Σωτήρης Σέρμπος: «Η κατάσταση στην Ουκρανία όσο και στη Γάζα επιβεβαιώνουν ότι οι φιλελεύθερες αξίες βιώνουν μία απαξίωση»

Κύριε Σέρμπο, να ξεκι­νή­σουμε από τα πολε­μικά μέτωπα και να σας ζητήσω ένα σχόλιο για το Ουκρα­νικό, μετά και τις πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Στο Ουκρα­νικό, αυτό που συνέβη στη συνά­ντηση κορυφής των δύο ηγετών στην Αλάσκα είναι ότι ο Ρώσος Πρό­ε­δρος, Βλα­ντι­μίρ Πούτιν, κέρδισε χρόνο –και για ν’ απο­φύ­γει δευ­τε­ρο­γε­νείς κυρώ­σεις ή κάποια άλλα αντί­ποινα εκ μέρους των ΗΠΑ, αλλά και προ­κει­μέ­νου να ξεκι­νή­σει μια δια­δι­κα­σία συνα­ντή­σεων που πιθανώς να οδη­γή­σουν κάπου (ή πουθενά). Στο ενδιά­μεσο, η Ρωσία θα συνε­χί­σει αυτό τον πόλεμο φθοράς, τον οποίο -παρ’ όλο το κόστος και για την ίδια- η ζημιά παρα­μέ­νει μεγα­λύ­τερη για την Ουκρα­νία και θα επι­βα­ρύ­νε­ται περισ­σό­τερο, όσο περνάει ο καιρός. Επι­πλέον, ο Ρώσος Πρό­ε­δρος, επεν­δύει στο ενδε­χό­μενο, ο Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος, Ντό­ναλντ Τραμπ –παρά τις μεγάλες φιλο­δο­ξίες του να κερ­δί­σει το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης- να χάσει σε κάποια φάση το ενδια­φέ­ρον του για το Ουκρα­νικό, να μειώσει την βοήθεια προς την Ουκρα­νία, να επιρ­ρί­ψει ευθύνες προς τους Ευρω­παί­ους και στους Ουκρα­νούς κ.λπ. Συνεπώς, δεν έχουμε μια αλλαγή υπο­δείγ­μα­τος. Νομίζω πως το βασικό είναι το εξής: για τον Τραμπ, εξ αρχής το Ουκρα­νικό ήταν (και παρα­μέ­νει) ένα δευ­τε­ρεύον μέτωπο. Προ­σπά­θησε να πάει σε μια γρήγορη και συναλ­λα­κτική συμ­φω­νία με τη Ρωσία. Αυτό έχει μια λογική από άποψη αμε­ρι­κα­νι­κής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής, να κατα­φέ­ρει να απο­σπά­σει τη Ρωσία από την Κίνα, προ­κει­μέ­νου να μην κατα­στεί η Ρωσία το υπο­χεί­ριο –δηλαδή μια χώρα που θα είναι ο μικρός εταίρος του Πεκίνου. Ωστόσο, ένα από τα λάθη της νέας αμε­ρι­κα­νι­κής διοί­κη­σης είναι ότι άνοιξε από πολύ νωρίς τα χαρτιά της –όπως και ο ίδιος ο Τραμπ απέ­να­ντι στον Πούτιν, γι αυτό και ο δεύ­τε­ρος, δεν έχει δεχτεί τις προ­σφο­ρές που του έχει κάνει ο πρώτος. Γιατί δεν έχει απει­λη­θεί πει­στικά και αξιό­πι­στα για το τι θα γίνει εάν δεν δεχτεί την συμ­φω­νία που του δίνουν στο τραπέζι οι ΗΠΑ. Πρέπει όμως να κρα­τή­σουμε και κάτι άλλο στο μυαλό μας: ανε­ξαρ­τή­τως από το πώς θα κυλή­σουν τα πράγ­ματα από εδώ και πέρα, αυτό που σκια­γρα­φεί­ται (κι επίσης δεν πρέπει να μας εκπλήσ­σει) είναι μια κακή συμ­φω­νία για την Ουκρα­νία και την Ευρώπη. Εάν επι­βε­βαιω­θεί αυτό αργό­τερα, θα απο­τε­λέ­σει μια αρνη­τική εξέλιξη με την Ελλάδα, όσον αφορά στην Τουρκία. Κι αυτό γιατί περνάει ένα μήνυμα προς τον Τούρκο Πρόεδρο, Ταγίπ Ερντο­γάν ότι αυτός που έχει την ισχύ, κατα­φέρ­νει να την επι­βά­λει. Εδώ, είναι ένα ζήτημα που ίσως δεν έχουν προ­σέ­ξει οι ΗΠΑ: ότι υπάρ­χουν κάποιες ‘κόκκινες’ γραμμές και δεν πρέπει να σπρώ­χνουν παρα­πέρα την άνοδο των αυταρ­χι­κών δυνά­μεων. Ο Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος έχει μαστί­για στη διάθεσή του, που θα μπο­ρούσε να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει αλλά δεν θέλει. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία το έχει δια­βά­σει αυτό και χρη­σι­μο­ποιεί τον χρόνο, υπέρ της. Επα­να­λαμ­βάνω πως με τις μέχρι τώρα εξε­λί­ξεις, θα υπάρξει μια κακή συμ­φω­νία. Εάν υλο­ποι­η­θεί αυτό, θα είναι δύσκολο και για την Ευρώπη καθώς σε καμία περί­πτωση δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος από μόνη της, ενώ από την άλλη, η Ουκρα­νία θα κληθεί να κάνει επώ­δυ­νους συμ­βι­βα­σμούς στο εδαφικό. Νομίζω ότι η Ευρώπη θα πρέπει να συνε­χί­σει τις προ­σπά­θειες να κρα­τή­σει δεσμευ­μένη την αμε­ρι­κα­νική διοί­κηση και να ζητήσει εγγυ­ή­σεις ασφά­λειας. Εάν οι ΗΠΑ απο­συρ­θούν από αυτό, θα είναι μια συνθήκη που θα πιέσει ακόμη περισ­σό­τερο την ενότητα και την συνοχή της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Εξάλλου, βλέ­πουμε καθαρά ότι υπάρχει μια κόπωση, πλέον. Το βλέ­πουμε και στις τελευ­ταίες έρευνες γνώμης που γίνο­νται στην Ουκρα­νία, όπου το συντρι­πτικό ποσοστό ζητάει συμ­φω­νία κι ένα μικρό ποσοστό να συνε­χι­στεί ο πόλεμος.

Στο άλλο μεγάλο μέτωπο του πολέμου στη Γάζα, οι εξε­λί­ξεις είναι ραγδαίες και οι δια­στά­σεις της σύρ­ρα­ξης είναι τρα­γι­κές. Το παρα­κο­λου­θούμε καθη­με­ρινά με κομμένη την ανάσα και φυσικά, μας ανη­συ­χεί όλους.

Σε καμία περί­πτωση, η κτη­νώ­δης τρο­μο­κρα­τική επίθεση από τη Χαμάς, δεν δικαιο­λο­γούσε ή (ακόμη χει­ρό­τερα) δεν θα νομι­μο­ποιούσε, την βίαιη τιμωρία και τον συλ­λο­γικό εκτο­πι­σμό ενός ολό­κλη­ρου λαού. Όμως, παρά την διπλω­μα­τική απο­μό­νωση του Ισραήλ από την ίδρυσή του έως τώρα, θα κυριαρ­χή­σει μαζί με το Ουκρα­νικό στη Γενική Συνέ­λευση του ΟΗΕ που θα γίνει τον επόμενο μήνα. Αν δεν υπάρξει πίεση από τις ΗΠΑ (κάτι που δεν γίνεται συνήθως) ο Πρω­θυ­πουρ­γός Μπέν­τζα­μιν Νετα­νιά­χου, πέρα από τους λόγους εσω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής για τον ίδιο και τον συνα­σπι­σμό του, που περι­λαμ­βά­νει –σαφέστατα- ακρο­δε­ξιά στοι­χεία τα οποία απε­λευ­θε­ρώ­θη­καν ακόμη περισ­σό­τερο μετά την 7η Οκτω­βρίου, θα συνε­χί­σει αυτό που κάνει, ακόμη κι αν κανείς δεν αντι­λαμ­βά­νε­ται ποια είναι η στρα­τη­γική του για τη Λωρίδα της Γάζας –ακόμη και σε στρα­τιω­τικό / επι­χει­ρη­σιακό επίπεδο. Επα­να­λαμ­βάνω όμως ότι αν θέλαμε μέσα σε όλα αυτά που λέμε, να βάλουμε μια άνω τελεία και να δημιουρ­γή­σουμε μια έστω υπο­σχε­τική, αλλά με μεγα­λύ­τερο βαθμό αξιο­πι­στίας για το Παλαι­στι­νιακό την επόμενη μέρα, θα προ­ϋ­πέ­θετε μια αλλαγή υπο­δείγ­μα­τος σε επίπεδο ηγεσιών τόσο στον διεθνή παρά­γο­ντα, όσο και στο Ισραήλ αλλά ασφαλώς και στους ίδιους τους Παλαι­στί­νιους. Το θεωρώ αυτο­νό­ητο για την Γάζα. Ωστόσο ένας από τους λόγους που συνε­χί­ζε­ται αυτή η κατά­σταση είναι ότι στο διά ταύτα, κανένας δεν έχει μιλήσει για την ‘επόμενη μέρα’ στην Γάζα σε επίπεδο κυβέρ­νη­σης -αν δεν προ­χω­ρή­σει το σχέδιο του Ισραήλ να την κατα­λά­βει ολο­κλη­ρω­τικά. Οπότε, νομίζω ότι εκεί βρι­σκό­μα­στε ακόμη και ασφαλώς αυτό έχει επι­πτώ­σεις και στις σχέσεις του Ισραήλ με την Τουρκία, ενώ έχει φέρει και την Αίγυπτο ως ένα δευ­τε­ρεύον ζήτημα εγγύ­τερα των τουρ­κι­κών θέσεων. Αν κάτι απο­δει­κνύει για την Ελλάδα, είναι η κυνική διά­σταση της διε­θνούς πολι­τι­κής. Πολλές φορές, είναι αυτό που λέμε ότι τα συμ­φέ­ρο­ντα μας ενώνουν –ασφαλώς και πρέπει να υπάρχει δια­κριτή θέση ανάμεσα στις ηγεσίες και τους λαούς- και αν κάτι μας επι­βε­βαιώ­νουν, τόσο η κατά­σταση στην Ουκρα­νία όσο και στην Γάζα είναι ότι θα περά­σουμε σε μια περίοδο όπου οι φιλε­λεύ­θε­ρες αξίες βιώνουν μία απα­ξί­ωση –έως και παρακμή, θα έλεγα.

Για να κλεί­σουμε θα ήθελα να σας ρωτήσω πώς βλέπετε την νέα πολι­τική κρίση στη Γαλλία. Για πολλούς ήταν, ωστόσο, θέμα χρόνου καθώς υπήρχε πρό­βλημα και μάλιστα πολύ σοβαρό στην δια­κυ­βέρ­νηση της χώρας.

Ήταν απο­λύ­τως ανα­με­νό­μενο και πιστεύω ότι τα πράγ­ματα θα χει­ρο­τε­ρέ­ψουν. Θυμίζω ότι κατά την θητεία Μακρόν, επεν­δυ­τι­κοί οίκοι όπως η Standard and Poor’s, είχαν υπο­βαθ­μί­σει την Γαλλική οικο­νο­μία. Η κατά­σταση χει­ρο­τέ­ρεψε από την προ­κή­ρυξη των βου­λευ­τι­κών εκλογών. Προ­σω­πικά, πιστεύω ότι τα μέτρα που συζη­τού­νται για την Γαλλία όπου υπάρ­χουν αυτές οι αντι­δρά­σεις, δεν είναι καν αρκετά. Είναι σχεδόν αστεία μέτρα, σε σχέση με αυτό που απαι­τεί­ται και πόσες άβολες αλή­θειες έχουν απο­κρυ­φτεί από τους Γάλλους και την ανευ­θυ­νό­τητα που έχει ένα μεγάλο κομμάτι του πολι­τι­κού συστή­μα­τος. Η Γαλλία, έπεσε στα χαμηλά –ακόμη και στην κρίση χρέους της Ευρω­ζώ­νης, η Γερ­μα­νία επί Μέρκελ δεν ζήτησε κάτι το ιδιαί­τερο από μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Συνεπώς, η κατά­σταση, αργά αλλά σταθερά… χει­ρο­τέ­ρευε. Έπρεπε πολύ νωρί­τερα να είχαν γίνει παρεμ­βά­σεις και δυστυ­χώς, αυτή η περί­πτωση έρχεται να ανα­δεί­ξει ότι όλα αυτά που πρέπει να κάνει η Ευρώπη, προ­ϋ­πο­θέ­τουν στι­βα­ρές ηγεσίες. Σήμερα περισ­σό­τερο από ποτέ, υπάρχει κι ένα μεγάλο ερω­τη­μα­τικό για την επόμενη μέρα και τον επόμενο Πρόεδρο στην Γαλλία. Υπάρχει, μια συσ­σω­ρευ­μένη χρονική υστέ­ρηση και πολύ σοβαρές ευθύνες, τόσο από τις κυρί­αρ­χες πολι­τι­κές δυνά­μεις στην χώρα αλλά και από τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης στα δεξιά και αρι­στερά, που αντι­με­τω­πί­ζουν με εντελώς ανεύ­θυνο τρόπο την κατά­σταση της γαλ­λι­κής οικο­νο­μίας. Αν συνε­χί­σει αυτό, απλά η Γαλλία θα υποστεί περαι­τέρω υπο­βάθ­μιση. Κι αυτό είναι πολύ σημα­ντικό, καθώς τα νούμερα είναι πολύ μεγάλα στην περί­πτωση αυτής της χώρας.