Πίσω από τη βιτρίνα του κοσμοπολίτικου νησιού, χιλιάδες κάτοικοι στηρίζονται σε επιδόματα αναπηρίας, στέγασης και φτώχειας

• Ο ετήσιος απο­λο­γι­σμός της Διεύ­θυν­σης Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής και Υγείας του Δήμου Ρόδου απο­τυ­πώ­νει μια Ρόδο που δεν χωρά στις του­ρι­στι­κές αφίσες, με 9.203 πολίτες να περνούν την πόρτα του Κέντρου Κοι­νό­τη­τας και δεκάδες νοι­κο­κυ­ριά αστέγων να ανα­ζη­τούν στέγη και δουλειά

Το νησί που διεθνώς ταυ­τί­ζε­ται με τα πολυ­τελή θέρετρα, τις μαρίνες με τα σκάφη ανα­ψυ­χής και τις ατε­λεί­ω­τες σειρές ξενο­δο­χείων κατά μήκος των ακτών, έχει και μια δεύτερη όψη, λιγό­τερο ορατή στον επι­σκέ­πτη. Είναι η όψη των ανθρώ­πων που δυσκο­λεύ­ο­νται να πλη­ρώ­σουν το ενοίκιο, των ατόμων με ανα­πη­ρία που περι­μέ­νουν την έγκριση του επι­δό­μα­τός τους, των ηλι­κιω­μέ­νων χωρίς ασφά­λιση και των οικο­γε­νειών που αδυ­να­τούν να καλύ­ψουν τα βασικά. Ο πιο τελευ­ταίος απο­λο­γι­σμός της Διεύ­θυν­σης Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής και Υγείας του Δήμου Ρόδου, που λει­τουρ­γεί με σύνθημα ότι στο επί­κε­ντρο βρί­σκε­ται ο άνθρω­πος, δίνει αριθ­μούς σε αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τητα, και οι αριθμοί είναι μεγάλοι.

Ένα κέντρο, πάνω από 9.000 άνθρω­ποι

Ο πυρήνας της κοι­νω­νι­κής στή­ρι­ξης πέρασε μέσα από το Κέντρο Κοι­νό­τη­τας του Δήμου Ρόδου, από το οποίο εξυ­πη­ρε­τή­θη­καν 9.203 άτομα. Κατα­γρά­φη­καν 8.680 υπο­δο­χές και ενη­με­ρώ­σεις, ένας αριθμός που από μόνος του δείχνει πόσο πυκνή υπήρξε η ροή πολιτών που ζήτησαν βοήθεια για να βρουν τον δρόμο τους στο πλέγμα των κοι­νω­νι­κών παροχών.

Η δομή λει­τούρ­γησε μέσα στη χρονιά με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 440.000 ευρώ, ποσό που ενι­σχύ­ε­ται περαι­τέρω καθώς ο Δήμος προ­χώ­ρησε σε τρο­πο­ποί­ηση της σχε­τι­κής πράξης, ανε­βά­ζο­ντας τη χρη­μα­το­δό­τηση σε 1.255.000 ευρώ για τη συνέ­χιση και διεύ­ρυνση του έργου.

Από αυτή τη ροή προ­έ­κυψε ένας μακρύς κατά­λο­γος αιτη­μά­των που, στην πλειο­νό­τητά τους, αφορούν ανθρώ­πους στο όριο. Χορη­γή­θη­καν 701 επι­δό­ματα Ελά­χι­στου Εγγυ­η­μέ­νου Εισο­δή­μα­τος, της παροχής δηλαδή που απευ­θύ­νε­ται στα νοι­κο­κυ­ριά με τα χαμη­λό­τερα εισο­δή­ματα.

Παράλ­ληλα, εκδό­θη­καν 781 επι­δό­ματα στέ­γα­σης και άλλα 6 επι­δό­ματα στε­γα­στι­κής συν­δρο­μής, στοι­χείο που φωτίζει το πρό­βλημα της κατοι­κίας σε έναν τόπο όπου η του­ρι­στική ζήτηση πιέζει διαρκώς τα ενοίκια προς τα πάνω.

Πέρα από τα επι­δό­ματα, η υπη­ρε­σία διε­νήρ­γησε 434 κοι­νω­νι­κές έρευνες και συνέ­ταξε 183 κοι­νω­νι­κές εκθέ­σεις, ενώ πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 267 συνε­δρίες συμ­βου­λευ­τι­κής και 15 συνε­δρίες εργα­σια­κής συμ­βου­λευ­τι­κής, μια προ­σπά­θεια να μη μένει η στήριξη μόνο στο επίπεδο της παροχής αλλά να ανοίγει δρόμο και προς την επα­νέ­νταξη.

Η ανα­πη­ρία σε αριθ­μούς

Ιδιαί­τερο βάρος στον απο­λο­γι­σμό έχει το κεφά­λαιο της ανα­πη­ρίας. Μέσα στη χρονιά διεκ­πε­ραιώ­θη­καν 579 ανα­πη­ρικά επι­δό­ματα μέσω του Κέντρου Κοι­νό­τη­τας, ενώ υπο­βλή­θη­καν 344 αιτή­σεις στην Εθνική Πύλη Ανα­πη­ρίας και πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 166 μετα­βο­λές σε ήδη υπάρ­χου­σες αιτή­σεις. Πρό­κει­ται για εκα­το­ντά­δες ανθρώ­πους που, για να εξα­σφα­λί­σουν ή να δια­τη­ρή­σουν τη βασική οικο­νο­μική τους στήριξη, χρειά­στηκε να περά­σουν από μια απαι­τη­τική γρα­φειο­κρα­τική δια­δι­κα­σία, την οποία η υπη­ρε­σία ανέλαβε να διεκ­πε­ραιώ­σει.

Η μέριμνα για την ανα­πη­ρία δεν περιο­ρί­στηκε στο μεγάλο νησί. Μέσω της κινητής μονάδας του Κέντρου Κοι­νό­τη­τας υπο­βλή­θη­καν 5 ακόμη αιτή­σεις για ανα­πη­ρικά επι­δό­ματα, ενώ πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν τηλε­δια­σκέ­ψεις με εκπρο­σώ­πους της Χάλκης, της Σύμης και της Τήλου, με στόχο την ενη­μέ­ρωση και την υπο­στή­ριξη κατοί­κων στην υποβολή ηλε­κτρο­νι­κών αιτή­σεων ανα­πη­ρι­κών επι­δο­μά­των από από­σταση. Στην προ­σπά­θεια αυτή εντάσ­σε­ται και ο σχε­δια­σμός για τη λει­τουρ­γία κόμβου ψηφια­κής ενδυ­νά­μω­σης ηλι­κιω­μέ­νων και ατόμων με ανα­πη­ρία, με 80 ωφε­λού­με­νους.

Η εικόνα συμπλη­ρώ­νε­ται από τις παρεμ­βά­σεις στην προ­σβα­σι­μό­τητα.

Το Τμήμα Κοι­νω­νι­κής Πρό­νοιας του Δήμου δια­χει­ρί­στηκε αιτή­ματα για θέσεις στάθ­μευ­σης ατόμων με ανα­πη­ρία, με 50 αιτή­σεις, από τις οποίες εγκρί­θη­καν οι 25 και απορ­ρί­φθη­καν οι 15. Η από­σταση ανάμεσα στις αιτή­σεις και τις εγκρί­σεις δείχνει ότι η ανάγκη παρα­μέ­νει μεγα­λύ­τερη από τη δυνα­τό­τητα κάλυψης.

Άστεγοι ανάμεσα στα πεντά­στερα

Ίσως η πιο εύγλωττη αντί­θεση με την εικόνα του κοσμο­πο­λί­τι­κου νησιού είναι το ζήτημα της αστε­γίας. Μέσα στη χρονιά εκδό­θη­καν 64 βεβαιώ­σεις αστε­γίας μέσω του Κέντρου Κοι­νό­τη­τας, ενώ 640 πολίτες εντά­χθη­καν για πρώτη φορά στην πλατ­φόρμα του Εθνικού Μηχα­νι­σμού κατα­γρα­φής των ευά­λω­των. Υπο­βλή­θη­καν επίσης 8 αιτή­σεις ένταξης στο πρό­γραμμα στέ­γα­σης και εργα­σίας για αστέ­γους.

Το ίδιο το πρό­γραμμα στέ­γα­σης και εργα­σίας, που υλο­ποιεί­ται από τον Δήμο Ρόδου με το σχέδιο δράσης «εστια ΖΩ στην Π.Ε. Ρόδου», αφορά 20 νοι­κο­κυ­ριά και συνο­λικά 59 άτομα, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 400.000 ευρώ. Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία, για πρώτη φορά μέσω δια­δη­μο­τι­κής συνερ­γα­σίας στο σχέδιο εντά­χθη­καν και τα μικρό­τερα νησιά της περιο­χής, η Σύμη, η Τήλος και η Χάλκη, μια κίνηση που επε­κτεί­νει το δίχτυ προ­στα­σίας και πέρα από το μεγάλο νησί. Μέσα στη χρονιά στε­γά­στη­καν 7 νοι­κο­κυ­ριά αστέγων και προ­σφέρ­θη­καν 216 ώρες ψυχο­κοι­νω­νι­κής συμ­βου­λευ­τι­κής, μαζί με 2 ομα­δι­κές συνα­ντή­σεις και συνερ­γα­σία με τις υπη­ρε­σίες απα­σχό­λη­σης για τη σύνδεση των ωφε­λου­μέ­νων με την αγορά εργα­σίας. Σε ένα παλαιό­τερο σκέλος του ίδιου εγχει­ρή­μα­τος, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 377.018,32 ευρώ, ωφε­λή­θη­καν άλλα 39 άτομα.

Φτώχεια, συσ­σί­τια και έκτα­κτες ενι­σχύ­σεις

Πέρα από τη στέγαση, ο απο­λο­γι­σμός απο­τυ­πώ­νει την καθη­με­ρινή μάχη για τα στοι­χειώδη. Το Τμήμα Κοι­νω­νι­κής Πρό­νοιας του Δήμου εξέδωσε 90 απο­φά­σεις για παροχή δωρεάν φαρ­μα­κευ­τι­κής περί­θαλ­ψης σε ανα­σφά­λι­στους, ενώ 70 άνθρω­ποι ανα­γνω­ρί­στη­καν ως οικο­νο­μικά αδύ­να­μοι ώστε να σιτι­στούν μέσω συσ­σι­τίου. Για έκτακτη οικο­νο­μική ενί­σχυση λόγω αδυ­να­μίας εκδό­θη­καν απο­φά­σεις που αφορούν 90 και επι­πλέον 73 περι­πτώ­σεις, ενώ μέσα από το Κέντρο Κοι­νό­τη­τας κατα­τέ­θη­καν άλλες 77 αιτή­σεις έκτα­κτης ενί­σχυ­σης.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσ­σο­νται τα 74 επι­δό­ματα κοι­νω­νι­κής αλλη­λεγ­γύης ανα­σφά­λι­στων υπε­ρη­λί­κων και άλλα 23 αντί­στοιχα επι­δό­ματα για ανα­σφά­λι­στους υπε­ρή­λι­κες ομο­γε­νείς, καθώς και 5 αιτή­σεις για κάλυψη εξόδων κηδείας και 7 αιτή­σεις οικο­νο­μι­κής αδυ­να­μίας που δια­βι­βά­στη­καν από το Λιμε­ναρ­χείο. Στην πιο ακραία έκφραση της ένδειας, κατα­γρά­φηκε μία περί­πτωση ταφής οικο­νο­μικά αδύ­να­μου προ­σώ­που με μέριμνα της υπη­ρε­σίας. Είναι ο αριθμός που, παρά τη μικρή του τιμή, απο­τυ­πώ­νει με τον πιο σκληρό τρόπο το άλλο πρόσωπο του νησιού.

Η παιδική φτώχεια και η ρομά κοι­νό­τητα

Η ευα­λω­τό­τητα δεν σταματά στους ενή­λι­κες. Στο πεδίο της οικο­γέ­νειας χορη­γή­θη­καν 122 επι­δό­ματα γέν­νη­σης και 15 επι­δό­ματα παιδιού, ενώ ο Δήμος δρο­μο­λό­γησε ολο­κλη­ρω­μένο σχέδιο δράσης για την αντι­με­τώ­πιση της παι­δι­κής φτώ­χειας υπό τον τίτλο «Νοιά­ζο­μαι και Προ­σφέρω στο Παιδί», με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 904.320 ευρώ και 250 ωφε­λού­με­νους.

Ξεχω­ρι­στό κεφά­λαιο απο­τε­λεί η στήριξη της κοι­νό­τη­τας ρομά μέσω του αντί­στοι­χου παραρ­τή­μα­τος του Κέντρου Κοι­νό­τη­τας. Εκεί κατα­γρά­φη­καν 523 υπο­δο­χές και ενη­με­ρώ­σεις, χορη­γή­θη­καν 52 επι­δό­ματα Ελά­χι­στου Εγγυ­η­μέ­νου Εισο­δή­μα­τος και 8 ανα­πη­ρικά επι­δό­ματα, ενώ υπο­βλή­θη­καν 6 αιτή­σεις στην Εθνική Πύλη Ανα­πη­ρίας. Εκδό­θη­καν επίσης 16 βεβαιώ­σεις αστε­γίας και 23 επι­δό­ματα στέ­γα­σης, ενώ έγιναν 49 ραντε­βού για εμβο­λια­σμό παιδιών και ιατρι­κές εξε­τά­σεις και 18 εγγρα­φές ή μετεγ­γρα­φές παιδιών στην πρω­το­βάθ­μια εκπαί­δευση. Παράλ­ληλα πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 29 επι­σκέ­ψεις σε καταυ­λι­σμούς για ενη­μέ­ρωση και κατα­γραφή, στοι­χεία που δεί­χνουν ότι το ζήτημα της ένταξης παρα­μέ­νει ανοιχτό και απαιτεί συνεχή επι­τό­πια παρου­σία.