Νέα διοίκηση για τη ΔΕΡΜΑΕ την ώρα που ο νέος Κώδικας μετρά αντίστροφα για την κατάργησή της

• Το Δημο­τικό Συμ­βού­λιο Ρόδου καλεί­ται τη Δευτέρα να ορίσει νέο δωδε­κα­με­λές διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο στη μονο­με­το­χική δημο­τική εται­ρεία για τα επόμενα δυόμισι χρόνια, τη στιγμή που το νέο θεσμικό πλαίσιο επι­βάλ­λει σε εται­ρείες αυτής της μορφής μετα­τροπή, συγ­χώ­νευση ή λύση έως το τέλος του 2026. Με χαρ­το­φυ­λά­κιο που οδεύει προς λήξη παρα­μέ­νει στο τιμόνι ο νυν πρό­ε­δρος, ο κ. Λάμπης Χρυ­σο­βα­λά­ντης

Μια απόφαση που, υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες, θα ήταν δια­δι­κα­στική ρουτίνα, αποκτά αυτή τη φορά ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον. Το Δημο­τικό Συμ­βού­λιο Ρόδου συνε­δριά­ζει τη Δευτέρα προ­κει­μέ­νου να ορίσει τη νέα διοί­κηση της Δ.Ε.Ρ.Μ. Α.Ε., της μονο­με­το­χι­κής δημο­τι­κής ανώ­νυ­μης εται­ρείας του Δήμου, και να εκλέξει τους ανθρώ­πους που θα την οδη­γή­σουν για την επόμενη διετία και πλέον. Το παρά­δοξο βρί­σκε­ται στο φόντο της από­φα­σης. Την ίδια ώρα που το Σώμα στήνει το νέο διοι­κη­τικό σχήμα, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης έχει ήδη γράψει, ουσια­στικά, την ημε­ρο­μη­νία λήξης για εται­ρείες σαν κι αυτή.

Τι καλεί­ται να απο­φα­σί­σει τη Δευτέρα το Δημο­τικό Συμ­βού­λιο

Σύμφωνα με την εισή­γηση που τίθεται προς ψήφιση, το Σώμα καλεί­ται να προ­χω­ρή­σει σε δύο πράγ­ματα. Πρώτον, να ορίσει τα νέα μέλη που θα εκπρο­σω­πή­σουν τον Δήμο Ρόδου στο διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο της εται­ρείας. Δεύ­τε­ρον, να ορίσει τον εκπρό­σωπο του Δήμου, μαζί με τον ανα­πλη­ρωτή του, για τις γενικές συνε­λεύ­σεις της Δ.Ε.Ρ.Μ. Α.Ε.

Η εται­ρεία απο­τε­λεί μονο­με­το­χική δημο­τική ανώνυμη εται­ρεία, που έχει συστα­θεί με βάση τις δια­τά­ξεις του ν. 3463/2006 και διοι­κεί­ται από δωδε­κα­με­λές διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο. Επειδή μονα­δι­κός μέτοχος είναι ο Δήμος Ρόδου, η όλη δια­δι­κα­σία δεν εξα­ντλεί­ται στην απόφαση του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου. Όπως προ­κύ­πτει από την εισή­γηση, η απόφαση του Σώματος θα πρέπει στη συνέ­χεια να μετου­σιω­θεί σε απόφαση γενικής συνέ­λευ­σης της εται­ρείας, κατά τις δια­τά­ξεις του ν. 4548/2018. Και τούτο διότι η γενική συνέ­λευση δεν υπο­κα­θί­στα­ται από απο­φά­σεις άλλων οργάνων της δημό­σιας διοί­κη­σης, ούτε μονο­με­λών όπως ο δήμαρ­χος, ούτε συλ­λο­γι­κών όπως το Δημο­τικό Συμ­βού­λιο. Γι’ αυτό και ο εκπρό­σω­πος που θα οριστεί θα κληθεί να μετα­φέ­ρει τη βούληση του μετόχου σε αυτό­κλητη έκτακτη γενική συνέ­λευση, με μονα­δικό θέμα τον διο­ρι­σμό της νέας διοί­κη­σης.

Πώς συγκρο­τεί­ται το νέο διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο

Η σύνθεση του οργάνου ακο­λου­θεί συγκε­κρι­μένη ανα­λο­γία ανάμεσα στην πλειο­ψη­φία και τη μειο­ψη­φία του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου. Από τα 12 μέλη, τα 8, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του προ­έ­δρου, προ­τεί­νο­νται από την πλειο­ψη­φία, ενώ τα υπό­λοιπα 4 από τις παρα­τά­ξεις που έχουν εκλέξει δημο­τι­κούς συμ­βού­λους.

Υπάρχει ωστόσο ένα όριο που οριο­θε­τεί την παρου­σία των αιρετών. Ο συνο­λι­κός αριθμός των αιρετών εκπρο­σώ­πων του Δήμου δεν μπορεί να υπερ­βαί­νει το ένα τρίτο των μελών, δηλαδή τα 4. Έτσι, από τα 8 μέλη της πλειο­ψη­φίας μόνο τα 3 μπορούν να είναι εν ενερ­γεία δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι, ενώ από τα 4 μέλη της μειο­ψη­φίας μόνο 1 μπορεί να προ­έρ­χε­ται από τους αιρε­τούς. Τα υπό­λοιπα καλύ­πτο­νται από δημότες που υπο­δει­κνύ­ο­νται αντί­στοιχα από κάθε πλευρά. Στην πράξη, το όργανο συγκρο­τεί­ται από 4 αιρε­τούς και 8 δημότες, με τη μειο­ψη­φία να εξα­σφα­λί­ζει συνο­λικά 4 θέσεις.

Στο πλαίσιο αυτό εφαρ­μό­ζε­ται και η πρό­βλεψη για την ποσό­στωση των φύλων. Ο αριθμός των διο­ρι­ζο­μέ­νων κάθε φύλου πρέπει να ανέρ­χε­ται του­λά­χι­στον στο ένα τρίτο του συνόλου, κανόνας που, σύμφωνα με τη σχετική νομο­λο­γία, εφαρ­μό­ζε­ται χωριστά για τα τακτικά και χωριστά για τα ανα­πλη­ρω­μα­τικά μέλη. Η μη τήρηση της ποσό­στω­σης καθιστά τη συγκρό­τηση του οργάνου μη νόμιμη, εκτός αν τα μέλη προ­έρ­χο­νται από εκλογή.

Η θητεία του νέου σχή­μα­τος ορί­ζε­ται για τα επόμενα δυόμισι χρόνια. Και εδώ ακριβώς εντο­πί­ζε­ται το πρό­βλημα.

Το χαρ­το­φυ­λά­κιο με ημε­ρο­μη­νία λήξης

Το διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο που θα προ­κύ­ψει τη Δευτέρα ανα­λαμ­βά­νει για χρονικό διά­στημα που, στα χαρτιά, εκτεί­νε­ται πέρα από το όριο επι­βί­ω­σης της ίδιας της εται­ρείας. Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, μέσα από τα άρθρα 207 και 224, προ­βλέ­πει τη στα­διακή κατάρ­γηση, συγ­χώ­νευση ή μετα­τροπή των παλαιών νομικών προ­σώ­πων ιδιω­τι­κού δικαίου των δήμων και των περι­φε­ρειών σε Ανα­πτυ­ξια­κούς Οργα­νι­σμούς ειδικού σκοπού.

Η Δ.Ε.Ρ.Μ. Α.Ε. ανήκει ακριβώς στην κατη­γο­ρία που στο­χεύ­ουν οι νέες δια­τά­ξεις. Πρό­κει­ται για μονο­με­το­χική εται­ρεία νησιω­τι­κού δήμου, μία από τις μορφές που, σύμφωνα με το άρθρο 207, θα πρέπει έως το τέλος του 2026 είτε να μετα­τρα­πεί σε Ανα­πτυ­ξιακό Οργα­νι­σμό, είτε να συγ­χω­νευ­θεί σε ήδη υπάρ­χο­ντα οργα­νι­σμό, είτε να λυθεί και να τεθεί σε εκκα­θά­ριση.

Με άλλα λόγια, ο νυν πρό­ε­δρος, ο κ. Λάμπης Χρυ­σο­βα­λά­ντης, και η νέα διοί­κηση που θα τον πλαι­σιώ­σει, καλού­νται να ανα­λά­βουν ένα χαρ­το­φυ­λά­κιο που φέρει ήδη ενσω­μα­τω­μένη την προ­ο­πτική της λήξης. Η διετής και πλέον θητεία που προ­βλέ­πει η εισή­γηση συναντά μετω­πικά το χρο­νο­διά­γραμμα του νέου Κώδικα, καθώς το ίδιο νομικό πρόσωπο, στη σημε­ρινή του μορφή, δεν προ­βλέ­πε­ται να υπάρχει για ολό­κληρη αυτή την περίοδο.

Τι προ­βλέ­πει ο νέος Κώδικας για τις μονο­με­το­χι­κές

Το μετα­βα­τικό πλαίσιο είναι σαφές. Έως τις 31 Δεκεμ­βρίου 2026 οι δήμοι και οι περι­φέ­ρειες θα πρέπει να έχουν απο­φα­σί­σει τη λύση των υφι­στά­με­νων εται­ρειών, τη μετα­τροπή τους σε Ανα­πτυ­ξια­κούς Οργα­νι­σμούς ή τη συγ­χώ­νευσή τους σε φορείς που ήδη λει­τουρ­γούν. Από την 1η Ιανουα­ρίου 2027, όσα νομικά πρόσωπα δεν έχουν προ­σαρ­μο­στεί στο νέο πλαίσιο λύονται αυτο­δί­καια, με βάση τη νομο­θε­σία περί ανω­νύ­μων εται­ρειών.

Μέχρι να ολο­κλη­ρω­θεί η όποια μετα­τροπή ή συγ­χώ­νευση, οι εται­ρείες συνε­χί­ζουν να λει­τουρ­γούν κανο­νικά με βάση τα κατα­στα­τικά τους, κάτι που εξηγεί γιατί ο Δήμος προχωρά τώρα σε ορισμό νέας διοί­κη­σης. Παράλ­ληλα, ο Κώδικας θεσπί­ζει την αρχή της καθο­λι­κής δια­δο­χής, ώστε τα έργα, οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις, οι συμ­βά­σεις, τα δικαιώ­ματα και οι υπο­χρε­ώ­σεις να μετα­φέ­ρο­νται αυτο­μά­τως στον νέο οργα­νι­σμό που θα προ­κύ­ψει, χωρίς να δια­κό­πτο­νται προ­γράμ­ματα ή ευρω­παϊ­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις.

Το νέο πλαίσιο βάζει και αριθ­μη­τικά όρια στους Ανα­πτυ­ξια­κούς Οργα­νι­σμούς. Δήμοι έως 100.000 κατοί­κους μπορούν να δια­θέ­τουν έναν μονο­με­το­χικό οργα­νι­σμό, δήμοι άνω των 100.000 κατοί­κων έως δύο, ενώ κάθε δήμος ή περι­φέ­ρεια μπορεί να συμ­με­τέ­χει και σε έναν ακόμη ανα­πτυ­ξιακό οργα­νι­σμό. Πρό­κει­ται για παρά­με­τρο που, ανάλογα με τις τοπικές απο­φά­σεις, καθο­ρί­ζει το αν και πώς θα συνε­χί­σει να υπάρχει το σημε­ρινό εται­ρικό εργα­λείο του Δήμου.

Ένα νέο μοντέλο που αλλάζει τα δεδο­μένα

Ο ρόλος των Ανα­πτυ­ξια­κών Οργα­νι­σμών διευ­ρύ­νε­ται αισθητά στο νέο τοπίο. Σύμφωνα με το άρθρο 224, πρό­κει­ται για ανώ­νυ­μες εται­ρείες ειδικού σκοπού των δήμων και των περι­φε­ρειών, που λει­τουρ­γούν υπέρ του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος και ανα­λαμ­βά­νουν την υπο­στή­ριξη των ΟΤΑ, την ωρί­μανση και εκτέ­λεση έργων υπο­δο­μής, τη δια­χεί­ριση χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων και ευρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των, καθώς και δράσεις βιώ­σι­μης και ψηφια­κής ανά­πτυ­ξης. Ενι­σχύ­ε­ται μάλιστα η δυνα­τό­τητά τους να λει­τουρ­γούν ως ενδιά­με­σοι φορείς δια­χεί­ρι­σης και να απορ­ρο­φούν εθνι­κούς και ευρω­παϊ­κούς πόρους.

Χαρα­κτη­ρι­στική είναι και η πρό­βλεψη ότι οι οργα­νι­σμοί αυτοί δεν θα επι­χο­ρη­γού­νται άμεσα ή έμμεσα από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό ή από τους δήμους και τις περι­φέ­ρειες. Η λει­τουρ­γία τους θα στη­ρί­ζε­ται σε προ­γραμ­μα­τι­κές συμ­βά­σεις, στην υλο­ποί­ηση έργων, στη δια­χεί­ριση προ­γραμ­μά­των και στην αξιο­ποί­ηση χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων, με το καθε­στώς της ανώ­νυ­μης εται­ρείας να δια­τη­ρεί­ται υπό τις ειδικές προ­βλέ­ψεις του Κώδικα.

Οι υπο­στη­ρι­κτές του μοντέ­λου εκτι­μούν ότι τα νέα σχήματα θα προ­σφέ­ρουν μεγα­λύ­τερη ταχύ­τητα, καλύ­τερη τεχνική επάρ­κεια και αυξη­μένη ικα­νό­τητα απορ­ρό­φη­σης χρη­μα­το­δο­τή­σεων. Από την άλλη πλευρά, δια­τυ­πώ­νο­νται προ­βλη­μα­τι­σμοί για τον βαθμό ελέγχου από τα αιρετά όργανα και για τον κίνδυνο να μετα­φερ­θούν κρί­σι­μες λει­τουρ­γίες των δήμων σε εται­ρικά σχήματα έξω από τον στενό δημόσιο πυρήνα της αυτο­διοί­κη­σης.

Σε αυτό το μετα­βα­τικό περι­βάλ­λον τοπο­θε­τεί­ται η απόφαση της Δευ­τέ­ρας. Το Δημο­τικό Συμ­βού­λιο Ρόδου θα κληθεί να συγκρο­τή­σει μια νέα διοί­κηση για έναν οργα­νι­σμό που, με βάση τον νέο Κώδικα, βρί­σκε­ται ήδη σε τροχιά μετα­σχη­μα­τι­σμού. Και ο νυν πρό­ε­δρος ανα­λαμ­βά­νει εκ νέου ένα ρόλο που, όσο κι αν δια­τη­ρεί την επι­χει­ρη­σιακή του βαρύ­τητα στο παρόν, συνο­δεύ­ε­ται από ένα ορί­ζο­ντα λήξης που έχει ήδη οριστεί νομο­θε­τικά.