• Κατηγορείται για παράβαση καθήκοντος στη διαδικασία παραχώρησης αιγιαλού σε μπιτσόμπαρο σε προστατευόμενη ζώνη, ενώ ο Δήμος είχε μόνο διοικητική μέριμνα και το κρίσιμο πεδίο ανήκε στη διαχείριση της ΕΤΑΔ, με τη δίκη να έχει οριστεί για την 05-02-2026 στο Α’ Μονομελές Εφετείο Δωδεκανήσου
Οι υποθέσεις που αφορούν στα «μπιτσόμπαρα» στη Ρόδο εξελίσσονται σε μια διαρκή δοκιμασία για τη δημόσια διοίκηση, την τοπική αυτοδιοίκηση, τους φορείς διαχείρισης δημόσιων ακινήτων και τις υπηρεσίες πολιτιστικής προστασίας.
Κάθε καλοκαίρι φέρνει νέες πιέσεις και κάθε χειμώνας αφήνει πίσω του φακέλους, αλληλογραφίες και ποινικές δικογραφίες που ανοίγουν ξανά τα ίδια ερωτήματα.
Ποιος έχει την ευθύνη, ποιος υπογράφει, ποιος ελέγχει, ποιος οφείλει να ζητήσει άδεια και ποιος τελικά καλείται να απολογηθεί.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρώην δήμαρχος Ρόδου κ. Αντώνης Καμπουράκης βρίσκεται ανέλπιστα κατηγορούμενος σε μια υπόθεση που, όπως αποτυπώνεται συμπυκνώνει όλο το πρόβλημα των επικαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων στις παραλίες.
Η δίκη που έρχεται και το διακύβευμα μιας υπόθεσης που δεν κλείνει ποτέ
Ο προσδιορισμός της δίκης έχει ήδη γίνει. Το κλητήριο θέσπισμα καλεί τους κατηγορούμενους να εμφανιστούν αυτοπροσώπως ενώπιον του Α’ Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου στη Ρόδο στις 05-02-2026. Η παραπομπή σε εφετειακό σχηματισμό, στο πλαίσιο ιδιάζουσας δωσιδικίας, δίνει το μέτρο της σοβαρότητας που αποδίδεται στη συγκεκριμένη δικογραφία.
Στη Ρόδο, όμως, το ζήτημα δεν είναι μόνο μια ημερομηνία στο πινάκιο. Είναι η αίσθηση ότι οι δικαστικές εκκρεμότητες γύρω από τα μπιτσόμπαρα δεν έχουν ούτε αρχή ούτε τέλος, επειδή κάθε υπόθεση πατά πάνω σε μια γκρίζα ζώνη μεταξύ τουριστικής εκμετάλλευσης, δημόσιου χώρου και προστατευόμενων μνημείων.
Η ίδια η ποινική αντιπαράθεση αποκαλύπτει την αστάθεια των κανόνων, τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και τις συγκρούσεις ρόλων ανάμεσα σε Δήμο και ΕΤΑΔ.
Η κατηγορία της παράβασης καθήκοντος
Σύμφωνα με το κλητήριο θέσπισμα, η βασική κατηγορία που αποδίδεται στον κ Καμπουράκη είναι παράβαση καθήκοντος με πρόθεση, από κοινού με άλλον κατηγορούμενο που εμφανίζεται ως πρόσωπο της διοίκησης της ΕΤΑΔ, με σκοπό να προσποριστεί σε τρίτον παράνομο όφελος.
Ο τρίτος κατηγορούμενος, κατά το κατηγορητήριο, εμφανίζεται ως νόμιμος εκπρόσωπος εταιρείας στην ιδιοκτησία της οποίας ανήκει κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος και αποδίδεται σε αυτόν ρόλος ηθικής αυτουργίας, με πειθώ, φορτικότητα και παραινέσεις, ώστε να ληφθεί η απόφαση για την επίμαχη παραχώρηση.
Ο πυρήνας της υπόθεσης εντοπίζεται σε συμφωνητικό απευθείας παραχώρησης δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού που φέρεται να συνήφθη στις 30-06-2023. Το συμφωνητικό αφορούσε εκμίσθωση τμημάτων αιγιαλού έκτασης 373.00 τ.μ. για τοποθέτηση ομπρελών και ξαπλωστρών και 66.00 τ.μ. για τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων, έμπροσθεν του καταστήματος.
Το σημείο βρίσκεται εντός ιστορικού διατηρητέου τόπου και εντός ιστορικού διατηρητέου μνημείου, άρα σε χώρο που τελεί υπό καθεστώς προστασίας.
Η κατηγορία στηρίζεται στο ό,τι, πριν από την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού ή παραλίας σε προστατευόμενη ζώνη, απαιτούνταν προηγούμενη σύμφωνη γνώμη των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το κλητήριο θέσπισμα επιμένει ότι η απαιτούμενη άδεια από την αρμόδια Υπηρεσία Νεώτερων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου δεν ελήφθη και ότι, παρά την υποχρέωση, προχώρησαν στη σύναψη του συμφωνητικού. Το κείμενο μάλιστα αναφέρει ότι υπήρχαν και έγγραφα που υπενθύμιζαν την υποχρέωση αυτή.
Στη λογική της κατηγορίας, η φερόμενη παράλειψη δεν παρουσιάζεται ως γραφειοκρατική αβλεψία. Παρουσιάζεται ως ενέργεια παράβασης καθήκοντος που στόχευε να ωφελήσει τον τρίτο, προσπορίζοντάς του περιουσιακό όφελος από την παραχώρηση χρήσης αιγιαλού και παραλίας για τη λειτουργία της επιχείρησης.
Η ΕΤΑΔ ήταν αρμόδια
Ο κ. Καμπουράκης έχει τοποθετήσει την υπόθεση σε ένα συγκεκριμένο διοικητικό πλαίσιο, όπου ο Δήμος, δεν ήταν ο αποφασίζων φορέας για το τι και πού παραχωρείται, αλλά ο φορέας που κλήθηκε να διεκπεραιώσει διαδικασίες.
Στις 11-05-2023 υπεγράφη προγραμματική σύμβαση μεταξύ Δήμου και ΕΤΑΔ, με αντικείμενο την ανάληψη από τον Δήμο της διοικητικής μέριμνας και της διενέργειας των διαδικασιών παραχώρησης χρήσης αιγιαλών και παραλιών που ήταν διοίκησης και διαχείρισης της ΕΤΑΔ εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου. Για την υπογραφή, προηγήθηκε η απόφαση 149/2023 του Δημοτικού Συμβουλίου.
Εντάσσει δε έναν κρίσιμο παράγοντα, που κατά τον ισχυρισμό του ανατρέπει το τοπίο. Ο κ. Καμπουράκης υπενθύμισε μεταβολή που επήλθε με νομοθετική ρύθμιση, η οποία, επανέφερε στην ΕΤΑΔ τη διοίκηση και διαχείριση των κοινόχρηστων τμημάτων αιγιαλού και παραλίας σε συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων. Με απλά λόγια, υποστηρίζει ότι το ουσιαστικό δικαίωμα διαχείρισης και καθορισμού των θέσεων ανήκε στην ΕΤΑΔ, ενώ ο Δήμος συνέχισε διαδικαστικά μια διοικητική εργασία, με όρια και συγκεκριμένες αρμοδιότητες.
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι τα πόστα και το είδος εκμετάλλευσης προσδιορίστηκαν από την ίδια την ΕΤΑΔ και ότι μόνο το τίμημα ή αντάλλαγμα χρήσης κάθε τμήματος αιγιαλού καθορίστηκε με ευθύνη του Δήμου. Ενισχυτικά επικαλέστηκε αναφορά σε υπηρεσιακό έγγραφο του Δήμου με ημερομηνία 23-06-2023, όπου γίνεται λόγος για αποδοχή τιμών θέσεων που είχαν αποσταλεί από την ΕΤΑΔ, στοιχείο που, κατά την επιχειρηματολογία του, δείχνει ποιος είχε την πρωτοβουλία στον καθορισμό των δεδομένων.
Αυτή η γραμμή δεν είναι τυπική άρνηση. Είναι σαφής μετατόπιση του κέντρου βάρους της ευθύνης. Η υπεράσπιση λέει ότι το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης αφορά αρμοδιότητες διαχείρισης και επιλογών που βρίσκονταν εκτός του δημαρχιακού γραφείου. Και εδώ προκύπτει η ένταση που διατρέχει πολλές υποθέσεις των παραλιών. Το ποιος είναι ο αρμόδιος φορέας στα χαρτιά δεν σημαίνει πάντα και ποιος είναι ο πραγματικός φορέας στη διαδικασία. Αυτό το κενό είναι συχνά το σημείο όπου γεννιούνται ποινικές ευθύνες.
Η εκχώρηση αρμοδιοτήτων και το επιχείρημα ότι δεν υπήρχε δόλος
Το δεύτερο κεντρικό στοιχείο που αναδεικνύεται από τις εξηγήσεις του πρώην δημάρχου αφορά στην ουσία της παράβασης καθήκοντος. Στο νομικό μέρος των εξηγήσεών του παραθέτει τη βασική διάταξη και εστιάζει στη δόλια πρόθεση και στον σκοπό παράνομου οφέλους, που κατά τη θέση του δεν υφίστανται. Υποστηρίζει ότι δεν στοιχειοθετείται ούτε η αντικειμενική ούτε η υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος, γιατί, όπως λέει, οι ενέργειες του ιδίου και των δημοτικών υπηρεσιών ήταν καθόλα νόμιμες και υπηρετούσαν την ομαλή λειτουργία του Δήμου.
Μέσα από αυτή τη θέση περνά και το πολιτικό μήνυμα, ότι δηλαδή βρίσκεται ανέλπιστα κατηγορούμενος σε μια υπόθεση όπου, κατά την άποψή του, είχε εκχωρήσει και περιορίσει αρμοδιότητες σε υπηρεσιακά επίπεδα και, κυρίως, όπου ο βασικός διαχειριστής του δημόσιου χώρου ήταν άλλος φορέας. Το αποτέλεσμα είναι ένα πρόσωπο να καλείται να λογοδοτήσει ποινικά, ενώ ο ίδιος περιγράφει τον εαυτό του ως κρίκο μιας αλυσίδας που ξεκινά αλλού και καταλήγει σε αποφάσεις που δεν καθορίστηκαν από τον Δήμο.
