Ευρωπαϊκό Δικαστήριο: Προστασία πρώτης κατοικίας, ακόμη και αυθαίρετης

του Πανα­γιώτη Στάθη

Πλήρη προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας ακόμα κι αν αυτή είναι αυθαί­ρετη θεσπί­ζει το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο Δικαιω­μά­των του ανθρώ­που για την πρώτη και κύρια κατοι­κία όταν αυτή κιν­δυ­νεύει από κατε­δά­φιση και κατ΄ επέ­κταση ακόμα και από κατά­σχεση. Πρό­κει­ται για απόφαση που ουσια­στικά διευ­ρύ­νει τα νομικά όπλα πολιτών, η πρώτη κατοι­κία των οποίων κιν­δυ­νεύει από –κυρίως- κατε­δά­φιση αλλά κατ επέ­κταση και από κατά­σχεση καθώς αφορά μεν δυο Βούλ­γα­ρους υπη­κό­ους, αλλά  είναι προ­φα­νές ότι αφορά ιδιαί­τερα τη χώρα μας, καθώς χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των βάλ­λο­νται παντα­χό­θεν.

Εν ολίγοις η απόφαση του 5ου τμή­μα­τος του ΕΔΔΑ, απο­φαί­νε­ται ότι η κατε­δά­φιση της μονα­δι­κής και κύριας κατοι­κίας, ακόμη και εάν αυτή είναι αυθαί­ρετη,  συνιστά την πιο ακραία μορφή επέμ­βα­σης στο δικαί­ωμα του ατόμου για σεβασμό του ιδιω­τι­κού βίου.

Στο δικα­στή­ριο είχε προ­σφύ­γει ζευγάρι Βουλ­γά­ρων που εκδό­θηκε απόφαση κατε­δά­φι­σης της κατοι­κίας τους. Για το Στρα­σβούργο πρω­τεύον ζήτημα είναι εάν η κατε­δά­φιση θα επι­τύ­χει μία δίκαιη ισορ­ρο­πία μεταξύ των συμ­φε­ρό­ντων της προ­σφεύ­γου­σας να κρα­τή­σει τα υπάρ­χο­ντά της και του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος να δια­σφα­λί­σει την απο­τε­λε­σμα­τική εφαρ­μογή της απα­γό­ρευ­σης κτιρίων χωρίς άδεια. Αυτό σημαί­νει ότι ένα μέτρο πρέπει να είναι κατάλ­ληλο για την επί­τευξη του στόχου και να μην είναι δυσα­νά­λογο προς τον σκοπό αυτό.

Ουσια­στικά δηλαδή το δικα­στή­ριο, δίνει κατευ­θυ­ντή­ρια γραμμή στα εθνικά δικα­στή­ρια καθώς ανα­βαθ­μί­ζει σοβαρά τη θέση της μονα­δι­κής κατοι­κίας και προ­στα­τεύει τους πολίτες που κιν­δυ­νεύ­ουν να χάσουν τα σπίτια τους. Παράλ­ληλα είναι σαφές πως αν η απα­γό­ρευση κατε­δά­φι­σης, δηλαδή η προ­στα­σία αφορά σε αυθαί­ρετο κτίσμα, τότε σε περί­πτωση νομίμου κτί­σμα­τος και δη πρώτης και μονα­δι­κής κατοι­κίας που απει­λεί­ται, αυτή (προ­στα­σία) ισχύει επαυ­ξη­μένα.

Ουσια­στικά λοιπόν το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο υπο­χρε­ώ­νει τα εθνικά δικα­στή­ρια να εφαρ­μό­ζουν σε κάθε περί­πτωση τη θεμε­λιώδη αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας και δίνει την κατευ­θυ­ντή­ρια γραμμή της από­λυ­της εξα­το­μί­κευ­σης της κάθε υπό­θε­σης. Και επι­βε­βαιώ­νει πως θεμε­λιώ­δης αρχή του Ευρω­παϊ­κού Δικαίου είναι η πρό­κριση πέραν του στενού δημό­σιου συμ­φέ­ρο­ντος της επι­λο­γής προ­στα­σίας της κατοι­κίας, που στη­ρί­ζει την ατομική και οικο­γε­νειακή ζωή.

capital.gr