Στη Βουλή οι αξιώσεις συλλόγου της Σμύρνης για «τουρκική ταυτότητα» και δίγλωσσα σχολεία σε Ρόδο και Κω

• Ο βου­λευ­τής της Νίκης κ. Γεώρ­γιος Ρούντας ζητεί από τα υπουρ­γεία Εξω­τε­ρι­κών και Παι­δείας να ξεκα­θα­ρί­σουν αν θα υπάρξει διπλω­μα­τικό διάβημα προς την τουρ­κική πλευρά και ποια είναι η θέση της Πολι­τείας για τα σχολεία. Οι σύλ­λο­γοι Ποντίων των 2 νησιών δηλώ­νουν ότι δεν θα επι­τρέ­ψουν την εργα­λειο­ποί­ηση των μου­σουλ­μά­νων συμπο­λι­τών τους

Δια­στά­σεις που ξεπερ­νούν τα όρια της Δωδε­κα­νή­σου παίρνει το θέμα που έφερε στο φως η «Δημο­κρα­τική» στις 6 Νοεμ­βρίου 2026, για τα αιτή­ματα συλ­λό­γου με έδρα τη Σμύρνη σχετικά με τους μου­σουλ­μά­νους κατοί­κους της Ρόδου και της Κω. Μέσα σε 3 ημέρες η υπόθεση έφτασε στο Κοι­νο­βού­λιο με ερώτηση προς 2 υπουρ­γούς. Την ίδια ημέρα, στις 9 Νοεμ­βρίου 2026, πήραν δημόσια θέση και οι ποντια­κοί σύλ­λο­γοι των 2 νησιών.

Τι ζητεί ο σύλ­λο­γος της Σμύρνης

Πρό­κει­ται για τον «Σύλλογο Πολι­τι­σμού και Αλλη­λεγ­γύης Τούρκων Ρόδου, Κω και Δωδε­κα­νή­σου», γνωστό με το ακρω­νύ­μιο ROİSDER. Το σωμα­τείο δημο­σιο­ποί­ησε σειρά αιτη­μά­των προς την ελλη­νική Πολι­τεία, με αφορμή εκδή­λωση μνήμης για τον Μου­σταφά Κεμάλ. Η εκδή­λωση, σύμφωνα με τα στοι­χεία, ετοι­μα­ζό­ταν στο Καρ­σί­γιακα, το άλλοτε Κορ­δε­λιό.

Τα αιτή­ματα είναι 3. Το πρώτο αφορά στην ανα­γνώ­ριση «τουρ­κι­κής πολι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας» για τους μου­σουλ­μά­νους κατοί­κους των 2 νησιών. Το δεύτερο στην επα­να­λει­τουρ­γία σχο­λείων με δίγλωσση εκπαί­δευση και το τρίτο στην προ­στα­σία των οθω­μα­νι­κών μνη­μείων.

Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα απο­δί­δε­ται στη δια­τύ­πωση που επέλεξε ο σύλ­λο­γος. Χρη­σι­μο­ποιεί τον τουρ­κικό όρο soydaş, που απο­δί­δε­ται ως ομο­ε­θνείς, και αντι­με­τω­πί­ζει Έλληνες πολίτες της Ρόδου και της Κω ως μέλη του τουρ­κι­κού έθνους.

Η ερώτηση του βου­λευτή

Ο κ. Ρούντας κατέ­θεσε ερώτηση με ημε­ρο­μη­νία 9 Νοεμ­βρίου 2026. Απο­δέ­κτες είναι ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών κ. Γιώργος Γερα­πε­τρί­της και η υπουρ­γός Παι­δείας, Θρη­σκευ­μά­των και Αθλη­τι­σμού κ. Σοφία Ζαχα­ράκη. Η παρέμ­βαση έγινε γνωστή με τη φράση «Σύλ­λο­γος της Σμύρνης εγείρει μειο­νο­τι­κές αξιώ­σεις σε Ρόδο και Κω!» και στη­ρί­ζε­ται ρητά στο δημο­σί­ευμα της «Δημο­κρα­τι­κής».

Ο βου­λευ­τής χαρα­κτη­ρί­ζει τις αξιώ­σεις προ­κλη­τι­κές. Υπο­στη­ρί­ζει ότι επι­χει­ρεί­ται να δημιουρ­γη­θεί μειο­νο­τικό ζήτημα στα Δωδε­κά­νησα και ζητεί από την κυβέρ­νηση να ξεκα­θα­ρί­σει τη στάση της. Τονίζει ότι οι μου­σουλ­μά­νοι της Ρόδου και της Κω είναι Έλληνες πολίτες με πλήρη δικαιώ­ματα και θρη­σκευ­τική ελευ­θε­ρία, ανα­πό­σπα­στο μέρος των τοπικών κοι­νω­νιών.

Στο κείμενο της ερώ­τη­σης γίνεται αναφορά στο διεθνές νομικό καθε­στώς των νησιών. Όπως σημειώ­νει, με το άρθρο 15 της Συν­θή­κης της Λωζάνης η Τουρκία παραι­τή­θηκε από τα δικαιώ­ματά της στα συγκε­κρι­μένα νησιά υπέρ της Ιταλίας. Η ελλη­νική κυριαρ­χία κατο­χυ­ρώ­θηκε με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρι­σίων του 1947.

Ο κ. Ρούντας απορ­ρί­πτει επίσης κάθε παραλ­λη­λι­σμό με τη Θράκη. Κατά τον ίδιο, το ειδικό μειο­νο­τικό εκπαι­δευ­τικό καθε­στώς που ισχύει εκεί δεν επε­κτεί­νε­ται στα Δωδε­κά­νησα. Για τα οθω­μα­νικά μνημεία επι­ση­μαί­νει ότι προ­στα­τεύ­ο­νται ήδη από την ελλη­νική νομο­θε­σία για την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά και ότι η Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου περι­λαμ­βά­νε­ται στον Κατά­λογο Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO.

Τα 3 ερω­τή­ματα προς την κυβέρ­νηση

Το πρώτο ερώτημα απευ­θύ­νε­ται στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών. Ο βου­λευ­τής ζητεί να μάθει αν η κυβέρ­νηση προ­τί­θε­ται να προ­χω­ρή­σει σε διπλω­μα­τικά δια­βή­ματα προς την τουρ­κική πλευρά για τις συγκε­κρι­μέ­νες αξιώ­σεις.

Το δεύτερο αφορά το υπουρ­γείο Παι­δείας. Ζητεί­ται σαφής τοπο­θέ­τηση για το αίτημα λει­τουρ­γίας δίγλωσ­σων σχο­λείων, καθώς και ενη­μέ­ρωση για το πώς δια­σφα­λί­ζε­ται η εκπαι­δευ­τική συνοχή στα 2 νησιά μέσα στο ενιαίο δημόσιο εκπαι­δευ­τικό σύστημα.

Το τρίτο σκέλος πηγαί­νει ένα βήμα παρα­πέρα. Ο βου­λευ­τής ρωτά αν υπάρ­χουν μηχα­νι­σμοί παρα­κο­λού­θη­σης για ενδε­χό­με­νες προ­σπά­θειες ξένης προ­πα­γάν­δας ή για παρά­νο­μες χρη­μα­το­δο­τή­σεις, που θα μπο­ρού­σαν να περνούν μέσα από δια­συ­νο­ρια­κές πολι­τι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στα Δωδε­κά­νησα.

Η κοινή τοπο­θέ­τηση των Ποντίων

Την ίδια ημέρα πήραν θέση ο Σύλ­λο­γος Ποντίων Ρόδου «Ο Διγενής» και ο Σύλ­λο­γος Ποντίων Κω «Ο Ξενι­τέας». Αφε­τη­ρία τους ήταν επίσης το δημο­σί­ευμα της «Δημο­κρα­τι­κής».

Οι 2 σύλ­λο­γοι δεν στρέ­φο­νται κατά των μου­σουλ­μά­νων κατοί­κων. Τους απο­κα­λούν συμπο­λί­τες, ανα­φέ­ρουν ότι ζουν αρμο­νικά με την υπό­λοιπη τοπική κοι­νω­νία και υπο­στη­ρί­ζουν ότι δεν έχουν ανάγκη από προ­στά­τες που αυτο­διο­ρί­στη­καν από τη Σμύρνη. Η θέση τους συνο­ψί­ζε­ται στη φράση «Δεν θα επι­τρέ­ψουμε την εργα­λειο­ποί­ηση των μου­σουλ­μά­νων συμπο­λι­τών μας».

Η αναφορά στον Κεμάλ και στη Γενο­κτο­νία

Οι ποντια­κοί σύλ­λο­γοι στά­θη­καν και στην αφορμή των αιτη­μά­των, δηλαδή στην εκδή­λωση προς τιμήν του Μου­σταφά Κεμάλ. Υπεν­θύ­μι­σαν τον ιστο­ρικό του ρόλο και τον συνέ­δε­σαν με τον ξερι­ζωμό και τις διώξεις του ελλη­νι­σμού της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Καπ­πα­δο­κίας.

Προς τεκ­μη­ρί­ωση επι­κα­λέ­στη­καν διεθνή βιβλιο­γρα­φία, μεταξύ άλλων το έργο «Atatürk in the Nazi Imagination» του ιστο­ρι­κού Στέφαν Ίχριγκ. Προει­δο­ποιούν ότι κάθε από­πειρα εργα­λειο­ποί­η­σης των μου­σουλ­μά­νων της περιο­χής θα βρίσκει απέ­να­ντί της τη διεκ­δί­κηση της διε­θνούς ανα­γνώ­ρι­σης της Γενο­κτο­νίας και την υπε­ρά­σπιση της ιστο­ρι­κής μνήμης.

Το νομικό σκέλος και τα μνημεία

Στην απά­ντηση προς τον σύλλογο της Σμύρνης προ­βάλ­λε­ται και νομική επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία, η οποία συμπί­πτει σε μεγάλο βαθμό με όσα ανα­φέ­ρει ο βου­λευ­τής. Σύμφωνα με αυτήν, η μόνη ανα­γνω­ρι­σμένη μειο­νό­τητα στην Ελλάδα είναι η μου­σουλ­μα­νική της Θράκης, βάσει της Συν­θή­κης της Λωζάνης του 1923, και ορί­ζε­ται θρη­σκευ­τικά, όχι εθνο­τικά.

Για τα Δωδε­κά­νησα υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι ενσω­μα­τώ­θη­καν στην Ελλάδα το 1947 και ότι οι κάτοι­κοί τους είναι ισό­τι­μοι Έλληνες πολίτες, με δικαιώ­ματα κατο­χυ­ρω­μένα από το Σύνταγμα. Με αυτό το σκε­πτικό, τα αιτή­ματα θεω­ρεί­ται ότι επι­χει­ρούν να παρου­σιά­σουν μια θρη­σκευ­τική κοι­νό­τητα Ελλήνων πολιτών ως εθνο­τική μειο­νό­τητα με δεσμούς προς τρίτο κράτος.

Ως προς τα οθω­μα­νικά μνημεία της Ρόδου, ανα­φέ­ρε­ται ότι προ­στα­τεύ­ο­νται από την ελλη­νική νομο­θε­σία και από διε­θνείς οργα­νι­σμούς όπως η UNESCO. Γίνεται μάλιστα αντι­δια­στολή με την κατά­σταση στην οποία βρί­σκο­νται μνημεία του ελλη­νι­σμού στη γει­το­νική χώρα.

Το ιστο­ρικό της υπό­θε­σης

Όλα ξεκί­νη­σαν από την ανα­κοί­νωση του ROİSDER ενόψει της εκδή­λω­σης για τον Κεμάλ στη Σμύρνη. Η «Δημο­κρα­τική» παρου­σί­ασε το περιε­χό­μενο των αιτη­μά­των στις 6 Νοεμ­βρίου 2026 και το δημο­σί­ευμα απο­τέ­λεσε τη βάση τόσο για την κοι­νο­βου­λευ­τική ερώτηση όσο και για την τοπο­θέ­τηση των ποντια­κών συλ­λό­γων, 3 ημέρες αργό­τερα.

Η ερώτηση εκκρε­μεί πλέον στα 2 υπουρ­γεία. Από τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία δεν προ­κύ­πτει μέχρι στιγμής απά­ντηση της κυβέρ­νη­σης ούτε δημόσια τοπο­θέ­τηση εκπρο­σώ­πων των μου­σουλ­μά­νων κατοί­κων της Ρόδου και της Κω.