως η δεύ­τε­ρη, προ­κά­λε­σε άνευ προη­γου­μέ­νου ανα­στά­τω­ση πα­ντού, και τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από αυτά που γνω­ρί­ζα­με για τη λει­τουρ­γία του κό­σμου έπαυ­σαν να ισχύ­ουν. Πό­λε­μοι στη Μέση Ανα­το­λή, αστά­θεια και ανα­κο­λου­θία των κι­νή­σε­ων των ΗΠΑ, εξα­πέ­λυ­σαν δυ­νά­μεις ανε­ξέ­λεγ­κτες.

Η δια­φαι­νό­με­νη αδυ­να­μία της Ευ­ρώ­πης, μαζί με τη θε­α­μα­τι­κή πα­ντοει­δή άνοδο της Κίνας , η Ρωσία που (και αυτή ακόμη για λίγο) δια­τη­ρεί με­γά­λη ισχύ, η άνο­δος των BRICS και του Πα­γκό­σμιου Νότου, ωθούν τα πράγ­μα­τα προς την κα­τεύ­θυν­ση ενός πο­λυ­πο­λι­κού κό­σμου. Κα­ταρ­ρέ­ου­σες συμ­μα­χί­ες, απο­σα­θρω­μέ­νες οι­κο­νο­μί­ες, ορ­γα­νο­ποί­η­ση των με­τα­να­στευ­τι­κών ροών και κυ­ρί­ως, ανά­δυ­ση της ΑΙ, την οποία πλέον φο­βού­νται και οι γο­νείς της, προ­οιω­νί­ζο­νται κλυ­δω­νι­σμούς. Ου­δείς μπο­ρεί να πει με σα­φή­νεια τί θα προ­κύ­ψει. Απα­ντώ με Αντό­νιο Γκράμ­σι: «Το πα­λαιό ψυ­χορ­ρα­γεί και το νέο δεν μπο­ρεί να γεν­νη­θεί. Κατά τη με­σο­βα­σι­λεία, συμ­βαί­νουν πα­ντοει­δή νο­ση­ρά φαι­νό­με­να». Αυτά ήδη έχουν αρ­χί­σει να συμ­βαί­νουν. Μετά θα έλθει το νέο και εάν δια­φαί­νε­ται Δυ­στο­πία, πι­στεύω πως μπο­ρού­με να την απο­τρέ­ψου­με με έγκαι­ρους χει­ρι­σμούς.

• Ο Τραμπ έστει­λε από το βήμα του ΟΗΕ ένα πολύ ισχυ­ρό μή­νυ­μα προς το Ιράν, αφή­νο­ντας ανοι­χτό ακόμη και το εν­δε­χό­με­νο μιας νέας με­γά­λης κλι­μά­κω­σης αν δεν υπάρ­ξει συμ­φω­νία. Ποιος είναι σή­με­ρα ο πραγ­μα­τι­κός στό­χος της αμε­ρι­κα­νι­κής πο­λι­τι­κής στη Μέση Ανα­το­λή. Μια νέα ισορ­ρο­πία ασφα­λεί­ας ή μια ευ­ρύ­τε­ρη ανα­διά­τα­ξη των συμ­μα­χιών στην πε­ριο­χή;

Οι δη­λώ­σεις Τραμπ δεν μπο­ρούν να απο­τε­λέ­σουν ασφα­λή δεί­κτη για την πο­ρεία των πραγ­μά­των, όπως έχει απο­δει­χθεί. Οι πρω­το­φα­νείς απει­λές του στον ΟΗΕ και η σύν­δε­ση των εκλο­γών με συμ­φω­νία ή με επα­νά­λη­ψη των βομ­βαρ­δι­σμών, απο­δει­κνύ­ουν πε­ρισ­σό­τε­ρο σύγ­χυ­ση παρά στρα­τη­γι­κή. Μέχρι τώρα δεν έχου­με ισορ­ρο­πία ασφα­λεί­ας. Όσο για συμ­μα­χί­ες, εκτός από τη Μέκκα και κά­ποιες άλλες διευ­θε­τή­σεις με σα­ου­δα­ρα­βι­κή πρω­το­βου­λία, οι Χούθι προ­ε­λαύ­νουν.

• Η Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειος απο­κτά ξανά κε­ντρι­κή ση­μα­σία λόγω ενέρ­γειας, ασφά­λειας και Μέσης Ανα­το­λής. Ποια είναι τα με­γα­λύ­τε­ρα ρίσκα αλλά και ποιες οι ευ­και­ρί­ες για την Ελ­λά­δα;

H Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειος είναι η ευ­ρύ­τε­ρη γει­το­νία μας, εκεί όπου βρί­σκο­νται καί­ρια συμ­φέ­ρο­ντά μας. Εκεί όμως δύ­να­νται να προ­κύ­ψουν και σο­βα­ροί κίν­δυ­νοι, λόγω ανα­θε­ω­ρη­τι­σμού και επι­θε­τι­κό­τη­τας της με­γά­λης φίλης και γεί­το­νος, ή από τους εν εξε­λί­ξει πο­λέ­μους, ή από νέες ρή­ξεις. Η χώρα μας είναι πα­ρά­γων ενερ­γεια­κής στα­θε­ρό­τη­τας, κόμ­βος φυ­σι­κού αε­ρί­ου, αλλά και πρά­σι­νης ενέρ­γειας, από τη Μέση Ανα­το­λή και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο προς τη λοιπή Ευ­ρώ­πη. Οι δυ­να­τό­τη­τες που πα­ρέ­χο­νται από τη θέση αυτή της Ελ­λά­δος είναι με­γά­λες. Επι­βάλ­λε­ται όμως στα­θε­ρό­τη­τα. Εμείς την επι­διώ­κου­με δι­πλω­μα­τι­κά, με στρα­τη­γι­κές συμ­μα­χί­ες στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή μας, αλλά και με την απο­τρε­πτι­κή ισχύ που εξα­σφα­λί­ζε­ται από τις ένο­πλες δυ­νά­μεις. Ελ­πί­ζου­με ότι στους γεί­το­νες θα πρυ­τα­νεύ­σει σοφία και σύ­νε­ση, διότι μόνον έτσι κερ­δί­ζουν όλοι.

• Και ένα τε­λευ­ταίο, ίσως πιο προ­σω­πι­κό: έπει­τα από τόσα χρό­νια στη δι­πλω­μα­τία, αυτό που βλέ­πε­τε σή­με­ρα σας θυ­μί­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο μια πε­ρί­ο­δο με­γά­λης γε­ω­πο­λι­τι­κής με­τά­βα­σης ή μια πε­ρί­ο­δο όπου οι κα­νό­νες του διε­θνούς συ­στή­μα­τος αλ­λά­ζουν ορι­στι­κά;

Αμ­φό­τε­ρα, λόγω της αδυ­να­μί­ας των ηγε­τών να αντι­λη­φθούν τον ση­με­ρι­νό κόσμο. Βε­βαί­ως, τα πράγ­μα­τα πρέ­πει να προ­σαρ­μό­ζο­νται, σύμ­φω­να με τα κε­λεύ­σμα­τα των και­ρών. Όμως μόνο ικα­νοί πο­λι­τι­κοί επι­τυγ­χά­νουν ου­σια­στι­κές λύ­σεις. Η αλα­ζο­νεία (μό­νι­μος συ­νο­δός της βλα­κεί­ας) και οι απει­λές δεν οδη­γούν που­θε­νά.