Mητροπολίτης Pόδου: «Να δώσουμε αρχές και αξίες στην νέα γενιά: η οικογένεια, το σχολείο, η Εκκλησία»

Σεβα­σμιό­τατε, θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε από τα όσα έχουν γίνει μέχρι σήμερα με την περί­πτωση της Ουκρα­νι­κής Εκκλη­σίας. Βρι­σκό­μα­στε εν αναμονή της έκδοσης του Τόμου της Αυτο­κε­φα­λίας. Για ποιον λόγο κατά την άποψή σας, φτάσαμε έως εδώ και προ­κλή­θηκε το «Σχίσμα» ανάμεσα στην Ρωσική Εκκλη­σία και στο Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο;

Στην Ουκρα­νία εδώ και περίπου 30 χρόνια υφί­στα­ται εκκλη­σια­στικό Σχίσμα Το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο ανέλαβε την εκ των προ­νο­μίων του ευθύνη να μερι­μνή­σει για την θερα­πεία του. Το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο προέβη στις ενέρ­γειες που γνω­ρί­ζετε για να ενώσει, όχι για να χωρίσει περαι­τέρω, όχι για να έρθει σε σύγκρουση με την Εκκλη­σία της Ρωσίας. Εκαναν μια κίνηση καθαρά ενωτική για να απο­κτή­σει η Ουκρα­νία μια ενιαία Εκκλη­σία, αυτο­κέ­φαλη. Θέλησε δηλαδή να δώσει αυτό πού έδωσε στις άλλες Εκκλη­σίες, με πρώτη την Ρωσική Εκκλη­σία.

Το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο έχει το δικαί­ωμα να χορηγεί «Αυτο­κε­φα­λίες»;

Το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο έχει το απο­κλει­στικό προ­νό­μιο να δίνει την «Αυτο­κε­φα­λία». Με τον ίδιο τρόπο που σήμερα η Εκκλη­σία της Ουκρα­νίας παίρνει την Αυτο­κε­φα­λία της, πήραν την δική τους Αυτο­κε­φα­λία, όλες οι νεώ­τε­ρες εκκλη­σίες, τα Πατριαρ­χεία και οι Αρχιε­πι­σκο­πές (Ρωσία, Ελλάδα, Βουλ­γα­ρία και οι υπό­λοι­πες).

Πρό­σφατα πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρ­χείου στην Κων­στα­ντι­νού­πολη. Εσείς, όντας μέλος της Συνόδου θα ήθελα να μου πείτε τι συζη­τή­θηκε και τι απο­φα­σί­στηκε για το θέμα.

Συζη­τή­θηκε το θέμα, εγκρί­θηκε από την Ιερά Σύνοδο του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου ο Εσω­τε­ρι­κός Κανο­νι­σμός της υπό σύστα­σιν Αυτο­κε­φά­λου Εκκλη­σίας της Ουκρα­νίας και ορί­στηκε η ημε­ρο­μη­νία σύγκλη­σης, της λεγο­μέ­νης «Ενω­τι­κής Συνόδου» προ­κει­μέ­νου να εκλέ­ξουν οι ιεράρ­χες της Ουκρα­νίας, τον Προ­κα­θή­μενό τους. Υπάρχει μάλιστα πρό­σκληση του Οικου­με­νι­κού Πατριάρχη προς όλους τους αρχιε­ρείς, είτε αυτοί ανήκουν στην δικαιο­δο­σία του Φιλα­ρέ­του, είτε στην δικαιο­δο­σία του Ονου­φρίου, είτε του Μακα­ρίου, να προ­σέλ­θουν στην Σύνοδο και να εκλέ­ξουν τον νέο τους Προ­κα­θή­μενο, για να επι­δο­θεί στη συνέ­χεια σε αυτόν ὀ Τόμος της Αυτο­κε­φα­λίας.

Η κατά­σταση, ωστόσο, όπως έχει δημιουρ­γη­θεί με την Ρωσική Εκκλη­σία πού οδη­γεί­ται;

Δεν μπορώ να κάνω προ­βλέ­ψεις. Η Ρωσία έχει προβεί σε διακοπή της Εκκλη­σια­στι­κής Κοι­νω­νίας μαζί μας (Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο). Έχει γραφτεί από αρκε­τούς –μεταξύ των οποίων και ο Αρχιε­πί­σκο­πος Αλβα­νίας Αναστάσιος- ότι «δεν μπο­ρούμε, την Θεία Ευχα­ρι­στία να την χρη­σι­μο­ποιούμε ως όπλο». Αυτή είναι και η προ­σω­πική μου άποψη. Το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο δεν έχει δια­κό­ψει την μνη­μό­νευση του Πατριάρχη Μόσχας, οὐτε την διακοπή της κοι­νω­νίας μεταξύ των δύο Εκκλη­σιών. Η διακοπή της κοι­νω­νίας είναι μια μονο­με­ρής απόφαση της Ρωσικής Εκκλη­σίας την οποία φρονώ ότι θα πρέπει να ξανα­σκε­φτεί.

Υπάρχει όμως πρό­βλημα με το ορθό­δοξο ποίμνιο και σε περιο­χές ευθύνης του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου; Π.χ. τι γίνεται στην Ρόδο;

Εμείς δεν έχουμε πρό­βλημα. Η Ρωσική Εκκλη­σία είναι εκείνη η οποία δίνει εντολές στους Ρώσους, να απέχουν από τα μυστή­ρια που τελούμε εμείς.. Τίθεται όμως το ζήτημα: εκκλη­σιο­λο­γικά μπορεί η Ρωσική Εκκλη­σία να θεωρεί ποίμνιο της τους απα­ντα­χού Ρώσους; Οι Ρώσοι που κατοι­κούν στην Ρόδο σε ποια Εκκλη­σία ανήκουν; Στην Ρωσική ή στην Ιερά Μητρό­πολη Ρόδου και κατά συνέ­πειαν στο Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο; Όσοι κατοι­κούν στην Ρόδο, απο­τε­λούν ποίμνιο της Ιεράς Μητρό­πο­λης Ρόδου και όχι της Ρωσικής Εκκλη­σίας. Δεν έχουμε «εθνικές» εκκλη­σίες. Έχουμε τοπικές εκκλη­σίες. Κι αν ένας Ροδίτης πάει στην Μόσχα και εγκα­τα­στα­θεί εκεί, δεν θα είναι μέλος της Ιεράς Μητρό­πο­λης Ρόδου, θα ανήκει στο ποίμνιο του Πατριαρ­χείου Μόσχας. Δεν είναι δυνατόν τα εθνο­φυ­λε­τικά κρι­τή­ρια να κατα­λύ­ουν βασικές αρχές εκκλη­σιο­λο­γίας που γνω­ρί­ζει ένας πρω­το­ε­τής φοι­τη­τής της Θεο­λο­γίας.

Ν’ αλλά­ξουμε θέμα. Να περά­σουμε στα κοι­νω­νικά μας ζητή­ματα. Οδεύ­ο­ντας προς το τέλος του 2018, θα ήθελα να μας μιλή­σετε για τα προ­βλή­ματα που υπάρ­χουν στην τοπική κοι­νω­νία. Ποια είναι αυτά που αντι­με­τω­πί­ζετε κι εσείς ως Μητρό­πολη;

Δε νομίζω ότι κανείς μπορεί να περι­γρά­ψει στα στενά πλαίσια μιας συνε­ντεύ­ξεως τα προ­βλή­ματα που σήμερα αντι­με­τω­πί­ζει η κοι­νω­νία. Είναι ποι­κι­λό­μορφα. Αν μιλή­σουμε για τον οικο­νο­μικό τομέα, είναι πλέον γνωστά αυτά, τα έχουμε περι­γρά­ψει από τις στήλες της εφη­με­ρί­δας σας αρκετές φορές. Όσον αφορά ευρύ­τερα τον κοι­νω­νικό τομέα, θα ήθελα να πω ότι αυτό το οποίο προέχει αυτή την στιγμή είναι να προ­σπα­θή­σουμε να δια­τη­ρή­σουμε και να καλ­λιερ­γή­σουμε τις αρχές και τις αξίες μας. Νομίζω εκεί πάσχουμε. Να δώσουμε αρχές και αξίες στη νέα γενιά: η οικο­γέ­νεια, το σχολείο, η Εκκλη­σία. Η βάση είναι η οικο­γέ­νεια. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Πρώ­τι­στο μέλημα όσον αφορά την ανα­τροφή και καλ­λιέρ­γεια των παιδιών οφείλει να είναι η σωστή παιδεία και η καλ­λιέρ­γεια των δια­χρο­νι­κών αξιών που μας χαρα­κτη­ρί­ζουν ως Ροδίτες Ορθο­δό­ξους Χρι­στια­νούς. Δεν πρέπει να επι­μέ­νουμε στα επι­μέ­ρους. Αν δεν αντι­με­τω­πί­σουμε τα βασικά δεν μπο­ρούμε να έχουμε μεγάλες αξιώ­σεις.

Είναι γεγονός πάντως, πως τα τελευ­ταία οκτώ χρόνια, η χώρα μας βρί­σκε­ται σε κρίση. Η Εκκλη­σία πάντως, είχε έναν πολύ σοβαρό ρόλο να επι­τε­λέ­σει, υπο­στη­ρι­κτικά. Το αντι­με­τω­πί­σατε κι εσείς αυτό;

Όλοι το αντι­με­τω­πί­σαμε. Βεβαίως, από τόπο σε τόπο, δια­φέ­ρει η κατά­σταση καθώς και η αντι­με­τώ­πισή της. Είναι ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες. Ο καθένας από εμάς, όχι μόνον η Εκκλη­σία αλλά και οι άλλοι φορείς, σύλ­λο­γοι κ.λπ. προ­σπά­θη­σαν και προ­σπα­θούν να κάνουν ό,τι καλύ­τερο μπορούν για να αντι­με­τω­πι­στούν προ­βλή­ματα της καθη­με­ρι­νό­τη­τας των ανθρώ­πων. Βεβαίως, κανένας δεν μπορεί να λύσει αυτά τα προ­βλή­ματα στην ολότητά τους –αυτό είναι δουλειά του κράτους και των κοι­νω­νι­κών δομών. Όλες οι προ­σπά­θειες που κάνουμε είναι επι­κου­ρι­κές αλλά η πραγ­μα­τι­κό­τητα που ο καθένας μπορεί να δια­πι­στώ­σει ουσια­στική.

Είναι ενθαρ­ρυ­ντικό όμως, το γεγονός πως υπάρχει ενδια­φέ­ρον, συμ­με­τοχή και αντα­πό­κριση από εθε­λο­ντές, συλ­λό­γους, σωμα­τεία, ιδιώτες κ.λπ. μαζί με την Εκκλη­σία να βοη­θή­σουν και να στη­ρί­ξουν την κοι­νω­νία.

Το ενδια­φέ­ρον υπάρχει, η προ­σπά­θεια γίνεται και είναι απο­δο­τική. Προ­σφέ­ρο­νται πολλά και βεβαίως, πολλές φορές χωρίς να δια­φη­μί­ζο­νται. Τα περισ­σό­τερα και τα ουσια­στι­κό­τερα που προ­σφέ­ρο­νται είναι εκτός δια­φη­μι­στι­κών πλαι­σίων. Και αυτό είναι το σωστό. Διότι εάν ενερ­γούμε με βάση τις αρχές του Ευαγ­γε­λίου, αυτό πρέπει να κάνουμε. «Μή γνώτω η αρι­στερά σου τι ποιεί η δεξιά σου». Αυτό το κάνουν πολλοί και είναι ευοίωνο για την κοι­νω­νία μας και τους ανθρώ­πους τους.

Να μιλή­σουμε και για τα Χρι­στού­γεννα. Είναι μια παναν­θρώ­πινη γιορτή. Ποιο είναι το μήνυμα όχι μόνον για εμάς τους χρι­στια­νούς ορθο­δό­ξους;

Ο Θεός γίνεται άνθρω­πος. Είναι το μυστή­ριο των Χρι­στου­γέν­νων. Η Εκκλη­σία, μας προ­σκα­λεί να το βιώ­σουμε. Στέλνει και πάλι αυτό το δια­χρο­νικό μήνυμα: ότι ο Θεός γίνεται άνθρω­πος για να σώσει τον άνθρωπο, να του προ­σφέ­ρει την σωτηρία. Τι σημαί­νει σωτηρία; Σημαί­νει ολο­κλή­ρωση. Βέβαια, επα­φί­ε­ται πλέον στον κάθε άνθρωπο ξεχω­ρι­στά να δεχτεί αυτό το δώρο που του φέρνει ο Θεός. Την ολο­κλή­ρωσή μας, το καλύ­τερο το θέλουμε όλοι. Το ζητού­μενο είναι τι κάνουμε γι αυτό το καλύ­τερο. Προσ­δε­δε­μέ­νοι στην ύλη δεν μπο­ρούμε να το κατορ­θώ­σουμε. Ματαιο­πο­νούμε. Τα Χρι­στού­γεννα είναι μια ευκαι­ρία να σκε­φτούμε τι θα κάνουμε όσον αφορά το καλύ­τερο για τον εαυτό μας και τον συνάν­θρωπό μας, για την κοι­νω­νία και τον κόσμο, με οδηγό τον Θεό και τον λόγο Του. Μαζί με τον Θεό. Από όλους μας εξαρ­τά­ται η προ­α­γωγή της κοι­νω­νίας. Όσον αφορά την παγκο­σμιό­τητα του μηνύ­μα­τος, ας μεί­νουμε στο «Επί Γης Ειρήνη» μιας και σήμερα, σε τόσα μέρη του πλανήτη μας μαί­νο­νται πολε­μι­κές συγκρού­σεις και υπο­φέ­ρουν χιλιά­δες άνθρω­ποι. Να στεί­λουμε το μήνυμα ότι πάνω από όλα στέ­κε­ται ο άνθρω­πος. Η ανθρω­πιά, προέχει. Θα πρέπει να βγούμε έξω από λογικές που καταρ­ρα­κώ­νουν τον άνθρωπο. Και βεβαίως, να σκε­φτούμε τα προ­βλή­ματα της κοι­νω­νίας μας. Όλα αυτά είναι ζητή­ματα τα οποία έχουν σχέση με την Ορθο­δο­ξία μας και τον Πολι­τι­σμό μας. Η πίστη μας και η παρά­δοση, μας δίνουν τις απα­ντή­σεις.

Εύχομαι αυτά τα Χρι­στού­γεννα να είναι η αρχή για νέες σκέψεις, για νέα προ­σπά­θεια, για να προ­σεγ­γί­σουμε τον Θεό και να νοη­μα­το­δο­τή­σουμε την ζωή μας από το θέλημα Του, από τον λόγο Του και να βγούμε από τα αδιέ­ξοδά μας. Όχι όμως εγω­ι­στικά. Μαζί με τον εναν­θρω­πή­σα­ντα Θεό και τον συνάν­θρωπο.