«Made to be Yours»: Όταν η νοσταλγία για τη Ρόδο γίνεται τέχνη στην άλλη άκρη της γης!

• «Μέσα από τις δη­μιουρ­γί­ες μου, νιώθω ότι έρ­χο­μαι πιο κοντά στην πα­τρί­δα»

• «Δεν είναι εύ­κο­λο να αφή­νεις την οι­κο­γέ­νειά σου, τους αν­θρώ­πους σου και όλη σου τη ζωή πίσω, για να κά­νεις μια νέα αρχή στην άλλη άκρη της γης» • «Αντλώ ιδέες μέσα από τις ει­κό­νες της Ελ­λά­δας και των νη­σιών μας, τα χρώ­μα­τα, τα σχή­μα­τα και τις μνή­μες που κου­βα­λάω πάντα στην καρ­διά μου»

Το 2016 η Ει­ρή­νη Φαρ­μα­κί­δη άφησε πίσω την οι­κο­γέ­νεια, τους φί­λους και την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά της για να ξε­κι­νή­σει μια νέα ζωή στην άλλη άκρη του κό­σμου.

Λίγα χρό­νια αρ­γό­τε­ρα, έχο­ντας πλέον την οι­κο­γέ­νειά της στην Αυ­στρα­λία και ανα­ζη­τώ­ντας έναν δη­μιουρ­γι­κό δρόμο που να μπο­ρεί να συν­δυα­στεί με την οι­κο­γε­νεια­κή ζωή, άρ­χι­σε να φτιά­χνει χει­ρο­ποί­η­τα αντι­κεί­με­να.

Έτσι γεν­νή­θη­κε το «Made to be Yours», μια προ­σω­πι­κή δη­μιουρ­γι­κή δια­δρο­μή με έντο­να στοι­χεία από την Ελ­λά­δα, τη Ρόδο και τις μνή­μες που εξα­κο­λου­θούν να τη συ­νο­δεύ­ουν.

Στις δη­μιουρ­γί­ες της συ­να­ντώ­νται συχνά οι δύο τόποι που κα­θο­ρί­ζουν σή­με­ρα τη ζωή της.

Η Ελ­λά­δα των παι­δι­κών της χρό­νων και η Αυ­στρα­λία όπου έχει δη­μιουρ­γή­σει την οι­κο­γέ­νεια και την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά της. Ένα από τα πιο προ­σω­πι­κά της έργα απο­τυ­πώ­νει ακρι­βώς αυτή τη σύν­δε­ση, ενώ μέσα από τη δου­λειά της έχει έρθει πιο κοντά και με τους Έλ­λη­νες της ομο­γέ­νειας, αν­θρώ­πους που ανα­γνω­ρί­ζουν στα αντι­κεί­με­νά της κάτι οι­κείο από τον δικό τους τόπο και τις δικές τους ανα­μνή­σεις.

Η Ει­ρή­νη Φαρ­μα­κί­δη στη συ­νέ­ντευ­ξή μας σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή» μιλά για τη Ρόδο, τη με­τα­νά­στευ­ση, τη ζωή στην Αυ­στρα­λία και τη δη­μιουρ­γία που έγινε για εκεί­νη ένας ακόμη τρό­πος να δια­τη­ρεί ζω­ντα­νή τη σχέση της με την πα­τρί­δα.

• Κυρία Φαρ­μα­κί­δη, πού με­γα­λώ­σα­τε στη Ρόδο και ποιες ει­κό­νες, ανα­μνή­σεις, θυ­μά­στε πιο έντο­να;

Με­γά­λω­σα στην πόλη της Ρόδου, δίπλα στη Με­σαιω­νι­κή Τάφρο, κι έτσι τα παι­δι­κά μου χρό­νια τα έζησα μέσα στα γρα­φι­κά σο­κά­κια της Πα­λιάς Πόλης.

Οι ανα­μνή­σεις μου είναι γε­μά­τες ξε­γνοια­σιά, ατε­λεί­ω­το κρυ­φτό, παι­χνί­δι και βόλ­τες με τα πο­δή­λα­τα με τις πα­ρέ­ες, όπου ο χρό­νος στα­μα­τού­σε. Θυ­μά­μαι τις γει­το­νιές να μο­σχο­βο­λούν, τον κόσμο να βγά­ζει τις κα­ρέ­κλες έξω από τα σπί­τια τα απο­γεύ­μα­τα και τις για­γιά­δες να μας προ­σέ­χουν σαν δικά τους παι­διά. Ήταν μια εποχή που υπήρ­χε αλη­θι­νή οι­κειό­τη­τα και νιώ­θα­με όλοι, σε κάθε γει­το­νιά, σαν μια αγκα­λιά, σαν μια με­γά­λη οι­κο­γέ­νεια.

• Και πότε φύ­γα­τε για την Αυ­στρα­λία; Τι σας οδή­γη­σε σε αυτή την από­φα­ση και πόσο δύ­σκο­λο ήταν το απο­χαι­ρε­τι­στή­ριο βήμα;

Έφυγα για την Αυ­στρα­λία τον Οκτώ­βριο του 2016, πριν από 10 χρό­νια. Ο λόγος ήταν ο σύ­ζυ­γός μου, ο οποί­ος κα­τά­γε­ται επί­σης από τη Ρόδο, αλλά ζούσε ήδη τα τε­λευ­ταία χρό­νια εδώ.

Πίσω από αυτή τη με­γά­λη από­φα­ση, το πιο βαρύ κομ­μά­τι ήταν ο απο­χαι­ρε­τι­σμός. Δεν είναι εύ­κο­λο να αφή­νεις την οι­κο­γέ­νειά σου, τους αν­θρώ­πους σου και όλη σου τη ζωή πίσω, για να κά­νεις μια νέα αρχή στην άλλη άκρη της γης.

Όσο μα­κριά κι αν φτά­σεις, όσο κι αν δη­μιουρ­γή­σεις μια νέα ζωή, η στιγ­μή που απο­χαι­ρε­τάς τους δι­κούς σου αν­θρώ­πους μένει πάντα χα­ραγ­μέ­νη μέσα σου. Ήταν ένα από τα πιο δύ­σκο­λα βή­μα­τα της ζωής μου, αλλά ταυ­τό­χρο­να και η αρχή ενός νέου κε­φα­λαί­ου.

• Πώς ήταν η πρώτη πε­ρί­ο­δος στην Αυ­στρα­λία; Τι σας δυ­σκό­λε­ψε πε­ρισ­σό­τε­ρο στην προ­σαρ­μο­γή;

Η με­τά­βα­ση σε μια εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κή ήπει­ρο, όσο προ­ε­τοι­μα­σμέ­νος κι αν είσαι, σε φέρ­νει αντι­μέ­τω­πο με μια νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Συ­νει­δη­το­ποιείς ότι πρέ­πει να μά­θεις ξανά τα πάντα από την αρχή: από τους ρυθ­μούς της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας μέχρι τη νο­ο­τρο­πία και τον τρόπο ζωής.

Αυτό που με δυ­σκό­λε­ψε πε­ρισ­σό­τε­ρο από όλα στην προ­σαρ­μο­γή ήταν η τε­ρά­στια από­στα­ση και η δια­φο­ρά ώρας καθώς έκανε την επι­κοι­νω­νία με τους δι­κούς μου αν­θρώ­πους δύ­σκο­λη και την αί­σθη­ση της μο­να­ξιάς ακόμα πιο έντο­νη. Η νο­σταλ­γία για την οι­κο­γέ­νειά μου, για τις συ­νή­θειες μας και για την οι­κειό­τη­τα του νη­σιού ήταν κα­θη­με­ρι­νή.

Χρειά­στη­κε υπο­μο­νή, επι­μο­νή και χρό­νος για να μπο­ρέ­σω να βρω τα πα­τή­μα­τά μου και να νιώσω ότι αυτός ο νέος τόπος αρ­χί­ζει σιγά σιγά να γί­νε­ται το δεύ­τε­ρο σπίτι μου.

• Πώς μπήκε στη ζωή σας η δη­μιουρ­γία χει­ρο­ποί­η­των αντι­κει­μέ­νων;

Η δη­μιουρ­γία μπήκε στη ζωή μου το 2021, σε μια πολύ ιδιαί­τε­ρη και απαι­τη­τι­κή πε­ρί­ο­δο. Έχο­ντας δύο μικρά παι­διά, η επι­στρο­φή σε μια κλα­σι­κή ερ­γα­σία εκτός σπι­τιού ήταν πρα­κτι­κά πολύ δύ­σκο­λη.

Ταυ­τό­χρο­να όμως, είχα την έντο­νη ανά­γκη να πα­ρα­μεί­νω πα­ρα­γω­γι­κή και να προ­σφέ­ρω κι εγώ με τον δικό μου τρόπο στη φρο­ντί­δα της οι­κο­γέ­νειάς μας. Αυτό που ξε­κί­νη­σε ως μια ανά­γκη για προ­σφο­ρά μέσα στο σπίτι, εξε­λί­χθη­κε γρή­γο­ρα σε ένα με­γά­λο πάθος. Μέσα από τις δη­μιουρ­γί­ες μου, και ιδιαί­τε­ρα όταν φτιά­χνω κομ­μά­τια με ελ­λη­νι­κό χα­ρα­κτή­ρα και θέ­μα­τα εμπνευ­σμέ­να από τον τόπο μας, νιώθω ότι έρ­χο­μαι πιο κοντά στην πα­τρί­δα. Η ενα­σχό­λη­ση αυτή έγινε το κα­τα­φύ­γιό μου, ένας τρό­πος να κρα­τάω ζω­ντα­νή τη σύν­δε­σή μου με την Ελ­λά­δα, δη­μιουρ­γώ­ντας με αγάπη και με­ρά­κι αντι­κεί­με­να που κου­βα­λούν τη δική τους ξε­χω­ρι­στή αι­σθη­τι­κή.

• Τι δη­μιουρ­γεί­τε σή­με­ρα και πώς γί­νε­ται η δου­λειά σας, από την πρώτη ιδέα μέχρι το έτοι­μο αντι­κεί­με­νο;

Σή­με­ρα φτιά­χνω μια σειρά από ιδιαί­τε­ρα χει­ρο­ποί­η­τα δια­κο­σμη­τι­κά, χρη­στι­κά αντι­κεί­με­να και αξε­σουάρ. Η δια­δι­κα­σία από την αρχή μέχρι το τέλος θέλει χρόνο, υπο­μο­νή και με­ρά­κι. Όταν έχω ένα ξε­χω­ρι­στό κομ­μά­τι στο μυαλό μου, πρώτα γί­νε­ται η επε­ξερ­γα­σία στον υπο­λο­γι­στή. Μετά προ­χω­ράω στην εκτύ­πω­ση του 3D πρω­τό­τυ­που, στη συ­νέ­χεια κάνω τη χύ­τευ­ση της σι­λι­κό­νης για να φτιά­ξω το κα­λού­πι, και στο τέλος κάνω τη χύ­τευ­ση για το τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα.

Ακόμα κι όταν βγει το κομ­μά­τι από το κα­λού­πι, η δη­μιουρ­γία συ­νε­χί­ζε­ται. Ακο­λου­θεί το τρί­ψι­μο και το βά­ψι­μο, όπου δίνω όλη μου την προ­σο­χή στη λε­πτο­μέ­ρεια για να βγει το απο­τέ­λε­σμα όπως το έχω φα­ντα­στεί. Πα­ράλ­λη­λα, προ­μη­θεύ­ο­μαι κα­λού­πια από άλ­λους τα­λα­ντού­χους δη­μιουρ­γούς που μου αρέ­σουν και δη­μιουρ­γώ πάνω σε αυτά τα δικιά μου χει­ρο­ποί­η­τα δια­κο­σμη­τι­κά.

• Από πού αντλεί­τε τις ιδέες σας;

Η έμπνευ­ση για μένα είναι μια διαρ­κής γέ­φυ­ρα με όσα αγαπώ. Αντλώ ιδέες μέσα από τις ει­κό­νες της Ελ­λά­δας και των νη­σιών μας, τα χρώ­μα­τα, τα σχή­μα­τα και τις μνή­μες που κου­βα­λάω πάντα στην καρ­διά μου. Πολ­λές φορές, μια ιδέα γεν­νιέ­ται εντε­λώς ξαφ­νι­κά, όταν κάτι γύρω μου μού θυ­μί­σει μια στιγ­μή από μια νο­σταλ­γία μου. Επί­σης, παίρ­νω με­γά­λη έμπνευ­ση από τους αν­θρώ­πους που συ­να­ντώ. Μέσα από την επαφή μαζί τους, τις συ­ζη­τή­σεις μας και αυτά που μου ζη­τούν, μου έρ­χο­νται νέες ιδέες. Όλα αυτά τα ερε­θί­σμα­τα τα παίρ­νω και μετά τους δίνω μορφή μέσα από τις δη­μιουρ­γί­ες μου.

• Υπάρ­χει κά­ποια δη­μιουρ­γία σας που έχει μια πολύ ιδιαί­τε­ρη, προ­σω­πι­κή ιστο­ρία για εσάς;

Χωρίς δεύ­τε­ρη σκέψη, είναι το κομ­μά­τι που συν­δέ­ει την Ελ­λά­δα με την Αυ­στρα­λία. Αυτή η δη­μιουρ­γία είναι η ίδια μου η ζωή απο­τυ­πω­μέ­νη σε ένα αντι­κεί­με­νο.

Από τη μία πλευ­ρά το ελ­λη­νι­κό ξω­κλή­σι με τον μπλε θόλο, που εκ­φρά­ζει τη νο­σταλ­γία, τις ρίζες και το μισό της καρ­διάς μου που έμει­νε πίσω στην πα­τρί­δα. Από την άλλη, τα σύμ­βο­λα της Αυ­στρα­λί­ας, που αντι­προ­σω­πεύ­ουν το άλλο μισό της καρ­διάς μου και το παρόν, την οι­κο­γέ­νεια και την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μου εδώ.

Είναι ένα έργο που γεν­νή­θη­κε μέσα από την ανά­γκη μου να ενώσω αυ­τούς τους δύο κό­σμους μου, και αυτό το συ­ναί­σθη­μα του με­τα­νά­στη, το πώς κου­βα­λάς πάντα τον τόπο σου μαζί σου, όσα χι­λιό­με­τρα κι αν σε χω­ρί­ζουν από αυτόν.

• Ποιοι είναι οι άν­θρω­ποι που αγο­ρά­ζουν τις δη­μιουρ­γί­ες σας; Είναι Έλ­λη­νες της Ομο­γέ­νειας ή και Αυ­στρα­λοί που αγα­πούν την ελ­λη­νι­κή αι­σθη­τι­κή;

Οι δη­μιουρ­γί­ες μας βρί­σκουν αντα­πό­κρι­ση και στις δύο πλευ­ρές. Από τη μία, οι Έλ­λη­νες της Ομο­γέ­νειας αγκα­λιά­ζουν θερμά κάθε κομ­μά­τι, κρα­τώ­ντας ζω­ντα­νές τις ρίζες και τους δε­σμούς με την πα­τρί­δα, μια κλη­ρο­νο­μιά που πέ­ρα­σε σε αυ­τούς από τις οι­κο­γέ­νειές τους, οι οποί­ες έφτα­σαν στην Αυ­στρα­λία πριν από πολλά χρό­νια λόγω δυ­σκο­λιών. Από την άλλη, είναι πολύ συ­γκι­νη­τι­κό που μας επι­λέ­γουν και Αυ­στρα­λοί χωρίς ελ­λη­νι­κή κα­τα­γω­γή. Συχνά ψά­χνουν ένα ιδιαί­τε­ρο δώρο για κά­ποιον Έλ­λη­να γεί­το­να που τους έδει­ξε στην πράξη τι ση­μαί­νει ελ­λη­νι­κό φι­λό­τι­μο και ευ­γέ­νεια, θέ­λο­ντας έτσι να αντα­πο­δώ­σουν αυτή τη ζεστή συ­μπε­ρι­φο­ρά και εκτι­μώ­ντας πα­ράλ­λη­λα την ελ­λη­νι­κή αι­σθη­τι­κή.

• Θυ­μά­στε κά­ποια συ­νά­ντη­ση ή συ­ζή­τη­ση με πε­λά­τη που σας συ­γκί­νη­σε ιδιαί­τε­ρα;

Μια από τις πιο συ­γκι­νη­τι­κές στιγ­μές που δεν θα ξε­χά­σω ποτέ συ­νέ­βη σε ένα ελ­λη­νι­κό πα­νη­γύ­ρι, όπου είχα στή­σει τον πάγκο μου. Είχε πλη­σιά­σει ένα ηλι­κιω­μέ­νο ζευ­γά­ρι, οι οποί­οι προ­σείλ­κυ­σαν την προ­σο­χή τους σε ένα δη­μιουρ­γι­κό κομ­μά­τι που πε­ριεί­χε μια φω­το­γρα­φία από τη Ρόδο.

Με ρώ­τη­σαν γε­μά­τοι πε­ριέρ­γεια γιατί είχα φτιά­ξει αυτό το θέμα, κι όταν τους απά­ντη­σα πως η κα­τα­γω­γή μου είναι από τη Ρόδο, το πρό­σω­πό τους φω­τί­στη­κε. Άρ­χι­σαν να με ρω­τούν από ποιο συ­γκε­κρι­μέ­νο μέρος του νη­σιού είμαι, καθώς κα­τά­γο­νταν και οι ίδιοι από εκεί.

Καθώς κου­βε­ντιά­ζα­με, ανα­κα­λύ­ψα­με με απί­στευ­τη έκ­πλη­ξη πως ήταν μα­κρι­νοί συγ­γε­νείς με την οι­κο­γέ­νεια του πα­τέ­ρα μου!

Εκεί­νη τη στιγ­μή, στην άλλη άκρη του κό­σμου, ένιω­σα πως ξα­να­βρή­κα ένα μικρό, πο­λύ­τι­μο κομ­μά­τι από τις ρίζες και την οι­κο­γέ­νειά μου. Ήταν μια συ­νά­ντη­ση γε­μά­τη συ­γκί­νη­ση που μου θύ­μι­σε πόσο δυ­να­τοί είναι οι δε­σμοί μας.

• Τι είναι αυτό που ψά­χνουν πε­ρισ­σό­τε­ρο οι Έλ­λη­νες της ομο­γέ­νειας όταν έρ­χο­νται σε εσάς;

Αυτό που ανα­ζη­τούν πε­ρισ­σό­τε­ρο είναι το ξε­χω­ρι­στό, οπότε η αξία του χει­ρο­ποί­η­του είναι αυτή που κάνει τη δια­φο­ρά. Κάθε χει­ρο­ποί­η­τη δη­μιουρ­γία είναι από τη φύση της μο­να­δι­κή. Ακόμα κι όταν πας να φτιά­ξεις το ίδιο αντι­κεί­με­νο, η δια­δι­κα­σία στο χέρι δίνει πάντα ένα ελα­φρώς δια­φο­ρε­τι­κό απο­τέ­λε­σμα. Αυτό ακρι­βώς εκτι­μούν: ένα αντι­κεί­με­νο μο­να­δι­κό που ξε­χω­ρί­ζει, ξυπνά όμορ­φες ανα­μνή­σεις και προ­σφέ­ρει μια ιδιαί­τε­ρη αί­σθη­ση εν­θου­σια­σμού τόσο σε αυτόν που το δια­λέ­γει όσο και σε εκεί­νον που το δέ­χε­ται ως δώρο.

• Τι σας λεί­πει πε­ρισ­σό­τε­ρο από τη Ρόδο και πόσο συχνά κα­τα­φέρ­νε­τε να επι­στρέ­φε­τε;

Αυτό που μου λεί­πει πε­ρισ­σό­τε­ρο είναι οι άν­θρω­ποί μου, η οι­κο­γέ­νειά μου αλλά και αυτή η απλή κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα του νη­σιού: η μυ­ρω­διά της θά­λασ­σας, ο καφές, τα τα­βερ­νά­κια με φόντο το απέ­ρα­ντο μπλε, το φως της Ρόδου και η ζε­στα­σιά που νιώ­θεις όταν περ­πα­τάς στα σο­κά­κια της Πα­λιάς Πόλης.

Στην Αυ­στρα­λία έχου­με φτιά­ξει τη ζωή μας, αλλά η καρ­διά μένει πάντα συν­δε­δε­μέ­νη με το νησί. Λόγω της με­γά­λης από­στα­σης και των υπο­χρε­ώ­σε­ων, δεν είναι πάντα εύ­κο­λο να επι­στρέ­φου­με όσο συχνά θα θέ­λα­με. Προ­σπα­θού­με όμως, όσο μας το επι­τρέ­πουν οι συν­θή­κες, να ξε­κλέ­βου­με χρόνο για να τα­ξι­δεύ­ου­με πίσω, να γε­μί­ζου­με τις «μπα­τα­ρί­ες» μας και να κρα­τά­με τις ει­κό­νες και τις ανα­μνή­σεις ολο­ζώ­ντα­νες.