Δικαίωση για ανιψιό που κληρονόμησε εν αγνοία του τα χρέη του θείου του

Οριστικό τέλος σε μια πολύχρονη δικαστική διαμάχη με φόντο μια χρεωμένη κληρονομιά έβαλε το Τριμελές Εφετείο Δωδεκανήσου, το οποίο με την 167/2026 απόφασή του απέρριψε κατ’ ουσίαν τις εφέσεις που είχαν ασκήσει το Ελληνικό Δημόσιο και ο e ΕΦΚΑ κατά της πρωτόδικης απόφασης που είχε δικαιώσει ημεδαπό, κάτοικο Ρόδου. Ο άνδρας είχε βρεθεί, χωρίς να το γνωρίζει, κληρονόμος του θείου του, ο οποίος δεν άφησε πίσω του παρά μόνο χρέη προς τα 2 νομικά πρόσωπα. Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», η απόφαση δημοσιεύθηκε στις 9 Ιουλίου 2026, ύστερα από τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο στις 6 Μαρτίου 2026.
Μια κληρονομιά που κανείς δεν ήθελε
Η υπόθεση ξεκίνησε στις 28 Οκτωβρίου 2021, όταν απεβίωσε στη Ρόδο, χωρίς να αφήσει διαθήκη, άνδρας ο οποίος κατά τον χρόνο του θανάτου του είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές συνολικού ποσού περίπου 30.000 ευρώ προς τον e ΕΦΚΑ και 3.518,59 ευρώ προς το Ελληνικό Δημόσιο. Η σύζυγος και τα 4 τέκνα του αποποιήθηκαν εμπρόθεσμα την κληρονομιά, ενώ το ίδιο έπραξαν στη συνέχεια τα εγγόνια του, ακόμη και τα ανήλικα, κατόπιν σχετικής άδειας του Ειρηνοδικείου Ρόδου. Καθώς οι γονείς του κληρονομούμενου είχαν προαποβιώσει, η κληρονομιά επήχθη στη δεύτερη τάξη, δηλαδή στις 4 αδερφές του, οι οποίες επίσης αποποιήθηκαν, όπως και τα ανίψια του που κλήθηκαν στη θέση τους.
Ο μοναδικός που δεν προέβη σε εμπρόθεσμη αποποίηση ήταν ο ενάγων, ανιψιός του θανόντος από τη μητρική γραμμή. Όπως προέκυψε από την αποδεικτική διαδικασία, ο άνδρας από το 2013 δεν διατηρεί καμία σχέση ούτε με τη μητέρα του ούτε με τον αδερφό του, αλλά ούτε και με τους υπόλοιπους συγγενείς της μητρικής γραμμής, με αποτέλεσμα να μην πληροφορηθεί τις αποποιήσεις που είχαν μεσολαβήσει. Για τον θάνατο του θείου του και το γεγονός ότι καλείται πλέον ο ίδιος στην κληρονομιά έμαθε για πρώτη φορά στις 22 Φεβρουαρίου 2023, από μήνυμα ξαδέρφου του, ο οποίος τον προέτρεψε να απευθυνθεί σε δικηγόρο. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 8 Μαρτίου 2023, προχώρησε σε δήλωση αποποίησης ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ρόδου και ακολούθως κατέθεσε αγωγή, ζητώντας να ακυρωθεί λόγω πλάνης η πλασματική αποδοχή που είχε επέλθει στο πρόσωπό του από την άπρακτη παρέλευση της τετράμηνης προθεσμίας.

Η κρίση των δικαστών
Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, με την 9/2025 απόφασή του, έκανε δεκτή την αγωγή, κρίση την οποία αμφισβήτησαν με χωριστές εφέσεις τους τόσο το Ελληνικό Δημόσιο όσο και ο e ΕΦΚΑ, επικαλούμενα εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων. Το Εφετείο, αφού συνεκδίκασε τις 2 εφέσεις, τις απέρριψε στο σύνολό τους ως ουσιαστικά αβάσιμες.
Οι δικαστές δέχθηκαν ότι η παράλειψη του ενάγοντος να αποποιηθεί εμπρόθεσμα οφειλόταν σε ουσιώδη πλάνη, η οποία αναγόταν αφενός στην άγνοια των αποποιήσεων που είχαν προηγηθεί και αφετέρου στην άγνοια των σχετικών νομικών διατάξεων, δεδομένου ότι ο άνδρας έχει τελειώσει μόνο το Γυμνάσιο και στερείται νομικών γνώσεων.
Όπως σημειώνεται στην απόφαση, από κανένα στοιχείο δεν προέκυψε ότι είχε λάβει γνώση σε προγενέστερο χρόνο ότι καλείται ως κληρονόμος, ενώ κανένα έγγραφο δεν του είχε κοινοποιηθεί από τα 2 νομικά πρόσωπα πριν από την άσκηση της αγωγής. Με τα δεδομένα αυτά, το δικαστήριο έκρινε ότι η τετράμηνη προθεσμία αποποίησης ουδέποτε είχε εκκινήσει και ότι δεν ετίθετο ζήτημα παραγραφής, καθώς η αγωγή ασκήθηκε εντός του προβλεπόμενου εξαμήνου. Παράλληλα, επέβαλε σε βάρος των εκκαλούντων τα δικαστικά έξοδα του εφεσιβλήτου, ύψους 300 ευρώ για το Ελληνικό Δημόσιο και 600 ευρώ για τον e ΕΦΚΑ.

Οι συνήγοροι της υπόθεσης
Τον εφεσίβλητο εκπροσώπησε και στους 2 βαθμούς δικαιοδοσίας η δικηγόρος Ρόδου η κ. Στεφανία Καρακατσάνη, η οποία υποστήριξε επιτυχώς τη θέση ότι ο εντολέας της τελούσε σε πλήρη άγνοια τόσο των πραγματικών περιστατικών όσο και του νομικού πλαισίου.
Τον e-ΕΦΚΑ εκπροσώπησε στο ακροατήριο ο δικηγόρος Ρόδου κ. Φιλήμων Ζαννετίδης, ενώ το Ελληνικό Δημόσιο παραστάθηκε διά της δικαστικής πληρεξούσιας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους κας Ελένης Χαρλαύτη.