Γαστρεντερίτιδα: Στα 851 τα περιστατικά του Αυγούστου στο Νοσοκομείο Ρόδου

• Το επι­και­ρο­ποι­η­μένο έγγραφο του ΕΟΔΥ ανα­τρέ­πει την εικόνα των 298 κρου­σμά­των, κατα­γρά­φει τετρα­πλα­σια­σμό των προ­σε­λεύ­σεων σε σχέση με τον περυ­σινό Αύγου­στο και απο­κα­λύ­πτει ότι η αρμόδια υπη­ρε­σία της Περι­φέ­ρειας δηλώνει αδυ­να­μία να προ­χω­ρή­σει σε νέες δειγ­μα­το­λη­ψίες νερού

Σε εντελώς δια­φο­ρε­τική κλίμακα τοπο­θε­τεί το φαι­νό­μενο της γαστρε­ντε­ρί­τι­δας στη Ρόδο το νέο έγγραφο του Εθνικού Οργα­νι­σμού Δημό­σιας Υγείας, το οποίο φέρει ημε­ρο­μη­νία 2 Σεπτεμ­βρίου 2026 και έρχεται σε συνέ­χεια της ενη­μέ­ρω­σης της 24ης Αυγού­στου 2026. Εκεί όπου η πρώτη επίσημη απο­τύ­πωση έκανε λόγο για 298 άτομα που προ­σήλ­θαν στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου το διά­στημα 1 έως 20 Αυγού­στου, η επι­και­ρο­ποι­η­μένη κατα­γραφή, με στοι­χεία έως τις 30 Αυγού­στου, ανε­βά­ζει τον αριθμό των περι­στα­τι­κών του μήνα στα 851. Πρό­κει­ται για υπερ­τε­τρα­πλα­σια­σμό σε σχέση με τα 201 περι­στα­τικά του Αυγού­στου 2025 και για τον υψη­λό­τερο μηνιαίο αριθμό που εμφα­νί­ζε­ται σε ολό­κληρη τη σειρά των δεδο­μέ­νων που παρα­θέ­τει ο Οργα­νι­σμός από το 2023 και μετά.

Το έγγραφο, που υπο­γρά­φε­ται από τη Γενική Διεύ­θυνση Επι­δη­μιο­λο­γι­κής Επι­τή­ρη­σης και απευ­θύ­νε­ται στις υπη­ρε­σίες δημό­σιας υγείας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, στην Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου και στον Δήμο Ρόδου, με κοι­νο­ποί­ηση στο Υπουρ­γείο Υγείας, στη 2η Υγειο­νο­μική Περι­φέ­ρεια και στον ΕΦΕΤ, δεν περιο­ρί­ζε­ται στους αριθ­μούς. Για πρώτη φορά ανα­φέ­ρει την εργα­στη­ριακή ανί­χνευση νοροϊού σε δείγ­ματα ασθενών, κατα­γρά­φει με σαφή­νεια τα κενά που εξα­κο­λου­θούν να εμπο­δί­ζουν την επι­δη­μιο­λο­γική διε­ρεύ­νηση και απο­κα­λύ­πτει ότι η σύσταση για δειγ­μα­το­λη­ψίες νερού, την οποία ο ίδιος ο Οργα­νι­σμός είχε δια­τυ­πώ­σει στα τέλη Αυγού­στου, προ­σκρούει σε αδυ­να­μία του αρμό­διου χημικού εργα­στη­ρίου και σε έλλειψη προ­σω­πι­κού.

Από τα 298 στα 851 μέσα σε 10 ημέρες

Η σύγκριση των δύο εγγρά­φων είναι από μόνη της απο­κα­λυ­πτική για την πορεία του φαι­νο­μέ­νου. Με βάση τα στοι­χεία της 24ης Αυγού­στου, οι 298 προ­σε­λεύ­σεις των πρώτων 20 ημερών αντι­στοι­χού­σαν σε περίπου 15 περι­στα­τικά την ημέρα. Με τη νέα κατα­γραφή, το διά­στημα από την 21η έως την 30ή Αυγού­στου συγκε­ντρώ­νει, όπως προ­κύ­πτει από την αφαί­ρεση των δύο αριθμών, 553 επι­πλέον περι­στα­τικά, δηλαδή πάνω από 55 προ­σε­λεύ­σεις ημε­ρη­σίως. Αξίζει να σημειω­θεί ότι το προη­γού­μενο δημο­σί­ευμα της «δημο­κρα­τι­κής» είχε επι­ση­μά­νει πως από την τότε επίσημη κατα­γραφή δεν προ­έ­κυ­πταν εκτι­μή­σεις για 50 κρού­σματα καθη­με­ρινά στο νοσο­κο­μείο. Τα νεότερα δεδο­μένα δεί­χνουν ότι, του­λά­χι­στον για το τελευ­ταίο δεκα­ή­μερο του μήνα, το όριο αυτό όχι μόνο προ­σεγ­γί­στηκε αλλά ξεπε­ρά­στηκε.

Ο πίνακας που συνο­δεύει το έγγραφο δίνει και το ιστο­ρικό βάθος που έλειπε από την πρώτη ενη­μέ­ρωση. Στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου τον Ιούλιο του 2024 είχαν κατα­γρα­φεί 493 περι­στα­τικά και τον Αύγου­στο του ίδιου έτους 345, ενώ το 2025 οι αντί­στοι­χοι αριθμοί ήταν 211 και 201. Για τον Ιούλιο του 2023 δεν υπήρξε κατα­γραφή. Φέτος ο Ιούλιος έκλεισε με 157 περι­στα­τικά, δηλαδή χαμη­λό­τερα από τα δύο προη­γού­μενα έτη, και ακο­λού­θησε ο Αύγου­στος με τα 851. Η εικόνα αυτή, με τον Ιούλιο ήπιο και τον Αύγου­στο εκρη­κτικό, δείχνει ότι η έξαρση δεν απο­τε­λεί απλή συνέ­χεια της επο­χι­κής αύξησης που παρα­τη­ρεί­ται κάθε καλο­καίρι, αλλά συγκε­ντρώ­θηκε σε ένα συγκε­κρι­μένο και σχετικά σύντομο χρονικό παρά­θυρο.

Η επι­βά­ρυνση επε­κτεί­νε­ται και στα Κέντρα Υγείας

Στο πλαίσιο της διε­ρεύ­νη­σης, το Τμήμα Τρο­φι­μο­γε­νών και Υδα­το­γε­νών Νοση­μά­των του ΕΟΔΥ ζήτησε στοι­χεία όχι μόνο από το νοσο­κο­μείο αλλά και από τα Κέντρα Υγείας Αρχαγ­γέ­λου, Έμπωνα και Γεν­να­δίου, ώστε να απο­τυ­πω­θεί η κατά­σταση και στις περιο­χές εκτός της πόλης της Ρόδου. Τα δεδο­μένα δεί­χνουν ότι η αύξηση έχει καθο­λικό χαρα­κτήρα.

Στο Κέντρο Υγείας Αρχαγ­γέ­λου κατα­γρά­φη­καν 106 περι­στα­τικά τον Ιούλιο και 156 τον Αύγου­στο, με την κατα­γραφή να φτάνει έως τις 31 του μήνα. Το σύνολο των 262 περι­στα­τι­κών του διμήνου είναι κατά πολύ υψη­λό­τερο από τα 111 του 2023, τα 131 του 2024 και τα 122 του 2025, τα οποία στον πίνακα του Οργα­νι­σμού εμφα­νί­ζο­νται ως συνο­λι­κοί αριθμοί για ολό­κληρο το δίμηνο Ιουλίου Αυγού­στου κάθε έτους. Πρό­κει­ται, δηλαδή, για διπλα­σια­σμό σε σχέση με τη συνήθη εικόνα της συγκε­κρι­μέ­νης δομής. Στο Κέντρο Υγείας Έμπωνα τα περι­στα­τικά ανήλθαν σε 3 τον Ιούλιο και 16 τον Αύγου­στο, ενώ στο Κέντρο Υγείας Γεν­να­δίου, όπου η κατα­γραφή στα­μά­τησε στις 19 Αυγού­στου, σημειώ­θη­καν 8 περι­στα­τικά τον Ιούλιο και άλλα 8 τον Αύγου­στο. Για τις δύο τελευ­ταίες δομές δεν υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα στοι­χεία από τα προη­γού­μενα έτη, κάτι που δεν επι­τρέ­πει σύγκριση.

Το προφίλ των ασθενών

Για πρώτη φορά το έγγραφο του ΕΟΔΥ παρα­θέ­τει και περι­γρα­φικά χαρα­κτη­ρι­στικά των κρου­σμά­των, στον βαθμό που αυτά κατα­γρά­φη­καν. Στο Κέντρο Υγείας Αρχαγ­γέ­λου, από τα 262 περι­στα­τικά τα 138, δηλαδή το 53%, αφο­ρού­σαν άνδρες. Η διάμεση ηλικία ήταν τα 28 έτη, με εύρος από 3 έως 89 ετών, και τα κυρί­αρχα συμ­πτώ­ματα ήταν έμετοι, σε 180 από τα 182 περι­στα­τικά για τα οποία υπήρχε σχετική πλη­ρο­φο­ρία, και διάρ­ροιες, σε 172 από 174. Στο Κέντρο Υγείας Έμπωνα, από τα 19 περι­στα­τικά τα 14 αφο­ρού­σαν άνδρες, η διάμεση ηλικία ήταν τα 52 έτη, ενώ οι διάρ­ροιες εμφα­νί­στη­καν στο 79% και οι έμετοι στο 68% των ασθενών. Στο Κέντρο Υγείας Γεν­να­δίου, με 16 περι­στα­τικά και διάμεση ηλικία 29,5 ετών, το είδος των συμ­πτω­μά­των δεν κατα­γρά­φηκε.

Στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου η εξα­το­μι­κευ­μένη κατα­γραφή αφορά 411 περι­στα­τικά που προ­σήλ­θαν από την 1 Ιουλίου έως τις 12 Αυγού­στου 2026. Για τα περι­στα­τικά αυτά τα κυρί­αρχα συμ­πτώ­ματα ήταν οι έμετοι, στο 87%, και οι διάρ­ροιες, στο 71%, ενώ η ηλικία ήταν δια­θέ­σιμη μόνο για 159 ασθε­νείς, με διάμεση τιμή τα 25 έτη και εύρος από 16 έως 97 ετών. Το φύλο ήταν γνωστό μόλις για 19 ασθε­νείς, εκ των οποίων οι 11 γυναί­κες. Από τις 13 Αυγού­στου και έπειτα το νοσο­κο­μείο κατα­γρά­φει μόνο τον συνο­λικό ημε­ρή­σιο αριθμό ασθενών με συμ­πτώ­ματα γαστρε­ντε­ρί­τι­δας, χωρίς επι­μέ­ρους στοι­χεία. Επι­πλέον, όπως ανα­φέ­ρε­ται ρητά στο έγγραφο, δεν έχουν κατα­γρα­φεί τα παι­δια­τρικά περι­στα­τικά που προ­σήλ­θαν στο νοσο­κο­μείο, γεγονός που σημαί­νει ότι ο πραγ­μα­τι­κός αριθμός των προ­σε­λεύ­σεων είναι υψη­λό­τε­ρος ακόμη και από τα 851.

Νοροϊός στα πρώτα δείγ­ματα

Η εξέλιξη που δίνει νέα διά­σταση στην υπόθεση είναι η εργα­στη­ριακή. Την 1 Σεπτεμ­βρίου 2026 ελή­φθη­σαν 2 δείγ­ματα κοπρά­νων από ασθε­νείς που επι­σκέ­φθη­καν το νοσο­κο­μείο, μέρος των οποίων ελέγ­χθηκε με μοριακή μέθοδο PCR στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου. Και στα 2 δείγ­ματα ανι­χνεύ­θηκε νοροϊός. Υλικό από τα δείγ­ματα πρό­κει­ται να απο­στα­λεί στο Κεντρικό Εργα­στή­ριο Δημό­σιας Υγείας για περαι­τέρω έλεγχο.

Ο ΕΟΔΥ επι­ση­μαί­νει, ωστόσο, με ιδιαί­τερη προσοχή ότι η ανί­χνευση του ιού δεν σημαί­νει απα­ραί­τητα και σύνδεσή του με το συμβάν ως αιτιο­λο­γι­κού παρά­γο­ντα, δεδο­μέ­νου ότι αφορά μόνο 2 δείγ­ματα, τα οποία ελή­φθη­σαν την 1 Σεπτεμ­βρίου και ενδε­χο­μέ­νως δεν είναι αντι­προ­σω­πευ­τικά των περι­στα­τι­κών που σημειώ­θη­καν τον Αύγου­στο. Η επι­φύ­λαξη αυτή έχει ουσία, καθώς τα δείγ­ματα λήφθη­καν αφού η κορύ­φωση του φαι­νο­μέ­νου είχε ήδη περάσει. Παρά ταύτα, το εύρημα συμ­βα­δί­ζει με την εκτί­μηση που είχε δια­τυ­πώ­σει προ ημερών γαστρε­ντε­ρο­λό­γος του νησιού, ο οποίος, με βάση τη σύντομη διάρ­κεια των συμ­πτω­μά­των και την ταχύ­τητα μετά­δο­σης σε άτομα που είχαν βρεθεί σε στενή επαφή, είχε μιλήσει για ιογενή γαστρε­ντε­ρί­τιδα, χωρίς τότε να υπάρχει εργα­στη­ριακή ταυ­το­ποί­ηση.

Το κενό που παρα­μέ­νει

Παρά τα νεότερα στοι­χεία, το βασικό εμπόδιο στη διε­ρεύ­νηση δεν έχει αρθεί. Το Τμήμα Τρο­φι­μο­γε­νών και Υδα­το­γε­νών Νοση­μά­των ζήτησε από όλες τις υγειο­νο­μι­κές δομές την κατα­γραφή των στοι­χείων επι­κοι­νω­νίας των ασθενών, κάτι που, όπως σημειώ­νε­ται, δεν έχει κατα­στεί ακόμη εφικτό. Το απο­τέ­λε­σμα είναι ότι δεν είναι δυνατή η επι­δη­μιο­λο­γική διε­ρεύ­νηση μέσω τηλε­φω­νι­κών συνε­ντεύ­ξεων με τους ασθε­νείς, ούτε ο σχε­δια­σμός ανα­λυ­τι­κής επι­δη­μιο­λο­γι­κής μελέτης που θα μπο­ρούσε να ανα­δεί­ξει πιθα­νούς παρά­γο­ντες κιν­δύ­νου. Την ίδια στιγμή, καμία από τις 4 δομές δεν δια­θέ­τει πλη­ρο­φο­ρία για τον τόπο μόνιμης ή προ­σω­ρι­νής δια­μο­νής των κρου­σμά­των. Με άλλα λόγια, ένα μήνα και πλέον μετά την έναρξη της έξαρσης, οι αρχές δεν γνω­ρί­ζουν ούτε πού διέ­με­ναν οι ασθε­νείς ούτε αν συν­δέ­ο­νταν μεταξύ τους μέσω κοινού γεύ­μα­τος, κοινής δια­μο­νής ή άλλης κοινής έκθεσης.

Αδυ­να­μία για νέες δειγ­μα­το­λη­ψίες νερού

Ένα από τα πλέον χαρα­κτη­ρι­στικά σημεία του νέου εγγρά­φου αφορά το νερό. Στην ενη­μέ­ρωση της 24ης Αυγού­στου ο Οργα­νι­σμός είχε ζητήσει λήψη δειγ­μά­των από αντι­προ­σω­πευ­τικά σημεία του δικτύου της πόλης της Ρόδου, καθώς και από τις γεω­τρή­σεις, τις πηγές και τις δεξα­με­νές που την υδρο­δο­τούν. Σύμφωνα με έγγραφο του Τμή­μα­τος Δημό­σιας Υγείας Δωδε­κα­νή­σου που περι­ήλθε στον ΕΟΔΥ στις 31 Αυγού­στου 2026, η εν λόγω υπη­ρε­σία δεν δύναται προς το παρόν να προβεί σε νέα δειγ­μα­το­λη­ψία νερού. Οι λόγοι που ανα­φέ­ρο­νται είναι δύο, η αδυ­να­μία του αρμό­διου χημικού εργα­στη­ρίου να διε­νερ­γή­σει τις απαι­τού­με­νες ανα­λύ­σεις και η έλλειψη δια­θέ­σι­μου προ­σω­πι­κού για τη διε­νέρ­γεια της δειγ­μα­το­λη­ψίας.

Από τα ίδια στοι­χεία προ­κύ­πτει ότι δείγ­ματα νερού από το δίκτυο ύδρευ­σης της Ρόδου είχαν ληφθεί από δια­φο­ρε­τι­κές περιο­χές του νησιού στις 31 Μαρτίου, 19, 20 και 27 Μαΐου, 3, 10 και 30 Ιουνίου 2026, ενώ από τους δημο­τι­κούς βιο­λο­γι­κούς καθα­ρι­σμούς ελή­φθη­σαν δείγ­ματα στις 23 Ιουλίου και στις 18 Αυγού­στου 2026. Η τελευ­ταία δειγ­μα­το­λη­ψία στο δίκτυο ύδρευ­σης, επο­μέ­νως, χρο­νο­λο­γεί­ται από τα τέλη Ιουνίου, δηλαδή πριν από την περίοδο της έξαρσης. Το έγγραφο δεν ανα­φέ­ρει τα απο­τε­λέ­σματα των συγκε­κρι­μέ­νων ανα­λύ­σεων.

Ο ΕΟΔΥ καθιστά σαφές ότι η σύσταση για λήψη δειγ­μά­των νερού εξα­κο­λου­θεί να ισχύει και μάλιστα την ενι­σχύει, ζητώ­ντας τα δείγ­ματα να ελέγ­χο­νται εργα­στη­ριακά και για νοροϊό. Διευ­κρι­νί­ζει, όπως και στο προη­γού­μενο έγγραφο, ότι η δειγ­μα­το­λη­ψία δεν σημαί­νει απα­ραί­τητα σύνδεση του νερού του δικτύου με το συμβάν, αλλά συστή­νε­ται στο πλαίσιο της διε­ρεύ­νη­σής του. Η δια­τύ­πωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ερώτημα του τρόπου με τον οποίο θα καλυ­φθεί το κενό που δημιουρ­γεί η δηλω­μένη αδυ­να­μία της περι­φε­ρεια­κής υπη­ρε­σίας.

Οδηγίες προς τον πλη­θυ­σμό και τις δομές

Με δεδο­μένη την υψηλή μετα­δο­τι­κό­τητα του νοροϊού, ο Οργα­νι­σμός επι­συ­νά­πτει στο έγγραφο ενη­με­ρω­τικό υλικό για το κοινό και υπο­γραμ­μί­ζει μια σειρά μέτρων που πρέπει να τηρούν όσοι νοσούν από ιογενή γαστρε­ντε­ρί­τιδα, τόσο για όσο διαρ­κούν τα συμ­πτώ­ματα όσο και για του­λά­χι­στον 48 ώρες μετά την υπο­χώ­ρησή τους. Οι ασθε­νείς καλού­νται να μη συμ­με­τέ­χουν στην προ­ε­τοι­μα­σία φαγητού ούτε στην παροχή φρο­ντί­δας υγείας σε άλλα άτομα και να περιο­ρί­σουν την άμεση επαφή με τους οικεί­ους τους. Πρέπει να απέχουν από τον παιδικό σταθμό ή το σχολείο, είτε είναι μαθητές είτε εργά­ζο­νται εκεί, καθώς και από τα εργα­σιακά τους καθή­κο­ντα, ιδίως αν πρό­κει­ται για εργα­ζό­με­νους σε χει­ρι­σμό τρο­φί­μων ή σε χώρους όπως νοσο­κο­μεία, γηρο­κο­μεία και ιδρύ­ματα που φιλο­ξε­νούν ευπα­θείς ομάδες, χώρους τους οποίους θα πρέπει να απο­φεύ­γουν και ως επι­σκέ­πτες. Συστή­νε­ται, τέλος, η αποχή από δρα­στη­ριό­τη­τες όπως η κολύμ­βηση σε πισίνα, η επί­σκεψη σε σπα και τα ομαδικά αθλή­ματα.

Ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στο προ­σω­πικό δομών με υψηλό συγ­χρω­τι­σμό, όπως νοσο­κο­μεία, μονάδες φρο­ντί­δας ηλι­κιω­μέ­νων, βρε­φο­νη­πια­κοί σταθμοί και εκπαι­δευ­τι­κές μονάδες, το οποίο, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, πρέπει να είναι ενη­με­ρω­μένο για τα μέτρα πρό­λη­ψης και αντι­με­τώ­πι­σης εξάρ­σεων κρου­σμά­των γαστρε­ντε­ρί­τι­δας, δεδο­μέ­νου ότι οι λοι­μώ­ξεις από νοροϊό μπορούν να οδη­γή­σουν σε επι­δη­μίες μεγάλης έκτασης. Η αναφορά αποκτά πρό­σθετη βαρύ­τητα λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της σχο­λι­κής χρονιάς.