ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Αναπάντητο το ερώτημα της νομιμότητας για την επιτήρηση της Μεσαιωνικής Πόλης με drones

Δαμιανός Αθανασίου 6 λεπτά ανάγνωση
Drones πάνω από τα κεφάλια πολιτών και τουριστών στη Μεσαιωνική Πόλη! Σύστημα διαρκούς επιτήρησης πολιτών από ιδιώτη σχεδιάζει ο Δήμος Ρόδου! (audio)
✦ Σύνοψη ⌄
  • Η συνε­δρί­αση του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου της Ρόδου δεν κατέ­ληξε σε σαφή απά­ντηση σχετικά με την αδειο­δό­τηση του έργου επι­τή­ρη­σης με drones.
  • Ο δήμαρ­χος άφησε ανοιχτό το ενδε­χό­μενο επα­νε­ξέ­τα­σης του θέματος σε μελ­λο­ντική συνε­δρί­αση, χωρίς να καθη­συ­χά­ζει τις ανη­συ­χίες.
  • Η αντι­πο­λί­τευση εξέ­φρασε σφοδρές αντιρ­ρή­σεις, προ­τεί­νο­ντας εναλ­λα­κτι­κές λύσεις όπως η συνερ­γα­σία με την ΕΛ.ΑΣ. για την αστυ­νό­μευση.
  • Το πιο κρίσιμο ερώτημα σχετικά με τη νομι­μό­τητα του σχεδίου επι­τή­ρη­σης παρέ­μεινε ανα­πά­ντητο, δημιουρ­γώ­ντας αβε­βαιό­τητα για το μέλλον του έργου.

• Η συνε­δρί­αση του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου ολο­κλη­ρώ­θηκε χωρίς να ξεκα­θα­ρί­σει αν το σχε­δια­ζό­μενο έργο μπορεί να αδειο­δο­τη­θεί, ενώ το βάρος μετα­το­πί­ζε­ται στον υπεύ­θυνο προ­στα­σίας δεδο­μέ­νων του ανα­δό­χου και σε μια δυσμενή απόφαση της Αρχής Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων για ανάλογο εγχεί­ρημα

Πέρασαν ώρες συζή­τη­σης, ακού­στη­καν τοπο­θε­τή­σεις από όλες τις πλευρές, παρου­σιά­στηκε ανα­λυ­τικά η μελέτη και ειπώ­θη­καν αρκετά για την προ­στα­σία των προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων. Κι όμως, όταν έκλεισε η συνε­δρί­αση του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου της Ρόδου, το πιο κρίσιμο ερώτημα παρέ­μεινε ακριβώς εκεί που βρι­σκό­ταν στην αρχή. Είναι σύννομο το σχέδιο επο­πτείας και επι­τή­ρη­σης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης με μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη και μπορεί να εξα­σφα­λί­σει τις απαι­τού­με­νες άδειες, ή όχι. Κανείς δεν βγήκε σοφό­τε­ρος.

Το θέμα, άλλωστε, δεν μπήκε καν σε ψηφο­φο­ρία. Ο δήμαρ­χος, ο κ. Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης, άφησε ανοιχτό το ενδε­χό­μενο να επα­νέλ­θει σε επόμενη συνε­δρί­αση, σημειώ­νο­ντας πως, εάν η πρόταση περάσει και εγκρι­θεί από όλους τους ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς, ο δήμος είναι έτοιμος να δει πώς θα εξε­λι­χθεί. Πρό­κει­ται για μια δια­τύ­πωση που, αντί να καθη­συ­χά­ζει, ανα­πα­ρά­γει την ίδια την αβε­βαιό­τητα. Διότι το πραγ­μα­τικό δια­κύ­βευμα δεν είναι αν θα δοκι­μα­στεί το έργο, αλλά αν επι­τρέ­πε­ται εξαρχής.

Μια συνε­δρί­αση που άφησε ανοιχτά όλα τα κρίσιμα ερω­τή­ματα

Στη συνε­δρί­αση κυριάρ­χη­σαν δύο άξονες. Από τη μία η πρόθεση της δημο­τι­κής αρχής να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει drones για την επο­πτεία της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, από την άλλη η συμπε­ρι­φορά της ΕΤΑΔ απέ­να­ντι στον Δήμο Ρόδου. Ο αρμό­διος αντι­δή­μαρ­χος, ο κ. Σωτήρης Βαγια­νός, παρου­σί­ασε τη μελέτη για ένα ενο­ποι­η­μένο σύστημα επι­τή­ρη­σης, ασφά­λειας και άμεσης επέμ­βα­σης, δια­βε­βαιώ­νο­ντας ότι όλα θα γίνουν με γνώμονα την εφαρ­μογή της νομο­θε­σίας και την προ­στα­σία των προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων. Μίλησε για παρα­πλη­ρο­φό­ρηση στον δημόσιο διάλογο και επέρ­ριψε ευθύνες σε όσους έχουν τοπο­θε­τη­θεί κριτικά, ιδίως ως προς τις νομικές δια­στά­σεις.

Από την πλευρά της αντι­πο­λί­τευ­σης οι αντι­δρά­σεις δεν έλειψαν. Ο επι­κε­φα­λής του συν­δυα­σμού «Αρχή Οργά­νω­σης για το νησί μας», ο κ. Νίκος Γερο­νι­κό­λας, υπο­στή­ριξε ότι τα drones δεν απο­τε­λούν λύση για την παρα­βα­τι­κό­τητα και ζήτησε να επι­διω­χθεί προ­γραμ­μα­τική σύμβαση με την ΕΛ.ΑΣ. και το Υπουρ­γείο Προ­στα­σίας του Πολίτη, με ένστολη αστυ­νό­μευση μέσα στο μνημείο. Ο επι­κε­φα­λής της παρά­τα­ξης «Με Δύναμη για τη Ρόδο», ο κ. Αντώνης Καμπου­ρά­κης, τήρησε δια­φο­ρε­τική στάση, λέγο­ντας ότι τα drones δεν θα έπρεπε να απορ­ρί­πτο­νται εύκολα, ενώ ο ανε­ξάρ­τη­τος δημο­τι­κός σύμ­βου­λος, ο κ. Τηλέ­μα­χος Καμπού­ρης, και ο επι­κε­φα­λής της Λαϊκής Συσπεί­ρω­σης, ο κ. Τάκης Πότσος, έθεσαν δικά τους ερω­τή­ματα. Ο δήμαρ­χος, απα­ντώ­ντας, δια­τύ­πωσε το ερώτημα «ποιος φοβάται τα drones» και απέδωσε στους παρα­βά­τες όποια ανη­συ­χία.

Αυτό που έμεινε στη σκιά, ωστόσο, ήταν η ίδια η ουσία. Πουθενά στη συζή­τηση δεν δόθηκε σαφής, τεκ­μη­ριω­μένη απά­ντηση στο αν το συγκε­κρι­μένο μοντέλο επι­τή­ρη­σης μπορεί να σταθεί απέ­να­ντι στο θεσμικό πλαίσιο και να λάβει τις άδειες που προ­ϋ­πο­θέ­τει.

Ο ανά­δο­χος, ο υπεύ­θυ­νος προ­στα­σίας δεδο­μέ­νων και η γνω­μο­δό­τηση που δεν φαί­νε­ται

Εδώ εμφα­νί­ζε­ται και το στοι­χείο που ξενίζει περισ­σό­τερο. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», ο Δήμος Ρόδου έχει συμ­βλη­θεί με εται­ρεία ανάδοχο, η οποία ανα­λαμ­βά­νει τη συνο­λική επί­βλεψη της υλο­ποί­η­σης του έργου, και ως υπεύ­θυ­νος για τη συμ­μόρ­φωση με τον Γενικό Κανο­νι­σμό Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων, τον γνωστό ως GDPR, φέρεται να έχει οριστεί ο κ. Ιωάννης Δοντάς.

Η ιδιό­τητα αυτή δεν είναι δια­κο­σμη­τική. Σε ένα έργο που στον πυρήνα του αγγίζει την προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων, η άποψη του προ­σώ­που που έχει την επο­πτεία της συμ­μόρ­φω­σης είναι βαρύ­νου­σας σημα­σίας. Και ακριβώς εκεί ανοίγει μια σειρά ερω­τη­μά­των που μέχρι σήμερα παρα­μέ­νουν ανα­πά­ντητα. Έχει γνω­μο­δο­τή­σει ο κ. Δοντάς για τη νομι­μό­τητα του εγχει­ρή­μα­τος και, αν ναι, ποια είναι η θέση του. Αν δεν έχει γνω­μο­δο­τή­σει, για ποιον λόγο ένα έργο τέτοιας φύσης προχωρά χωρίς να έχει προη­γη­θεί η κρίση του αρμο­δίου. Κι αν τελικά υπάρχει γνω­μο­δό­τηση, γιατί δεν έχει δοθεί στη δημο­σιό­τητα, ώστε να γνω­ρί­ζουν οι πολίτες σε ποια βάση θεμε­λιώ­νε­ται η δια­βε­βαί­ωση περί πλήρους συμ­μόρ­φω­σης.

Η σιωπή σε αυτό το σημείο δεν είναι ουδέ­τερη. Όσο η θέση του υπευ­θύ­νου προ­στα­σίας δεδο­μέ­νων παρα­μέ­νει αδιευ­κρί­νι­στη, η επί­κληση της νομι­μό­τη­τας από τη δημο­τική αρχή στη­ρί­ζε­ται σε δηλώ­σεις προ­θέ­σεων και όχι σε τεκ­μη­ριω­μένη νομική κάλυψη που να μπορεί να ελεγ­χθεί δημόσια.

Drones πάνω από τα κεφάλια πολιτών και τουριστών στη Μεσαιωνική Πόλη! Σύστημα διαρκούς επιτήρησης πολιτών από ιδιώτη σχεδιάζει ο Δήμος Ρόδου! (audio)

Τι λέει η νομική ανάλυση για το ποιος μπορεί να επι­τη­ρεί

Παράλ­ληλα με τη συζή­τηση στο Δημο­τικό Συμ­βού­λιο, ο δικη­γό­ρος κ. Χρι­στό­δου­λος Μαλια­ρά­κης προ­χώ­ρησε σε εκτενή νομική τεκ­μη­ρί­ωση, εντο­πί­ζο­ντας προ­βλή­ματα νομι­μό­τη­τας που, κατά την κρίση του, θέτουν υπό αμφι­σβή­τηση την ίδια την προ­κή­ρυξη. Ο ίδιος επι­κε­ντρώ­νε­ται στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα συστή­ματα ενα­έ­ριας επι­τή­ρη­σης σε δημό­σιους χώρους, δηλαδή στον Ν. 4624/2019 και στο ΠΔ 75/2020, και υπεν­θυ­μί­ζει ότι στα συστή­ματα επι­τή­ρη­σης εντάσ­σο­νται ρητά και εκείνα που φέρο­νται από εναέρια μέσα, επαν­δρω­μένα ή μη.

Η αιχμή της ανά­λυ­σής του βρί­σκε­ται στο άρθρο 4 του εν λόγω προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος, το οποίο καθο­ρί­ζει περιο­ρι­στικά ποιος μπορεί να είναι υπεύ­θυ­νος επε­ξερ­γα­σίας ενός τέτοιου συστή­μα­τος. Πρό­κει­ται απο­κλει­στικά για τις δημό­σιες αρχές που είναι αρμό­διες για την πρόληψη, διε­ρεύ­νηση και δίωξη εγκλη­μά­των, και το διά­ταγμα κατο­νο­μά­ζει τρεις, την Ελλη­νική Αστυ­νο­μία, το Πυρο­σβε­στικό Σώμα και το Λιμε­νικό Σώμα. Ο Δήμος Ρόδου δεν περι­λαμ­βά­νε­ται, υπο­στη­ρί­ζει ο κ. Μαλια­ρά­κης, και ό,τι ισχύει για τον δήμο ισχύει πολ­λα­πλα­σίως για τον ιδιώτη ανάδοχο που ο δήμος σκο­πεύει να επι­λέ­ξει.

Στην ανάλυσή του προ­σθέ­τει και το ζήτημα της αρχής της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, σύμφωνα με την οποία τέτοια συστή­ματα επι­τρέ­πο­νται μόνο όταν οι σκοποί δεν μπορούν να επι­τευ­χθούν με ηπιό­τερα μέτρα. Σημειώ­νει ακόμη πως η ίδια η μελέτη περι­γρά­φει σκοπούς που, όπως δια­τεί­νε­ται, παρα­πέ­μπουν σε αστυ­νο­μική λει­τουρ­γία, καθώς γίνεται λόγος για πρόληψη και απο­τροπή παρα­βα­τι­κών ενερ­γειών, για άμεση επέμ­βαση και για τεκ­μη­ριω­μένη κατα­γραφή παρα­βά­σεων. Επι­ση­μαί­νει επι­πλέον ότι η Μεσαιω­νική Πόλη είναι κηρυγ­μέ­νος αρχαιο­λο­γι­κός χώρος και μνημείο Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς, οπότε οι συστη­μα­τι­κές πτήσεις άνωθεν προ­ϋ­πο­θέ­τουν αδειο­δό­τηση κατά την αρχαιο­λο­γική νομο­θε­σία, βάσει του Ν. 4858/2021, η οποία κατά τον ίδιο δεν φαί­νε­ται να έχει εξα­σφα­λι­στεί.

Η απόφαση της Αρχής που βαραί­νει την υπόθεση

Πρό­σθετο πονο­κέ­φαλο για τους υπο­στη­ρι­κτές του έργου προ­κα­λεί μια εξέλιξη που δεν αφορά τη Ρόδο, αλλά λει­τουρ­γεί ως προει­δο­ποι­η­τικό προη­γού­μενο. Η Αρχή Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων Προ­σω­πι­κού Χαρα­κτήρα έχει ήδη απο­φαν­θεί αρνη­τικά για ανάλογο έργο, και μάλιστα έργο που επι­χει­ρούσε να υλο­ποι­ή­σει η ίδια η Ελλη­νική Αστυ­νο­μία, δηλαδή ένας από τους φορείς που ρητά ανα­γνω­ρί­ζο­νται ως αρμό­διοι.

Με την υπ’ αριθμόν 45/2025 απόφασή της, που φέρει ημε­ρο­μη­νία 31 Δεκεμ­βρίου 2025 και υπο­γρά­φε­ται από τον πρόεδρο της Αρχής, τον κ. Κων­στα­ντίνο Μενου­δάκο, η Αρχή εξέτασε το σύστημα Έξυπνης Αστυ­νό­μευ­σης, το γνωστό ως Smart Policing, που είχε προ­μη­θευ­τεί η ΕΛ.ΑΣ. στο πλαίσιο σύμ­βα­σης με ιδιω­τική εται­ρεία. Επρό­κειτο για φορητές συσκευές τύπου smartphone, οι οποίες, μέσω λήψης βιο­με­τρι­κών χαρα­κτη­ρι­στι­κών, δηλαδή δακτυ­λι­κών απο­τυ­πω­μά­των και φωτο­γρα­φιών προ­σώ­που, θα επι­δί­ω­καν την άμεση ταυ­το­ποί­ηση προ­σώ­πων κατά τους επι­τό­πιους ελέγ­χους.

Το συμπέ­ρα­σμα της Αρχής υπήρξε σαφές. Δια­πι­στώ­θηκε ότι δεν υφί­στα­ται η απαι­τού­μενη νομική βάση για την επε­ξερ­γα­σία που συνε­πά­γε­ται η χρήση του συστή­μα­τος. Η Αρχή στη­ρί­χθηκε στο ό,τι, βάσει της αρχής της νομι­μό­τη­τας που κατο­χυ­ρώ­νε­ται στο άρθρο 45Α του Ν. 4624/2019, απαι­τεί­ται πρό­βλεψη σε τυπικό νόμο, ενώ για την επε­ξερ­γα­σία ειδικών κατη­γο­ριών δεδο­μέ­νων, όπως τα βιο­με­τρικά, το άρθρο 46 του ίδιου νόμου απαιτεί ρητή πρό­βλεψη. Οι δια­τά­ξεις του ΠΔ 342/1977 που είχε επι­κα­λε­στεί η ΕΛ.ΑΣ. κρί­θη­καν ιδιαι­τέ­ρως παλαιές και ανε­πί­και­ρες, ανί­κα­νες να καλύ­ψουν την έννοια των βιο­με­τρι­κών δεδο­μέ­νων υπό το φως της σύγ­χρο­νης νομο­θε­σίας. Δια­πι­στώ­θηκε ακόμη παρά­βαση ως προς τον χρόνο διε­νέρ­γειας της εκτί­μη­σης αντι­κτύ­που. Κατέ­ληξε δε σε προει­δο­ποί­ηση για τη μη ενερ­γο­ποί­ηση του συστή­μα­τος, με το σκε­πτικό ότι, υπό το ισχύον πλαίσιο, τυχόν παρα­γω­γική λει­τουρ­γία θα συνι­στούσε παρά­νομη επε­ξερ­γα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων.

Η σύνδεση με τη Ρόδο είναι εύλογη. Εάν η Αρχή έκρινε ότι ακόμη και η Ελλη­νική Αστυ­νο­μία, που ανήκει στους ρητά ανα­γνω­ρι­σμέ­νους αρμό­διους φορείς, δεν διέθετε επαρκή νομική βάση για ένα σύστημα βιο­με­τρι­κής ταυ­το­ποί­η­σης, το ερώτημα για ένα έργο ενα­έ­ριας επι­τή­ρη­σης που σχε­διά­ζει ένας δήμος και θα υλο­ποι­ή­σει ιδιώτης ανά­δο­χος αποκτά ακόμη μεγα­λύ­τερο βάρος. Πρό­κει­ται για το ίδιο νομικό αδιέ­ξοδο, ιδωμένο από δια­φο­ρε­τική αφε­τη­ρία.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.