Βεατρίκη Ντόβα: “Με πονάει που άφησα τη χώρα μου, αλλά κι εκείνη δεν έκανε τίποτα για να με κρατήσει- Τώρα πλέον ζω το όνειρό μου”!

Από το Παρίσι όπου γεννήθηκε, τη Λάρισα που είναι ο τόπος καταγωγής της και τη Ρόδο όπου έζησε 14 χρόνια λόγω του συζύγου της Μάρκου, βρέθηκε στην Αγγλία. Από την εκπαίδευση και την πληροφορική στον δημιουργικό κόσμο, από την ασφάλεια του γνώριμου στην πρόκληση της επανεκκίνησης, η διαδρομή της Βεατρίκης Ντόβα, είναι γεμάτη τόλμη, επιμονή και συνεχή αναζήτηση.
Η Βεατρίκη Ντόβα γεννήθηκε στο Παρίσι, μεγάλωσε στη Λάρισα και έζησε για 14 χρόνια στη Ρόδο, όπου εργάστηκε ως εκπαιδευτικός πληροφορικής και δημιούργησε την οικογένειά της. Από το 2016 ζει στην Οξφόρδη με τον σύζυγο και τα δύο παιδιά της. Είναι διπλωματούχος Ηλεκτρονικός Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών από το Πολυτεχνείο Κρήτης και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στις Γραφικές Τέχνες και τα Πολυμέσα. Σήμερα εργάζεται στον δημιουργικό σχεδιασμό και τη στρατηγική αφήγηση για διεθνή εταιρεία marketing ιδιωτικών σχολείων, συμμετέχοντας σε brand strategy, website concepts, workshops και καλλιτεχνική διεύθυνση φωτογραφικών παραγωγών σε σχολεία σε όλο τον κόσμο.
Σήμερα, με μια επιτυχημένη επαγγελματική πορεία στην Οξφόρδη κι έχοντας βιώσει μια από τις πιο δύσκολες δοκιμασίες της ζωής, τη διάγνωση με καρκίνο του μαστού, μιλά με ειλικρίνεια για όσα την διαμόρφωσαν. Για τη μετανάστευση, την οικογένεια, τις επαγγελματικές επιλογές, τη δύναμη της ψυχοθεραπείας, την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και για την ελπίδα που γεννιέται μέσα από την επιστήμη και τη γνώση.
Μία από τις στιγμές που την καθόρισαν κι επαγγελματικά, ήταν η διάκριση στον διαγωνισμό για το λογότυπο της υποψηφιότητας της Ρόδου ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021, η συμμετοχή της στην ομάδα του Bid Book που -όπως λέει η ίδια- άνοιξαν τον δρόμο για τη δεύτερη επαγγελματική της ζωή.
Η Βεατρίκη, μία γυναίκα δυναμική, παραχωρεί μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη στη «δ» από το… Μπαλί όπου βρισκόταν αυτές τις ημέρες για επαγγελματικό ταξίδι, γεμάτη χιούμορ, αυτογνωσία, ειλικρίνεια και πολύτιμα μαθήματα ζωής, με λόγο χειμαρρώδη.

Αναλυτικά η συνέντευξη:
• Είναι κυριολεκτικά άλμα να αποφασίζεις να μεταναστεύσεις από τη Ρόδο στην Αγγλία όταν ακόμη τα παιδιά σου είναι μικρά, η επαγγελματική εξέλιξη αβέβαιη, η χώρα άγνωστη. Θέλει τόλμη αντιλαμβάνομαι και προφανώς στοιχείο του χαρακτήρα σου;
Κοίτα, είμαι παιδί οικονομικών μεταναστών, οπότε η μετανάστευση δεν ήταν ποτέ κάτι ξένο για μένα. Ο πατέρας μου, ορφανός και προστάτης οικογένειας από μικρό παιδάκι, έκανε νυχτερινό σχολείο και δούλευε παράλληλα. Η μαμά μου, αποσπασμένη από την Αθήνα στο εμπορικό επιμελητήριο της Λάρισας, γνώρισε τον βλάχο με τα πράσινα μάτια, τον ερωτεύτηκε κι έφυγε μαζί του στο εξωτερικό. Για Γερμανία ξεκίνησαν, αλλά τα σχέδια άλλαξαν στον σταθμό του τρένου και βρέθηκαν στο Παρίσι. Ωραία ιστορία. Για ταινία. 24 χρονών τότε, ξεβράκωτοι που λέμε, έφυγαν για μια καλύτερη μοίρα. Πήγαν καλά όλα, έκαναν εμάς εκεί, αλλά ο καημός του πατέρα μου ήταν πάντα η πατρίδα. «Vive la Grace, merci la France» έλεγε. Το έχω και tattoo στο χέρι μου. Γυρίσαμε στην Ελλάδα όταν ήμουν εννιά. Η μετανάστευση μού χάρισε τη διγλωσσία, που τη θεωρώ τεράστιο δώρο για ένα παιδί, και την αίσθηση ότι είμαστε πολίτες του κόσμου. Οπότε για μένα δεν ήταν ποτέ αδιανόητο να ξαναφύγω.
Η κρίση μάς βρήκε με τον Μάρκο στη Ρόδο. Εγώ μόνιμα διορισμένη στην εκπαίδευση, εκείνος ένας εξαιρετικός προγραμματιστής που δούλευε ως τεχνικός υπολογιστών και δικτύων, γιατί αυτό υπήρχε. Το πάθος και το ταλέντο του ήταν ο κώδικας, αλλά στη Ρόδο πήγαινε χαμένος. Μαράζωνε. Ήρθε και η κρίση και τα αποτελείωσε όλα. Πίεση, απαίσια δουλειά, λίγα λεφτά. Εγώ δεν είχα παράπονο. Αγαπούσα τη δουλειά μου. Μου έδωσε και της έδωσα πολλά. Αλλά είχα κάπως συμβιβαστεί. Τα άσχημα του δημοσίου: δεν τολμάς να ονειρευτείς επειδή ζεις το δήθεν όνειρο του κάθε Έλληνα. Μια θεσούλα στο δημόσιο. Ένιωθα ότι κι αυτός ο κύκλος έκλεινε. Με τα πολλά, ο Μάρκος μού είπε ότι θέλει να φύγουμε. Για να σου πω την αλήθεια, εγώ πετούσα τη σκούφια μου. Χάρηκα όμως ακόμα περισσότερο που ήταν δική του πρωτοβουλία. Ένιωθα πιο ασφαλής που δεν έσερνα κάποιον με το ζόρι. Η κουνιάδα μου ήταν τότε στην Αγγλία με τον άντρα της, γιατροί και οι δύο, και μας πρότειναν να ξεκινήσουμε από εκεί και βλέπουμε. Το πλάνο ήταν να φύγει πρώτος ο Μάρκος, να στρώσει την κατάσταση, κι εγώ να μείνω πίσω στη Ρόδο με τα παιδιά, τότε 5 και 7 ετών, για να κλείσω σπίτι, σχολικές χρονιές, μεταπτυχιακό, όλα. Είχε κλείσει τρεις συνεντεύξεις πριν φύγει: Οξφόρδη, Μπαθ, Μάντσεστερ. Είχα σκάσει με τη σειρά γιατί ήθελα την Οξφόρδη και φοβόμουν ότι την πρώτη, ειδικά χωρίς εμπειρία, θα την έκαιγε. Όμως πήγε το κομάντο στην πρώτη συνέντευξη και σε 15’ λεπτά του πρόσφεραν τη θέση. Θυμάμαι είχα πάει το Νικολάκι μου στο ποδόσφαιρο όταν με πήρε να μου το πει. Καθόμουν σε ένα παρκάκι κι έκλαιγα από χαρμολύπη. «Κοίτα να δεις», σκεφτόμουν. «Δεν είναι αρκετός για τη Ρόδο και είναι αρκετός για το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης». Θύμωσα πολύ με την Ελλάδα τότε. Αλλά άνοιγε μπροστά μας η ελπίδα. Μια νέα προοπτική λίγο πριν τα 40 μας. Μεγάλη υπόθεση. Με πονάει που άφησα τη χώρα μου. Νιώθω καμιά φορά ότι την πρόδωσα στα δύσκολα. Αλλά κι εκείνη δεν έκανε τίποτα για να μας κρατήσει. Ο ήλιος και η θάλασσα δεν μας αρκούσαν πια.
• Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που συνάντησες στην αρχή; Ήταν τα πάντα στρωμένα με ροδοπέταλα ή υπήρξαν στιγμές που αμφισβήτησες την απόφασή σου;
Υπάρχουν καταγεγραμμένα στάδια στην ψυχολογία των μεταναστών. Στην αρχή είσαι ντοπαρισμένος από χαρά, αισιοδοξία και ενθουσιασμό. Μετά αρχίζουν οι δεύτερες σκέψεις, καταλαγιάζει ο πρώτος ενθουσιασμός και διογκώνονται στο μυαλό σου αυτά που σου λείπουν.
Για μας ήταν η οικογένεια, οι φίλοι, ο ήλιος, το φαγητό, κυρίως οι πρώτες ύλες, η ποιότητα ζωής. Δεν μπορούσες να πιείς το καφεδάκι σου το πρωί με τις φίλες πριν πας δουλειά, δεν έκανες το απογευματινό σου μπάνιο, δεν χτυπούσες τα τυλιχτά σου απ’ τους “Κέληδες”. Την πρώτη χρονιά είχαμε αποφασίσει να μη δουλέψω. Ήθελα να έχω τα παιδιά από κοντά. Νέο περιβάλλον, μεγάλη αλλαγή, μάτια δεκατέσσερα. Να εντοπίσω εκφοβισμό, να συνοδεύσω εκδρομές και δραστηριότητες, να τους μάθω την πόλη, τα μουσεία, να ενταχθούν, να ξαναχτίσουμε ένα σπίτι για την οικογένειά μας.
Εκείνη η χρονιά με ρήμαξε ψυχολογικά. Χωρίς δουλειά ένιωθα μισή. Ήρθε μια καταθλιψάρα όλη δική μου. Θυμάμαι να μη θέλω να σηκωθώ απ’ το κρεβάτι, να μην έχω κίνητρο για ζωή, με δύο μικρά παιδιά. Τρομοκρατήθηκα, αλλά μου έκοψε να ζητήσω βοήθεια. Όσα και να λένε για το σύστημα υγείας της Αγγλίας, στα σοβαρά θέματα λειτουργεί άψογα. Αφού συνήλθα και αγάπησα ξανά τη ζωή, άρχισα να ψάχνω για δουλειά ως πρώτη προτεραιότητα. Δεν ήταν καθόλου εύκολο. Ήταν αδιέξοδο. Δεν σε εμπιστεύονται χωρίς εργασιακή εμπειρία στην Αγγλία και δεν μπορείς να αποκτήσεις εμπειρία αν δεν σε εμπιστευτεί έστω κάποιος. Ειδικά στην περίπτωσή μου, που επιχειρούσα και αλλαγή καριέρας.
Όμως με υπομονή και επιμονή άνοιξε η πρώτη πόρτα και τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Τώρα πλέον έχω βρει το όνειρό μου. Αδυνατώ να πιστέψω ότι πληρώνομαι για να κάνω το χόμπι μου. Επαγγελματικά διανύω την καλύτερη φάση της ζωής μου. Και μιας και έχουμε περίοδο πανελληνίων τώρα, θέλω να σταθώ σε ένα σημείο. Πέρα από το φρικτό άγχος στο οποίο υποβάλλουμε τα παιδιά στην Ελλάδα, ίσως πρέπει να αναλογιστούμε και το θέμα του προσανατολισμού. Πολλά παιδιά, όπως κι εγώ, πέφτουν θύματα των ίδιων τους των επιδόσεων. Στοχεύουν όσο ψηλότερα μπορούν βαθμολογικά και από άποψη πρεστίζ, χωρίς να σκέφτονται πάντα αν αυτό που διαλέγουν το θέλουν πραγματικά.
Η δουλειά σου είναι κάτι που θα κουβαλάς για χρόνια και θα της αφιερώνεις περίπου το 1/3 του χρόνου σου. Δεν πρέπει να τη βλέπουμε ως κριτήριο αντικειμενικής επιτυχίας. Πρέπει να βρούμε κάτι που να το γουστάρουμε με όλο μας το είναι, χωρίς να συνυπολογίζουμε το κύρος ως παράμετρο. Και οι σπουδές, ανεξάρτητα από το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθείς εργασιακά, είναι τεράστιο εφόδιο. Είναι οι ορίζοντες που σου ανοίγουν, η κοινωνική εμπειρία της φοιτητικής ζωής, η αυτοπεποίθηση που αποκτάς όταν μελετάς ένα αντικείμενο.

• Τώρα πλέον θεωρείσαι «έμπειρη μετανάστης». Τι πιστεύεις ότι εκτιμούν περισσότερο οι εργοδότες στο εξωτερικό;
Να ξεκινήσω λέγοντας ότι δεν έχω προσωπική εμπειρία από τον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα. Ό,τι γνωρίζω είναι από διηγήσεις φίλων. Αυτό που μπορώ να πω με βεβαιότητα είναι ότι η σχέση εργοδότη – εργαζομένου εδώ μου φαίνεται πολύ πιο υγιής. Υπάρχει σεβασμός εκατέρωθεν. Υπάρχει μέριμνα για την ευημερία, την ψυχική υγεία και την ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής. Όχι μόνο επειδή υπάρχει θεσμικό πλαίσιο, αλλά επειδή οι εργοδότες έχουν καταλάβει κάτι πολύ απλό, ο ευτυχισμένος εργαζόμενος αποδίδει καλύτερα, παίρνει πρωτοβουλίες, καινοτομεί και εξελίσσεται, μαζί του και η επιχείρηση. Στην παρούσα δουλειά μου έχουμε 15 λεπτά μασάζ κάθε μήνα στο γραφείο, περιπάτους στο lunch break (δεν έχω πατήσει ούτε μία φορά), χριστουγεννιάτικες παρτάρες και το καλοκαιρινό εταιρικό Σαββατοκύριακο. Πέρυσι κάναμε glamping, τζακούζι, silent disco και talent show. Πολύ χρήσιμο για το περίφημο team bonding αλλά και για να μάθεις να ξεφτιλίζεσαι μπροστά στους συναδέλφους σου και να επιβιώνεις. Όταν τα περιγράφω όλα αυτά σε φίλους μου στην Ελλάδα, συνήθως γελάνε μέχρι δακρύων. Οπότε μάλλον αυτά είναι ψιλά γράμματα στην ελληνική εργασιακή κουλτούρα. Σε σχέση με το τι εκτιμούν και αναγνωρίζουν, θα έβαζα πολύ ψηλά το εργασιακό ήθος. Με όλο το ρίσκο της γενίκευσης, θεωρώ ότι οι Έλληνες δεν είμαστε άνθρωποι του αυστηρού 9-5. Κάνουμε το έξτρα μίλι. Αναλαμβάνουμε ευθύνη. Βρίσκουμε λύσεις. Έχουμε μια σπιρτάδα και μια πρακτικότητα που εκτιμώνται πολύ. Διακρίνω επίσης μια αξιοπρέπεια. Δεν κρυβόμαστε εύκολα πίσω από δικαιολογίες. Αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας και διεκπεραιώνουμε. Τώρα πώς καλλιεργήθηκε αυτή η κουλτούρα μέσα σε τόσα κακώς κείμενα, αδυνατώ να εξηγήσω. Ίσως το περίφημο φιλότιμο να μην είναι τόσο καραμέλα τελικά.
Πολύ δυνατοί είμαστε και στην ικανότητα διαχείρισης κρίσεων. Την έχουμε μάθει με τον δύσκολο τρόπο. Μεγαλώσαμε σε ένα περιβάλλον όπου συχνά έπρεπε να αυτοσχεδιάσεις για να ξεμπερδέψεις καταστάσεις. Όταν όμως αυτή η νοοτροπία συνδυάζεται με οργάνωση και σεβασμό στις διαδικασίες, το «κατ’ εξαίρεση» παύει να είναι δικαιολογία και γίνεται επαγγελματικό πλεονέκτημα.
Ένα τελευταίο χαρακτηριστικό που εκτιμάται, και όχι για λόγους πολιτικής ορθότητας αλλά για λόγους ουσίας, είναι η πολυπολιτισμικότητα. Αυτό το μαγικό πλέξιμο κουλτούρων, νοοτροπιών και εμπειριών σε ένα μωσαϊκό ανθρώπων. Το πόσο προάγει τη δημιουργικότητα και πόσο ανοίγει τους ορίζοντες. Εκεί νομίζω ότι έχουμε ακόμη δρόμο στην Ελλάδα μέχρι να το αντιληφθούμε ως πραγματική δύναμη στον εργασιακό χώρο. Σε κάποια φάση είχα ξεκινήσει στα γραφείο το ελληνικό κουίζ της Παρασκευής: μια αγγλική λέξη ελληνικής ρίζας κάθε εβδομάδα και να μαντεύουν από πού προέρχεται. Ένιωθα λίγο ο κ. Πορτοκάλος που ισχυριζόταν ότι και το κιμονό βγαίνει από τον χειμώνα. Όμως έφερνα την ετυμολογία στο τραπέζι, μια έννοια αρκετά ξένη για πολλούς Άγγλους που είναι κατά πλειοψηφία μονόγλωσσοι. Και προς έκπληξή μου είχε φανατικό κοινό.
• Πώς έχει αλλάξει ο κλάδος της πληροφορικής από τότε που ξεκίνησες και ποια στιγμή της επαγγελματικής ζωής σε έχει κάνει περήφανη;
Αμιγώς με τον κλάδο της πληροφορικής πλέον έχω μια σχέση πάθους. Εξωσυζυγική θα την έλεγα. Έχω κάνει μεγάλη στροφή στην καριέρα μου και ασχολούμαι κυρίως με τον δημιουργικό τομέα. Το υπόβαθρό μου όμως με βοηθάει πολύ. Μπορώ να διακρίνω τι είναι τεχνικά εφικτό και δεν δέχομαι εύκολα φούμαρα από τους προγραμματιστές όταν έρχεται η ώρα να υλοποιήσουν τα σχέδιά μου. Βρίσκουν λίγο τον μπελά τους. Ως χρήστης της τεχνολογίας και όχι ως επαγγελματίας της πληροφορικής πλέον, διαπιστώνω ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει εκτινάξει τη δημιουργικότητα. Διανύει βέβαια ακόμη τα νηπιακά της βήματα, αλλά σαρώνει τα πάντα στο διάβα της, όπως κάθε μωρό όταν μαθαίνει να περπατάει. Μαζί της σαρώνει και το άγχος των «γονιών» της. Θα πάρει τη δουλειά μου; Θα κάνει λάθη; Θα ξεφύγει από τον έλεγχο;
Κι όμως, νιώθω ότι είμαστε απίστευτα τυχεροί που ζούμε αυτή τη στιγμή της τεχνολογικής ιστορίας. Βλέπουμε κάτι εντελώς καινούργιο να γεννιέται και να μεγαλώνει μπροστά στα μάτια μας. Εγώ τουλάχιστον έτσι το βλέπω. Σαν να παρακολουθούμε το παιδί μας να κάνει τα πρώτα του βήματα. Με ενθουσιασμό, περηφάνια και λίγο τρόμο ταυτόχρονα.
Επιστρέφοντας στο θέμα του επαγγελματικού προσανατολισμού, θα πω ότι ο δικός μου στα 17 ήταν παταγώδης αποτυχία. Μπήκα στο Πολυτεχνείο επειδή μπορούσα. Το πραγματικό μου κάλεσμα ήταν πάντα το δημιουργικό, αλλά το κυνήγι των βαθμών και της «επιτυχίας» δεν το άφησαν να ακουστεί. Χρειάστηκε να φτάσω σε μεγάλη ηλικία για να το ακούσω ξανά. Για χρόνια έβλεπα έναν επαναλαμβανόμενο εφιάλτη ότι χρωστάω μαθήματα και δεν έχω πάρει πτυχίο. Ένας πολύ προικισμένος ψυχοθεραπευτής της Ρόδου, όταν του το ανέφερα, με ρώτησε απλά: «Μήπως χρωστάς;». Ώπα, λέω, κάτι θέλει να πει ο ποιητής. Και κάπως έτσι ξεκίνησα μεταπτυχιακό στις γραφικές τέχνες και τα πολυμέσα. Παρεμπιπτόντως, τα χρήματα που έχω δώσει για ψυχοθεραπεία ήταν μακράν η καλύτερη επένδυση που έχω κάνει στον εαυτό μου. Ούτε μπότοξ ούτε κουραφέξαλα.
Το μεταπτυχιακό και η διάκριση στον διαγωνισμό για το λογότυπο της υποψηφιότητας της Ρόδου ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2021 άνοιξαν τον δρόμο για τη δεύτερη επαγγελματική μου ζωή. Στην Πολιτιστική, στον Τέρη Χατζηιωάννου, στη Βάσω και σε όλη την ομάδα χρωστάω μεγάλη ευγνωμοσύνη, γιατί μου άνοιξαν την πόρτα προς αυτό που πραγματικά αγαπώ.
Σήμερα έχω μια δουλειά όνειρο. Δημιουργώ, αμείβομαι αξιοπρεπώς και ταξιδεύω σε όλο τον κόσμο. Αυτή τη στιγμή, για παράδειγμα, βρίσκομαι στο Μπαλί για δουλειά. Πήρα βέβαια και δυο μερούλες άδεια να εξερευνήσω.
Από τις στιγμές που με έχουν κάνει περήφανη, πρώτη παραμένει η διάκριση στην Πολιτιστική. Υπάρχει κάτι πολύ όμορφο στο να βλέπεις μια ιδέα που ξεκίνησε από το μυαλό σου να τυπώνεται και να αποκτά ζωή. Θυμάμαι επίσης έναν πελάτη που μου έστειλε λουλούδια και μια φωτογραφία από ένα ταξί στην Οξφόρδη ντυμένο με την εταιρική ταυτότητα που είχα σχεδιάσει για το γραφείο του. Μπορεί να ακούγεται αστείο, αλλά εγώ χάρηκα σαν μικρό παιδί. Σε λίγες μέρες θα βρεθώ στη Σιγκαπούρη και σκοπεύω να επισκεφτώ ένα εμπορικό κέντρο μόνο και μόνο για να δω ένα τεράστιο billboard με δική μου δουλειά στην είσοδο. Θα πάρω και χαρτομάντηλα. Ματαιόδοξο; Ναι. Εκπληρωτικό; Επίσης. Και ποιος ξέρει; Ίσως κάποια μέρα να δω δουλειά μου και σε οθόνη στην Times Square. Τα όνειρα είναι τσάμπα.

• Διάβασα την ανάρτησή σου με αφορμή την απώλεια της Γ. Μαστροκώστα. Όταν έχεις προσωπικά βιώματα ξέρεις με τι και πώς παλεύεις. Ακόμη και οι ερωτήσεις δείχνουν ανίσχυρες σε αυτές τις περιπτώσεις. Όμως πώς άλλαξε η διάγνωση τον τρόπο που βλέπεις τη ζωή, τι σημαίνει για εσένα η λέξη «ελπίδα» σήμερα;
Εκτός από τον καρκίνο τον ίδιο ως νόσο, πρέπει να αντιμετωπίσουμε άμεσα τον τρόμο που προκαλεί η ίδια η λέξη. Τον οίκτο προς τους ασθενείς, τη λανθασμένη ταφόπλακα που βάζουμε σε κάθε διάγνωση. Πριν διαγνωστώ με προχωρημένο καρκίνο του μαστού, ποιος ήταν ο μεγαλύτερος φόβος μου; Ο καρκίνος. Τι κατάφερα που τον φοβόμουν; Απολύτως τίποτα, συν άγχος, μιζέρια, καταστροφολογία. Και τελικά ήταν πολύ πιο διαχειρίσιμος απ’ ό,τι τον είχα πλάσει στη νοσηρή μου φαντασία. Αν είχα ένα μαγικό ραβδί, θα έκανα τους ανθρώπους να μη φοβούνται την ασθένεια εκ των προτέρων. Δεν έχει κανένα νόημα. Αν σου κάτσει, σου έκατσε. Τα προβλήματα τα αντιμετωπίζουμε όταν και εφόσον έρθουν. Μέχρι τότε ζούμε όσο καλύτερα μπορούμε, όπως μας αξίζει. Με τα πολλά μου έκατσε κι εμένα το λαχείο. Όχι υπερτυχερός, αλλά σημαντικά κέρδη. Ήταν μια στιγμή δυνατή. Μια πραγματικότητα που μου επιβλήθηκε βάναυσα και έπρεπε να τη δεχτώ αμέσως ώστε να προχωρήσω στο πλάνο των ειδικών. Έπρεπε να το μοιραστώ με την οικογένειά μου με σωστούς χειρισμούς, χωρίς πανικό αλλά ούτε και χρυσώνοντας το χάπι. Πολύπλοκο πρότζεκτ.
Η μόνη αληθινή συμβουλή που έχω είναι: μιλήστε ανοιχτά για τον καρκίνο. Γνωρίστε τον. Ρωτήστε. Η αντιμετώπισή μας μου θυμίζει λίγο τον τρόπο που παλιά κρύβαμε τα παιδιά με αναπηρίες ή νοητικές δυσκολίες. Μη μας δούνε, τι θα πούνε, μη μας λυπηθούν. Ρε σκασίλα σας πια με τον κόσμο. Τον κόσμο τον εκπαιδεύουμε. Awareness λέγεται. Πολλοί δεν γνωρίζουν την έννοια του ολιγομεταστατικού καρκίνου, εκείνου δηλαδή με μικρές και περιορισμένες σε αριθμό μεταστάσεις, ο οποίος δίνει αισιόδοξα σημάδια ότι μπορεί πλέον ακόμα και να ιαθεί πλήρως. Δεν είχα ιδέα προ διάγνωσης. Άκουγα μετάσταση και έλεγα ζωή σε μας. Δεν είναι πλέον καθόλου έτσι. Υπάρχουν και πολύ αισιόδοξες ειδήσεις για καινοτόμα και πολλά υποσχόμενα εμβόλια για τη νόσο.
Πώς άλλαξε τη ζωή μου λοιπόν ο καρκίνος; Γενικά ένα από τα αγαπημένα μου πράγματα είναι να μετατρέπω ένα πρόβλημα σε ευκαιρία. Και ο καρκίνος ήταν τεράστιο πρόβλημα και έγινε μέγιστη ευκαιρία. Ευκαιρία να αλλάξω προτεραιότητες, στάση ζωής και να αποτινάξω από πάνω μου κάθε φοβία, κάθε ασήμαντη θλίψη και κάθε ενοχή. Δύσκολα με βάζει κάτι κάτω πλέον. Η θνητότητα, όπως εξαιρετικά αποδίδει η φιλοσοφική κωμωδία The Good Place, δίνει νόημα στις επιλογές και στην εξέλιξή μας. Και ίσως τελικά να είναι αλήθεια ότι ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό. Τυχαία το έπαιζε το ραδιόφωνο, στην αγγλική του εκδοχή, καθώς γυρνούσα από τη διάγνωση στο αυτοκίνητο. Θα πω τώρα κάτι που ακούγεται σχεδόν βλακώδες. Δεδομένης της ευνοϊκής εξέλιξης και της μέχρι στιγμής επιβίωσής μου, αν μπορούσα να πατήσω ένα κουμπί και να το ξαναπάθω, ίσως και να το έκανα. Εκ του ασφαλούς βέβαια, γιατί τα πράγματα πήγαν καλά. Όμως θα ήθελα να βροντοφωνάξω από τα κεραμίδια: «Μη φοβάστε τον καρκίνο. Δεν έχει νόημα». Σαν άλλος Ιατρόπουλος στα Φτηνά Τσιγάρα με τη ντουντούκα. «Βάσωωωωω! Βασούλαααα!». Σε καλό μου πια με τις καλλιτεχνικές αναφορές.
Θα φώναζα επίσης: «Τρέξτε στον γιατρό όταν το σώμα σας δώσει σήμα». Η λογική «φοβάμαι να μάθω, δεν θέλω να ξέρω» είναι πολύ πιο επικίνδυνη από τον ίδιο τον καρκίνο. Όταν τον πιάνεις νωρίς, τα πράγματα είναι έτη φωτός καλύτερα.
Με ρώτησες τι σημαίνει ελπίδα. Για μένα η ιατρική έρευνα είναι η ελπίδα. Η επιστήμη είναι το θαύμα που περιμένουμε. Ο χειρουργός μου είχε πει ότι πριν από δέκα χρόνια η περίπτωσή μου θα θεωρούνταν ξεγραμμένη. Όχι πια. Είχα βέβαια και την τύχη να με αναλάβει η ομάδα των πανεπιστημιακών νοσοκομείων της Οξφόρδης. Σοβαρή έρευνα, δυνατή χρηματοδότηση, κλινικές δοκιμές. Βρέθηκα στην πηγή. Αλλά μην υπερβάλλουμε και μην παίζουμε με τον πόνο των ανθρώπων. Φυσικά και πεθαίνουν άνθρωποι από καρκίνο καθημερινά. Νοσούν όμως όλο και περισσότεροι που επιβιώνουν και ζουν καλά. Το γυρνάμε το ματσάκι. Βαστάτε γερά.