Μια Ελλάδα ισχυρή στην άκρη του χάρτη είναι μια Ελλάδα ισχυρή παντού

Κοι­τώ­ντας τις χθε­σι­νές εκδη­λώ­σεις σε όλη την Ελλάδα, και κυρίως στο Ηρά­κλειο, ανα­λο­γί­στηκα πως υπάρ­χουν ημε­ρο­μη­νίες που η Ιστορία τις έχει ήδη κρίνει.

Και υπάρ­χουν ημε­ρο­μη­νίες που επι­στρέ­φουν κάθε χρόνο και μας θέτουν ξανά τα ίδια, ουσια­στικά ερω­τή­ματα.

Η 3η Σεπτεμ­βρίου είναι για μένα μια τέτοια ημε­ρο­μη­νία.

Ως γυναίκα που μεγά­λωσε και ζει στα Δωδε­κά­νησα, τη βλέπω πέρα από έναν σταθμό στη δια­δρομή μιας πολι­τι­κής παρά­τα­ξης. Τη βλέπω ως έκφραση μιας ολο­κλη­ρω­μέ­νης πολι­τι­κής αντί­λη­ψης που έδωσε στην περι­φέ­ρεια δια­φο­ρε­τικό βάρος και ανα­γνώ­ρισε ότι η από­σταση από το κέντρο οφείλει να συνο­δεύ­ε­ται από ισότιμη πρό­σβαση σε δικαιώ­ματα, υπη­ρε­σίες και ευκαι­ρίες.

Στα νησιά μας ξέρουμε πολύ καλά τι κοστί­ζει η από­σταση. Χρόνο, χρήμα, δυσκο­λό­τερη πρό­σβαση σε γιατρό, σε εκπαί­δευση, σε δημό­σιες υπη­ρε­σίες. Και ξέρουμε πόσο καθο­ρι­στικό γίνεται αυτό το κόστος στην απόφαση ενός νέου ανθρώ­που ή μιας οικο­γέ­νειας να μείνει και να δημιουρ­γή­σει στον τόπο της.

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας υπήρξε μία από τις πιο ουσια­στι­κές εκφρά­σεις εκείνης της πολι­τι­κής αντί­λη­ψης. Για τη νησιω­τική Ελλάδα σήμαινε ότι η Υγεία αποκτά χαρα­κτήρα καθο­λι­κού δικαιώ­μα­τος, με παρου­σία και στην περι­φέ­ρεια, ακόμη κι εκεί όπου η γεω­γρα­φία κάνει κάθε σχε­δια­σμό πιο απαι­τη­τικό. Κάτι που σήμερα θεω­ρούμε, δικαίως, αυτο­νό­ητο

Το ίδιο ισχύει για τα λιμάνια και τα αερο­δρό­μια. Στα Δωδε­κά­νησα ξεπερ­νούν κατά πολύ την έννοια μιας ανα­πτυ­ξια­κής υπο­δο­μής. Είναι σύνδεση με την υπό­λοιπη χώρα, πρό­σβαση στην εργασία, στις σπουδές, στην περί­θαλψη. Για τα μικρό­τερα νησιά, η σταθερή συγκοι­νω­νία είναι βασική προ­ϋ­πό­θεση για ζωή και δρα­στη­ριό­τητα όλο τον χρόνο.

Εδώ ακριβώς συνα­ντώ­νται η κοι­νω­νική πολι­τική, η περι­φε­ρειακή ανά­πτυξη και η εθνική συνοχή.

Το ίδιο συνέβη στην Παιδεία. Για πολλές οικο­γέ­νειες της περι­φέ­ρειας, η δυνα­τό­τητα ένα παιδί να σπου­δά­σει και να απο­κτή­σει δια­φο­ρε­τι­κές επαγ­γελ­μα­τι­κές προ­ο­πτι­κές υπήρξε πραγ­μα­τική κοι­νω­νική κινη­τι­κό­τητα. Η επόμενη γενιά μπο­ρούσε να πάει πιο μπροστά.

Και υπήρξε μια ακόμη αλλαγή που με αφορά προ­σω­πικά, ως γυναίκα. Η μεταρ­ρύθ­μιση του οικο­γε­νεια­κού δικαίου, η κατάρ­γηση της προίκας, η ισότητα, η μεγα­λύ­τερη συμ­με­τοχή των γυναι­κών στην εργασία και στη δημόσια ζωή. Για τη δική μου γενιά, αυτές οι αλλαγές έγιναν το έδαφος πάνω στο οποίο μπο­ρέ­σαμε να πατή­σουμε για να διεκ­δι­κή­σουμε περισ­σό­τερα. Με άλλον αέρα.

Αυτή είναι μια πολι­τική κλη­ρο­νο­μιά που ανα­γνω­ρίζω χωρίς δισταγμό.

Και κάθε κλη­ρο­νο­μιά έχει μία επιλογή μπροστά της, μπορεί να γίνει θεμέλιο για κάτι νέο ή να μείνει μια όμορφη σελίδα της Ιστο­ρίας.

Εκεί βρί­σκε­ται, κατά τη γνώμη μου, το σημε­ρινό δια­κύ­βευμα.

Η Ελλάδα του 2026 χρειά­ζε­ται σύγ­χρο­νες απα­ντή­σεις στις ανι­σό­τη­τες που εξα­κο­λου­θεί να γεννά η γεω­γρα­φία.

Στα Δωδε­κά­νησα αυτό σχε­τί­ζε­ται άμεσα με τον σχε­δια­σμό που λαμ­βά­νει υπόψη την επο­χι­κό­τητα και τον πραγ­μα­τικό πλη­θυ­σμό που εξυ­πη­ρε­τούν οι δομές μας. Παρά­δειγμα η Κως του Αυγού­στου που έχει κατά πολύ δια­φο­ρε­τι­κές ανάγκες από την Κω του Ιανουα­ρίου.

Σχε­τί­ζε­ται με αξιό­πι­στες και οικο­νο­μικά προ­σι­τές αερο­πο­ρι­κές και ακτο­πλοϊ­κές συν­δέ­σεις όλο τον χρόνο. Ουσια­στικά κίνητρα ώστε γιατροί, νοση­λευ­τές, εκπαι­δευ­τι­κοί και νέοι επι­στή­μο­νες να μπορούν να ζήσουν, να εργα­στούν και να χτίσουν τη ζωή τους στα νησιά.

Σχε­τί­ζε­ται με την σημασία το Καστελ­λό­ριζο και κάθε ακρι­τικό νησί να βρί­σκο­νται στον καθη­με­ρινό σχε­δια­σμό της δημό­σιας πολι­τι­κής, με ακριβώς την ίδια βαρύ­τητα που έχουν στον εθνικό μας χάρτη.

Και όλα αυτά ξεπερ­νούν τα κομ­μα­τικά όρια.

Η από­σταση, η ανάγκη για περί­θαλψη, το κόστος της μετα­κί­νη­σης, η αγωνία μιας δια­κο­μι­δής έρχο­νται πριν από την κομ­μα­τική επιλογή. Αφορούν τον κάτοικο του νησιού, όποια κι αν είναι η ψήφος του.

Αυτό ακριβώς θεωρώ ότι αξίζει να κρα­τή­σουμε από την 3η του Σεπτέμ­βρη! Έναν πολι­τικό τρόπο σκέψης που βλέπει την κοι­νω­νική πολι­τική στα νησιά ως ανα­πτυ­ξιακή και ταυ­τό­χρονα εθνική πολι­τική.

Μια αντί­ληψη που ξεκινά από τον άνθρωπο, δια­βά­ζει σωστά τη γεω­γρα­φία και μετα­τρέ­πει τη νησιω­τι­κό­τητα σε ισο­τι­μία, προ­ο­πτική και εθνική δύναμη.

Γιατί μια Ελλάδα ισχυρή στην άκρη του χάρτη είναι μια Ελλάδα ισχυρή παντού.